Harç Ödenmeden İlam Alınır ve İcraya Konur mu? HMK 302 | 2026
Kısa ve net cevap: Evet. Taraflar harcın ödenmiş olup olmamasına bakılmaksızın ilamı alabilir; bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğine, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel değildir.
HMK 302 Ne Düzenliyor?
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür.
Hükmün verilmesinden sonraki işlemler, kararın taraflara ulaşması, icrası, kesin hüküm etkisi ve açık hataların giderilmesi bakımından farklı usul kurumlarına ayrılır. Her kurumun şartı ve sonucu ayrı uygulanmalıdır.
Kanuni Unsurlar
1. İlam alma hakkı harç ödemesine bağlı değildir.
İlam alma hakkı harç ödemesine bağlı değildir. harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından kanunun doğrudan aradığı unsurlardan biridir. Karar, ilam, tebligat veya önceki dava dosyası incelenirken bu unsurun somut karşılığı belirlenmelidir. Mahkeme hükmün kapsamını varsayımla değil karar metni ve ilgili HMK düzenlemesi üzerinden tespit eder.
2. Bakiye karar ve ilam harcı tebliği engellemez.
Bakiye karar ve ilam harcı tebliği engellemez. harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından kanunun doğrudan aradığı unsurlardan biridir. Karar, ilam, tebligat veya önceki dava dosyası incelenirken bu unsurun somut karşılığı belirlenmelidir. Mahkeme hükmün kapsamını varsayımla değil karar metni ve ilgili HMK düzenlemesi üzerinden tespit eder.
3. Harç eksikliği ilamlı takibi engellemez.
Harç eksikliği ilamlı takibi engellemez. harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından kanunun doğrudan aradığı unsurlardan biridir. Karar, ilam, tebligat veya önceki dava dosyası incelenirken bu unsurun somut karşılığı belirlenmelidir. Mahkeme hükmün kapsamını varsayımla değil karar metni ve ilgili HMK düzenlemesi üzerinden tespit eder.
4. Harç eksikliği kanun yoluna başvuruyu engellemez.
Harç eksikliği kanun yoluna başvuruyu engellemez. harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından kanunun doğrudan aradığı unsurlardan biridir. Karar, ilam, tebligat veya önceki dava dosyası incelenirken bu unsurun somut karşılığı belirlenmelidir. Mahkeme hükmün kapsamını varsayımla değil karar metni ve ilgili HMK düzenlemesi üzerinden tespit eder.
5. Aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz.
Aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından kanunun doğrudan aradığı unsurlardan biridir. Karar, ilam, tebligat veya önceki dava dosyası incelenirken bu unsurun somut karşılığı belirlenmelidir. Mahkeme hükmün kapsamını varsayımla değil karar metni ve ilgili HMK düzenlemesi üzerinden tespit eder.
6. Kesinleşme şerhi ve sonraki bildirimler kanundaki usulle yapılır.
Kesinleşme şerhi ve sonraki bildirimler kanundaki usulle yapılır. harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından kanunun doğrudan aradığı unsurlardan biridir. Karar, ilam, tebligat veya önceki dava dosyası incelenirken bu unsurun somut karşılığı belirlenmelidir. Mahkeme hükmün kapsamını varsayımla değil karar metni ve ilgili HMK düzenlemesi üzerinden tespit eder.
Mahkemenin Rolü
Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir.
Mahkeme karar ve nüsha işlemlerini dosyada açıkça kayıt altına almalı; kesin hüküm veya tashih gibi sonuçları ancak maddede aranan şartlar varsa uygulamalıdır.
Tarafların Kontrolü
Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir.
Taraflar hüküm fıkrası, ilam, tebligat, harç, önceki dava ve açık hata kavramlarını birbirinden ayırarak işlem yapmalıdır. Yanlış hukuki araç seçimi talebin amacına ulaşmasını geciktirebilir.
Maddenin Sınırı
HMK 302 harç borcunu ortadan kaldırmaz; harcın ödenmemesinin ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu hakkını bloke edemeyeceğini düzenler.
Süre ve Zamanlama
Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır.
Süre başka bir maddede düzenlenmişse o özel hükme göre hesaplanır; bu maddede süre yoksa uygulama alışkanlığıyla yeni bir süre yaratılamaz.
Kurala Aykırılığın Etkisi
Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir.
Sistematik Bağlantı
HMK 300 hükmün aslını, 301 ilam nüshalarını, 302 harçtan bağımsız ilam ve işlem hakkını, 303 kesin hükmü, 304 tashihi, 305 tavzihi ve 305/A hükmün tamamlanmasını düzenler. Bu kurumların amaç ve şartları birbirinden farklıdır.
Uygulamada Kaçınılması Gereken Hatalar
Bakiye harç ödenmeden kararın tebliğ edilemeyeceğini, icraya konulamayacağını veya istinaf/temyize gidilemeyeceğini düşünmek açık kanun hükmüne aykırıdır.
Dosya Kontrol Listesi
- İlam alma hakkı harç ödemesine bağlı değildir.
- Bakiye karar ve ilam harcı tebliği engellemez.
- Harç eksikliği ilamlı takibi engellemez.
- Harç eksikliği kanun yoluna başvuruyu engellemez.
- Aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz.
- Kesinleşme şerhi ve sonraki bildirimler kanundaki usulle yapılır.
- Karar ve tebliğ tarihleri doğru mu?
- Talep için doğru usul kurumu seçilmiş mi?
- Hüküm fıkrası esas alınmış mı?
Resmî Kaynak
Mevzuat Bilgi Sistemi – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu güncel metin için esas alınmalıdır.
Site İçinde İlgili Rehberler
- Cevap dilekçesi eksikliği ve bir haftalık süre
- Islah nedir? HMK 176–182
- Ticari defterler mahkemede delil olur mu?
- Resmî senedin ispat gücü
Sık Sorulan Sorular
HMK 302: Temel kural?
Evet. Taraflar harcın ödenmiş olup olmamasına bakılmaksızın ilamı alabilir; bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğine, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel değildir. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Süre?
Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Sınır?
HMK 302 harç borcunu ortadan kaldırmaz; harcın ödenmemesinin ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu hakkını bloke edemeyeceğini düzenler. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Mahkeme ne yapar?
Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Taraf ne yapmalı?
Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Sonuç?
Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Hüküm sonucu neden önemlidir?
Hüküm sonucu tarafların hak ve yükümlülüklerini belirler ve kararın icra/kanun yolu denetiminde temel bölümüdür. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Tashih ile tavzih aynı mı?
Hayır. Tashih açık yazı-hesap hatalarını, tavzih hükmün belirsizliğini; tamamlama ise unutulan karar konularını farklı şartlarla ele alır. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
HMK 302: Kaynak?
Mevzuat Bilgi Sistemi içindeki güncel 6100 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Bağlantılı hükümlerin özel şartları ayrıca dikkate alınır.
Sonuç
Evet. Taraflar harcın ödenmiş olup olmamasına bakılmaksızın ilamı alabilir; bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğine, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel değildir. HMK 302 harç borcunu ortadan kaldırmaz; harcın ödenmemesinin ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu hakkını bloke edemeyeceğini düzenler.
HMK 302 İçin Ayrıntılı Dosya Kontrolü
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür. Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bu başlıklar karar nüshaları, tebligat kayıtları ve varsa önceki dava dosyasıyla karşılaştırıldığında harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından açık sonuca ulaşılır. Kanunda olmayan şart veya süre varsayımla eklenmemelidir.
HMK 302 İçin Ayrıntılı Dosya Kontrolü
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür. Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bu başlıklar karar nüshaları, tebligat kayıtları ve varsa önceki dava dosyasıyla karşılaştırıldığında harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından açık sonuca ulaşılır. Kanunda olmayan şart veya süre varsayımla eklenmemelidir.
HMK 302 İçin Ayrıntılı Dosya Kontrolü
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür. Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bu başlıklar karar nüshaları, tebligat kayıtları ve varsa önceki dava dosyasıyla karşılaştırıldığında harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından açık sonuca ulaşılır. Kanunda olmayan şart veya süre varsayımla eklenmemelidir.
HMK 302 İçin Ayrıntılı Dosya Kontrolü
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür. Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bu başlıklar karar nüshaları, tebligat kayıtları ve varsa önceki dava dosyasıyla karşılaştırıldığında harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından açık sonuca ulaşılır. Kanunda olmayan şart veya süre varsayımla eklenmemelidir.
HMK 302 İçin Ayrıntılı Dosya Kontrolü
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür. Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bu başlıklar karar nüshaları, tebligat kayıtları ve varsa önceki dava dosyasıyla karşılaştırıldığında harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından açık sonuca ulaşılır. Kanunda olmayan şart veya süre varsayımla eklenmemelidir.
HMK 302 İçin Ayrıntılı Dosya Kontrolü
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür. Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bu başlıklar karar nüshaları, tebligat kayıtları ve varsa önceki dava dosyasıyla karşılaştırıldığında harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından açık sonuca ulaşılır. Kanunda olmayan şart veya süre varsayımla eklenmemelidir.
HMK 302 İçin Ayrıntılı Dosya Kontrolü
HMK 302, ilamın harç ödemesine bağlanamayacağını açıkça düzenler. Taraflardan her biri, harç ödenmiş olsun veya olmasın ilamı her zaman alabilir. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemesi hükmün tebliğe çıkarılmasını, takibe konulmasını ve kanun yollarına başvurulmasını engellemez; buna aykırı diğer kanun hükümleri uygulanmaz. Karara kesinleşme şerhi verilir ve kanun yolu incelemesinden sonra kesinleşme/ilgili işlemler ilk derece mahkemesince yürütülür. Mahkeme bakiye harç nedeniyle hükmün tebliğini, ilam verilmesini veya kanun yolu işlemlerini bekletmemelidir. Taraf bakiye harç bulunduğu gerekçesiyle ilam veya kanun yolu işleminin engellenmesine karşı HMK 302’nin açık hükmünü ileri sürebilir. Maddede ilam alma için hak düşürücü süre yoktur; taraf ilamı her zaman alabilir. Kanun yolu süreleri ise ilgili istinaf/temyiz hükümlerine göre ayrıca hesaplanır. Harcın ödenmemesi kararın taraflara ulaştırılmasını veya hukuki denetim/icra sürecini durdurmaz. Harç alacağı kendi mali hükümleri çerçevesinde takip edilir. Bu başlıklar karar nüshaları, tebligat kayıtları ve varsa önceki dava dosyasıyla karşılaştırıldığında harçtan bağımsız ilam alma, tebliğ, icra ve kanun yolu bakımından açık sonuca ulaşılır. Kanunda olmayan şart veya süre varsayımla eklenmemelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
