Davayı Kabul Nedir, Hangi Davalarda Sonuç Doğurur? HMK 308 | 2026
Kısa ve net cevap: Kabul, davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir; kabul yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda sonuç doğurur.
HMK 308 Ne Düzenliyor?
HMK 308 kabulü, davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesi olarak tanımlar. Kabulün sonuç doğurabilmesi için uyuşmazlığın tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir dava olması gerekir. Kamu düzeni nedeniyle taraf iradesine bırakılmayan alanlarda kabul beyanı tek başına mahkemeyi bağlamaz.
Bu hüküm davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından ayrı bir usul kurumu kurar. Tashih, tavzih, tamamlama, feragat ve kabul farklı amaç ve sonuçlara sahiptir; birinin şartı diğerine taşınamaz.
Kanuni Unsurlar
1. Kabul davalı tarafından yapılır.
Kabul davalı tarafından yapılır. Bu unsur davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
2. Kabul davacının talep sonucuna yöneliktir.
Kabul davacının talep sonucuna yöneliktir. Bu unsur davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
3. Tam kabul mümkündür.
Tam kabul mümkündür. Bu unsur davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
4. Kısmi kabul mümkündür.
Kısmi kabul mümkündür. Bu unsur davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
5. Kısmi kabul açık olmalıdır.
Kısmi kabul açık olmalıdır. Bu unsur davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
6. Kabul yalnız serbestçe tasarruf edilebilir davalarda sonuç doğurur.
Kabul yalnız serbestçe tasarruf edilebilir davalarda sonuç doğurur. Bu unsur davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından kanunun doğrudan kuralıdır. Beyan, talep veya karar dosyada açık biçimde görünmeli; kapsam varsayımla genişletilmemelidir. Taraf iradesine dayalı işlemlerde beyanın açık ve tereddütsüz olması özellikle önemlidir.
Mahkemenin Rolü
Mahkeme kabul beyanının açık olup olmadığını, uyuşmazlığın tarafların serbestçe tasarrufuna elverişli bulunup bulunmadığını ve kısmi kabulün kapsamını belirlemelidir.
Mahkeme talep veya beyanın gerçek kapsamını belirlemeli, tarafların usul haklarını korumalı ve kararını maddede öngörülen sınır içinde kurmalıdır.
Tarafların Kontrolü
Davalı hangi talep sonucunu ne ölçüde kabul ettiğini açıkça göstermeli ve kesin hüküm/gider sonuçlarını dikkate almalıdır.
Doğru hukuki aracın seçilmesi gerekir. Hükmün belirsizliği, unutulan talep, talep sonucundan vazgeçme veya karşı tarafın talebi kabulü aynı işlem değildir.
Maddenin Sınırı
Kabul, vakıayı ikrar etmekten farklıdır; doğrudan davacının talep sonucuna muvafakat beyanıdır. Serbestçe tasarruf edilemeyen uyuşmazlıkta HMK 308 anlamında bağlayıcı kabul sonucu doğmaz.
Süre
HMK 310 uyarınca hüküm kesinleşinceye kadar kabul mümkündür.
Süre hesabında tebliğ, kesinleşme veya icranın tamamlanması gibi kanunda açık olaylar esas alınmalıdır.
Hukuki Sonuç
Usulüne uygun kabul HMK 311 uyarınca kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Yargılama giderleri bakımından HMK 312 uygulanır.
Sonuç uygulanırken beyanın kapsamı ve kanunun şartları esas alınır; tarafın beyan etmediği kapsam varsayımla kurulamaz.
Sistematik Bağlantı
HMK 307 feragati, 308 kabulü, 309 şekli, 310 zamanı, 311 kesin hüküm etkisini ve 312 giderleri düzenler.
Uygulamada Hatalar
Kabulü ikrarla aynı saymak, serbestçe tasarruf edilemeyen uyuşmazlıkta otomatik sonuç doğurduğunu varsaymak veya kısmi kabulü belirsiz bırakmak yanlıştır.
Kontrol Listesi
- Kabul davalı tarafından yapılır.
- Kabul davacının talep sonucuna yöneliktir.
- Tam kabul mümkündür.
- Kısmi kabul mümkündür.
- Kısmi kabul açık olmalıdır.
- Kabul yalnız serbestçe tasarruf edilebilir davalarda sonuç doğurur.
- Beyan veya talep açık mı?
- Doğru usul maddesine dayanılmış mı?
- Süre ve kapsam kontrol edilmiş mi?
Resmî Kaynak
Mevzuat Bilgi Sistemi – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınmalıdır.
Site İçinde İlgili Rehberler
- Kesin hüküm şartları HMK 303
- Karardaki yazı ve hesap hatası HMK 304
- Islah nedir? HMK 176–182
- Cevap dilekçesi eksikliği HMK 130
Sık Sorulan Sorular
HMK 308: Temel kural nedir?
Kabul, davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir; kabul yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda sonuç doğurur. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Süre nedir?
HMK 310 uyarınca hüküm kesinleşinceye kadar kabul mümkündür. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Sınır nedir?
Kabul, vakıayı ikrar etmekten farklıdır; doğrudan davacının talep sonucuna muvafakat beyanıdır. Serbestçe tasarruf edilemeyen uyuşmazlıkta HMK 308 anlamında bağlayıcı kabul sonucu doğmaz. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Mahkemenin görevi nedir?
Mahkeme kabul beyanının açık olup olmadığını, uyuşmazlığın tarafların serbestçe tasarrufuna elverişli bulunup bulunmadığını ve kısmi kabulün kapsamını belirlemelidir. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Taraf ne yapmalıdır?
Davalı hangi talep sonucunu ne ölçüde kabul ettiğini açıkça göstermeli ve kesin hüküm/gider sonuçlarını dikkate almalıdır. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Hukuki sonuç nedir?
Usulüne uygun kabul HMK 311 uyarınca kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Yargılama giderleri bakımından HMK 312 uygulanır. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Bu işlem hükmü değiştirebilir mi?
Feragat ve kabul kanunda düzenlenen taraf usul işlemleridir. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Kısmi işlem mümkün mü?
Evet; ancak kısmi beyanın kapsamı açık olmalıdır. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
HMK 308: Güncel kaynak nerede?
Mevzuat Bilgi Sistemi içindeki 6100 sayılı Kanun esas alınmalıdır. Bağlantılı hükümler kendi şartlarıyla ayrıca uygulanır.
Sonuç
Kabul, davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir; kabul yalnız tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda sonuç doğurur. Kabul, vakıayı ikrar etmekten farklıdır; doğrudan davacının talep sonucuna muvafakat beyanıdır. Serbestçe tasarruf edilemeyen uyuşmazlıkta HMK 308 anlamında bağlayıcı kabul sonucu doğmaz.
HMK 308 İçin Ayrıntılı Usul Analizi
HMK 308 kabulü, davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen muvafakat etmesi olarak tanımlar. Kabulün sonuç doğurabilmesi için uyuşmazlığın tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir dava olması gerekir. Kamu düzeni nedeniyle taraf iradesine bırakılmayan alanlarda kabul beyanı tek başına mahkemeyi bağlamaz. Mahkeme kabul beyanının açık olup olmadığını, uyuşmazlığın tarafların serbestçe tasarrufuna elverişli bulunup bulunmadığını ve kısmi kabulün kapsamını belirlemelidir. Davalı hangi talep sonucunu ne ölçüde kabul ettiğini açıkça göstermeli ve kesin hüküm/gider sonuçlarını dikkate almalıdır. HMK 310 uyarınca hüküm kesinleşinceye kadar kabul mümkündür. Usulüne uygun kabul HMK 311 uyarınca kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Yargılama giderleri bakımından HMK 312 uygulanır. Bu unsurlar dilekçe, tutanak ve karar kayıtlarıyla eşleştirilerek davayı kabul ve serbestçe tasarruf edilebilir davalar bakımından denetlenmelidir. Açık süre ve beyan sınırları uygulama alışkanlığıyla değiştirilemez.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
