Polietilen İzolasyon Malzemesi Üretim Tesisi Ruhsatı 2026: EK-2 A/4.28 Birinci Sınıf GSM

Kısa ve net cevap: Polietilen izolasyon malzemesi üretim tesisi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-2/A bölümünde 4.28 sıra numarasıyla açıkça birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak sayılmıştır. Bu bent 11 Aralık 2025 tarihli değişiklikle eklenmiştir ve metinde motor gücü, günlük üretim veya yıllık kapasite bakımından bir alt eşik yoktur. Bu nedenle faaliyet gerçekten “polietilen izolasyon malzemesi üretimi” ise küçük kapasite gerekçesiyle ikinci veya üçüncü sınıf ruhsata geçilemez. Birinci sınıf statüsü; m.16 sağlık koruma bandını, m.18 yer seçimi ve tesis kurma iznini, m.21 açılma ruhsatını ve m.25 sorumlu müdür zorunluluğunu beraberinde getirir.

Polietilen izolasyon malzemesi tesisi neden birinci sınıf GSM’dir?

Güncel Yönetmeliğin EK-2/A listesi, birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri sektör bazında sayar. Kimya sanayii bölümündeki 4.28 hükmü “Polietilen izolasyon malzemesi üretim tesisleri” ifadesini kullanır. Hüküm, 11 Aralık 2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10681 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla listeye eklenmiştir.

Yönetmelik m.4/c birinci sınıf gayrisıhhî müesseseyi, konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulması gereken müessese olarak tanımlar. Dolayısıyla 4.28 kapsamındaki işyerinin ruhsat rejimi, sıradan bir atölye ruhsatından farklıdır. İşletmenin şirket ölçeği, çalışan sayısı veya vardiya sayısı bu açık sınıflandırmayı değiştirmez.

Resmî metin Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir. Güncel Yönetmelik bağlantısı Ticaret Bakanlığının mevzuat sayfasında da yer almaktadır.

Polietilen izolasyon malzemesi “üretimi” ile kesme, ebatlama veya satış aynı faaliyet midir?

Hayır. 4.28’in kullandığı kavram üretim tesisidir. Hazır polietilen izolasyon levhası, rulo veya başka ürünlerin yalnız depolanması ve satılması üretim değildir. Aynı şekilde başka bir üretici tarafından tamamlanmış ürünün yalnız sipariş ölçüsünde kesilmesi, paketlenmesi veya sevke hazırlanması somut prosese göre ayrı değerlendirilir.

Buna karşılık polietilen hammadde veya yarı mamulden izolasyon malzemesinin tesiste üretilmesi 4.28’in doğrudan konusudur. Ruhsat başvurusunda kullanılan ticari faaliyetin NACE adı tek başına yeterli değildir; makine parkı, proses akım şeması ve tesiste maddede fiziksel/kimyasal dönüşüm olup olmadığı birlikte incelenir.

Bu ayrım önemlidir çünkü ruhsatın faaliyet adı fiili işlemi kapsamalıdır. “Depo” ruhsatıyla üretim yapmak veya “kesim-paketleme” faaliyeti bildirip gerçekte üretim hattı işletmek, ruhsatın fiili faaliyetle uyumsuz hale gelmesine yol açar. Yönetmelik m.6 gereği usulüne uygun ruhsat bulunmadan işyeri çalıştırılamaz.

4.28 için motor gücü veya tonaj eşiği var mı?

Hayır. EK-2/A 4.28 metni polietilen izolasyon malzemesi üretim tesislerini kapasite alt sınırı koymaksızın sayar. Yönetmeliğin başka bentlerinde “50 HP ve üzeri”, “100 HP ve üzeri”, “1 ton/gün” gibi açık eşikler bulunmasına rağmen 4.28’de böyle bir sınır yoktur. Hukuken metinde bulunmayan bir kapasite eşiği sonradan eklenemez.

Bu nedenle düşük motor gücü veya düşük tonaj gerekçesiyle tesisin kendiliğinden ikinci/üçüncü sınıf kabul edilmesi doğru değildir. Faaliyet 4.28 tanımına giriyorsa birinci sınıf prosedür uygulanır. Kapasite elbette çevre, iş güvenliği, yangın, yapı ve teknik önlemlerin kapsamını etkiler; fakat EK-2’deki sınıfı düşürmez.

Bu tür sınıf tayinlerinde genel kural için Yönetmelikte adı geçmeyen işyerinin sınıf tespiti rehberine bakılabilir. Polietilen izolasyon malzemesi üretimi ise artık adı açıkça geçen bir faaliyettir.

Birinci sınıf tesisin yer seçimi ve tesis kurma izni nasıl alınır?

Gayrisıhhî müessese başvurusu Yönetmelik m.17 uyarınca Örnek 2 formuyla yetkili idareye yapılır. Birinci sınıf tesislerde sonraki aşama m.18’deki yer seçimi ve tesis kurma iznidir. İnceleme kurulu başvurudan itibaren en geç yedi gün içinde tesisin kurulacağı yeri mahallinde inceler, Örnek 3 yer seçimi raporunu hazırlar ve görüşünü bildirir.

Rapor ilgili birimin teklifi üzerine yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendirdiği yetkili tarafından üç gün içinde değerlendirilir. İmar yönünden uygun olmak şartıyla verilen yer seçimi ve tesis kurma izni beş yıl geçerlidir. Bu sürede açılma izni alınmazsa başvuru üzerine iki yıl daha uzatılabilir.

Bu mekanizma yatırım sırasını belirler: önce uygun parsel ve izin, sonra proje ve tesis kurulumu. Önce üretim hattını kurup en son ruhsat başvurusu yapmak, birinci sınıf GSM’de yer seçimi aşamasını atlamak anlamına gelir ve yatırımın kullanılmaz hale gelmesi riskini doğurur.

İmar uygunluğu ve sağlık koruma bandı birlikte nasıl değerlendirilir?

Yer seçimi ve tesis kurma izni için imar uygunluğu zorunludur. Bunun yanında m.16, birinci sınıf gayrisıhhî müessesenin etrafında sağlık koruma bandı bırakılmasını emreder. Sağlık koruma bandı mülkiyet sınırları dışına çıkarılamaz ve bant içinde mesken veya insan ikametine ayrılan yapılaşmaya izin verilmez.

Bandın genişliği Yönetmelikte polietilen izolasyon tesisi için tek sayı olarak yazılmamıştır. İnceleme kurulu tesisin çevre ve toplum sağlığına etkisini, kullanılan hammaddeleri, ısıtma/işleme prosesini, emisyon-koku ihtimalini, gürültüyü, atık ve yangın risklerini dikkate alarak belirler. ÇED raporu gereken projelerde rapordaki mesafeler esas alınır.

OSB içinde kurulmak sağlık koruma bandı yükümlülüğünü kaldırmaz. M.16 hükmü sanayi bölgesi, OSB ve endüstri bölgeleri için de bandı zorunlu tutar. Yetkili idare ise m.4 gereğince OSB sınırları içinde OSB tüzel kişiliğidir.

Ruhsat dosyasında hangi teknik bilgiler net olmalıdır?

Polietilen izolasyon üretim tesisinde ruhsatın en önemli unsurlarından biri prosesin gerçeğe uygun tarifidir. Hammadde kabulü, depolama, besleme, şekillendirme/üretim, soğutma, kesme, paketleme ve bitmiş ürün depolama aşamaları tesisteki gerçek sıra neyse o şekilde gösterilmelidir. Kullanılmayan proses veya makine belgede varmış gibi yazılmamalı; mevcut ekipman da dosyadan çıkarılmamalıdır.

Toplam motor gücü, üretim kapasitesi, vardiya, çalışan sayısı, hammadde ve yardımcı madde türleri ile depolama miktarları yerleşim planı ve kapasite belgeleriyle uyumlu olmalıdır. Yönetmelik m.10 ayrıca işyerinin depo olarak kullandığı yerlerin ruhsatta gösterilmesini zorunlu tutar.

Yangın tedbirleri, iş sağlığı ve güvenliği, çevre yükümlülükleri ve yapı kullanımına ilişkin belgeler kendi mevzuatlarında ayrıca aranır. Bu belgeler ruhsatın yerine geçmez; m.6 başka kurum izinlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açıkça düzenler.

ÇED veya çevre izni varsa ayrıca GSM ruhsatı gerekir mi?

Evet. ÇED ve çevre izin süreçleri işyeri açma ruhsatından farklıdır. Yönetmelik m.19 yalnız şu özel sonucu bağlar: ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesis için alınan ÇED Olumlu belgesi ve raporu, yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer. Bu belge nihai açılma ruhsatı değildir.

Birinci sınıf tesisin çalışabilmesi için m.21 uyarınca açılma aşaması tamamlanır. Yer seçimi/tesis kurma izni alınmış veya deneme izni sonunda sakınca olmadığı anlaşılmış tesiste, başvurudan itibaren yedi gün içinde inceleme kurulu yerinde inceleme yapar. Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi ile diğer bilgi ve belgeler uygunsa Örnek 4 raporu düzenlenir ve yetkili makam üç gün içinde ruhsatı verir.

M.20 uyarınca projesine uygun inşa edilmiş birinci sınıf tesise, yetkili idarenin gerekli görmesi veya işletmecinin istemesi ve inceleme kurulunun önerisi üzerine en fazla bir yıl deneme izni verilebilir. Deneme izni bu dönem için açılma ve çalışma ruhsatı yerine geçer.

Sorumlu müdür şartı polietilen izolasyon tesisi için uygulanır mı?

Evet. M.25 tüm birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip bir sorumlu müdür çalıştırılmasını zorunlu tutar. 4.28 tesisleri de birinci sınıf olduğundan istisna değildir.

Sorumlu müdür sözleşmesi ruhsat başvurusunda beyan edilir ve işyerinde bulundurulur. Denetimde sözleşmenin bulunmaması veya hatalı beyan tespit edilmesi halinde on beş gün içinde eksiklik giderilmelidir; aksi halde ruhsat iptaline ilişkin süreç uygulanır. Gerçeğe aykırı sorumlu müdür beyanı için ayrıca suç duyurusu hükmü vardır.

Bu nedenle sorumlu müdür, yalnız dosyayı tamamlamak amacıyla ismi yazılan bir kişi değildir. Faaliyet alanındaki mesleki yeterliliğin belgelendirilmesi ve sözleşmenin gerçek olması gerekir.

Aynı tesiste polietilen boru veya başka plastik ürün de üretilirse ne olur?

Polietilen izolasyon borusu üretimi, Yönetmelikte 4.29 ile ayrıca birinci sınıf olarak düzenlenmiştir. Aynı işletmede 4.28 kapsamındaki izolasyon malzemesi yanında 4.29 kapsamındaki boru üretimi de varsa, m.10 uyarınca ana faaliyet esas alınarak ruhsat düzenlenir ve tali faaliyetler ayrıca gösterilir. Her iki faaliyet de birinci sınıf olduğundan sınıf bakımından uyumsuzluk yoktur; fakat ruhsatın faaliyet kapsamı her ikisini de açıkça içermelidir.

Başka plastik ürünler bakımından ise ilgili EK-2 bendi, motor gücü ve proses ayrıca kontrol edilir. “Polietilen kullanılıyor” ifadesi bütün plastik üretimlerini 4.28’e sokmaz. 4.28 yalnız izolasyon malzemesi üretim tesisini tanımlar.

Aynı adreste farklı işletmeci varsa m.10 gereğince ayrı ruhsat düzenlenir. Adres ve işletmeci aynı olsa bile ana faaliyet ve tali faaliyet ayrımı ruhsat üzerinde doğru kurulmalıdır. Konuyla ilgili bir işyerinde birden fazla faaliyet rehberi kullanılabilir.

Üretim hattı büyürse veya yeni proses eklenirse ne yapılmalıdır?

Yönetmelik m.27, gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak değişiklik ve ilave yapılamayacağını düzenler. Yeni üretim hattı, kapasite artırımı, farklı katkı kullanımı, yeni ısıtma sistemi veya ilave depolama alanı gibi değişiklikler uygulanmadan önce ruhsat dosyası yönünden değerlendirilmelidir.

Yeni faaliyetin sınıfı ana faaliyetten daha yüksekse yalnız “tali faaliyet” olarak eklenemez; m.10’daki sınıf kuralı dikkate alınır. Polietilen izolasyon üretimi zaten birinci sınıf olduğundan daha yüksek GSM sınıfı bulunmaz; buna rağmen yeni faaliyetin ruhsata işlenmesi ve özel izinleri ayrıca tamamlanır.

İşletme değişikliği yapmadan önce ruhsat eki proje, kapasite raporu, çevre dosyası ve gerçek makine parkı yan yana kontrol edilmelidir. Fiili tesisle dosya arasındaki fark denetimde doğrudan sorun yaratır.

Tesis devredilir veya başka adrese taşınırsa ruhsat ne olur?

M.8’e göre faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmiyorsa işyeri devrinde devralanın başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir. İşyerindeki fiziki durum veya ruhsat dosyası mevzuata aykırıysa aykırılık giderilmeden yeni ruhsat verilmez.

Yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması tek başına yeni ruhsat sebebi değildir. Buna karşılık tesis başka adrese taşınırsa yeniden ruhsatlandırılması esastır; birinci sınıf olduğu için yeni parselde yer seçimi, sağlık koruma bandı ve diğer koşullar yeniden ele alınır.

Ayrıntılı bilgi için işyeri devri ve adres değişikliğinde ruhsat rehberleri incelenebilir.

Ruhsatsız veya sınıfı yanlış ruhsatla üretim yapılmasının sonucu

Yönetmelik m.6 uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz; ruhsatsız işyerleri yetkili idare tarafından kapatılır. Bu nedenle 4.28 kapsamındaki tesisi üçüncü sınıf bir atölye gibi açıp birinci sınıf prosedürü atlamak hukuken güvenli bir yol değildir.

Ruhsat alınmış tesisler m.24 uyarınca çevre ve toplum sağlığı yönünden yetkili idare tarafından denetlenir. Ruhsat belgesi m.11 uyarınca işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılır. Denetimde yalnız belge değil; faaliyet adı, proses, makine parkı, depo ve sorumlu müdürün fiili durumu da ruhsat kapsamıyla karşılaştırılabilir.

Ruhsatsız faaliyetin genel sonuçları için Yönetmelik m.6 rehberi ayrıca okunabilir.

Sık Sorulan Sorular

Polietilen izolasyon malzemesi üretimi kaçıncı sınıf GSM’dir?

EK-2/A 4.28 uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir.

4.28 için 100 HP gibi bir alt sınır var mı?

Hayır. 4.28 metninde motor gücü veya kapasite eşiği yoktur.

Yalnız hazır izolasyon malzemesi satan depo 4.28 midir?

Hayır. 4.28 üretim tesisini düzenler. Depolama ve satış faaliyeti kendi gerçek niteliğine göre ayrıca ruhsatlandırılır.

Üretim tesisi OSB’deyse sağlık koruma bandı aranır mı?

Evet. M.16 OSB’deki birinci sınıf tesislerde de sağlık koruma bandını zorunlu tutar.

ÇED Olumlu belgesi ruhsat yerine geçer mi?

Hayır. M.19 gereği yalnız yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer; m.21 açılma ruhsatı ayrıca alınır.

Sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. M.25 birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdürü zorunlu tutar.

Aynı tesiste polietilen izolasyon borusu üretilirse ne yapılır?

4.29 kapsamındaki faaliyet de ruhsatta gösterilir; m.10’daki ana/tali faaliyet kuralları uygulanır.

Üretim kapasitesi artırılırsa eski ruhsat yeterli mi?

Kirlilik yükünü artıran değişiklik ve ilave m.27 gereği yetkili idarenin izni olmadan yapılamaz; ruhsat ve ilgili izinler değişiklikten önce güncellenir.

Tesis başka adrese taşınabilir mi?

Taşınabilir; ancak m.8 uyarınca yeni adreste yeniden ruhsatlandırma gerekir.

Başka kurum izinleri GSM ruhsatını kaldırır mı?

Hayır. M.6 diğer kurum izinlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açıkça düzenler.