Hareket Markası Başvurusu Nasıl Yapılır? Yönetmelik m.7/5 (2026)
Kısa ve net cevap: Türkiye’de hareketten oluşan işaretler marka olarak tescil edilebilir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.4, marka olabilecek işaretleri kapalı bir listeyle sınırlamaz; işaretin mal veya hizmetleri ayırt etmesi ve koruma konusunun sicilde açık ve kesin biçimde anlaşılabilmesi esastır. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.7/5 uyarınca hareket markası başvurusunda marka türü hareket markası olarak belirtilmeli ve hareketi gösteren bir görüntü veya görüntü dizisi sunulmalıdır. Görüntüler korunmak istenen hareketin başlangıcını, ilerleyişini ve sonucunu tek bir işaret olarak anlaşılır biçimde göstermelidir.
Hareket markasının hukuki dayanağı nedir?
SMK m.4’ün temel kuralı, işaretin belirli bir fiziksel türde olması değil marka fonksiyonunu yerine getirmesidir. Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğer teşebbüslerin mal veya hizmetlerinden ayıran ve sicilde koruma konusu açık-kesin gösterilebilen işaretler marka olabilir. Maddede kelime, şekil, renk, harf, sayı, ses ve ürün veya ambalaj biçimleri örneklenmiş; sistem yeni işaret türlerine kapatılmamıştır.
Hareket markasının başvuru tekniğini ise Uygulama Yönetmeliği m.7/5 düzenler. Bu hüküm, hareketin durağan bir işaret gibi tek kareye indirgenmesi zorunluluğunu ortadan kaldırır ve görüntü ya da görüntü dizisiyle temsil edilmesine izin verir. Koruma kapsamı sicilde bu yöntemle gösterilen hareket üzerinden belirlenir.
Hareket markası nedir?
Hareket markası, ayırt edici niteliği işaretin zaman içinde geçirdiği hareket veya konum değişikliğinden doğan marka türüdür. Bir şeklin tek başına görünümü değil, belirli sırayla hareket etmesi marka unsurunu oluşturur. Dijital arayüzde bir simgenin açılış hareketi, belirli bir grafik unsurun dönüş biçimi veya tekrarlanan görsel hareket dizisi bu kategori kapsamında değerlendirilebilir; tescil edilebilirlik ise her dosyada SMK m.4 ve m.5 ölçütlerine göre incelenir.
Marka başvurusunun amacı soyut bir animasyon fikrini korumak değildir. Sicilde hangi hareket dizisinin korunduğu üçüncü kişilerce anlaşılmalıdır. Bu nedenle başvuruda hareketin sınırları net kurulmalıdır.
Başvuruda görüntü mü, görüntü dizisi mi kullanılmalıdır?
Yönetmelik m.7/5 hareket markasının görüntü veya görüntü dizisiyle gösterilebileceğini kabul eder. Tek görüntü yalnızca hareketin kendisini açık biçimde gösterebildiği ölçüde yeterlidir. Hareket birden fazla aşamadan oluşuyorsa görüntü dizisi koruma konusunu daha açık gösterir.
Dizinin her karesi aynı hareketin farklı aşamalarını temsil etmeli, birbiriyle ilgisiz farklı tasarımları tek başvuruya toplamamalıdır. Başlangıç ve bitiş arasındaki ilişki anlaşılmalı; sıranın nasıl ilerlediği belirsiz bırakılmamalıdır. Sicildeki temsil tescil hakkının sınır çizgisidir.
Görüntü dizisinin sırası neden önemlidir?
Hareket markasında zaman ve sıra, işaretin ayırt edici yapısının parçasıdır. Aynı karelerin farklı sırayla gösterilmesi farklı bir hareket algısı yaratabilir. Bu nedenle başvuruda kullanılan dizilim rastgele görsel kolaj şeklinde hazırlanmamalıdır. Her aşama korunmak istenen hareketin doğal sırasını yansıtmalıdır.
Dizinin sırasını açıklayan sunum biçimi, sicile bakan kişinin hareketi tek bir işaret olarak yeniden zihninde kurabilmesine hizmet etmelidir. Görüntüler arasındaki geçiş bağının kopması veya aynı karelerin farklı düzenlerde verilmesi temsil belirsizliği doğurabilir.
Video dosyası sunmak zorunlu mudur?
Yönetmelik m.7/5’in açık düzenlemesi görüntü veya görüntü dizisini esas alır. Bu nedenle hareket markasının hukuki temsili mutlaka bir video dosyasına bağlı değildir. Elektronik başvuru sistemindeki güncel teknik kabul koşulları başvuru tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir; ancak sicilde koruma konusunu belirleyen temel temsil Yönetmelikteki açık ve kesin gösterim şartına uygun olmalıdır.
Video veya başka destekleyici elektronik materyal kullanılsa dahi asıl soru değişmez: üçüncü kişi hangi hareketin marka olarak korunduğunu anlayabiliyor mu? Teknik dosya formatı hukuki belirliliğin yerine geçmez.
Hareket markasında ayırt edicilik nasıl değerlendirilir?
SMK m.4 uyarınca işaretin mal veya hizmetlerin ticari kaynağını ayırt etmesi gerekir. Ürünün veya dijital arayüzün yalnızca teknik çalışmasının doğal sonucu olan hareket marka fonksiyonu taşımayabilir. İlgili sektörde herkes tarafından kullanılan standart geçişler, basit işlev hareketleri veya tüketicinin kaynak göstergesi olarak algılamadığı sıradan animasyonlar ayırt edicilik bakımından sorun yaratır.
Değerlendirme başvurudaki mal ve hizmetlerle birlikte yapılır. Bir hareketin belirli yazılım hizmetlerinde sıradan olması, başka bir ürün kategorisindeki değerlendirmeyi otomatik olarak belirlemez. Dosya ilgili ticari bağlam esas alınarak hazırlanmalıdır.
İşlevsel hareketler marka korumasında neden sorun yaratır?
Marka hukuku ürünün veya yazılımın teknik işleyişini süresiz biçimde tekelleştirme aracı değildir. Bir hareket yalnızca belirli teknik sonucu elde etmek için zorunlu işleyişten kaynaklanıyorsa işaretin marka fonksiyonu ve SMK m.5 kapsamındaki ret nedenleri dikkatle incelenir. Kullanıcının bir düğmeye basması üzerine sistemin zorunlu olarak yaptığı standart işlem ile ticari kaynak gösteren özgün hareket birbirinden ayrılmalıdır.
Başvuru sahibi hareketin teknik gereklilikten değil marka kimliğinden doğan unsurlarını sicilde açık biçimde göstermelidir. Bu ayrım özellikle dijital ürün ve uygulama arayüzlerinde önemlidir.
Hareket markası ile şekil markası arasındaki fark nedir?
Şekil markasında korumanın merkezinde durağan görsel unsur bulunur. Hareket markasında ise işaretin zaman içindeki değişimi veya hareket dizisi koruma konusunun parçasıdır. Aynı logonun durağan görünümü ile belirli animasyonla ekranda ortaya çıkışı farklı tescil stratejileri gerektirebilir.
Bir işletme hem durağan logoyu hem ona ait ayırt edici hareketi kullanıyorsa hangi unsur için hangi marka türünde koruma gerektiği ayrı değerlendirilmelidir. Tek bir başvuruda belirsiz biçimde hem her türlü şekil hem her türlü hareket için koruma istenemez.
Hareket markası ile ses markası birlikte kullanılabilir mi?
Ticari kullanımda bir animasyonla eşzamanlı ses bulunabilir; ancak başvurunun koruma konusu açık olmalıdır. Hareket markası olarak yapılan başvuru kendiliğinden eşlik eden sesi de bağımsız biçimde korumaz. Ses için ayrı marka başvurusu veya işaretin niteliğine uygun birleşik temsil stratejisi değerlendirilmelidir.
Ses markasının özel gösterim şartları için Ses Markası Başvurusu rehberimiz incelenebilir. Böylece iki marka türünün sicilde temsil mantığı birbirinden ayrılır.
Hareket markasında mal ve hizmet sınıfları nasıl seçilir?
SMK m.11 ve Uygulama Yönetmeliği m.9 uyarınca marka başvurusunda mal ve hizmetler Nice sınıflandırmasına göre belirtilir. Hareketin ekranda görünmesi başvurunun yalnızca yazılım sınıflarıyla sınırlı olduğu anlamına gelmez; koruma işaretin fiilen hangi mal veya hizmetlerin kaynağını göstereceğine göre kurulmalıdır.
Sınıf listesi ticari faaliyetle uyumlu ve açık hazırlanmalıdır. Gereksiz sınıflar hem başvuru maliyetini artırır hem tescil sonrası kullanılmama riskini genişletir. Nice Sınıflandırması Rehberi bu aşamada kullanılabilir.
Görüntüler birbiriyle uyumsuzsa ne olur?
Yönetmelik m.7’nin genel şartı koruma konusunun açık ve kesin olmasıdır. Hareket markasının görüntü dizisinde birbiriyle bağdaşmayan kareler bulunması hareketin hangi biçimde korunduğu konusunda tereddüt yaratır. Yönetmelik m.7/9, gösterimin açık-kesin olmaması veya gösterimler arasında uyumsuzluk bulunması hâlinde iki aylık eksiklik giderme süreci öngörür.
Eksiklik temel marka örneğini etkiliyorsa başvuru tarihi de değişebilir. Yönetmelik m.8 uyarınca başvuru tarihi zorunlu unsurların eksiksiz Kuruma ulaştığı tarih, saat ve dakikaya bağlanabilir. Hareket dizisi bu nedenle ilk başvuruda kesinleştirilmelidir.
Başvurudan sonra hareket dizisi değiştirilebilir mi?
Koruma konusunu esaslı biçimde değiştiren yeni hareket maddi hata düzeltmesi yoluyla eski başvurunun yerine konulamaz. Yönetmelik m.21, ad, adres, yazım ve maddi hata düzeltmesine izin verir; ancak marka örneğini veya başvuru içeriğini değiştirecek müdahaleyi bu kapsamda kabul etmez.
Animasyon ticari süreçte önemli ölçüde değiştirilmişse yeni versiyon için ayrı başvuru değerlendirilmelidir. Tescil gelecekte oluşturulacak bütün benzer hareketleri otomatik olarak kapsayan soyut bir hak vermez.
Hareket markasında mutlak ret kontrolü nasıl yapılır?
SMK m.5 uyarınca ayırt edici olmayan, mal veya hizmetin niteliğini doğrudan anlatan, ticaret alanında herkes tarafından kullanılabilecek veya diğer mutlak ret nedenlerine giren işaretler reddedilebilir. Hareketin görsel olarak ilgi çekici olması bu incelemeyi ortadan kaldırmaz.
Başvurudan önce işaretin sektörde standart kullanıcı arayüzü davranışı, teknik süreç veya olağan görsel geçiş olarak kullanılıp kullanılmadığı araştırılmalıdır. Genel mutlak ret çerçevesi için SMK m.5 Mutlak Ret Nedenleri yazımız kullanılabilir.
Önceki haklar hareket markasını etkiler mi?
Evet. SMK m.6 kapsamındaki önceki haklar hareket markası başvurusuna karşı ileri sürülebilir. Önceki marka aynı türde hareket markası olmak zorunda değildir. Durağan şekil markasının hareket dizisinde baskın biçimde kullanılması veya önceki hakla karıştırılma ihtimali doğması somut uyuşmazlıkta değerlendirilebilir.
Başvuru öncesi araştırma bu nedenle yalnızca hareket markaları filtresine indirgenmemelidir. İşaretin baskın görsel unsurları ve ilgili mal-hizmetler birlikte taranmalıdır. SMK m.6 Nispi Ret Nedenleri rehberi bu analizin kanuni çerçevesini açıklar.
Hareket markasının kullanım ispatı nasıl yapılır?
SMK m.9’daki beş yıllık ciddi kullanım yükümlülüğü hareket markaları için de geçerlidir. Kullanım delili tescilli hareketin ticari hayatta marka fonksiyonuyla kullanıldığını göstermelidir. Yalnızca durağan logonun kullanılması tescilli hareketin bütün unsurlarının kullanıldığı sonucunu otomatik olarak doğurmaz.
Dijital ekran kayıtları, reklam materyalleri, uygulama sürümleri ve tarihli ticari belgeler somut dosyanın niteliğine göre kullanımın ispatında rol oynayabilir. Tescilli hareketle fiilî kullanım arasındaki farkın ayırt edici karakteri değiştirip değiştirmediği ayrıca değerlendirilir.
Hareket markasında hak ihlali nasıl değerlendirilir?
Tescil görüntü dizisinin tek tek karelerini bağımsız biçimde tekelleştirmekten ziyade sicilde gösterilen marka işareti üzerinden hak sağlar. İhlal değerlendirmesinde kullanılan hareketin tescilli işaretle benzerliği, mal-hizmet ilişkisi ve karıştırılma ihtimali marka hukuku ölçütleriyle incelenir.
Bir rakibin yalnızca ortak teknik geçiş mantığını kullanması ile ayırt edici hareket dizisini kaynak gösterecek biçimde kullanması aynı durum değildir. Koruma alanı somut tescilin sınırları aşılmadan belirlenmelidir.
Başvuru öncesi görüntü dizisi denetimi
Görüntüler gönderilmeden önce sıraları, çözünürlükleri, işaretin her aşamadaki tutarlılığı ve korunmak istenen hareketle birebir uyumu kontrol edilmelidir. Farklı tasarım sürümlerine ait kareler aynı dosyada karıştırılmamalıdır. Marka türü, mal-hizmet listesi, başvuru sahibi ve varsa rüçhan bilgisi de aynı başvuru kontrolünde doğrulanmalıdır.
Bu kontrol TÜRKPATENT’in sonradan vereceği eksiklik süresine güvenerek ertelenmemelidir. Temsil hatası başvuru tarihini ve öncelik sırasını etkileyebilir.
Hareket markasında dijital arşiv ve kullanım delili yönetimi
Hareket markasının kullanımı çoğu zaman çevrimiçi arayüzlerde gerçekleştiğinden tarihli delil üretimi baştan planlanmalıdır. Uygulama sürüm kayıtları, internet arşivleri, reklam kampanyaları, kullanıcı arayüzü kayıtları ve ticari sunumlar tescilli hareketin hangi tarihlerde nasıl kullanıldığını gösterebilir. Delillerin yalnızca teknik dosya olarak saklanması yeterli değildir; marka ile ilgili mal veya hizmet arasındaki bağlantı da anlaşılmalıdır. Marka sahibi her büyük arayüz güncellemesinde tescilli hareketin korunup korunmadığını kontrol ederek ekran kayıtlarını tarihli şekilde arşivlemelidir.
Hareket markasında farklı cihazlardaki gösterim neden kontrol edilmelidir?
Aynı animasyon farklı ekran boyutları, kare hızları veya arayüz ortamlarında değişik görünebilir. Hukuki açıdan önemli olan tescilli hareketin ayırt edici karakterinin korunmasıdır. Mobil, web ve diğer dijital ortamlarda kullanılan sürümler birbirinden esaslı ölçüde ayrılıyorsa tek tescilin kullanım ispatı bakımından yeterliliği tartışma yaratabilir. Marka stratejisinde görsel hareketin temel unsurları belirlenmeli ve farklı teknik platformlarda bu unsurların tutarlı biçimde korunması sağlanmalıdır.
Hareket markası reddedilirse ne yapılır?
TÜRKPATENT’in başvuruya ilişkin ret kararına karşı SMK m.20 ve m.21 uyarınca bildirimden itibaren iki ay içinde itiraz edilir. İtiraz kararın gerekçesine dayanmalıdır. Ayırt edicilik reddi, teknik temsil belirsizliği ve önceki hak çatışması farklı hukuki meselelerdir ve aynı kalıp gerekçeyle karşılanmamalıdır.
İtiraz sürecinin genel yapısı için TÜRKPATENT Marka Kararına İtiraz rehberimiz incelenebilir.
Hareket markası başvuru kontrol listesi
- Marka türü hareket markası olarak açıkça belirtilmelidir.
- Korunmak istenen hareketi gösteren görüntü veya görüntü dizisi hazırlanmalıdır.
- Görüntü sırası hareketin başlangıç ve ilerleyişini anlaşılır göstermelidir.
- Birbiriyle ilgisiz tasarım sürümleri aynı dizide kullanılmamalıdır.
- SMK m.5 yönünden işlevsel ve sıradan hareketler kontrol edilmelidir.
- Nice sınıfları ticari kullanım alanına göre seçilmelidir.
- Önceki şekil ve hareket markaları SMK m.6 açısından araştırılmalıdır.
- Başvurudan sonra koruma konusunu değiştirecek hareket revizyonuna güvenilmemelidir.
Resmî kaynaklar
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik için TÜRKPATENT Mevzuat sayfası; güncel elektronik işlemler için Türk Patent ve Marka Kurumu kullanılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Hareket marka olabilir mi?
Evet. SMK m.4’teki genel şartları taşıyan ve Yönetmelik m.7/5’e uygun gösterilen hareket işareti marka olabilir.
Hareket markasında video zorunlu mudur?
Yönetmelik m.7/5 görüntü veya görüntü dizisiyle gösterim öngörür; video zorunlu unsur olarak düzenlenmemiştir.
Görüntülerin sırası önemli midir?
Evet. Hareketin hangi sırayla gerçekleştiği koruma konusunun parçasıdır.
Hareket markası şekil markasıyla aynı mıdır?
Hayır. Şekil markası durağan görsele, hareket markası işaretin zaman içindeki hareket dizisine dayanır.
Hareket markası sesi de korur mu?
Hayır. Hareket markası başvurusu eşlik eden sesi kendiliğinden bağımsız olarak korumaz.
Görüntüler çelişirse ne olur?
Yönetmelik m.7/9 kapsamındaki iki aylık eksiklik giderme süreci gündeme gelebilir.
Hareket dizisi sonradan değiştirilebilir mi?
Koruma konusunu esaslı biçimde değiştiren hareket maddi hata düzeltmesiyle mevcut başvuruya eklenemez.
Hareket markasında kullanım zorunluluğu var mı?
Evet. SMK m.9’daki beş yıllık ciddi kullanım yükümlülüğü uygulanır.
Hareket markası için sınıf seçilir mi?
Evet. Mal ve hizmetler SMK m.11 ve Yönetmelik m.9 uyarınca sınıflandırılır.
Ret kararına itiraz süresi nedir?
SMK m.20 uyarınca TÜRKPATENT kararına karşı bildirimden itibaren iki ay içinde itiraz edilir.
Sonuç
Hareket markası işaretin zaman içindeki değişiminin ticari kaynak gösterme işlevi taşıdığı özel marka türüdür. Uygulama Yönetmeliği m.7/5 başvuruda hareket markası türünün belirtilmesini ve hareketi gösteren görüntü veya görüntü dizisinin sunulmasını zorunlu tutar. Dizinin sırası, tutarlılığı ve sicildeki açıklığı koruma alanını belirler. Teknik işlev, ayırt edicilik, sınıf seçimi ve önceki haklar başvuru öncesinde ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Hareket markasında marka kılavuzu hazırlanmalı mı?
Tescil sonrasında hareketin farklı ekipler, ajanslar ve yazılım geliştiriciler tarafından aynı şekilde uygulanması için teknik marka kılavuzu hazırlanması yararlıdır. Kılavuzda başlangıç ve bitiş konumu, temel hareket sırası, süre ve korunması gereken görsel unsurlar açıkça gösterilmelidir. Bu belge sicilin yerini tutmaz; ancak fiilî kullanımın tescilli hareketten uzaklaşmasını önler ve ileride kullanım delillerinin tutarlı olmasını sağlar. Uygulama ekibi tescil belgesindeki görüntü dizisini esas almalı, yalnızca estetik tercih nedeniyle markanın ayırt edici hareketini değiştirmemelidir. Böylece dijital ürün güncellemelerinde marka portföyü ile gerçek kullanım arasındaki bağ korunur.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 17 Eylül 2026 tarihinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.4, m.5, m.6, m.9, m.11, m.20 ve m.21 ile Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.7, m.8, m.9 ve m.21 esas alınarak kontrol edilmiştir. Yazar ve inceleyen: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu Sicil No: 3472.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
