Yetki Belgesinde Sözleşmeli Taşıt Kaç Adet Olabilir? Özmal/Sözleşmeli Araç Oranları | KTY m.25 (2026)

Özmal taşıt ile sözleşmeli taşıt arasındaki fark nedir?

Özmal taşıt, yetki belgesi sahibinin mülkiyetinde bulunan ve Yönetmelik hükümlerine göre özmal kabul edilen araçtır. Sözleşmeli taşıt ise başka bir gerçek veya tüzel kişiye ait olmakla birlikte, KTY m.25 ve m.27 şartlarına uygun sözleşmeyle yetki belgesi sahibinin taşıt belgesine kaydedilen araçtır. Bu iki statü, asgari kapasite ve azami sözleşmeli araç hesabında farklı sonuçlar doğurur.

Bir işletmenin fiilen kullandığı bütün araçların aynı statüde olduğu varsayılmamalıdır. Finansal kiralama, uzun süreli kiralama, ortak mülkiyet veya grup şirketine ait araçlar bakımından özel kurallar vardır. Aracın anahtarının işletmede olması ya da giderlerinin şirket tarafından karşılanması, tek başına özmal sayılması için yeterli değildir.

Sözleşmeli araç kullanımı işletmeye sermaye yatırımı yapmadan filo büyütme imkanı verir; ancak Yönetmelik özmal kapasitenin tamamen ortadan kaldırılmasını önlemek için oran sınırları koyar. Her yetki belgesinin faaliyet riskine göre bu sınırlar farklıdır.

M2 yetki belgesinde kaç sözleşmeli taşıt kullanılabilir?

M2 kargo işletmeciliğinde sözleşmeli taşıt kullanımına ilişkin oran, faaliyetin yurtiçi veya uluslararası niteliğine göre ayrılır. Güncel m.25 kapsamında yurtiçi faaliyetlerde sözleşmeli taşıt sayısı özmal taşıt sayısının belirli katına kadar çıkabilir; uluslararası faaliyetlerde ise her iki özmal taşıta karşılık bir sözleşmeli taşıt yaklaşımı önem taşır. Ayrıca toplam sözleşmeli taşıt sayısı bakımından üst sınır uygulanır.

Bu nedenle M2 belgesi sahibi şirket yalnız “özmalım 10 araç, o halde otomatik 100 sözleşmeli araç eklerim” şeklinde işlem yapmamalıdır. Faaliyet alanı, araç cinsi ve toplam üst sınır birlikte kontrol edilmelidir. Uluslararası hatta kullanılacak sözleşmeli aracın teknik ve belge şartları da yurtiçi araçtan farklı sonuçlar doğurabilir.

Kurye veya kargo dağıtımında kullanılan motosiklet, moped, kamyonet ve otomobil türlerinin hangi M veya P belgesine kaydedilebildiği m.24 ile birlikte değerlendirilmelidir.

L1 ve N2 belgelerinde sözleşmeli taşıt sınırı

L1 lojistik işletmeciliği ile N2 nakliyat ambarı işletmeciliğinde güncel düzenleme, özmal taşıt sayısının belirli katına kadar sözleşmeli ticari taşıt kullanılmasına imkan verir. Önemli eşiklerden biri, bu belgelerde sözleşmeli taşıt sayısının özmal taşıt sayısının 10 katını aşmamasıdır.

Oran hesabında yalnız kayıtlı araç sayısına bakmak yeterli değildir. Özmal statüsünü kaybeden, muayenesi veya diğer kayıt şartı sona erdiği için taşıt belgesinden düşen araç, sözleşmeli araç üst sınırını da etkileyebilir. Örneğin özmal sayısının düşmesi halinde daha önce oran içinde kalan sözleşmeli araçlar bir anda sınırı aşabilir.

Bu nedenle filo yönetim sistemi, özmal taşıt düşümünde otomatik olarak sözleşmeli oranı yeniden hesaplamalıdır. Araç satışı yapılmadan önce “bu satış sonrası kaç sözleşmeli araç fazla kalır?” sorusu yanıtlanmalıdır.

P1 ve P2 kurye belgelerinde sözleşmeli araç sınırlamaları

P1 ve P2 kurye işletmeciliğinde araç cinsi ve sözleşmeli kullanım bakımından özel hükümler bulunur. Güncel düzenlemede P1 belgesi sahibi sözleşmeli kamyonet veya otomobil kullanamaz. P2 belgesi bakımından da sözleşmeli otomobil kullanımına ilişkin sınırlama vardır. Buna karşılık motosiklet ve moped gibi kurye araçlarında belge türüne özgü kayıt imkanları ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle kurye şirketi, “sözleşmeli araç kullanımı bütün P belgelerinde aynı” varsayımıyla araç kiralamamalıdır. Hangi aracın uzun süreli kiralama veya finansal kiralama yoluyla asgari kapasiteye dahil edilebileceği, hangisinin sözleşmeli sayılacağı ve hangi cins araçta sözleşmeli kullanımın yasak olduğu ayrı ayrı incelenmelidir.

P1 bakımından belirli finansal veya uzun süreli kiralama araçlarının asgari kapasite hesabında kullanılmasına ilişkin güncel hükümler, klasik sözleşmeli taşıt kavramından farklıdır. Sözleşmenin adı değil, Yönetmelikteki hukuki statü belirleyicidir.

S yetki belgesinde sözleşmeli otobüs oranı

S yetki belgesinde sözleşmeli otobüs kullanımına ilişkin oran, özmal filoya bağlıdır. Güncel m.25 kapsamında sözleşmeli otobüs sayısı kural olarak özmal otobüs sayısının yarısını aşamaz. Bunun yanında bazı S faaliyeti türlerinde sözleşmeli araç kullanımına ayrıca kısıt getirilebilir.

Örneğin 20 özmal otobüsü bulunan bir S işletmesinin sözleşmeli araç üst sınırı hesaplanırken m.25’teki yarı oranı esas alınır. Ancak aracın yaşı, tahditli plaka statüsü ve yerel UKOME/il trafik komisyonu kararları m.24 hükümleri bakımından ayrıca kontrol edilir.

Personel veya öğrenci servisi gibi yerel izinlerin bulunduğu alanlarda belediye mevzuatı ile KTY hükümleri birlikte uygulanabilir. Yerel servis plakası bulunması, Bakanlık yetki belgesindeki sözleşmeli oranı ortadan kaldırmaz.

Birden fazla kişiye ait araç özmal sayılır mı?

Güncel KTY m.25 açısından ortak mülkiyetli araçların statüsü önemlidir. Yetki belgesi sahibinin araçta bir payının bulunması, aracın otomatik olarak tamamen özmal kabul edilmesi sonucunu doğurmayabilir. Ortak mülkiyetli araçlar belirli durumlarda sözleşmeli taşıt statüsünde değerlendirilir.

Bu nedenle şirket ile şirket ortağının müştereken sahip olduğu araç, şirketin yüzde yüz özmal aracı gibi hesaba dahil edilmeden önce ruhsat ve mülkiyet yapısı kontrol edilmelidir. Özmal sayısının yanlış yüksek hesaplanması, buna bağlı sözleşmeli üst sınırın da yanlış hesaplanmasına neden olur.

Özellikle aile şirketlerinde araçların bir kısmı ortakların şahsi adına kayıtlı olabilir. İşletmenin yıllardır fiilen kullandığı araçların ruhsattaki maliki kontrol edilmeli; gerekiyorsa m.27’ye uygun taşıt sözleşmesi kurulmalıdır.

Finansal kiralama araçları sözleşmeli taşıt oranına dahil mi?

Finansal kiralama veya Yönetmelikte kabul edilen belirli uzun süreli kiralama yöntemleri, klasik sözleşmeli taşıtla aynı sonucu doğurmayabilir. Güncel m.25, finansal kiralama yoluyla edinilen araçların bazı oran hesaplarında farklı değerlendirilmesini öngörür. Bu nedenle leasing aracı sırf ruhsatta finansman şirketi göründüğü için doğrudan sözleşmeli taşıt sayısına eklenmemelidir.

Leasing sözleşmesinin türü, aracın kimin adına tescilli olduğu, kullanım süresi ve belge türünün özel hükümleri birlikte incelenmelidir. Özellikle asgari özmal kapasite hesabında kullanılabilecek araçla “sözleşmeli taşıt üst sınırı” hesabı birbirine karıştırılmamalıdır.

Şirketin finansman modeli değiştiğinde, örneğin özmal araçları satıp sale-and-leaseback benzeri bir yapıya geçmek istediğinde yetki belgesinin asgari kapasitesini kaybedip kaybetmeyeceği önceden hesaplanmalıdır.

Elektrikli sözleşmeli araçlarda %50 ilave imkan nedir?

Güncel Yönetmelik elektrikli araç kullanımını teşvik eden özel düzenlemeler içerir. M.25 kapsamında belirli sözleşmeli taşıt oranlarında elektrikli araçlar için %50 ilave imkan tanınabilmektedir. Bu avantaj, her belge ve her araç için sınırsız ekleme anlamına gelmez; ilgili fıkranın uygulandığı belge türü ve temel oran önce belirlenmelidir.

Örneğin normal sözleşmeli taşıt üst sınırı 10 araç olarak hesaplanıyorsa, elektrikli araç teşvikinin uygulanabildiği durumda ilave kapasite ayrıca hesaplanabilir. Ancak araçların gerçekten elektrikli olduğu, belge türüne uygun cins ve teknik şartları taşıdığı ve m.24 kriterlerini sağladığı kontrol edilmelidir.

Hibrit araçların otomatik olarak tam elektrikli araç teşvikinden yararlanacağı varsayılmamalıdır. Teknik tescil verisi ve Yönetmelik tanımı esas alınmalıdır.

Sözleşmeli taşıt oranını aşmanın sonucu nedir?

Yönetmelik, oran sınırını aşan araç ekleme taleplerini yalnız anlık bir kayıt sorunu olarak görmez. Güncel m.25’te, bir takvim yılı içinde belirli sayıda oran aşımı girişiminde bulunulması halinde sonraki yıl için sözleşmeli araç eklenmesine yönelik geçici kısıtlama mekanizması vardır. Özellikle bir takvim yılında dört kez sınır aşımına neden olan işlem sonrasında, sonraki takvim yılında üç aylık ret dönemi gündeme gelebilir.

Bu nedenle operasyon personelinin “sistem reddederse başka araç deneriz” yaklaşımı doğru değildir. Tekrarlanan oran aşımı girişimleri şirketin sonraki dönem araç ekleme kabiliyetini etkileyebilir. Sistemsel başvuru yapılmadan önce oran hesaplanmalı ve yalnız uygun araçlar için kayıt talebi gönderilmelidir.

Oran aşımı, özmal aracın kayıt düşümü nedeniyle kendiliğinden de oluşabilir. Şirket bu durumu fark ettiğinde fazla sözleşmeli araçları ve yeni özmal ekleme ihtiyacını değerlendirmelidir.

B1 ve D1’de 18–24 koltuklu otobüsler ne kadar kullanılabilir?

B1 ve D1 yetki belgelerinde asgari kapasitenin temelini 25 ve üzeri koltuklu özmal otobüsler oluşturur. Bununla birlikte m.25, 18–24 koltuklu özmal otobüslerin sınırlı şekilde filoya dahil edilmesine izin verir. Güncel düzenlemede bu araçların sayısı, 25 ve üzeri koltuklu özmal otobüs sayısının %20’sini ve ayrıca 20 adedi aşamaz.

Bu araçlar sözleşmeli araç oranı hesabıyla aynı kategori değildir. 18–24 koltuklu özmal otobüsler için özel kapasite kuralı uygulanır. Şirketin 25+ koltuklu özmal filosu küçülürse izin verilen küçük otobüs sayısı da yeniden hesaplanmalıdır.

Ayrıca KTY m.54 uyarınca 18–24 koltuklu otobüslerin 300 kilometreden uzun belirli tarifeli hatlarda kullanılmasına ilişkin kısıtlama vardır. Bu nedenle araç m.25 oranına uygun olsa bile her hatta kullanılabilir sonucu çıkarılamaz.

Sözleşmeli taşıt için nasıl bir sözleşme gerekir?

Sözleşmeli taşıt kaydı yalnız tarafların “aracı kiraladık” demesiyle kurulmaz. KTY m.27, taşıt sözleşmesinde bulunması gereken taraf bilgileri, görev ve sorumluluklar, mali hükümler, süre, fesih ve diğer unsurları düzenler. Yönetmeliğe uygun olmayan sözleşme, taşıtın yetki belgesine kaydında reddedilebilir.

Araç sahibinin gerçek kişi olduğu belirli durumlarda e-Devlet üzerinden karşılıklı onay yöntemiyle elektronik sözleşme kurulmasına imkan bulunabilir. Ancak elektronik onay da m.25 oran sınırını aşmaya izin vermez.

Sözleşme süresi sona erdiğinde taşıtın Bakanlık kaydında aktif görünmeye devam edip etmediği kontrol edilmelidir. Süresi geçmiş sözleşmeyle taşıma yapılmamalıdır.

Filo planlaması nasıl yapılmalı?

Şirket, her yetki belgesi için “özmal baz”, “sözleşmeli üst sınır” ve “mevcut sözleşmeli sayı” olmak üzere üç ayrı değeri sürekli izlemelidir. Özmal araç satışı, muayene düşümü, yaş sınırı veya sigorta problemi oluştuğunda oran otomatik yeniden hesaplanmalıdır.

Yeni sözleşmeli taşıt eklenmeden önce belge türü, araç cinsi, ruhsat maliki, elektrikli araç statüsü, sözleşme süresi ve mevcut oran kontrol edilmelidir. Grup şirketlerinde aynı aracın birden fazla şirkette sözleşmeli gösterilmemesi için merkezi plaka kontrolü yapılmalıdır.

Özellikle yüksek sezon öncesinde geçici filo artışı planlayan kargo, lojistik ve servis şirketleri m.25 limitlerini ticari talep ortaya çıkmadan önce hesaplamalıdır. Son dakika sözleşmesi, mevzuat oranını değiştirmez.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Güncel oranlar için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Karayolu Taşıma Yönetmeliği son değişiklikler işlenmiş hali, Yönetmelikler ve Kanunlar sayfaları esas alınmalıdır.

• KTY m.24 araç yaş ve teknik şartları
• Yetki belgesi türleri
• Yetki belgesi zorunluluğu
• Yetki belgesi türü değişikliği

Sık sorulan sorular

Sözleşmeli taşıt sayısı için tek bir oran var mı?

Hayır. KTY m.25 her yetki belgesi türü için farklı oran ve araç cinsi kuralları öngörür.

L1 belgesinde sözleşmeli araç sayısı özmalın kaç katı olabilir?

Güncel düzenlemede L1’de belirli şartlarla özmal taşıt sayısının 10 katına kadar sözleşmeli taşıt kullanılabilir.

P1 belgesine sözleşmeli kamyonet kaydedilebilir mi?

Güncel m.25 P1 bakımından sözleşmeli kamyonet ve otomobil kullanımını sınırlar; araç edinim yöntemi ayrıca kontrol edilmelidir.

Ortak olduğum araç özmal sayılır mı?

Ortak mülkiyetli aracın sırf pay sahibi olunması nedeniyle tamamen özmal sayılacağı varsayılmamalıdır; m.25 statüsü kontrol edilmelidir.

Finansal kiralama aracı sözleşmeli oranına girer mi?

Finansal kiralama araçları güncel düzenlemede klasik sözleşmeli taşıttan farklı değerlendirilebilir; belge türüne göre özel hüküm uygulanır.

Elektrikli araçta sözleşmeli oran artar mı?

İlgili belge ve fıkra kapsamında elektrikli sözleşmeli taşıtlar için %50 ilave imkan bulunabilir; temel oran ve teknik şartlar önce sağlanmalıdır.

B1’de 20 koltuklu otobüs kaç adet olabilir?

18–24 koltuklu özmal otobüsler, 25+ koltuklu özmal otobüslerin %20’sini ve 20 adedi aşamaz.

Özmal araç satılırsa sözleşmeli oran yeniden hesaplanır mı?

Evet. Özmal baz düştüğünde sözleşmeli üst sınır da değişebilir; satış öncesinde yeni oran hesaplanmalıdır.

Özmal taşıt kapasitesi sonradan düşerse ne yapılmalıdır?

Sözleşmeli taşıt oranı başvuru gününde bir kez hesaplanıp unutulabilecek sabit bir değer değildir. Özmal araç satışı, aracın yaş sınırını aşması, muayene veya sigorta nedeniyle taşıt belgesinden düşmesi ya da başka bir yetki belgesine aktarılması halinde özmal taban azalabilir. Bu durumda daha önce hukuka uygun olan sözleşmeli taşıt sayısı yeni özmal sayısına göre fazla hale gelebilir.

İşletme bu değişikliği günlük filo raporunda görmeli ve yeni oranı aynı gün hesaplamalıdır. Fazla sözleşmeli araçlar için gerekli kayıt düzeltmesi yapılmadan bu araçlara sefer verilmemeli; gerekiyorsa yeni özmal taşıt eklenmesi planlanmalıdır. Özmal kapasitenin kaybı, sadece m.25 oranını değil yetki belgesinin asgari kapasite şartını da etkileyebileceğinden m.14 ve m.24 hükümleri birlikte kontrol edilmelidir.

Özellikle çok sayıda sözleşmeli araçla çalışan L1, N2 ve M2 işletmelerinde tek bir özmal aracın kayıttan düşmesi dahi üst sınırı önemli ölçüde değiştirebilir. Bu nedenle araç satışına yönetim onayı verilmeden önce “satış sonrası yetki belgesi kapasitesi” raporu alınması yararlı bir uyum kontrolüdür.

Denetimde sözleşmeli araç oranı nasıl ispatlanır?

Denetim sırasında Bakanlık taşıt belgesi kayıtları esas olmakla birlikte, sözleşmeli araçların geçerli sözleşmeleri, ruhsatları ve güncel taşıt kartları da tutarlı olmalıdır. Şirketin iç Excel tablosu ile Bakanlık sistemindeki araç sayısı farklıysa oran hesabı şirket tablosuna göre değil resmî kayda göre değerlendirilir.

Bu nedenle her ay sonunda özmal ve sözleşmeli araç listesi Bakanlık kaydıyla karşılaştırılmalı; süresi bitmiş sözleşme, satılmış araç veya yanlış statüde görünen plaka derhal düzeltilmelidir. Böyle bir aylık mutabakat, oran ihlalinin uzun süre fark edilmeden devam etmesini önler.