Polimer Esaslı Beton Katkı Maddesi Üretim Tesisi Ruhsatı 2026: EK-2 A/4.34

Kısa ve net cevap: Polimer esaslı beton katkı maddesi üretim tesisi, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin EK-2/A 4.34 bendi uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir. Hüküm 11 Aralık 2025 tarihli değişiklikle eklenmiş ve 4.34 için herhangi bir motor gücü, günlük tonaj veya yıllık kapasite alt sınırı öngörülmemiştir. Faaliyet gerçekten polimer esaslı beton katkı maddesinin tesiste üretilmesi ise tesisin küçük ölçekli olması birinci sınıf statüsünü değiştirmez. Birinci sınıf ruhsat sürecinde m.16 sağlık koruma bandı, m.17 başvuru, m.18 yer seçimi ve tesis kurma izni, gerektiğinde m.20 deneme izni, m.21 açılma ruhsatı ve m.25 sorumlu müdür hükümleri uygulanır.

Polimer esaslı beton katkı maddesi tesisi neden birinci sınıf GSM’dir?

Güncel Yönetmeliğin EK-2/A kimya sanayii bölümündeki 4.34 bendi, polimer esaslı beton katkı maddesi üretim tesislerini doğrudan birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak sayar. Bu özel düzenleme 11 Aralık 2025 tarihli ve 33104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle listeye eklenmiştir.

Yönetmelik m.4/c uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessese; konutlardan ve insanların ikametine ayrılmış diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulması gereken faaliyettir. 4.34’ün özel bent olarak bulunması nedeniyle sınıf, “kimyasal tesis küçük, atölye ölçeğinde” gibi genel değerlendirmelerle değiştirilemez.

Bağlayıcı güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir. Yönetmeliğin güncel bağlantısı ayrıca Ticaret Bakanlığı mevzuat sayfasında yayımlanır.

4.34 bakımından “polimer esaslı beton katkı maddesi” hangi ürün grubunu ifade eder?

Ruhsatlandırmada ticari marka adı değil ürünün gerçek kimyasal ve teknik niteliği önemlidir. Betonun işlenebilirliğini, dayanım gelişimini, priz davranışını veya başka performansını değiştirmek amacıyla kullanılan ve polimer esaslı formülasyona sahip katkı maddelerinin tesiste üretilmesi 4.34’ün çekirdek faaliyetidir.

Bir işletme beton katkısı adı altında farklı ürün grupları üretebilir. Ruhsat dosyasında polimer esaslı katkı maddesinin hangi ham maddelerle, hangi karıştırma veya reaksiyon yöntemiyle üretildiği ve bitmiş ürünün sıvı mı katı mı olduğu açıkça gösterilmelidir. Yalnız ticari katalog üzerinden “beton kimyasalı” denilmesi sınıflandırma için yeterli değildir.

Aynı tesiste polimer esaslı beton katkısı dışında harç katkısı, yüzey kimyasalı, izolasyon ürünü veya başka yapı kimyasalları da üretiliyorsa bu faaliyetler Yönetmelik m.10 uyarınca tali faaliyet olarak ayrıca ruhsata işlenir ve kendi EK-2 sınıflandırmaları kontrol edilir.

Üretim ile yalnız dolum, paketleme veya satış aynı ruhsat konusu mudur?

Hayır. 4.34 “üretim tesisleri”ni düzenler. Hazır beton katkısının dışarıdan temin edilip yalnız depolanması ve kapalı ambalajıyla satılması üretim değildir. Büyük ambalajdan küçük ambalaja aktarma ve paketleme de gerçek prosese göre ayrı değerlendirilir; hazır ürünün ambalaj değiştirmesi ile ham maddelerden polimer esaslı katkı oluşturulması aynı işlem değildir.

Üretimde dozajlama, karıştırma, reaksiyon, pH ayarlama, filtreleme, dinlendirme veya benzeri prosesler bulunabilir. Ruhsat makamı tesisin tabela veya faaliyet koduna değil, gerçek makine parkına ve akım şemasına bakar. Üretim hattı bulunan işyerinin “depo ve paketleme” olarak gösterilmesi ruhsatın fiili faaliyetle uyumsuz hale gelmesine yol açar.

Yönetmelik m.6 gereğince usulüne uygun ruhsat olmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. Başka kurumların üretim, standardizasyon veya kapasite belgeleri işyeri açma ve çalışma ruhsatının yerine geçmez.

4.34 için motor gücü veya günlük üretim eşiği var mı?

Hayır. EK-2/A 4.34 metni polimer esaslı beton katkı maddesi üretim tesislerini herhangi bir kapasite alt sınırı koymadan birinci sınıfa alır. Yönetmelik başka bentlerde 50 HP, 100 HP, ton/gün gibi eşikleri açıkça yazdığı için 4.34’te bulunmayan bir sınırın yorumla eklenmesi mümkün değildir.

Bu nedenle düşük motor gücüne sahip, küçük miktarda üretim yapan bir tesis de faaliyet 4.34 tanımına giriyorsa birinci sınıf prosedüre tabidir. Üretim miktarı ve motor gücü yine çevre, yangın, iş güvenliği ve teknik altyapı bakımından dosyada doğru gösterilmelidir; ancak sınıf düşürme aracı değildir.

Tesis sonradan büyütülürse sınıf değişmez çünkü başlangıçtan itibaren birinci sınıftır. Bununla birlikte m.27 uyarınca kirlilik yükünü artıracak değişiklik ve ilaveler yetkili idarenin izni olmadan yapılamaz.

Ruhsatı belediye mi, OSB mi verir?

Yetkili idare Yönetmelik m.4/a’ya göre belirlenir. Belediye sınırlarında ilgili belediye, organize sanayi bölgesi sınırlarında OSB tüzel kişiliği, endüstri bölgesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, kanunen il özel idaresinin görevli olduğu alanlarda ise il özel idaresi yetkilidir.

Kimya ve yapı kimyasalları üretim tesislerinin önemli bölümü OSB içinde kurulabildiğinden, başvuru merciini belirlemek için parselin yalnız ilçe adresine değil OSB veya endüstri bölgesi statüsüne bakılmalıdır. Yanlış idareye başvuru yatırım takvimini geciktirir.

İşyeri ruhsatı, kapasite raporu veya sanayi sicil belgesinden ayrı bir idari işlemdir. Yönetmelik m.6 açıkça, diğer kurum veya meslek kuruluşlarının verdiği izin ve tescillerin işyeri açma ruhsatı alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını düzenler.

Yer seçimi ve sağlık koruma bandı nasıl yürütülür?

Birinci sınıf gayrisıhhî müessese başvurusu m.17 uyarınca Örnek 2 formuyla yapılır. M.18’e göre inceleme kurulu başvurudan itibaren en geç yedi gün içinde tesisin kurulacağı yeri mahallinde inceler ve Örnek 3 yer seçimi raporunu düzenler. Yetkili makam raporu üç gün içinde değerlendirerek yer seçimi ve tesis kurma izni verir.

İzin imar uygunluğu şartıyla beş yıl geçerlidir; sürede açılma izni alınamazsa başvuru üzerine iki yıl uzatma mümkündür. Bu düzenleme nedeniyle üretim binası satın alınmadan, uzun süreli kira yapılmadan veya reaktör/tank altyapısı kurulmadan önce yer seçimi uygunluğu hukuken kontrol edilmelidir.

M.16 birinci sınıf tesisin etrafında sağlık koruma bandını zorunlu kılar. Bant mülkiyet sınırları dışına taşamaz ve bu alan içinde mesken veya insan ikametine ayrılan yapılaşma yapılamaz. OSB içinde bulunmak bu yükümlülüğü kaldırmaz.

Bandın genişliği sabit bir metre değildir. Kullanılan kimyasallar, depolama miktarı, emisyon ve koku ihtimali, atık, atıksu, yangın ve sızıntı riskleri ile çevredeki kullanım biçimleri inceleme kurulunca değerlendirilir. ÇED raporu gereken tesiste rapordaki mesafeler esas alınır.

Karıştırma ile kimyasal reaksiyon ruhsat dosyasında neden ayrılmalıdır?

Beton katkı maddesi üretiminde bazı ürünler ağırlıklı karıştırma ve çözündürme yoluyla elde edilirken bazı formülasyonlarda kimyasal reaksiyon veya polimerizasyon benzeri prosesler bulunabilir. Ruhsat dosyasında bu ayrım doğru kurulmalıdır; çünkü çevresel yük, kullanılan ekipman, emisyon ve güvenlik tedbirleri prosese göre değişir.

Hammadde kabulünden bitmiş ürüne kadar akım şeması; tank, reaktör, mikser, dozaj ünitesi, filtre, dolum hattı ve depolama alanlarını gerçeğe uygun biçimde göstermelidir. Kapasite raporu ve makine listesi de aynı prosesi desteklemelidir. Ruhsat başvurusunda yalnız “karıştırma” denilip tesiste fiilen farklı kimyasal dönüşüm yürütülmesi idari uyumsuzluk yaratır.

Aynı adreste farklı ürün grupları üretiliyorsa Yönetmelik m.10 gereği ana faaliyet ve tali faaliyetler ruhsatta belirtilir. Birden fazla faaliyet için ayrıntılı açıklama aynı işyerinde birden fazla faaliyet ruhsatı rehberimizde yer alır.

Hammadde ve bitmiş ürün depoları ruhsata dahil edilmeli mi?

Evet. Yönetmelik m.10 işyerinin depo olarak kullandığı yerlerin ruhsatta gösterilmesini zorunlu tutar. Polimer, monomer, çözücü, katkı kimyasalı, ambalaj ve bitmiş ürünün tutulduğu alanlar ruhsat projesi ve yerleşim planıyla uyumlu olmalıdır.

Depolama kapasitesi yalnız alan kullanımını değil, yangın ve çevre yükümlülüklerini de etkileyebilir. Yanıcı-parlayıcı sıvı veya belirli hacimde kimyasal depolama bulunuyorsa Yönetmeliğin depolamaya ilişkin özel EK-2 bentleri ve ilgili yangın/çevre düzenlemeleri ayrıca kontrol edilir.

Aynı parselde ayrı bir depo binası bulunması, bu alanın ruhsat dosyası dışında bırakılabileceği anlamına gelmez. Ruhsatın fiili kullanım alanını doğru göstermesi, denetimde yapılacak karşılaştırma bakımından esastır.

ÇED ve çevre izni işyeri ruhsatını kaldırır mı?

Hayır. Çevre mevzuatı ile işyeri açma ruhsatı farklı idari süreçlerdir. Yönetmelik m.19, ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesislerde alınan ÇED Olumlu belgesi ve raporunun yalnız yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçtiğini düzenler. Nihai açılma ruhsatı yine m.21’e göre alınır.

M.21 uyarınca yer seçimi/tesis kurma izni bulunan veya deneme izni sonunda sakınca olmadığı anlaşılan birinci sınıf tesis, başvuruyu izleyen yedi gün içinde yerinde incelenir. Çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi ile diğer bilgi ve belgeler uygunsa Örnek 4 açılma izni raporu düzenlenir ve yetkili makam üç gün içinde ruhsatı verir.

M.20 kapsamında projesine uygun tesis için yetkili idare gerekli görürse veya işletmeci talep ederse, inceleme kurulunun önerisiyle bir yılı geçmemek üzere deneme izni verilebilir. Bu izin zorunlu bir aşama değildir.

Sorumlu müdür zorunlu mudur?

Evet. Yönetmelik m.25, birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılmasını zorunlu tutar. Polimer esaslı beton katkı maddesi tesisi 4.34 nedeniyle bu yükümlülüğe tabidir.

Sorumlu müdür sözleşmesi ruhsat başvurusunda beyan edilir ve işyerinde bulundurulur. Denetimde sözleşme bulunmaz veya beyan hatalı çıkarsa on beş gün içinde eksikliğin giderilmesi istenir. Süre sonunda giderilmezse ruhsat iptali hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı beyan için suç duyurusu da gündeme gelir.

Sorumlu müdürün mesleki yeterliliği üretim faaliyet alanıyla ilgili olmalıdır. Sadece dosyayı tamamlamak amacıyla ilgisiz bir teknik personelin gösterilmesi m.25’in amacına uygun değildir.

Yeni ürün, yeni reaktör veya kapasite artışı yapılırsa ne olur?

Yönetmelik m.27’ye göre gayrisıhhî müesseselerde yetkili idarenin izni olmadan kirlilik yükünü artıracak değişiklik veya ilave yapılamaz. Yeni reaktör, karıştırıcı, tank, farklı kimyasal hammadde, yeni ürün grubu veya önemli kapasite artışı üretime alınmadan önce ruhsat dosyası ve çevre/yangın/iş güvenliği belgeleri yönünden değerlendirilmelidir.

4.34’te kapasite eşiği bulunmadığı için tesis zaten birinci sınıftır; ancak bu durum sınırsız büyüme hakkı vermez. Kirlilik yükü artışı, sağlık koruma bandı veya mevcut teknik önlemlerin yeterliliğini değiştirebilir.

Yeni ürün polimer esaslı beton katkısından farklı bir kimyasal faaliyete giriyorsa Yönetmelik m.10 kapsamında tali faaliyetin ruhsata eklenmesi ve özel EK-2 bendinin belirlenmesi gerekir.

Devir, taşınma ve ruhsatsız faaliyetin sonuçları

Yönetmelik m.8’e göre faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres aynı kalıyorsa işyeri devrinde devralanın başvurusu üzerine yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir. Fiziki durum veya ruhsat dosyası aykırıysa eksiklik giderilmeden yeni ruhsat verilmez. Yeni ortak alınması tek başına yeni ruhsat gerektirmez; başka adrese taşınmada ise yeniden ruhsatlandırma esastır.

Devir için işyeri devrinde ruhsat, adres değişikliği için başka adrese taşınmada ruhsat rehberleri incelenebilir.

M.6 gereğince ruhsat alınmadan işyeri çalıştırılamaz ve ruhsatsız işyeri kapatılır. Genel şartlar için İşyeri Açma Ruhsatı Şartları 2026, ruhsatsız faaliyetin hukuki sonucu için m.6 rehberi kullanılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Polimer esaslı beton katkı maddesi üretimi hangi sınıftır?

EK-2/A 4.34 uyarınca birinci sınıf gayrisıhhî müessesedir.

4.34 için motor gücü alt sınırı var mı?

Hayır. Hüküm herhangi bir HP veya üretim kapasitesi alt sınırı koymaz.

Hazır beton katkısını yalnız satan depo 4.34 müdür?

Hayır. 4.34 üretim tesisini düzenler. Yalnız depolama ve satış kendi gerçek faaliyetine göre sınıflandırılır.

Hazır ürünü küçük ambalaja doldurmak üretim sayılır mı?

Her durumda sayılmaz. Dolum-paketleme ile hammaddelerden ürün üretimi birbirinden ayrılmalı ve fiili proses ruhsat dosyasında doğru gösterilmelidir.

OSB içinde sağlık koruma bandı aranır mı?

Evet. M.16 birinci sınıf GSM’lerde OSB içinde de sağlık koruma bandını zorunlu tutar.

Sorumlu müdür zorunlu mu?

Evet. M.25 uyarınca faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip sorumlu müdür çalıştırılmalıdır.

ÇED Olumlu belgesi işyeri ruhsatı yerine geçer mi?

Hayır. M.19 gereğince yalnız yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer; m.21 açılma ruhsatı ayrıca alınır.

Yeni reaktör ruhsata işlenmeden kurulabilir mi?

Kirlilik yükünü artıracak değişiklik ve ilave m.27 uyarınca yetkili idarenin izni olmadan yapılamaz.

Depolar ruhsatta gösterilmeli mi?

Evet. M.10 işyerinin kullandığı depoların ruhsatta gösterilmesini zorunlu tutar.

Tesis başka adrese taşınırsa eski ruhsat devam eder mi?

Hayır. M.8 uyarınca başka adrese nakilde yeniden ruhsatlandırma esastır.