TESK Yönetim Kurulunun Görev ve Yetkileri Nelerdir? | 5362 m.39 (2026)
Kısa ve net cevap: 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 39. maddesi, TESK Konfederasyon Yönetim Kuruluna Konfederasyon işlerini yürütme, genel kurul kararlarını uygulama, Bakanlıkça verilen görevleri yerine getirme, çalışma programı ve bütçe hazırlama, birlik ve federasyonlar ile gerektiğinde odalar üzerinde kanuni denetim ve koordinasyon sağlama, e-esnaf verilerini yürütme, kuruluşlar arasındaki uyuşmazlıkları çözmeye çalışma, personel işlemlerini yönetme, mevzuat ve standart çalışmalarına katılma, Sicil Gazetesi işlerini yürütme, meslekî kararlar alma ve Kanunda sayılan diğer icrai görevleri yerine getirme yetkisi verir. Yönetim Kurulu bu yetkileri Kanun, ana sözleşme ve genel kurul kararları içinde kullanır; genel kurulun veya başka bir organın münhasır yetkisini devralamaz.
5362 m.39’un kapsamı nedir?
5362 m.39, Konfederasyon Yönetim Kurulunun görev ve yetkilerini ayrıntılı ve geniş bir liste hâlinde düzenler. Bu hüküm, Konfederasyonun günlük ve dönemsel yönetiminin hangi organ tarafından yürütüleceğini belirleyen temel icra maddesidir. M.37 genel kurulun temel karar ve seçim yetkilerini, m.38 Başkanlar Kurulunun istişare işlevini, m.39 ise Yönetim Kurulunun icra ve yönetim görevlerini düzenler.
Bu nedenle m.39 okunurken organlar arası görev ayrımı korunmalıdır. Konfederasyon Yönetim Kurulu, genel kurulun yerine bütçeyi kesin olarak kabul eden veya organ seçimlerini yapan bir organ değildir. Buna karşılık genel kurulun kabul ettiği bütçeyi, çalışma programını ve kararları uygulayan; kurumun kanuni faaliyetlerini fiilen yürüten organ Yönetim Kuruludur.
Konfederasyonun kuruluş ve organ yapısı için 5362 m.34 TESK kuruluş rehberi, organların yapısı için 5362 m.36 Konfederasyon organları rehberi, genel kurul yetkileri için 5362 m.37 TESK Genel Kurulu yazısı ve istişare organı için 5362 m.38 Başkanlar Kurulu rehberi birlikte incelenebilir.
Konfederasyon işlerini yürütme görevi ne anlama gelir?
M.39’un merkezinde Konfederasyon işlerinin Kanuna, ana sözleşmeye ve genel kurul kararlarına uygun biçimde yürütülmesi yer alır. Yönetim Kurulu, kurumun sürekli çalışan icra organıdır. Bu görev yalnız yazışma veya toplantı yapmaktan ibaret değildir; Konfederasyonun kanuni amaçlarını gerçekleştirebilmesi için gereken idari, mali, meslekî ve kurumsal işlemlerin yetkili organ kararıyla yürütülmesini kapsar.
Yönetim Kurulunun işlem tesis ederken üç temel sınırı vardır. Birincisi 5362 sayılı Kanunun emredici hükümleridir. İkincisi Konfederasyon ana sözleşmesidir. Üçüncüsü usulüne uygun alınmış genel kurul kararlarıdır. Yönetim Kurulu, bu üç kaynağa aykırı bir iç uygulama oluşturamaz ve genel kurulun açık kararını yok sayamaz.
Yönetim Kurulu kararlarının uygulanabilir olması için karar konusu, dayanak, yetkili birim, mali sonuç ve uygulanacak işlem açık yazılmalıdır. Kanunun başka bir organa bıraktığı konu söz konusuysa yönetim kararıyla yetki genişletilemez. Bu esas, m.39’un geniş görev listesinin sınırsız yetki anlamına gelmediğini gösterir. Yönetim Kurulu kararının hukuki dayanağı toplantı tutanağında veya karar metninde somutlaştırılmalı; kararın hangi kanun hükmüne, hangi genel kurul kararına veya hangi idari ihtiyaca dayandığı belirlenmelidir. Karar mali sonuç doğuruyorsa bütçe tertibi ve ödeme süreci, veri işlemi doğuruyorsa yetkili birim ve kayıt sistemi, alt kuruluşlara yönelik işlem doğuruyorsa ilgili özel hüküm ayrıca gösterilmelidir. Böylece Yönetim Kurulu kararının kapsamı ile uygulama aşaması birbirinden ayrılır ve sonraki denetimde işlemin hangi yetki zinciri içinde yapıldığı açık biçimde izlenebilir. Yetki, usul ve mali dayanak üçlüsünün birlikte belgelenmesi kurumsal işlemin kanuna uygunluğunu güçlendirir.
Bakanlıkça verilen görevler ve kurumsal koordinasyon
5362 m.39, Konfederasyon Yönetim Kuruluna Bakanlıkça Kanun çerçevesinde verilen görevleri yerine getirme sorumluluğu da yükler. Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları Ticaret Bakanlığının mevzuattan doğan gözetim ve denetim sistemi içinde faaliyet gösterdiğinden, Konfederasyon Yönetim Kurulunun Bakanlıkla bilgi, uygulama ve koordinasyon ilişkisi doğrudan Kanuna dayanır.
Bu görev, Bakanlığın Kanunda bulunmayan her talebinin otomatik olarak Yönetim Kurulunun yetkisine dönüşmesi anlamına gelmez. Uygulanacak görev 5362 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuat çerçevesinde olmalıdır. Yönetim Kurulu, Bakanlık talimatının hangi kanuni göreve dayandığını ve Konfederasyonun hangi birimi tarafından yerine getirileceğini kurum kayıtlarında belirlemelidir.
Kurumsal koordinasyon yalnız Bakanlıkla sınırlı değildir. M.39; meslekî standartlar, ekonomik ve sosyal çalışmalar, ilgili kamu kurumlarıyla işbirliği, esnaf ve sanatkârların ortak ihtiyaçlarının takibi gibi alanlarda Konfederasyona aktif görev verir. Yönetim Kurulu bu görevleri karar, yazışma, raporlama ve gerekli temsil süreçleriyle yürütür.
Faaliyet raporu, çalışma programı ve bütçe nasıl hazırlanır?
M.39 uyarınca Yönetim Kurulu, Konfederasyonun faaliyet raporu, mali tabloları, çalışma programı, eğitim ve kurs programları ile tahmini bütçesine ilişkin hazırlıkları yapar ve genel kurulun değerlendirmesine sunar. Genel kurulun m.37 kapsamındaki kabul, ret veya değişiklik yetkisinden önce teknik ve idari hazırlık Yönetim Kurulunun sorumluluğundadır.
Faaliyet raporu, ilgili dönemde m.39 kapsamında yapılan işlemleri somut biçimde göstermelidir. Bütçe taslağı ise m.41’de sayılan Konfederasyon gelirleri ile planlanan giderleri kanuni amaçlar temelinde ilişkilendirmelidir. Çalışma programında yapılacak faaliyetlerin süresi, hedefi ve finansman kaynağı belirlenmelidir.
Genel kurul bütçeyi kabul ettikten sonra Yönetim Kurulu uygulama aşamasına geçer. Bütçenin kabul edilmiş olması Kanuna aykırı veya amaç dışı bir harcamaya izin vermez. M.52’deki amaç dışı faaliyet yasağı ve mali mevzuat hükümleri yönetim sürecinin tamamında uygulanır.
TESK Yönetim Kurulu birlik, federasyon ve odaları denetleyebilir mi?
5362 m.39, Konfederasyona bağlı teşkilatın Kanun ve ilgili düzenlemeler doğrultusunda çalışmasını sağlamak amacıyla Yönetim Kuruluna denetim ve koordinasyon görevleri verir. Birlik ve federasyonların, ayrıca Kanunun öngördüğü çerçevede odaların faaliyetlerinin mevzuata uygunluğu Konfederasyonun üst kuruluş niteliği içinde izlenebilir.
Bu kurumsal denetim, Bakanlığın m.58’deki gözetim ve denetim yetkisinin yerine geçmez. Bakanlık denetimi ayrı bir kanuni yetkidir. Konfederasyon Yönetim Kurulu ise teşkilat içi koordinasyon, inceleme ve mevzuata uyum görevini m.39 çerçevesinde yürütür.
Denetimde tespit edilen konu başka bir merciin görev alanındaysa işlem o mercie iletilmelidir. Yönetim Kurulu kendi yetkisi dışında disiplin, ceza veya yargı yetkisi kullanamaz. Kanunda özel usul öngörülen konular, örneğin m.64 kapsamındaki sicil ve kayıt uyuşmazlıkları, özel düzenlemesine göre yürütülür.
e-Esnaf veri tabanı bakımından Yönetim Kurulunun görevi nedir?
5362 sayılı Kanunun birçok hükmü Bakanlığın e-esnaf ve sanatkâr veri tabanına dayanır. M.39 kapsamındaki Konfederasyon görevleri arasında teşkilata ait kayıtların ve bilgilerin güncel, doğrulanabilir ve koordineli biçimde yürütülmesi önemli yer tutar. Genel kurul listeleri, sicil işlemleri, elektronik belge süreçleri ve kuruluşlar arası bilgi akışı bu sistemle bağlantılıdır.
Yönetim Kurulu veri süreçlerinde yalnız teknik kayıt değil, kanuni doğruluk sorumluluğunu da gözetmelidir. Yanlış veya güncelliğini kaybetmiş kuruluş ve üye bilgilerinin toplantı, aidat, temsil veya sicil işlemlerini etkilemesi mümkündür. Bu nedenle ilgili birimlerce üretilen verilerin mevzuata uygun şekilde sisteme işlenmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması yönetim organizasyonunun parçasıdır.
Elektronik işlemler kişisel verilerin korunması yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. M.46 genel kurul listelerinin üyelerle paylaşımında hangi verilerin kullanılabileceğini özel olarak sınırlar. Yönetim Kurulu, veri tabanı işlemlerini 5362 sayılı Kanun ile kişisel veri mevzuatını birlikte gözeterek yürütmelidir.
Birlik ve federasyonlar arasındaki uyuşmazlıklarda görev kimdedir?
M.39, Konfederasyon Yönetim Kuruluna birlikler ve federasyonlar arasında çıkan kurumsal uyuşmazlıkların çözümüne yönelik görev verir. Yönetim Kurulu öncelikle sorunun niteliğini, taraf kuruluşları ve uygulanacak kanun hükmünü belirleyerek uzlaştırıcı ve koordinasyon sağlayıcı bir işlev görür.
Ancak bütün uyuşmazlıklar m.39 kapsamında kesin olarak Yönetim Kurulunca çözülemez. Sicil ve oda kayıtlarına ilişkin bazı uyuşmazlıklar m.64’te düzenlenen mutabakat komitelerinin görevindedir. Genel kurul kararlarının yargısal denetimi veya cezai nitelikteki meseleler de ilgili yargı merciinin alanındadır. Yönetim Kurulu özel görev kuralını bertaraf edemez.
Kanunun Yönetim Kuruluna verdiği çözüm görevi sonuç vermediğinde Bakanlığa iletilmesi öngörülen konular bakımından dosya; tarafların görüşleri, dayanak belgeler, alınan yönetim kurulu kararları ve çözüm girişimleriyle birlikte açık biçimde hazırlanmalıdır. Böylece Bakanlık değerlendirmesi somut kayıt üzerinden yapılabilir.
Personel ve teşkilat işlemlerinde Yönetim Kurulunun yetkisi
Konfederasyonun personel ihtiyacı, çalışma düzeni ve idari organizasyonu Yönetim Kurulunun icra alanındadır. M.39 personel işlerinin yürütülmesi, gerekli teklif ve kararların hazırlanması ve kuruluşun işleyişi için gereken idari tedbirlerin alınması yönünde Yönetim Kuruluna görev verir. Genel sekreterlik makamının özel görevleri ise m.57’de ayrıca düzenlenmiştir.
Personel işlemlerinde yetki, yalnız işe alma kararından ibaret değildir. Görev tanımları, kurumsal birimler arasındaki iş dağılımı, bütçede personel giderlerinin karşılığı ve mevzuata uygun ücretlendirme süreçleri yönetim sorumluluğunun parçasıdır. M.56, meslek kuruluşu personelinin işe alınması ve ücretinin belirlenmesi konusunda yönetim kurulu kararını açıkça öngörür.
Yönetim Kurulu personel yetkisini kullanırken eşitlik, mevzuata uygunluk, bütçe sınırı ve görev gerekleri esas alınmalıdır. Kanunda genel kurula, Bakanlığa veya başka bir organa bırakılmış atama ya da onay süreci varsa Yönetim Kurulu tek başına tamamlanmış işlem oluşturamaz.
Mevzuat, standart ve kamu kurumlarıyla işbirliği
M.39 Konfederasyon Yönetim Kuruluna esnaf ve sanatkârları ilgilendiren mevzuat çalışmalarını izleme, görüş hazırlama, gerekli teklifleri ilgili makamlara sunma ve meslek standartlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalara katılma görevleri verir. Bu görev Konfederasyonun ülke çapındaki temsil niteliğinin doğrudan sonucudur.
Yönetim Kurulu; ekonomik, meslekî ve teknik konularda araştırma yapılmasına, rapor hazırlanmasına, ilgili kamu kurumları ve meslek kuruluşlarıyla çalışma yürütülmesine karar verebilir. Hazırlanan görüşler açık kanun maddelerine, sektörel verilere ve esnaf teşkilatından toplanan kayıtlara dayanmalıdır.
Fuar, sergi, meslekî tanıtım, kredi imkânları ve benzeri konular da m.39’un meslekî geliştirme ve temsil görevleri içinde düzenlenir. Ancak bu faaliyetlerin Konfederasyonun kuruluş amacına bağlı olması ve m.52’deki amaç dışı faaliyet yasağını ihlal etmemesi gerekir.
Sicil Gazetesi, meslekî kararlar ve elektronik işlemler
5362 sayılı Kanun Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini Konfederasyon yapısı içinde düzenler. M.39 Yönetim Kuruluna Sicil Gazetesinin kanuni sistem içinde yürütülmesine ilişkin görevler verir. Sicil Gazetesinin elektronik yayımı ve ilan sistemi m.70’te ayrıca ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.
Konfederasyonun meslekî konularda alacağı zorunlu veya yönlendirici kararlar da Kanunun verdiği yetki sınırında Yönetim Kurulu tarafından yürütülür. Bir kararın üyeler veya alt kuruluşlar bakımından sonuç doğurabilmesi için kanuni dayanağının ve uygulanacak usulün açık olması gerekir.
Kanunda elektronik tahsilat ve elektronik belge uygulamalarına ilişkin görevlerin Konfederasyon tarafından yürütülmesi öngörülmüştür. Yönetim Kurulu bu alanlarda teknik ve idari işleyişi kurarken m.60’taki belge düzenini, m.61’deki aidat ve ücret hükümlerini ve elektronik veri güvenliğini birlikte değerlendirmelidir.
TESK Yönetim Kurulunun yetki sınırı nedir?
M.39 geniş bir görev listesi içerir; fakat bu liste Yönetim Kuruluna sınırsız bir “genel yetki” vermez. Genel kurulun m.37’deki seçim, ibra, bütçeyi kabul etme ve temel karar yetkileri devam eder. Denetim Kurulunun m.40’taki denetim görevleri ayrı organ yetkisidir. Başkanlar Kurulunun m.38’deki istişare niteliği de korunur.
Yönetim Kurulu, genel kurulun açıkça karar vermesi gereken konuda kendi kararıyla kesin sonuç yaratamaz. Aynı şekilde Bakanlığın gözetim ve denetim yetkisini veya mahkemelere bırakılmış yargısal yetkiyi kullanamaz. Yetki analizi her işlem öncesinde ilgili özel kanun maddesiyle yapılmalıdır.
M.52’deki amaç dışı faaliyet yasağı bütün yönetim faaliyetlerinin yatay sınırıdır. Esnaf ve sanatkârların meslekî, ekonomik ve teknik gelişimi ile meslek kuruluşlarının kanuni görevleriyle bağlantısı olmayan bir işlem, yalnız Yönetim Kurulu çoğunluğuyla kabul edildiği için hukuka uygun hâle gelmez.
5362 m.39 uygulama kontrol listesi
- İşlemin Konfederasyon Yönetim Kurulunun m.39’daki görev alanına girip girmediğini belirleyin.
- Konu m.37 gereğince genel kurul kararı gerektiriyorsa yönetim kararıyla sonuçlandırmayın.
- İşlemin ana sözleşme ve yürürlükteki genel kurul kararlarına uygunluğunu kontrol edin.
- Mali işlem varsa bütçe karşılığını ve m.41 gelir-m.52 amaç sınırını doğrulayın.
- Alt kuruluşlarla ilgili işlemde özel bir denetim, disiplin veya mutabakat usulü bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Elektronik kayıt ve belge işlemlerinde e-esnaf verisi ile özel veri kurallarını birlikte uygulayın.
- Karar metninde dayanak, işlem konusu, yetkili kişi veya birim ve uygulanacak süreyi açık yazın.
- Bakanlığa iletilecek konuda dosyayı karar ve ekleriyle bütün hâlinde hazırlayın.
Sık Sorulan Sorular
TESK Yönetim Kurulunun görevleri hangi maddede düzenlenir?
5362 sayılı Kanunun 39. maddesinde düzenlenir.
TESK işlerini hangi organ yürütür?
Kanun ve genel kurul kararları çerçevesinde Konfederasyon Yönetim Kurulu yürütür.
Faaliyet raporu ve bütçe taslağını kim hazırlar?
Yönetim Kurulu hazırlar; genel kurulun m.37 kapsamındaki kararına sunar.
TESK Yönetim Kurulu Bakanlıkça verilen görevleri yerine getirir mi?
Evet. Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde Bakanlıkça verilen görevler m.39 kapsamındaki yönetim sorumluluğuna dahildir.
TESK Yönetim Kurulu alt kuruluşları denetleyebilir mi?
M.39 kapsamındaki teşkilat içi denetim ve koordinasyon görevlerini kullanabilir; Bakanlığın m.58’deki denetim yetkisi ayrıca devam eder.
Birlik ve federasyon uyuşmazlıklarını Yönetim Kurulu çözebilir mi?
M.39 kapsamındaki kurumsal uyuşmazlıklarda çözüm ve koordinasyon görevi vardır; özel usule tabi uyuşmazlıklarda ilgili özel madde uygulanır.
TESK Yönetim Kurulu genel kurulun yerine bütçe kabul edebilir mi?
Hayır. Bütçenin kabulü genel kurulun m.37 kapsamındaki yetkisidir.
Sicil Gazetesi işleri hangi kanun hükümleriyle bağlantılıdır?
M.39’daki yönetim görevleri ile m.70’teki Sicil Gazetesi özel düzenlemesi birlikte uygulanır.
Yönetim Kurulu amaç dışı faaliyet kararı alabilir mi?
Hayır. 5362 m.52, meslek kuruluşlarının kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunmasını yasaklar.
Yönetim Kurulu kararlarında hangi hukuki kaynaklar esas alınır?
5362 sayılı Kanun, yürürlükteki ikincil mevzuat, Konfederasyon ana sözleşmesi ve usulüne uygun genel kurul kararları esas alınır.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
Bu rehber 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 39. maddesi ve aynı Kanunun organlar arası görev dağılımı esas alınarak hazırlanmıştır. Bağlayıcı güncel metin için Mevzuat Bilgi Sistemi 5362 sayılı Kanun; ilgili yönetmelik ve ikincil düzenlemeler için Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü mevzuat sayfası kullanılmalıdır. Yazıda doğrulanmamış yargı kararı veya kanunda bulunmayan yetki kullanılmamıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
