Karayolu Taşımacılığında Araç Yaş Sınırları Nelerdir? A, B, C, D, L, N, P ve S Belgelerinde Taşıt Şartları | KTY m.24 (2026)

KTY m.24 neden her belge türü için farklı taşıt şartı koyuyor?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği, yolcu taşımacılığı, yük taşımacılığı, lojistik, kargo, kurye ve servis faaliyetlerini aynı risk ve kapasite yapısında görmez. Bu nedenle m.24, taşıtların yetki belgesine kaydında faaliyet türüne göre ayrı şartlar getirir. Yolcu taşımacılığında koltuk kapasitesi ve araç yaşı öne çıkarken, yük ve lojistik faaliyetlerinde istiap haddi, taşıt cinsi ve özmal kapasite kriterleri önem kazanır.

Bir araç teknik olarak karayolunda kullanılabilir olsa bile her yetki belgesine kaydedilemez. Trafik tescilinin bulunması veya aracın muayeneden geçmiş olması, KTY bakımından belge türüne uygun olduğu anlamına gelmez. Örneğin belirli bir yetki belgesinin asgari kapasite hesabında minibüs veya kamyonet türü araçların kullanılması sınırlandırılmış olabilir.

Bu nedenle taşıma şirketi araç satın almadan veya uzun süreli kiralamadan önce “bu araç m.24 kapsamında hedef yetki belgesine kaydedilebilir mi?” sorusunu cevaplamalıdır. Araç satın alındıktan sonra yaş veya cins uyumsuzluğunun fark edilmesi yüksek maliyetli bir hata yaratabilir.

Araç yaşı nasıl belirlenir?

Taşıt yaşının değerlendirilmesinde tescil ve model yılına ilişkin Yönetmelik esasları uygulanır. Uygulamada aracın ruhsatındaki model yılı ve Bakanlık sistemindeki kayıt esas alınır. Şirketin aracı fiilen daha yeni satın almış olması veya aracın kilometresi, m.24’teki yaş sınırını değiştirmez.

Yaş sınırı özellikle yetki belgesine ilk kayıt sırasında ve taşıtın kayıtlı kalmaya devam edip edemeyeceğinin kontrolünde önem taşır. Taşıtın yaş şartını kaybetmesi halinde Yönetmelikteki otomatik kayıt düşümü hükümleri devreye girebilir. Bu nedenle filo yönetim sisteminde araçların sadece muayene ve sigorta tarihleri değil, yaş sınırına ulaşacakları yıl da izlenmelidir.

A grubu yetki belgelerinde otomobil yaş ve kapasite şartları

A grubu yetki belgeleri ticari otomobille yolcu taşımacılığına ilişkindir. Güncel m.24’e göre A belgelerine kaydedilecek ticari otomobiller bakımından yaş sınırı ve araç sayısı sınırlamaları vardır. A1 yetki belgesinde kayıtlı taşıt sayısı kural olarak 20’yi, A2 yetki belgesinde ise 10’u aşamaz. Taşıtların yaş şartı ayrıca korunmalıdır.

A1 kapsamındaki ticari otomobillerde motor hacmi şartı bulunmakla birlikte, elektrikli araçlarda güncel düzenleme motor hacmi yerine motor gücünü esas alan özel hüküm içerir. Kamu kurumlarıyla yapılan belirli taşıma sözleşmeleri bakımından motor hacmine ilişkin farklı uygulama da m.24 hükümleri içinde değerlendirilir.

A belgesi sahibi şirket, yüksek segment bir otomobilin ekonomik değerine bakarak otomatik uygunluk sonucu çıkarmamalıdır. Ticari tescil, yaş, motor gücü/hacmi ve diğer şartlar birlikte sağlanmalıdır.

B grubu yolcu taşımacılığında otobüs yaşı ve koltuk şartları

B1 ve B2 belgeleri uluslararası veya şehirlerarası yolcu taşımacılığında önemli rol oynar. M.24, bu belgelere kaydedilecek otobüslerin yaş ve koltuk kapasitesini düzenler. B1 için asgari özmal kapasite hesabında kullanılan otobüslerin belirli yaş sınırını aşmaması ve kural olarak en az 25 koltuklu olması gerekir. 18–24 koltuklu otobüslere ilişkin özel sınırlı imkan ise m.25’te ayrıca düzenlenmiştir.

Bu nedenle B1 işletmesi, 20 koltuklu bir aracı filosuna kaydedebilse bile bu aracı asgari kapasite hesabında sınırsız şekilde kullanamaz. M.24 ve m.25 birlikte okunmalıdır. Otobüsün yaşı, koltuk sayısı, özmal/sözleşmeli statüsü ve toplam filo içindeki oranı ayrı ayrı kontrol edilir.

B2 tarifesiz taşımacılıkta da araçların belge türüne uygun olması gerekir. Tur, transfer veya grup taşımacılığı yapan işletmeler, seyahat acentası sözleşmesi bulunmasının KTY araç şartlarını ortadan kaldırmadığını dikkate almalıdır.

C grubu eşya taşımacılığında taşıt yaşı ve kapasite

C1, C2 ve C3 belgeleri eşya taşımacılığı bakımından farklı faaliyet kapsamlarına sahiptir. M.24, özellikle C2 ve C3 gibi ticari eşya taşımacılığı yapan işletmelerin özmal kapasitesinde kullanılacak taşıtların yaş ve cins şartlarını belirler. Güncel hükümlerde belirli özmal taşıtların 15 yaşından büyük olmaması kuralı önem taşır.

C2 ve C3 bakımından asgari kapasite hesabında kamyonet türü araçların kullanılamadığı durumlar ayrıca dikkate alınmalıdır. İşletmenin çok sayıda kamyoneti bulunması, belge için gereken kamyon/çekici kapasitesini otomatik olarak sağlamaz. Aracın azami yüklü ağırlığı ve istiap haddi de Bakanlık kayıtlarından kontrol edilmelidir.

Uluslararası taşımacılık yapan C2 işletmeleri için aracın muayene ve teknik uygunluğu sınır geçişinde ayrıca önemlidir. 2026 güncel düzenleme, geçerli araç muayenesi bulunmayan taşıtın ülke dışına çıkışında da açık sonuçlar doğurur.

D grubu yolcu taşımacılığında araç yaşı

D1, D2 ve D3 belgeleri yurtiçi yolcu taşımacılığının farklı türlerini kapsar. M.24, özmal otobüslerin belirli yaş sınırını aşmamasını öngörür. D1 tarifeli şehirlerarası yolcu taşımacılığında asgari kapasite hesabında kural olarak 25 ve üzeri koltuklu otobüsler esas alınır.

18–24 koltuklu otobüslerin D1 filosundaki kullanımı m.25’teki yüzde ve adet sınırına tabidir. Bu araçların bulunması, m.24’teki genel yaş ve teknik uygunluk şartlarını kaldırmaz. Şirket filo planlamasında hem yaş hem koltuk sayısı hem de oran kuralını birlikte izlemelidir.

D4 gibi daha sınırlı kapsamlı taşımacılıkta UKOME veya il trafik komisyonu kararları ve yerel hat izinleri de ayrıca gündeme gelebilir. Araç KTY’ye uygun olsa bile gerekli yerel karar bulunmuyorsa hat faaliyeti ayrı sorun yaratır.

L1 ve L2 lojistik işletmeciliğinde taşıt şartları

L belgeleri lojistik işletmeciliği için düzenlenir ve taşıt filosunun kapasitesi faaliyetin temel unsurlarındandır. L1 yurtiçi, L2 ise uluslararası/yurtiçi lojistik faaliyetinde kullanılabilir. M.24 kapsamında asgari özmal kapasiteye dahil edilecek taşıtların yaş şartları belge türüne göre farklılaşabilir.

L2 bakımından uluslararası faaliyet nedeniyle daha sıkı teknik ve yaş kriterleri önem taşır. Asgari kapasite hesabında kamyonetlerin kullanılamadığı düzenlemeler de göz önünde bulundurulmalıdır. L1’de daha geniş araç çeşitliliği mümkün olsa da her taşıtın kayıt ve muayene şartları devam eder.

Lojistik şirketi depolama ve organizasyon hizmeti de veriyor olsa, fiili karayolu taşıma araçları için m.24 hükümlerine uymak zorundadır.

M grubu kargo işletmeciliğinde hangi araçlar kaydedilebilir?

M grubu yetki belgeleri kargo işletmeciliğine ilişkindir. Güncel düzenleme M belgesine ticari eşya taşıtlarının yanında faaliyet kapsamına göre ticari otomobil ile ticari veya hususi motosiklet ve mopedlerin kaydına imkan tanır. Böylece klasik kamyon/kamyonet filosunun yanı sıra şehir içi dağıtım araçları da sisteme dahil edilebilir.

Ancak aracın belgeye kaydedilebilmesi, teslimat personelinin veya kuryenin diğer şartlardan muaf olduğu anlamına gelmez. M ve P gruplarında araç şartları ile kurye personel şartları farklı maddelerde düzenlenir.

N1 ve N2 nakliyat ambarı işletmeciliğinde taşıt yaşı

N belgeleri nakliyat ambarı işletmeciliğine ilişkindir. N1 ve N2’nin asgari özmal kapasitesinde kullanılacak taşıtlar bakımından m.24’te yaş sınırı bulunur. Güncel düzenlemede 20 yaş sınırı belirli N grubu özmal taşıtları bakımından önem taşır.

N2 uluslararası veya daha geniş kapsamlı faaliyet yürütüyorsa araçların teknik uygunluğu, sınır geçişi ve diğer uluslararası taşıma şartları ayrıca kontrol edilir. Sadece yaş kriterinin sağlanması belge için yeterli değildir.

P1 ve P2 kurye işletmelerinde motosiklet, moped ve araç yaş sınırları

Kurye işletmeciliğini düzenleyen P1 ve P2 belgelerinde 2025–2026 döneminde önemli ayrıntılar vardır. Ticari veya hususi motosiklet ve mopedler ile belirli ticari kamyonet ve otomobiller belgeye kaydedilebilir. Motosiklet ve mopedlerde 10 yaş, asgari kapasitede kullanılan kamyonetlerde ise güncel düzenlemede 20 yaş sınırı önem taşır.

P1 ve P2’nin sözleşmeli taşıt kullanımı m.25’te ayrıca sınırlanır. P1’in sözleşmeli kamyonet/otomobil kullanamaması, P2’nin sözleşmeli otomobil kullanamaması gibi kurallar araç satın alma modelini doğrudan etkiler. P1’in asgari kapasitesinde finansal veya uzun süreli kiralama yoluyla kullanılan araçların belirli şartlarla dikkate alınmasına ilişkin güncel düzenlemeler de ayrıca incelenmelidir.

Kurye teslimat kutusunun teknik ve tescil şartları da göz ardı edilmemelidir. Motosikletin yaşı uygun olsa bile teslimat ekipmanının mevzuata aykırı olması ayrı risk yaratır.

S yetki belgesinde kaç özmal otobüs kaydedilebilir?

S yetki belgesi belirli servis taşımacılığı faaliyetleri için kullanılır. Güncel m.24 kapsamında S belgesine kaydedilecek özmal otobüs sayısı için üst sınır bulunur ve kural olarak 100 özmal otobüse kadar kayıt yapılabilir. Sözleşmeli otobüs oranı ise m.25’te ayrıca sınırlandırılmıştır.

S belgesinde UKOME veya il trafik komisyonu kararına dayalı tahditli plakalı araçların belirli şartlarla kaydı mümkün olabilen özel düzenlemeler vardır. Bu nedenle servis plakası taşıyan aracın genel “tahditli plaka kaydedilemez” kuralı içindeki özel durumları ayrıca incelenmelidir.

Geçerli araç muayenesi neden kritik?

KTY m.24 kapsamında yetki belgesine kayıtlı taşıtların geçerli araç muayenesine sahip olması gerekir. Muayene süresinin dolması halinde araç, Yönetmelikteki elektronik kayıt sistemi kapsamında taşıt belgesinden düşebilir veya faaliyette kullanılamaz hale gelebilir. Araç daha sonra muayenesini yaptırsa bile yeniden kayıt işleminin süresi ve usulü kontrol edilmelidir.

16 Mayıs 2026 tarihli güncel düzenlemeler, uluslararası taşımalarda geçerli muayenesi bulunmayan aracın ülke dışına çıkışı bakımından da önem taşır. Bu nedenle sınır kapısına gidecek araç için muayene tarihinin “birkaç gün sonra dolacak” olması dahi sefer planında dikkatle değerlendirilmelidir.

Şirket filo yazılımında muayene süresinin bitiminden 30, 15 ve 7 gün önce otomatik uyarı kurulması pratik bir uyum yöntemidir.

Elektrikli araçlarda motor hacmi şartı nasıl uygulanır?

Elektrikli araçlarda içten yanmalı motorlarda kullanılan silindir hacmi ölçütü teknik olarak karşılık bulmadığından güncel KTY özel düzenleme içerir. A grubu gibi motor hacmi şartı bulunan belgelerde elektrikli otomobil için motor gücü esas alınır ve güncel hükümde 105 kW eşiği önem taşır.

Elektrikli araç satın alacak taşıma işletmesi, yalnız “elektrikli olduğu için motor hacmi aranmaz” sonucuyla yetinmemelidir. Motor gücü, ticari tescil, yaş ve belge türünün diğer şartları birlikte kontrol edilmelidir.

Tahditli plakalı araçlar yetki belgesine kaydedilebilir mi?

Genel kural olarak belirli tahditli plaka statüsündeki araçların yetki belgesine kaydında sınırlamalar vardır. Bununla birlikte S yetki belgesi bakımından UKOME veya il trafik komisyonunun gerekçeli kararı gibi özel düzenlemeler bulunabilir. Bu nedenle “tahditli plaka hiçbir zaman kaydedilemez” veya “yerel izin varsa her belgeye kaydedilir” şeklindeki iki uç yaklaşım da doğru değildir.

Araç satın alınmadan önce plakanın tahdit durumu ve hedef yetki belgesi birlikte incelenmelidir. Yerel belediye veya UKOME izni, Bakanlık yetki belgesi şartlarının yerine geçmez; iki idari izin sistemi yan yana uygulanabilir.

Filo yöneticisi için araç uygunluk kontrol listesi

Her araç için plaka, araç cinsi, model yılı, koltuk/istiap kapasitesi, özmal veya sözleşmeli statüsü, muayene bitiş tarihi, zorunlu sigorta, taşıt kartı ve belge türü aynı tabloda izlenmelidir. Araç yaş sınırına yaklaşırken satış veya başka belgeye aktarım planı önceden yapılmalıdır.

Yeni araç alınırken proforma fatura veya ruhsat taslağı üzerinden KTY m.24 uyumu kontrol edilmeli; satın alma tamamlanmadan hukuk/uyum ve operasyon birimleri onay vermelidir. Özellikle farklı belge türlerinde çalışan grup şirketlerinde araçların yanlış şirkete veya yanlış yetki belgesine kaydedilmesi önlenmelidir.

Taşıtın yaşı, muayenesi veya sigortası nedeniyle elektronik kayıttan düşmesi halinde araç sefere çıkarılmamalı; yeniden kayıt şartları tamamlandıktan sonra Bakanlık sisteminde aktif olduğu teyit edilmelidir.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Güncel taşıt şartları için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Karayolu Taşıma Yönetmeliği son değişiklikler işlenmiş hali, Yönetmelikler ve Kanunlar sayfaları kontrol edilmelidir.

• Karayolu taşıma yetki belgesi türleri
• Yetki belgesi zorunluluğu
• Yetki belgesi türü değişikliği
• Yetki belgesinde şirket yapısı değişikliği

Sık sorulan sorular

Ticari taşıma aracında tek bir genel yaş sınırı var mı?

Hayır. KTY m.24 belge türü ve araç cinsine göre farklı yaş ve kapasite şartları belirler.

B1 ve D1’de 20 koltuklu otobüs kullanılabilir mi?

18–24 koltuklu otobüsler için m.25’te özel oran ve adet sınırı vardır; m.24 ile birlikte değerlendirilmelidir.

C2’de kamyonet asgari kapasite hesabına girer mi?

Güncel düzenlemede C2/C3 gibi belirli belgelerde kamyonetler asgari kapasite hesabında kullanılamaz.

P1 kurye belgesine hususi motosiklet kaydedilebilir mi?

Güncel düzenleme P grubu için belirli ticari veya hususi motosiklet/moped kayıtlarına imkan tanır; yaş ve diğer teknik şartlar ayrıca uygulanır.

Muayenesi biten araç yetki belgesinde kalabilir mi?

Muayene şartının kaybı elektronik kayıt ve taşıt belgesi bakımından sonuç doğurur; araç aktif görünmeden taşımada kullanılmamalıdır.

Elektrikli otomobilde motor hacmi şartı aranır mı?

Elektrikli araçlarda güncel düzenleme motor gücü ölçütünü kullanır; ilgili belge için 105 kW eşiği gibi özel şartlar kontrol edilmelidir.

Tahditli plaka her yetki belgesine kaydedilebilir mi?

Hayır. Genel sınırlamalar ve S belgesi gibi özel istisnalar birlikte incelenmelidir.

Araç yaşı uygun ama taşıt kartı yoksa sefer yapılabilir mi?

Hayır. Yaş şartı yalnız unsurlardan biridir; taşıtın belgeye kayıtlı ve geçerli taşıt kartına sahip olması gerekir.

Araç satın almadan önce hangi belgeler kontrol edilmeli?

Yeni bir araç filoya alınmadan önce ruhsat veya tescil bilgileri, model yılı, araç cinsi, koltuk ya da istiap kapasitesi, muayene durumu, plaka tahdidi ve varsa elektrikli araç motor gücü belge türüyle karşılaştırılmalıdır. Satıcının “bu araç taşımacılığa uygundur” beyanı Bakanlık kaydı yerine geçmez. Özellikle ikinci el araçta aracın geçmiş yetki belgesi kaydı ve teknik tadilatları da kontrol edilmelidir.

Satın alma sözleşmesine aracın hedef yetki belgesine kaydedilebilir olmasına ilişkin açık hüküm konulması ticari riski azaltabilir. Ancak sözleşmesel güvence, m.24’e aykırı aracı Bakanlık nezdinde uygun hale getirmez; sadece taraflar arasındaki sorumluluğun düzenlenmesine yardımcı olur.