Tanık Yemini Ne Zaman ve Nasıl Yapılır? HMK 258 | 2026

HMK m.258 ne düzenler?

HMK m.258 tanık yemininin zamanını, yemin sırasında ayağa kalkma kuralını ve kullanılacak yemin formülünü düzenler.

m.257’de sayılan yeminsiz dinlenecek kişiler bu genel kuralın dışındadır. Diğer tanıklarda m.258 yemin aşaması, esas anlatımdan önce tamamlanır.

Tanık dinleme işlemi bakımından şu unsur esastır: Yemin tanığın dinlenmesinden önce edilir. İşlem tutanağa açıkça yansıtıldığında hem taraf denetimi hem kanun yolu denetimi mümkün olur.

Duruşma tutanağında bu nokta görünmelidir: Yemin edilirken hâkim dahil hazır bulunan herkes ayağa kalkar. Tarafların iddia ve itirazı somut kayıt üzerinden değerlendirilmeli, varsayımsal sonuç kurulmamlıdır.

İspat değerlendirmesinde şu ayrım korunur: Hâkim tanığa gerçeğe aykırı cevap vermeyeceği ve bilgisinden hiçbir şey saklamayacağına ilişkin kanuni yemin sorusunu yöneltir. Bu nedenle tanığın beyanı, kişisel kanaatle değil kanunda öngörülen usulle değerlendirilir.

Tarafların usul hakkı bakımından şu sonuç çıkar: Yemin formülü namus, şeref ve kişinin kutsal saydığı inanç ve değerleri içerir. Kanunun saydığı unsur atlanmadan tanık dinleme zinciri tamamlanmalıdır.

Hâkim bu aşamada şu görevi yerine getirir: Tanık kanunda öngörülen cevapla doğru cevap vereceğini ve hiçbir şey saklamayacağını beyan eder. Usul kuralı genel tanıklık hükümleriyle birlikte uygulanır ve tek başına farklı bir delil türü yaratmaz.

Bu hükmün sınırı şu şekilde belirlenir: Yemin cevabı verildiğinde yemin icra edilmiş sayılır. Madde, tanığın beyanının içeriğinden önce dinleme usulünün güvenilirliğini korur.

Madde metninin açık sonucu şudur: Yemin işlemi esas tanık beyanından ayrı ve önceki bir usul aşamasıdır. Bu ayrım tanığın güvenilirliği ile tanık olabilme ehliyetini birbirine karıştırmayı önler.

Kanuni unsurlar

m.258 uygulanmadan önce tanığın m.257 kapsamında yeminsiz dinlenecek kişi olup olmadığı kontrol edilir.

Duruşma tutanağında bu nokta görünmelidir: Tanık yeminsiz dinlenecek grupta olmamalıdır. Madde, tanığın beyanının içeriğinden önce dinleme usulünün güvenilirliğini korur.

İspat değerlendirmesinde şu ayrım korunur: m.256 uyarıları tamamlanmalıdır. Bu ayrım tanığın güvenilirliği ile tanık olabilme ehliyetini birbirine karıştırmayı önler.

Tarafların usul hakkı bakımından şu sonuç çıkar: Yemin esas dinlemeden önce yapılmalıdır. İşlem tutanağa açıkça yansıtıldığında hem taraf denetimi hem kanun yolu denetimi mümkün olur.

Hâkim bu aşamada şu görevi yerine getirir: Hazır bulunanlar ayağa kalkmalıdır. Tarafların iddia ve itirazı somut kayıt üzerinden değerlendirilmeli, varsayımsal sonuç kurulmamlıdır.

Bu hükmün sınırı şu şekilde belirlenir: Hâkim kanuni yemin sorusunu yöneltmelidir. Bu nedenle tanığın beyanı, kişisel kanaatle değil kanunda öngörülen usulle değerlendirilir.

Madde metninin açık sonucu şudur: Tanık kanuni içerikte cevabını vermelidir. Kanunun saydığı unsur atlanmadan tanık dinleme zinciri tamamlanmalıdır.

Tanık dinleme işlemi bakımından şu unsur esastır: Yemin işlemi tutanağa geçirilmelidir. Usul kuralı genel tanıklık hükümleriyle birlikte uygulanır ve tek başına farklı bir delil türü yaratmaz.

Mahkemede uygulama sırası

Kimlik, uyarı ve yeminsiz dinleme kontrolünden sonra yemin icra edilir; ardından olayla ilgili beyan alınır.

İspat değerlendirmesinde şu ayrım korunur: Tanığın kimliği doğrulanır. Kanunun saydığı unsur atlanmadan tanık dinleme zinciri tamamlanmalıdır.

Tarafların usul hakkı bakımından şu sonuç çıkar: m.256 uyarıları yapılır. Usul kuralı genel tanıklık hükümleriyle birlikte uygulanır ve tek başına farklı bir delil türü yaratmaz.

Hâkim bu aşamada şu görevi yerine getirir: m.257 istisnası kontrol edilir. Madde, tanığın beyanının içeriğinden önce dinleme usulünün güvenilirliğini korur.

Bu hükmün sınırı şu şekilde belirlenir: Yemin için hazır bulunanlar ayağa kalkar. Bu ayrım tanığın güvenilirliği ile tanık olabilme ehliyetini birbirine karıştırmayı önler.

Madde metninin açık sonucu şudur: Hâkim m.258’deki yemin sorusunu yöneltir. İşlem tutanağa açıkça yansıtıldığında hem taraf denetimi hem kanun yolu denetimi mümkün olur.

Tanık dinleme işlemi bakımından şu unsur esastır: Tanık yemin cevabını verir. Tarafların iddia ve itirazı somut kayıt üzerinden değerlendirilmeli, varsayımsal sonuç kurulmamlıdır.

Duruşma tutanağında bu nokta görünmelidir: İşlem tutanağa geçirilir ve esas dinlemeye geçilir. Bu nedenle tanığın beyanı, kişisel kanaatle değil kanunda öngörülen usulle değerlendirilir.

Hukuki sonuç

Usulüne uygun yemin, tanığa doğruyu söyleme yükümlülüğünün ciddiyetini açıkça hatırlatır ve yalan tanıklık sorumluluğu çerçevesiyle birlikte işler.

Tarafların usul hakkı bakımından şu sonuç çıkar: Yemin sonrası tanık esas beyanını verir. Tarafların iddia ve itirazı somut kayıt üzerinden değerlendirilmeli, varsayımsal sonuç kurulmamlıdır.

Hâkim bu aşamada şu görevi yerine getirir: Yeminin dinleme öncesinde yapılması beyanın tamamını kapsayan usul güvencesidir. Bu nedenle tanığın beyanı, kişisel kanaatle değil kanunda öngörülen usulle değerlendirilir.

Bu hükmün sınırı şu şekilde belirlenir: Yemin formülü mahkemece keyfî biçimde başka içeriğe dönüştürülmemelidir. Kanunun saydığı unsur atlanmadan tanık dinleme zinciri tamamlanmalıdır.

Madde metninin açık sonucu şudur: Yeminsiz dinlenecek kişiye yemin ettirilmemelidir. Usul kuralı genel tanıklık hükümleriyle birlikte uygulanır ve tek başına farklı bir delil türü yaratmaz.

Tanık dinleme işlemi bakımından şu unsur esastır: Yemin işlemi tutanakta gösterildiğinde usul sırası denetlenebilir. Madde, tanığın beyanının içeriğinden önce dinleme usulünün güvenilirliğini korur.

Diğer HMK hükümleriyle ilişki

m.258, tanık dinleme zincirinde m.256 ve m.257’den sonra, m.260-261’den önce gelir.

Hâkim bu aşamada şu görevi yerine getirir: HMK m.256 tanığa yapılacak uyarıları düzenler. Bu ayrım tanığın güvenilirliği ile tanık olabilme ehliyetini birbirine karıştırmayı önler.

Bu hükmün sınırı şu şekilde belirlenir: HMK m.257 yeminsiz dinlenecek kişileri belirler. İşlem tutanağa açıkça yansıtıldığında hem taraf denetimi hem kanun yolu denetimi mümkün olur.

Madde metninin açık sonucu şudur: HMK m.260 tanığın olay hakkında bilgilendirilmesini düzenler. Tarafların iddia ve itirazı somut kayıt üzerinden değerlendirilmeli, varsayımsal sonuç kurulmamlıdır.

Tanık dinleme işlemi bakımından şu unsur esastır: HMK m.261 esas dinleme biçimini düzenler. Bu nedenle tanığın beyanı, kişisel kanaatle değil kanunda öngörülen usulle değerlendirilir.

Sık yapılan hatalar

Bu hükmün sınırı şu şekilde belirlenir: Yemini tanık beyanından sonra yaptırmak m.258/1’e aykırıdır. Usul kuralı genel tanıklık hükümleriyle birlikte uygulanır ve tek başına farklı bir delil türü yaratmaz.

Madde metninin açık sonucu şudur: m.257 kapsamındaki kişiye yemin ettirmek kanuni istisnayı ihlal eder. Madde, tanığın beyanının içeriğinden önce dinleme usulünün güvenilirliğini korur.

Tanık dinleme işlemi bakımından şu unsur esastır: Yemin sırasında hâkim dahil herkesin ayağa kalkması kuralını atlamak kanuni şekli eksik uygular. Bu ayrım tanığın güvenilirliği ile tanık olabilme ehliyetini birbirine karıştırmayı önler.

Duruşma tutanağında bu nokta görünmelidir: Kanuni yemin içeriğini anlamsız ölçüde değiştirmek usul güvenliğini zedeler. İşlem tutanağa açıkça yansıtıldığında hem taraf denetimi hem kanun yolu denetimi mümkün olur.

İspat değerlendirmesinde şu ayrım korunur: Yemin yapıldığını tutanakta göstermemek kanun yolu denetimini güçleştirir. Tarafların iddia ve itirazı somut kayıt üzerinden değerlendirilmeli, varsayımsal sonuç kurulmamlıdır.

Dosya kontrol listesi

Madde metninin açık sonucu şudur: Tanık yeminsiz dinlenecek kişi mi? Bu nedenle tanığın beyanı, kişisel kanaatle değil kanunda öngörülen usulle değerlendirilir.

Tanık dinleme işlemi bakımından şu unsur esastır: m.256 uyarıları yapıldı mı? Kanunun saydığı unsur atlanmadan tanık dinleme zinciri tamamlanmalıdır.

Duruşma tutanağında bu nokta görünmelidir: Yemin esas dinlemeden önce mi? Usul kuralı genel tanıklık hükümleriyle birlikte uygulanır ve tek başına farklı bir delil türü yaratmaz.

İspat değerlendirmesinde şu ayrım korunur: Hazır bulunanlar ayağa kalktı mı? Madde, tanığın beyanının içeriğinden önce dinleme usulünün güvenilirliğini korur.

Tarafların usul hakkı bakımından şu sonuç çıkar: Kanuni soru yöneltildi mi? Bu ayrım tanığın güvenilirliği ile tanık olabilme ehliyetini birbirine karıştırmayı önler.

Hâkim bu aşamada şu görevi yerine getirir: Tanık cevap verdi mi? İşlem tutanağa açıkça yansıtıldığında hem taraf denetimi hem kanun yolu denetimi mümkün olur.

Bu hükmün sınırı şu şekilde belirlenir: Yemin tutanağa geçti mi? Tarafların iddia ve itirazı somut kayıt üzerinden değerlendirilmeli, varsayımsal sonuç kurulmamlıdır.

HMK m.258 uygulama analizi 1

Yemin tanığın dinlenmesinden önce edilir. m.257 istisnası kontrol edilir. Buna bağlı olarak yeminin dinleme öncesinde yapılması beyanın tamamını kapsayan usul güvencesidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 2

Yemin edilirken hâkim dahil hazır bulunan herkes ayağa kalkar. Yemin için hazır bulunanlar ayağa kalkar. Buna bağlı olarak yemin formülü mahkemece keyfî biçimde başka içeriğe dönüştürülmemelidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 3

Hâkim tanığa gerçeğe aykırı cevap vermeyeceği ve bilgisinden hiçbir şey saklamayacağına ilişkin kanuni yemin sorusunu yöneltir. Hâkim m.258’deki yemin sorusunu yöneltir. Buna bağlı olarak yeminsiz dinlenecek kişiye yemin ettirilmemelidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 4

Yemin formülü namus, şeref ve kişinin kutsal saydığı inanç ve değerleri içerir. Tanık yemin cevabını verir. Buna bağlı olarak yemin işlemi tutanakta gösterildiğinde usul sırası denetlenebilir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 5

Tanık kanunda öngörülen cevapla doğru cevap vereceğini ve hiçbir şey saklamayacağını beyan eder. İşlem tutanağa geçirilir ve esas dinlemeye geçilir. Buna bağlı olarak yemin sonrası tanık esas beyanını verir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 6

Yemin cevabı verildiğinde yemin icra edilmiş sayılır. Tanığın kimliği doğrulanır. Buna bağlı olarak yeminin dinleme öncesinde yapılması beyanın tamamını kapsayan usul güvencesidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 7

Yemin işlemi esas tanık beyanından ayrı ve önceki bir usul aşamasıdır. m.256 uyarıları yapılır. Buna bağlı olarak yemin formülü mahkemece keyfî biçimde başka içeriğe dönüştürülmemelidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 8

Yemin tanığın dinlenmesinden önce edilir. m.257 istisnası kontrol edilir. Buna bağlı olarak yeminsiz dinlenecek kişiye yemin ettirilmemelidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 9

Yemin edilirken hâkim dahil hazır bulunan herkes ayağa kalkar. Yemin için hazır bulunanlar ayağa kalkar. Buna bağlı olarak yemin işlemi tutanakta gösterildiğinde usul sırası denetlenebilir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 10

Hâkim tanığa gerçeğe aykırı cevap vermeyeceği ve bilgisinden hiçbir şey saklamayacağına ilişkin kanuni yemin sorusunu yöneltir. Hâkim m.258’deki yemin sorusunu yöneltir. Buna bağlı olarak yemin sonrası tanık esas beyanını verir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 11

Yemin formülü namus, şeref ve kişinin kutsal saydığı inanç ve değerleri içerir. Tanık yemin cevabını verir. Buna bağlı olarak yeminin dinleme öncesinde yapılması beyanın tamamını kapsayan usul güvencesidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 12

Tanık kanunda öngörülen cevapla doğru cevap vereceğini ve hiçbir şey saklamayacağını beyan eder. İşlem tutanağa geçirilir ve esas dinlemeye geçilir. Buna bağlı olarak yemin formülü mahkemece keyfî biçimde başka içeriğe dönüştürülmemelidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

HMK m.258 uygulama analizi 13

Yemin cevabı verildiğinde yemin icra edilmiş sayılır. Tanığın kimliği doğrulanır. Buna bağlı olarak yeminsiz dinlenecek kişiye yemin ettirilmemelidir. Bu üç unsur aynı duruşma kaydı içinde birlikte görülmeli; mahkeme tanığın statüsü, uyarı, yemin veya itiraz aşamalarını birbirine karıştırmadan ayrı ayrı göstermelidir. Kanunda yazılı usul yerine kişisel varsayıma dayalı sonuç kurulamaz.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Güncel kanun metni için Adalet Bakanlığı HMK metni esas alınmalıdır.

• Tanıklıktan çekinme hakkı HMK 247-250
• Tanık duruşmaya gelmezse HMK 245
• İkinci tanık listesi verilebilir mi?

Sık sorulan sorular

Tanık ne zaman yemin eder?

Dinlenmeden önce.

Hâkim de ayağa kalkar mı?

Evet. Kanun hâkim dahil hazır bulunan herkesin ayağa kalkmasını öngörür.

Her tanık yemin eder mi?

Hayır. m.257’de yeminsiz dinlenecek kişiler vardır.

Yemin formülü kanunda yazılı mı?

Evet. m.258 yemin sorusu ve cevabının içeriğini düzenler.

Yemin bittikten sonra ne olur?

Tanığın esas beyanının alınmasına geçilir.

Yemin tutanağa yazılır mı?

Evet, usul işlemi tutanakta gösterilmelidir.

Yemin beyanı doğru söyleme yükümlülüğünü etkiler mi?

Evet, tanığın doğru cevap vereceğine ilişkin kanuni yükümlülüğünü pekiştirir.

Yeminsiz dinlenecek kişi kimdir?

On beş yaşını bitirmemiş olanlar ve yeminin niteliği ile önemini kavrayamayacak derecede ayırt etme gücü bulunmayanlar.