Polietilen İzolasyon Borusu Üretim Tesisi Ruhsatı 2026: EK-2 A/4.29 Birinci Sınıf GSM

Kısa ve net cevap: Polietilen izolasyon borusu üretim tesisi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-2/A bölümünde 4.29 sıra numarasıyla birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak düzenlenmiştir. Hüküm 11 Aralık 2025 tarihli değişiklikle eklenmiş olup herhangi bir motor gücü veya üretim kapasitesi alt sınırı içermemektedir. Bu nedenle polietilen izolasyon borusunun tesiste üretilmesi, üretim düşük kapasitede olsa bile birinci sınıf ruhsat sürecine tabidir. Yönetmelik m.16 sağlık koruma bandını, m.17 başvuruyu, m.18 yer seçimi ve tesis kurma iznini, m.21 açılma ruhsatını ve m.25 mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdürü zorunlu kılar.

Polietilen izolasyon borusu üretim tesisinin ruhsat dayanağı nedir?

Yönetmeliğin güncel EK-2/A listesi birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri sektör ve faaliyet türü üzerinden tanımlar. Kimya sanayii bölümünün 4.29 bendinde “Polietilen izolasyon borusu üretim tesisleri” ifadesi yer alır. Bu özel bent 11 Aralık 2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10681 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla eklenmiştir.

Özel bir bent bulunduğu için tesisin sınıfı genel plastik üretim hükümlerinden tahmin edilmez. Fiili faaliyet 4.29 kapsamındaki polietilen izolasyon borusu üretimi ise doğrudan bu bent uygulanır. Yönetmelik m.4/c uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessese, konutlardan ve insan ikametine ayrılan diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulması gereken müessesedir.

Güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilebilir. Ticaret Bakanlığının güncel yönetmelikler sayfası da resmî bağlantıyı yayımlar.

Hangi faaliyet 4.29 kapsamındaki “üretim tesisi” sayılır?

4.29’un ana unsuru, polietilen esaslı izolasyon borusunun işyerinde üretilmesidir. Hazır borunun yalnız toptan veya perakende satılması, depolanması, sevk edilmesi ya da başka bir üreticiden gelen bitmiş borunun paketlenmesi tek başına “üretim tesisi” değildir. Buna karşılık hammaddenin veya yarı mamulün üretim hattında işlenerek izolasyon borusu haline getirilmesi 4.29’un doğrudan konusudur.

Ruhsat dosyasında faaliyet “boru ticareti” olarak gösterilip işyerinde fiilen üretim hattı çalıştırılamaz. Yönetmelik m.6, usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyeti yasaklar. Ruhsatın faaliyet konusu ile gerçek proses aynı olmalıdır.

Üretim hattında kesme, boylama, ambalajlama ve depolama gibi tamamlayıcı aşamaların bulunması, üretim faaliyetini ortadan kaldırmaz. Bu işlemler ana üretim hattının parçası olarak ruhsat projesinde gösterilir. Yalnız hazır borunun sipariş ölçüsüne göre kesilmesi ise üretimden farklı bir faaliyettir ve somut makine/proses yapısına göre ayrıca sınıflandırılır.

Polietilen izolasyon malzemesi 4.28 ile izolasyon borusu 4.29 arasındaki fark nedir?

Yönetmelik iki faaliyeti ayrı bentlerde düzenler. 4.28 polietilen izolasyon malzemesi üretim tesislerini, 4.29 ise polietilen izolasyon borusu üretim tesislerini birinci sınıf olarak sayar. Bu ayrım, ruhsat başlığında üretilen ürünün doğru tanımlanmasını gerektirir.

Aynı tesiste levha, rulo veya başka izolasyon malzemesi ile izolasyon borusu birlikte üretiliyorsa Yönetmelik m.10 uygulanır. Adresi ve işleticisi aynı olan birden fazla faaliyet için ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir ve tali faaliyetler ruhsatta ayrıca belirtilir. Her iki faaliyet de birinci sınıf olduğundan sınıf yönünden çelişki yoktur; ancak 4.28 ve 4.29 faaliyetlerinin ikisi de ruhsatta görünmelidir.

4.28’e ilişkin ayrı inceleme için Polietilen İzolasyon Malzemesi Üretim Tesisi Ruhsatı 2026 rehberimiz kullanılabilir. Böylece iki sayfa aynı arama niyetini tekrar etmez; biri genel izolasyon malzemesine, diğeri boru üretimine odaklanır.

4.29 için 50 HP, 100 HP veya tonaj sınırı var mı?

Hayır. 4.29 metninde motor gücü, saatlik üretim, günlük tonaj veya yıllık kapasite açısından bir alt eşik yazılmamıştır. Yönetmeliğin başka bentlerinde kapasite sınırları açıkça rakamla gösterildiğinden, 4.29’da bulunmayan bir sınırın yorumla eklenmesi mümkün değildir.

Bu nedenle “makine gücü 50 HP’nin altında, üçüncü sınıfa girer” şeklindeki yaklaşım 4.29 bakımından geçerli değildir. Özel faaliyet bendi genel motor gücü sınıflandırmasından önce uygulanır. Motor gücü yine teknik dosyada gösterilir; ancak sınıfı düşüren bir eşik olarak kullanılmaz.

Kapasite verisi çevre mevzuatı, iş güvenliği, yangın, yapı ve altyapı tedbirleri açısından önemini korur. Ruhsat sınıfı ile diğer teknik yükümlülüklerin kapsamı birbirine karıştırılmamalıdır.

Polietilen izolasyon borusu fabrikasının ruhsatını kim verir?

Yetkili idare Yönetmelik m.4/a’ya göre belirlenir. Belediye sınırları içinde ilgili belediye, büyükşehir sisteminde kanuni görev dağılımına göre büyükşehir veya ilçe belediyesi; organize sanayi bölgesinde OSB tüzel kişiliği; endüstri bölgesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilidir. Belediye sınırları dışında veya kanunda özel olarak il özel idaresine bırakılan hallerde il özel idaresi yetkilidir.

Bu kural, “fabrika ruhsatını her zaman belediye verir” şeklindeki genellemenin neden doğru olmadığını gösterir. Özellikle OSB içindeki yatırımda başvuru mercii OSB tüzel kişiliğidir. Başvuru öncesinde parselin idari sınırı ve varsa endüstri bölgesi statüsü kontrol edilmelidir.

Başka kurumlardan alınan kapasite raporu, sanayi sicil belgesi, çevre izni veya ürün standardı belgesi işyeri açma ve çalışma ruhsatının yerine geçmez. M.6 bu hususu açıkça düzenler.

Yer seçimi ve sağlık koruma bandı nasıl yürütülür?

Birinci sınıf gayrisıhhî müessese başvurusu m.17 uyarınca Örnek 2 ile yapılır. M.18 gereğince inceleme kurulu başvurudan itibaren en geç yedi gün içinde tesis yerini mahallinde inceler ve Örnek 3 yer seçimi raporunu düzenler. Yetkili makam raporu üç gün içinde değerlendirerek yer seçimi ve tesis kurma izni verir.

İzin, tesis imara uygun olmak şartıyla beş yıl geçerlidir. Bu süre içinde açılma izni alınmazsa talep üzerine iki yıl uzatma mümkündür. Yatırımın arsa satın alma veya uzun süreli kira aşamasından önce bu prosedür hesaba katılmalıdır.

M.16’ya göre birinci sınıf tesiste sağlık koruma bandı zorunludur. Bant mülkiyet sınırları dışında belirlenemez ve bant içinde mesken veya insan ikametine ayrılmış yapılaşmaya izin verilmez. İnceleme kurulu, üretimin çevre ve toplum sağlığına etkisini, emisyon-gürültü-atık riskini ve çevre kullanımlarını değerlendirir. ÇED raporu gereken tesiste rapordaki mesafeler esas alınır.

Sanayi veya OSB parselinde bulunmak sağlık koruma bandını ortadan kaldırmaz. M.16 sanayi bölgeleri ve OSB’leri açıkça kapsar.

Deneme izni ve nihai açılma ruhsatı nasıl alınır?

Projesine uygun tamamlanan birinci sınıf tesise m.20 uyarınca, yetkili idarenin gerekli görmesi veya işletmecinin talebi halinde, inceleme kurulunun önerisi üzerine bir yılı geçmemek üzere deneme izni verilebilir. Deneme izni süresi içinde bu izin açılma ve çalışma ruhsatı yerine geçer.

Nihai aşama m.21’dir. Yer seçimi ve tesis kurma izni bulunan veya deneme izni sonunda çalışmasında sakınca görülmeyen tesis için başvuruyu takip eden yedi gün içinde yerinde inceleme yapılır. Çevre izni/çevre izin ve lisans belgesi ile diğer bilgi ve belgeler mevzuata uygunsa Örnek 4 açılma izni raporu hazırlanır. Yetkili makam üç gün içinde işyeri açma ruhsatını düzenler.

ÇED raporu düzenlenmesi gereken projelerde m.19 gereği ÇED Olumlu belgesi ve raporu yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer. Bu, nihai ruhsatın da alınmış olduğu anlamına gelmez; m.21 işlemi ayrıca tamamlanır.

Teknik dosyada hangi bilgiler özellikle doğru olmalıdır?

Polietilen izolasyon borusu tesisinde ürün tanımı, hammadde girdileri, gerçek üretim kapasitesi, toplam motor gücü, üretim hatlarının sayısı, yardımcı ekipmanlar ve depolama alanları açıkça gösterilmelidir. Hammadde kabulünden üretim hattına, ürünün kesilmesi/ölçülmesi ve paketlenmesinden bitmiş ürün deposuna kadar fiili akış ruhsat projesiyle uyuşmalıdır.

M.10 işyerinin depo olarak kullandığı yerlerin ruhsatta gösterilmesini zorunlu tutar. Hammadde ve ürün depolarının ayrı bina veya bölümde olması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Ayrıca aynı işletmede 4.28 kapsamındaki izolasyon malzemesi veya başka bir plastik ürün faaliyeti bulunuyorsa tali faaliyet ruhsata işlenmelidir.

Yangın, iş sağlığı ve güvenliği, çevre, yapı kullanımı ve erişilebilirlik gibi genel yükümlülükler de m.5 ve özel mevzuat kapsamında uygulanır. Genel ruhsat koşulları için İşyeri Açma Ruhsatı Şartları 2026 rehberi incelenebilir.

Sorumlu müdür çalıştırılması zorunlu mu?

Evet. Yönetmelik m.25, birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılmasını zorunlu tutar. 4.29 kapsamındaki tesis bu hükme doğrudan tabidir.

Ruhsat başvurusunda beyan edilen sorumlu müdür sözleşmesi işyerinde bulundurulmalıdır. Denetimde sözleşme yoksa veya beyan hatalıysa işletmeye on beş gün süre verilir. Eksiklik giderilmezse ruhsatın iptali hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı sorumlu müdür beyanında bulunulması halinde işyeri sahibi hakkında suç duyurusu yapılacağı da m.25’te düzenlenmiştir.

Bu nedenle yalnız bir kişinin diplomasını dosyaya eklemek yeterli değildir. Sorumlu müdürün mesleki yeterliliği faaliyet alanıyla ilgili olmalı ve sözleşme gerçek çalışma ilişkisini yansıtmalıdır.

Yeni hat eklemek veya kapasite artırmak ruhsatı etkiler mi?

Evet. Yönetmelik m.27, gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak değişiklik ve ilave yapılamayacağını düzenler. Yeni üretim hattı, farklı hammadde kullanımı, ek ısıtma sistemi, yeni depo, ilave ekstrüzyon/şekillendirme ekipmanı veya prosesin değiştirilmesi uygulanmadan önce ruhsat dosyasıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Üretim miktarının artması sınıfı değiştirmez; 4.29 zaten birinci sınıftır. Ancak kapasite artışının çevre izni, yangın tedbiri, enerji altyapısı, yapı ve diğer teknik izinler üzerindeki etkisi ayrıca doğar. M.27, “zaten birinci sınıf ruhsatım var, istediğim kapasiteye çıkabilirim” sonucunu engeller.

Fiili değişiklik yapmadan önce ruhsat eki proje, kapasite raporu, makine listesi ve çevre belgeleri birlikte güncellenmelidir. Bu yaklaşım, denetimde dosya–tesis uyumsuzluğunu önler.

Tesis devredildiğinde veya taşındığında ruhsat nasıl korunur?

Yönetmelik m.8’e göre faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmiyorsa devralanın başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir. İşyerinin fiziki durumu veya ruhsat dosyası mevzuata aykırı hale gelmişse eksiklik giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez.

Şirkete yeni ortak alınması veya ortağın ayrılması tek başına yeni ruhsat gerektirmez. Ancak başka adrese taşınma halinde yeniden ruhsatlandırma esastır. Yeni adres birinci sınıf tesis bakımından m.16 ve m.18 şartlarını yeniden sağlamalıdır.

Devir süreci için işyeri devrinde ruhsat; taşınma için adres değişikliğinde ruhsat rehberleri kullanılabilir.

Ruhsatsız üretim ve yanlış sınıfla faaliyetin sonucu

M.6 uyarınca usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz; ruhsatsız işyeri yetkili idare tarafından kapatılır. 4.29 kapsamındaki üretim tesisi için ikinci veya üçüncü sınıf prosedürün uygulanması, özel EK-2 sınıflandırmasıyla bağdaşmaz.

M.24 gayrisıhhî müesseselerin çevre ve toplum sağlığı bakımından denetlenmesini düzenler. Denetimde ruhsatın varlığı kadar fiili üretimin ruhsat kapsamıyla aynı olup olmadığı da önemlidir. Ruhsat belgesi m.11 gereğince işyerinde herkesin görebileceği biçimde asılır.

Genel sonuçlar için ruhsat alınmadan işyeri açılması rehberi ayrıca incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Polietilen izolasyon borusu üretimi hangi sınıftadır?

EK-2/A 4.29 uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir.

Motor gücü düşükse sınıf değişir mi?

Hayır. 4.29’da motor gücü veya kapasite alt sınırı bulunmaz.

Hazır borunun yalnız satıldığı depo 4.29 mudur?

Hayır. 4.29 üretim tesisini düzenler; yalnız depolama ve satış kendi faaliyet niteliğine göre ruhsatlandırılır.

Polietilen izolasyon malzemesi ile boru aynı bentte mi?

Hayır. İzolasyon malzemesi 4.28, izolasyon borusu 4.29’da ayrı ayrı düzenlenmiştir.

OSB içinde yetkili idare kimdir?

Yönetmelik m.4 uyarınca OSB sınırları içinde OSB tüzel kişiliğidir.

Sağlık koruma bandı zorunlu mu?

Evet. M.16 birinci sınıf GSM’lerde sağlık koruma bandını zorunlu tutar.

Deneme izni şart mı?

Hayır. M.20’deki deneme izni yetkili idarenin değerlendirmesine ve işletmecinin talebine bağlıdır.

Sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. M.25 birinci sınıf tesislerde faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdürü zorunlu tutar.

Yeni üretim hattı izinsiz eklenebilir mi?

Kirlilik yükünü artıracak değişiklik veya ilave m.27 uyarınca yetkili idarenin izni olmadan yapılamaz.

Tesis başka adrese taşınırsa eski ruhsat geçerli kalır mı?

Hayır. M.8 uyarınca başka adrese nakilde yeniden ruhsatlandırma esastır.