TESK Konfederasyon Başkanlar Kurulu Ne Zaman Toplanır? Ekim Toplantısı | 5362 m.38 (2026)
Kısa ve net cevap: 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 38. maddesine göre Konfederasyon Başkanlar Kurulu, esnaf ve sanatkârların yurt içindeki ve yurt dışındaki meslekî meseleleri hakkında Konfederasyon yönetim kuruluna görüş ve tavsiyelerde bulunan yüksek istişare kuruludur. Kurula Konfederasyon genel başkanı başkanlık eder; genel başkanın bulunmadığı hâllerde toplantıyı genel başkan vekillerinden biri yönetir. Başkanlar Kurulu her yıl ekim ayında, üye çoğunluğuyla kendiliğinden toplanır. Ayrıca Konfederasyon genel başkanının veya Başkanlar Kurulu üyelerinin çoğunluğunun yazılı çağrısı üzerine ihtiyaç hâlinde olağan toplantı dışında da toplanabilir.
5362 m.38 neyi düzenliyor?
5362 sayılı Kanunun 38. maddesi doğrudan Konfederasyon Başkanlar Kurulunu düzenler. Bu hüküm, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu düzeyindeki Başkanlar Kurulunun hangi amaçla var olduğunu, toplantının kim tarafından yönetileceğini, olağan toplantının hangi ayda yapılacağını ve ihtiyaç hâlinde kurulun hangi usulle toplantıya çağrılabileceğini belirler. Bu nedenle m.38, yalnız bir toplantı takvimi hükmü değildir; aynı zamanda Konfederasyonun danışma ve istişare mekanizmasının hukuki temelidir.
Kanun, Başkanlar Kuruluna “yüksek istişare kurulu” niteliği verir. Bu ifade önemlidir. Başkanlar Kurulunun temel fonksiyonu, esnaf ve sanatkârların meslekî sorunlarını ülke ve uluslararası gelişmeler çerçevesinde değerlendirmek ve Konfederasyon yönetim kuruluna görüş ile tavsiyelerde bulunmaktır. İcra ve yönetim yetkisi ise aynı Kanunun 39. maddesinde Konfederasyon yönetim kuruluna verilmiştir. Böylece m.38’deki istişare fonksiyonu ile m.39’daki yönetim ve icra fonksiyonu birbirinden ayrılır.
Konfederasyonun kuruluş yapısını incelemek isteyenler TESK Konfederasyonunun kuruluşunu açıklayan 5362 m.34 rehberine, üye birlik ve federasyonların kayıt düzeni için 5362 m.35 kayıt rehberine, organların yapısı için ise 5362 m.36 Konfederasyon organları yazısına bakabilir.
Konfederasyon Başkanlar Kurulunun hukuki niteliği nedir?
Başkanlar Kurulu bir “yüksek istişare kurulu”dur. Kanunun kullandığı kavram, kurulun temel görevini açık biçimde sınırlar: Başkanlar Kurulu meslekî meseleleri değerlendirir, görüş oluşturur ve Konfederasyon yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunur. Bu yapı, genel kurulun seçim ve temel karar yetkilerinden de yönetim kurulunun yürütme yetkilerinden de ayrıdır.
Konfederasyon genel kurulu, 5362 m.37 uyarınca başkan ve kurulları seçen; faaliyet, denetim, hesap, bütçe ve diğer temel konularda karar alan en üst karar organıdır. Bu konuda TESK Genel Kurulunun görev ve yetkileri rehberi ayrı olarak hazırlanmıştır. Başkanlar Kurulu ise seçim organı veya mali karar organı olarak düzenlenmemiştir.
Bu ayrım, uygulamada yetki karmaşasını önler. Başkanlar Kurulu belirli bir konuda tavsiye kararı oluşturabilir; ancak Kanunun genel kurula veya yönetim kuruluna açıkça bıraktığı bir yetkiyi kendi üzerine alamaz. Örneğin Konfederasyonun günlük işlerinin yürütülmesi, bütçenin genel kurul kararları doğrultusunda uygulanması, personel ve teşkilat işlerinin yönetimi gibi konular m.39’daki yönetim kurulu yetkileri çerçevesindedir.
Başkanlar Kurulu toplantısına kim başkanlık eder?
5362 m.38 bu konuda açık bir görev sırası kurar. Başkanlar Kuruluna Konfederasyon genel başkanı başkanlık eder. Genel başkan toplantıda bulunmuyorsa toplantı genel başkan vekillerinden biri tarafından yönetilir. Kanun, genel başkanın yokluğunda başka bir organ veya dışarıdan bir kişinin toplantıyı yönetmesini öngörmez.
Genel başkan vekillerinin sayısı ve Konfederasyondaki temsil düzeni 5362 m.54 ile bağlantılıdır. M.38 yalnızca toplantıya kimin başkanlık edeceğini belirler; temsil ve ilzam, müşterek imza ve başkan vekilliği gibi ayrı hukuki meseleler m.54 kapsamında değerlendirilmelidir. Bu nedenle Başkanlar Kurulu toplantısının yönetimi ile Konfederasyonu üçüncü kişilere karşı temsil etme yetkisi aynı kavram değildir.
Toplantı tutanağında toplantıyı yöneten kişinin sıfatının açık yazılması, m.38’deki görev sırasının belgelendirilmesini sağlar. Genel başkan toplantıdaysa başkanlık yetkisi onundur; genel başkan yoksa toplantıyı yöneten genel başkan vekilinin bu sıfatı tutanakta gösterilmelidir.
Konfederasyon Başkanlar Kurulu ne zaman toplanır?
Kanun olağan toplantının zamanını doğrudan belirlemiştir: Başkanlar Kurulu her yıl ekim ayında toplanır. Buradaki takvim Kanundan kaynaklandığı için ana sözleşme veya iç düzenlemeyle başka bir aya taşınamaz. Kuruluş içi planlama, ekim ayı sınırı içinde yapılmalıdır.
M.38 ayrıca olağan ekim toplantısının “üye çoğunluğu ile kendiliğinden” yapılacağını belirtir. Bu hüküm iki ayrı unsur içerir. Birincisi, toplantı yıllık ve düzenli bir toplantıdır. İkincisi, toplantının yapılabilmesi için Kanunun aradığı üye çoğunluğunun sağlanması gerekir. Bu nedenle toplantı listesi ve katılım durumu toplantı başlangıcında açık biçimde tespit edilmelidir.
Kanunda Başkanlar Kurulunun yıllık olağan toplantısı için ekim ayı dışında ikinci bir olağan toplantı dönemi öngörülmemiştir. Bununla birlikte ihtiyaç doğarsa m.38’in son kısmındaki yazılı çağrı mekanizması işletilebilir. Böylece sistem, bir taraftan yıllık zorunlu istişare zamanını korurken diğer taraftan önemli meslekî meselelerde yıl içinde ilave toplantıya imkân verir.
İhtiyaç hâlinde Başkanlar Kurulu nasıl toplanır?
5362 m.38 olağan toplantı dışında iki ayrı yazılı çağrı kaynağı öngörür. Birinci yol, Konfederasyon genel başkanının yazılı çağrısıdır. İkinci yol, Başkanlar Kurulu üyelerinin çoğunluğunun yazılı çağrısıdır. Her iki durumda da çağrının yazılı olması Kanunun açık şartıdır.
Bu düzenleme, tek başına herhangi bir kurul üyesine olağan dışı toplantı çağrısı yapma yetkisi vermez. Üyeler tarafından toplantı isteniyorsa çoğunluk şartı sağlanmalıdır. Genel başkan bakımından ise Kanun ayrıca bir kurul çoğunluğu aramaksızın yazılı çağrı yetkisini tanımıştır.
Yazılı çağrıda toplantı tarihi, yeri ve görüşülecek konuların belirli şekilde gösterilmesi, çağrının gerçekten m.38 kapsamında yapıldığının ispatını kolaylaştırır. Kanun m.38’de ayrıca bir ilan süresi belirlememiştir. Bu nedenle başka bir organa ait on beş günlük genel kurul çağrı süresi, m.38 Başkanlar Kurulu toplantısına otomatik biçimde taşınamaz. Kanunda bulunmayan bir süreyi varmış gibi uygulamak doğru değildir.
Başkanlar Kurulunun görevi hangi konuları kapsar?
M.38’in konu alanı esnaf ve sanatkârların “yurt içindeki ve yurt dışındaki meslekî meseleleri”dir. Bu ifade, Başkanlar Kurulunun yalnız yerel oda sorunlarıyla sınırlı olmadığını gösterir. Türkiye çapındaki ortak meslekî sorunlar, sektörler arası konular ve yurt dışındaki meslekî gelişmeler kurulun istişare alanına girer. Konunun m.1’deki kuruluş amaçları ve Konfederasyonun kanuni görevleriyle bağlantısı korunmalıdır.
Kurulun hukuki ürünü “görüş ve tavsiye”dir. Tavsiye, Yönetim Kurulunun kanuni yetkisini ortadan kaldıran veya genel kurulun yerine geçen bir işlem değildir. Yönetim Kurulu m.39 kapsamındaki görevlerini yürütürken Başkanlar Kurulunun değerlendirmelerinden yararlanabilir. Ancak kanunun başka organa açıkça verdiği yetkiler kurul tavsiyesiyle el değiştirmez.
Bu nedenle toplantı gündemi hazırlanırken konu ile Konfederasyonun kanuni amacı arasındaki bağ açık kurulmalıdır. Amaç dışı faaliyet yasağı 5362 m.52’de ayrıca düzenlendiğinden, istişare başlığı esnaf ve sanatkâr teşkilatının görev alanından kopmamalıdır.
Başkanlar Kurulu ile Yönetim Kurulu arasındaki fark nedir?
Başkanlar Kurulu m.38’de yüksek istişare kurulu olarak düzenlenmiştir. Yönetim Kurulu ise m.39’da Konfederasyonun işlerini yürüten ve Kanunda sayılan çok sayıda görev ve yetkiyi kullanan icra organıdır. Aralarındaki temel fark, tavsiye ile icra arasındaki farktır.
| Konu | Başkanlar Kurulu | Yönetim Kurulu |
|---|---|---|
| Kanuni dayanak | 5362 m.38 | 5362 m.39 |
| Temel nitelik | Yüksek istişare kurulu | Yönetim ve icra organı |
| Ana işlev | Görüş ve tavsiye oluşturmak | Konfederasyon işlerini yürütmek |
| Olağan toplantı | Her yıl ekim ayında | Yönetim kurulunun ortak toplantı hükümlerine göre |
| Yetki sınırı | Başka organa ait kanuni yetkiyi kullanamaz | Kanun ve genel kurul kararları içinde icra yetkisi kullanır |
Uygulamada Başkanlar Kurulunda benimsenen bir önerinin Konfederasyon adına hukuki sonuç doğurması gerekiyorsa, konunun hangi organın yetkisinde olduğu ayrıca incelenmelidir. Yönetim Kurulunun yetki alanındaysa m.39 çerçevesinde yönetim kurulu kararı; genel kurulun münhasır alanındaysa m.37 ve toplantı hükümleri çerçevesinde genel kurul kararı gerekir.
Başkanlar Kurulu toplantısı öncesi hukuki kontrol
- Toplantının olağan ekim toplantısı mı, yoksa ihtiyaç üzerine yapılan ilave toplantı mı olduğu belirlenmelidir.
- İlave toplantıysa çağrının Konfederasyon genel başkanı tarafından veya kurul üyelerinin çoğunluğu tarafından yazılı yapıldığı doğrulanmalıdır.
- Toplantıya Konfederasyon genel başkanının; yokluğunda genel başkan vekillerinden birinin başkanlık etmesi sağlanmalıdır.
- Olağan ekim toplantısında üye çoğunluğu katılım listesi üzerinden tespit edilmelidir.
- Gündem konularının esnaf ve sanatkârların yurt içi veya yurt dışı meslekî meseleleriyle bağlantısı kurulmalıdır.
- Kurul sonucunun hukuki niteliği “görüş ve tavsiye” olarak korunmalı, yönetim veya genel kurulun açık yetkisi kurul tarafından kullanılmamalıdır.
- Görüş ve tavsiyelerin hangi konuda Yönetim Kuruluna sunulduğu toplantı kayıtlarında açık gösterilmelidir.
Bu kontrol listesi, Kanunda bulunmayan yeni bir şekil şartı oluşturmaz. Amaç, m.38’de açıkça düzenlenen başkanlık, zaman, çoğunluk, yazılı çağrı ve istişare fonksiyonunun somut toplantı evrakında izlenebilir olmasını sağlamaktır.
Başkanlar Kurulu toplantı dosyasında hangi kayıtlar bulunmalı?
5362 m.38 toplantının temel hukuki unsurlarını belirlediğinden, toplantı dosyasının bu unsurları doğrulayacak şekilde düzenlenmesi gerekir. Olağan ekim toplantısında toplantı tarihi ile katılımcı listesi, kurulun ekim ayında ve üye çoğunluğuyla toplandığını ortaya koyar. İhtiyaç üzerine yapılan toplantıda ise yazılı çağrı belgesi ayrıca dosyanın temel dayanağıdır. Çağrı genel başkan tarafından yapılmışsa bu sıfat; üyeler tarafından yapılmışsa çoğunluğun yazılı iradesi belgelendirilmelidir.
Toplantı tutanağı, görüşülen meslekî meseleleri ve Yönetim Kuruluna sunulacak görüş veya tavsiyeyi açık biçimde ayırmalıdır. “Karar alındı” şeklinde tek başına kullanılan bir ifade, Başkanlar Kurulunun m.38’deki istişare niteliğini açıklamak bakımından yetersiz kalır. Tutanağın içeriği, kurulun hangi meseleyi değerlendirdiğini ve Yönetim Kuruluna hangi tavsiyeyi ilettiğini gösterecek açıklıkta olmalıdır.
Toplantıya genel başkan vekili başkanlık etmişse genel başkanın toplantıda bulunmadığı ve başkanlığın m.38’deki sıra gereğince vekil tarafından yürütüldüğü kayıt altına alınmalıdır. Bu, başka bir kişi tarafından toplantının yönetilmediğini ve kanuni başkanlık düzeninin korunduğunu ortaya koyar.
Başkanlar Kurulu toplantı belgeleri ile Yönetim Kurulu karar belgeleri ayrı tutulmalıdır. Başkanlar Kurulunda ortaya çıkan tavsiyenin daha sonra Yönetim Kurulu tarafından benimsenmesi durumunda hukuki icra işleminin dayanağı m.39 kapsamında alınan Yönetim Kurulu kararıdır. Bu ayrım, hangi organın hangi iradeyi oluşturduğunu açıklaştırır.
Başkanlar Kurulunun yetki sınırı nasıl belirlenir?
Yetki sınırının ilk ölçütü m.38’in lafzıdır: kurul, meslekî meseleler hakkında “görüş ve tavsiyelerde bulunur”. İkinci ölçüt, 5362 sayılı Kanunun başka organlara verdiği açık görevlerdir. Genel kurulun görevleri m.37’de, Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri m.39’da, Denetim Kurulunun görevleri m.40’ta ayrı ayrı sayılmıştır. Başkanlar Kurulu, bu maddelerde belirlenmiş görevleri kendi istişare fonksiyonuyla birleştirip doğrudan icra edemez.
Örneğin bütçenin kabulü genel kurul yetkisindedir; Başkanlar Kurulu bu yetkiyi kullanamaz. Konfederasyon işlerinin yürütülmesi ve Kanunun m.39’da saydığı işlemler Yönetim Kurulu yetkisindedir; Başkanlar Kurulu icra organı hâline gelemez. Denetim Kurulunun kanuni denetim görevleri de Başkanlar Kuruluna devredilemez. Bu sonuç doğrudan Kanunun organlar arasında yaptığı görev dağılımından kaynaklanır.
Üçüncü ölçüt, m.52’deki amaç dışı faaliyet yasağıdır. Başkanlar Kurulunun değerlendirdiği konu esnaf ve sanatkârların meslekî meseleleriyle bağlantılı olmalıdır. Kanunun kuruluş amacından kopuk bir alan, yalnız toplantı gündemine yazılmış olması nedeniyle m.38 kapsamına girmez.
Dördüncü ölçüt, tavsiye ile bağlayıcı kurum işlemi arasındaki ayrımdır. Tavsiye, Yönetim Kuruluna yönelen istişari iradedir. Kurum adına sözleşme kurulması, harcama yapılması, personel işlemi gerçekleştirilmesi veya başka bir icrai işlem yapılması gerekiyorsa ilgili kanuni yetki maddesi uygulanır. Bu yaklaşım, Başkanlar Kurulunun etkisini azaltmaz; tam tersine kurulun hukuki fonksiyonunu doğru yerde tutar. Yetki ayrımının yazılı toplantı kayıtlarında korunması, sonraki yönetim ve denetim işlemlerinin hangi organa dayandığını açıkça gösterir.
5362 m.38 hangi diğer hükümlerle birlikte okunmalı?
Başkanlar Kurulunun konumu tek başına m.38 okunarak anlaşılabilir; ancak Konfederasyon teşkilatındaki yetki sınırını doğru kurmak için komşu hükümler de önemlidir. M.34 Konfederasyonun kuruluşunu, m.35 birlik ve federasyonların Konfederasyona kayıt ilişkisini, m.36 organların yapısını, m.37 genel kurulun görevlerini, m.39 yönetim kurulunun görevlerini ve m.40 denetim kurulunun görevlerini düzenler.
Bu sistem içinde m.38, genel kurul ile yönetim kurulu arasında yeni bir “üst karar organı” yaratmaz. Kanun açıkça “yüksek istişare kurulu” ifadesini kullanır. Bu nedenle Başkanlar Kurulunun tavsiye fonksiyonu, Konfederasyonun karar ve icra organlarının kanuni yetkilerini tamamlayan danışma mekanizması olarak uygulanır.
Genel kurul ve Başkanlar Kurulu kavramları da birbirine karıştırılmamalıdır. Genel kurulun toplantı zamanı, gündemi, olağanüstü toplantısı, yeter sayıları ve seçim usulü 5362 m.42 ve devamında ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. M.38 Başkanlar Kurulu için ise özel olarak ekim ayı, çoğunluk ve yazılı çağrı esasını koyar.
Sık Sorulan Sorular
TESK Konfederasyon Başkanlar Kurulu hangi kanun maddesinde düzenlenir?
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 38. maddesinde düzenlenir.
Başkanlar Kurulunun hukuki niteliği nedir?
Kanuna göre yüksek istişare kuruludur.
Başkanlar Kurulu ne iş yapar?
Esnaf ve sanatkârların yurt içi ve yurt dışındaki meslekî meseleleri hakkında Konfederasyon Yönetim Kuruluna görüş ve tavsiyelerde bulunur.
Toplantıya kim başkanlık eder?
Konfederasyon genel başkanı; onun bulunmadığı hâllerde genel başkan vekillerinden biri başkanlık eder.
Başkanlar Kurulu her yıl hangi ayda toplanır?
Her yıl ekim ayında toplanır.
Ekim toplantısında hangi toplantı yeter sayısı aranır?
M.38, Başkanlar Kurulunun üye çoğunluğu ile kendiliğinden toplanacağını açıkça düzenler.
Genel başkan yıl içinde ayrıca toplantı çağrısı yapabilir mi?
Evet. İhtiyaç hâlinde genel başkanın yazılı çağrısı üzerine kurul toplanabilir.
Kurul üyeleri toplantı isteyebilir mi?
Evet. Başkanlar Kurulu üyelerinin çoğunluğunun yazılı çağrısı üzerine ihtiyaç hâlinde toplantı yapılabilir.
Başkanlar Kurulu Yönetim Kurulunun yerine karar alabilir mi?
Hayır. M.38 kurulu istişare organı olarak düzenler; Yönetim Kurulunun kanuni görevleri m.39’dadır.
Başkanlar Kurulu genel kurulun yerine geçer mi?
Hayır. Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri m.37’de ayrı olarak düzenlenmiştir.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
Bu içerik, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun güncel 38. maddesi esas alınarak hazırlanmıştır. Bağlayıcı mevzuat metni için Mevzuat Bilgi Sistemi 5362 sayılı Kanun ve güncel ikincil mevzuat bağlantıları için Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü mevzuat sayfası esas alınmalıdır. Yazıda Kanunda açıkça bulunmayan toplantı süresi, karar nisabı veya icra yetkisi Başkanlar Kuruluna atfedilmemiştir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
