Borsa Yönetim Kurulu Kaç Kişidir, Görev Süresi Kaç Yıl? | 5174 m.40 (2026)

Borsa yönetim kurulunun kanuni dayanağı nedir?

Ticaret borsası yönetim kurulunun oluşumu 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 40. maddesinde düzenlenmiştir. Madde; kurulun görev süresini, borsa meclisinin büyüklüğüne göre kaç üyeden oluşacağını, başkan ile asıl ve yedek üyelerin nasıl seçileceğini, kurul içindeki başkan yardımcılığı ve sayman üyeliğini ve toplantı gündeminin nasıl belirleneceğini açık hükümlerle düzenler.

Yönetim kurulu borsanın günlük iş ve işlemlerini yürüten icra organıdır. Bütçe ve kesin hesap tekliflerinin hazırlanması, personel işlemleri, disiplin soruşturmasının başlatılması, piyasa verilerinin izlenmesi ve meclis kararlarının uygulanması gibi görevler m.41’de ayrıca sayılmıştır. Bu nedenle kurulun hukuka uygun biçimde oluşturulması daha sonra alınacak kararların yetkili organ tarafından verilmesinin ön şartıdır.

Borsa yönetim kurulu kaç kişiden oluşur?

5174 m.40 yönetim kurulu büyüklüğünü borsa meclisinin üye sayısına bağlar. Meclis üye sayısı yirmiden azsa kurul beş kişidir. Meclis 20 ile 29 üye arasındaysa kurul yedi kişidir. Meclis 30 ile 39 üyeden oluşuyorsa kurul dokuz kişidir. Meclis 40 veya daha fazla üyeye sahipse yönetim kurulu on bir kişiden oluşur.

Bu kademeli sistem nedeniyle kurul üye sayısı geçmiş dönem uygulamasına veya borsanın kendi tercihine göre belirlenemez. Önce m.38 uyarınca borsa meclisinin toplam üye sayısı doğru hesaplanmalı; ardından m.40’taki 5, 7, 9 veya 11 kişilik kademeden hangisinin uygulanacağı belirlenmelidir. Meclis üye sayısındaki bir hata yönetim kurulunun da yanlış sayıda oluşturulmasına yol açabilir.

Meclisi 19 kişi olan borsada yönetim kurulu kaç kişidir?

Meclis üye sayısı yirmiden az olduğu için yönetim kurulu beş kişiden oluşur. Kanundaki eşik rakamsaldır. 19 üyeli meclis ile 20 üyeli meclis aynı kategoriye girmez. Meclis üye sayısı 20’ye ulaştığında yönetim kurulu üye sayısı yediye çıkar.

Seçim hazırlığında yaklaşık üye sayısı veya önceki dönemin kurul büyüklüğü esas alınmamalıdır. Kesinleşmiş seçim sonucu ve kanuni meclis üye sayısı üzerinden hesap yapılmalıdır. Asıl üyelikte sonradan meydana gelen geçici boşalma kuruluş anındaki kanuni kurul büyüklüğünü değiştirmez; boşalma yedek üyelik sistemiyle tamamlanır.

20–29 üyeli borsa meclisinde kurul kaç kişidir?

Meclis üye sayısı 20 ile 29 arasındaysa yönetim kurulu yedi kişiden oluşur. 20, 25 veya 29 üyeli meclislerin tamamı bu aralıktadır. Meclis üye sayısı 30’a çıktığında ise kurul sayısı dokuz olur.

Üye sayısı hesabında toplantıya fiilen katılan kişi sayısı değil, meclisin hukuken oluşmuş toplam üye sayısı esas alınır. Bir meclis toplantısına mazeret nedeniyle daha az kişinin katılması yönetim kurulunun kaç kişiden oluşması gerektiğini değiştirmez.

30–39 üyeli mecliste yönetim kurulu kaç kişidir?

Meclis üye sayısı 30 ile 39 arasındaysa yönetim kurulu dokuz kişiden oluşur. Bu aralık 30 ve 39 sayılarını da kapsar. Meclis 40 üyeye ulaştığında on bir kişilik kurul kuralı uygulanır.

Seçim tutanağında başkan, asıl üyeler ve yedek üyeler açıkça gösterilmelidir. Seçilen kişilerin meclis üyesi olduğu, seçilme yeterliliklerini taşıdığı ve Kanundaki görev yasaklarına takılmadığı seçim öncesinde ve sonuç kesinleşirken kontrol edilmelidir.

40 veya daha fazla üyeli mecliste kurul kaç kişidir?

Meclis üye sayısı 40 veya daha fazlaysa yönetim kurulu on bir kişidir. Kanun 40’ın üzerinde yeni bir kademe öngörmez. Bu nedenle 40, 50 veya daha fazla üyeli bir borsa meclisinde yönetim kurulu m.40 uyarınca on bir üyeden oluşur.

Kurulun daha geniş olması iş bölümünü kolaylaştırabilir; ancak kararlar yine kolektif organ kararıdır. Her üyenin toplantıya katılım, gündemi inceleme ve oy kullanma sorumluluğu kendi hukuki konumuna göre devam eder.

Yönetim kurulu başkanını kim seçer?

Borsa meclisi kendi üyeleri arasından yönetim kurulu başkanını seçer. Aynı seçimde asıl ve yedek yönetim kurulu üyeleri de tek liste halinde belirlenir. Yönetim kurulu başkanı doğrudan bütün borsa üyelerince değil, borsa meclisi tarafından seçilir.

Başkanlık seçimi yönetim kurulunun kendi iç seçimi değildir. Yönetim kurulunun kendi üyeleri arasından yaptığı seçim bir veya iki başkan yardımcısı ile bir sayman üyeye ilişkindir. Bu ayrım seçim tutanaklarında açıkça gösterilmelidir.

Asıl ve yedek üyeler nasıl seçilir?

Meclis, başkan ile yönetim kurulunun asıl ve yedek üyelerini tek liste halinde seçer. Yedek üyelik dört yıllık görev süresi içinde asıl üyelikte meydana gelebilecek boşalmaların organın çalışmasını kesintiye uğratmadan tamamlanmasını sağlar.

Seçim sonucunda asıl ve yedek sıfatları açıkça tutanağa bağlanmalıdır. Yedek üyenin varlığı kendisine asıl üyeyle aynı anda sürekli oy hakkı vermez. Asıl üyelik boşaldığında ilgili seçim düzeni uyarınca göreve gelen yedek kişi asıl üyenin hak ve yükümlülüklerini üstlenir.

Yönetim kurulu kaç başkan yardımcısı seçebilir?

Yönetim kurulu kendi üyeleri arasından dört yıl için bir veya iki başkan yardımcısı seçebilir. Kanun iki seçeneğe izin vermiştir. Borsa kurul yapısına ve iş yoğunluğuna göre bir ya da iki başkan yardımcısıyla çalışabilir.

Başkan yardımcılarının temsil ve imza yetkileri Kanun, borsa iç yönergesi ve yönetim kurulu kararlarıyla birlikte değerlendirilir. Başkanın yokluğunda toplantı gündemini belirleyecek başkan yardımcısının başkan tarafından yetkilendirilmiş olması m.40 bakımından önem taşır.

Sayman üye seçilmesi zorunlu mudur?

Evet. Yönetim kurulu kendi üyeleri arasından bir sayman üye seçer. Sayman üyelik özellikle bütçe ve mali işlemlerde kurumsal kontrol işlevi görür. Borsa bütçesinden yapılan harcamalarda m.52’deki ortak imza sistemi içinde sayman üyenin rolü bulunmaktadır.

Sayman üye tek başına bütçe yapma veya bütün harcamaları karara bağlama yetkisine sahip değildir. Yönetim kurulunun kolektif kararları, meclisin bütçe onayı, genel sekreterlik işlemleri ve harcama yetkisine ilişkin özel hükümler birlikte uygulanır.

Yönetim kurulunun görev süresi kaç yıldır?

5174 m.40 yönetim kurulunun dört yıl için seçileceğini düzenler. Kurulun kendi üyeleri arasından seçeceği başkan yardımcıları ve sayman üye de dört yıl için seçilir. Bu süre borsa organlarının genel seçim dönemiyle uyumludur.

Dört yıllık süre kişinin her durumda dört yıl boyunca görevde kalacağı anlamına gelmez. İstifa, ölüm, seçilme yeterliliğinin kaybı, borsa üyeliğinin sona ermesi veya Kanunda öngörülen başka bir sona erme sebebi bireysel görevi daha önce bitirebilir.

Yönetim kurulu başkanı başka oda veya borsa meclisinde görev alabilir mi?

Hayır. 5174 m.40’a göre bir borsanın yönetim kurulu başkanı veya üyeleri aynı zamanda başka bir borsa veya odanın meclisinde görev alamaz. Yasak yalnız kurul başkanına değil, yönetim kurulu üyelerinin tamamına uygulanır.

Seçimden önce adayların diğer oda ve borsalardaki meclis görevleri kontrol edilmelidir. Böylece Kanunun açıkça yasakladığı eş zamanlı görev üstlenmenin önüne geçilir.

Toplantı gündemini kim belirler?

Yönetim kurulu toplantı gündemi başkan tarafından belirlenir. Başkanın yokluğunda gündemi, başkan tarafından yetkilendirilmiş başkan yardımcısı belirler. Olağan gündem hazırlama yetkisi bu nedenle başkanlık makamına verilmiştir.

Gündem maddelerinin toplantı öncesinde açık ve anlaşılır biçimde belirlenmesi gerekir. Özellikle personel, disiplin, bütçe, sözleşme veya mali yükümlülük doğuran konuların genel ve belirsiz başlıklarla bırakılması sağlıklı karar oluşturmayı güçleştirir.

Üyeler gündeme yeni madde ekletebilir mi?

Evet. Yönetim kurulu üyelerinin en az üçte birinin başvurusu halinde, en geç toplantının başlamasından önce gündeme yeni madde eklenir. Bu hüküm toplantı gündeminin tamamen başkanın tek taraflı kontrolünde kalmasını önleyen açık bir üye hakkıdır.

Üçte bir hesabı kurulun kanuni üye sayısına göre yapılır. Beş kişilik kurulda en az iki, yedi kişilik kurulda en az üç, dokuz kişilik kurulda en az üç ve on bir kişilik kurulda en az dört üyenin ortak talebi üçte bir eşiğini karşılar.

Gündeme ekleme talebi ne zamana kadar yapılabilir?

Kanun başvurunun en geç toplantının başlamasından önce yapılmasını şart koşar. Toplantı başladıktan sonra m.40’taki zorunlu gündeme ekleme mekanizması kullanılamaz. Bu nedenle talebin saat ve tarih bakımından kayıtlı biçimde yapılması ispat kolaylığı sağlar.

Başvuruda hangi konunun gündeme alınmasının istendiği açıkça yazılmalıdır. Kurumsal elektronik kayıt, imzalı dilekçe veya karar defterine geçecek ortak talep bu amaçla kullanılabilir.

Meclis ile yönetim kurulu arasındaki temel fark nedir?

Borsa meclisi genel karar ve denetim organıdır; yönetim kurulu icra organıdır. Meclis yönetim kurulunu seçer, bütçe ve kesin hesabı onaylar, ibra kararı verir, disiplin cezalarını karara bağlar ve Kanunda sayılan taşınmaz, borçlanma ve benzeri stratejik işlemler hakkında nihai karar alır.

Yönetim kurulu ise borsa işlerini mevzuata ve meclis kararlarına uygun biçimde yürütür, bütçe ve kesin hesap tekliflerini hazırlar, personel işlemlerini yapar ve m.41’de sayılan icrai görevleri yerine getirir. Meclise ait yetki ancak Kanunun izin verdiği ölçüde devredilebilir.

Yönetim kurulu kararlarında hangi kayıtlar tutulmalıdır?

Toplantı tarihi, katılan ve katılmayan üyeler, gündem, görüşülen belgeler, karar metni, oy sonucu ve varsa karşı oy gerekçeleri karar tutanağında açıkça gösterilmelidir. Mali yükümlülük veya personel işlemi doğuran kararlarda tutar, süre ve işlem konusu ayrıca belirgin olmalıdır.

Yetki devri yapılmışsa devredilen yetkinin konusu, sınırı ve devralan kişi açıkça belirtilmelidir. Genel ifadeli ve sınırsız yetki devri yerine m.42’nin sınırlarına uygun, belirli bir yetki çerçevesi kurulmalıdır.

Karşı oy şerhi neden önemlidir?

Kurul üyesi hukuka veya borsa menfaatine aykırı gördüğü karara karşı oy kullanabilir ve gerekçesini tutanağa yazdırabilir. Bu kayıt kararın oluşum sürecindeki bireysel iradeyi somutlaştırır. Sonradan sorumluluk değerlendirmesi yapılırken kişinin karara katılım biçimi ve uygulamadaki rolü ayrıca incelenir.

Karşı oy her durumda otomatik sorumsuzluk sağlamaz; ancak karar tutanağının doğru tutulması, üyenin somut tutumunun belirlenmesi bakımından temel delildir.

Seçim öncesi hangi belgeler kontrol edilmelidir?

Kesinleşmiş borsa meclisi üye listesi, yönetim kurulu seçim tutanağı, başkan-asıl-yedek üye sonuçları, seçilen kişilerin meclis üyelikleri, seçilme yeterlilikleri ve başka oda veya borsa meclisindeki görev kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.

Kurul kendi içindeki ilk toplantıda başkan yardımcıları ve sayman üyeyi seçtiğinde bu karar ayrıca tutanağa bağlanmalıdır. Yetkili imza düzeni, banka işlemleri ve kurum içi görev dağılımı seçim sonucuyla uyumlu hale getirilmelidir.

Pratik kontrol listesi

• Borsa meclisinin kesin üye sayısını belirleyin.
• M.40’taki 5/7/9/11 kişilik kademeyi doğru uygulayın.
• Başkan ile asıl ve yedek üyelerin meclis üyeleri arasından seçildiğini doğrulayın.
• Başkan yardımcıları ve sayman üyenin yönetim kurulu içinden seçildiğini kontrol edin.
• Adayların başka oda veya borsa meclisinde yasak kapsamındaki görevlerini araştırın.
• Asıl-yedek seçim sonuçlarını ayrı ve açık biçimde tutanağa yazın.
• Toplantı gündemini önceden oluşturun.
• Üçte bir üye talebiyle gündeme ekleme başvurularını tarih-saat kaydıyla saklayın.
• Kararların dayanak belgelerini karar numarasıyla ilişkilendirin.
• Karşı oy ve çekimserlik gibi oy durumlarını açıkça kaydedin.

İlgili içerikler

• Borsa Meclisi Kaç Kişidir? 5174 m.38
• Borsa Meclisinin Görevleri 5174 m.39
• Ticaret Borsasının Organları 5174 m.35
• Oda Yönetim Kurulu Kaç Kişiden Oluşur? 5174 m.18

Resmî kaynaklar

• 5174 sayılı Kanun
• TOBB

Sık Sorulan Sorular

Yönetim kurulu sayısı seçim pusulasına nasıl yansıtılmalıdır?

Meclisin kesin üye sayısı belirlendikten sonra m.40’taki kademe uygulanmalı ve yönetim kurulu seçimine ilişkin pusulada kanuni sayıda asıl üye ile aynı seçim sistemine göre yedek adaylar gösterilmelidir. Beş kişilik kurul gereken bir borsada yedi asıl üye seçmeye çalışmak da, on bir kişilik kurul gereken yerde daha az üyeyle organ kurmak da Kanunun sayı sistemine aykırıdır.

Seçim kuruluna sunulan aday listesi, meclis üye listesi ve sonuç tutanağı birbiriyle karşılaştırılmalıdır. Özellikle 19’dan 20’ye, 29’dan 30’a veya 39’dan 40’a geçen meclislerde yönetim kurulu kademesi değiştiği için önceki dönem sayısının tekrar kullanılması hataya yol açabilir.

Yönetim kurulu üyeliğinde boşalma olduğunda ne yapılmalıdır?

Görev süresi içinde asıl üyelikte boşalma meydana gelirse seçim sonucundaki yedek üyelik sırası ve ilgili seçim hükümleri uygulanır. Göreve gelen yedek üyenin meclis üyeliği ve diğer seçilme şartlarının halen devam ettiği kontrol edilmelidir.

Değişiklik yalnız karar defterine yazılmamalı; banka imza yetkileri, elektronik yönetim sistemleri, toplantı dağıtım listeleri ve varsa komisyon görevleri de güncellenmelidir. Ayrılan üyenin kurumsal erişimleri sona erdirilmelidir.

Başkanın yokluğunda gündem yetkisi nasıl kullanılmalıdır?

M.40 başkanın yokluğunda gündemi, başkanın yetkilendirdiği başkan yardımcısının belirleyeceğini düzenler. Bu nedenle başkan yardımcısı sıfatı tek başına her durumda gündem belirleme yetkisi anlamına gelmez; başkanın yetkilendirmesi bulunmalıdır.

Yetkilendirme dönem başında genel bir karar veya somut yokluk hali için yazılı işlemle gösterilebilir. Toplantı tutanağında gündemin hangi yetkiye dayanarak oluşturulduğu tereddüt yaratmayacak biçimde kayıt altına alınmalıdır.

Üçte bir hesaplanırken kesir nasıl tamamlanır?

Üyelerin en az üçte birinin talebi arandığından, ortaya çıkan kesirli sonuç bir kişiden daha az kabul edilemez. Beş kişilik kurulda üçte bir 1,66 olduğu için en az iki; yedi kişilik kurulda 2,33 olduğu için en az üç; dokuz kişilik kurulda tam üç; on bir kişilik kurulda 3,66 olduğu için en az dört üyenin başvurusu gerekir.

Bu hesap kurulun kanuni üye sayısı üzerinden yapılmalıdır. O gün toplantıya katılan üye sayısının üçte biri esas alınırsa Kanunun öngördüğü azınlık hakkı değişmiş olur.

Yönetim kurulu üyeleri için görev çakışması kontrolü ne zaman yapılmalıdır?

Başkan ve üyelerin başka bir borsa veya odanın meclisinde görev alamayacağı yasağı yalnız seçim günü değil, görev süresince izlenmelidir. Sonradan başka bir meslek kuruluşunda seçilme veya göreve başlama halinde çakışma yeniden değerlendirilmelidir.

Borsa, organ üyelerinden dönem başında ve gerektiğinde güncel görev beyanı alabilir. Kamuya açık oda-borsa organ listeleri ile kurumsal kayıtlar karşılaştırılarak çakışma riski önceden tespit edilebilir.