Yurt Dışında Yaşayanlar İçin Hukuki Destek (2026)

Yurt Dışından Güvenli Hukuki Temsil Nasıl Kurulur?

Güven ilişkisi sözlü vaatle değil, doğrulanabilir bir çalışma düzeniyle kurulur. İlk görüşmeden önce avukatın adı, barosu ve sicil bilgisi teyit edilir. Dosyanın kapsamı, hangi işlerin vekâlete dâhil olduğu, hangi işlerin ayrıca ücretlendirileceği ve masrafların nasıl belgelendirileceği yazılı hâle getirilir.

Bu güvenlik düzeni, yurt dışındaki kişiyle Türkiye’deki temsilci arasındaki mesafeyi yönetir. Özellikle miras, taşınmaz satışı ve şirket payı gibi ekonomik değeri yüksek işlemlerde talimatın yazılı olması; para alım yetkisinin açıkça belirlenmesi ve orijinal belgelerin kargo kaydının tutulması gerekir.

Yurt Dışından Türkiye’de Dosya Takibinin 6 Adımı

Türkiye genelindeki uzaktan temsil sürecinin hizmet boyutu için Türkiye vekâletli avukatlık ve uzaktan hukuki temsil sayfası; konsolosluk bazlı belge hazırlığı için Türk konsoloslukları vekâletname rehberi ayrıca incelenebilir.

Yurt Dışından Avukata Vekâletname Verme Yolları

1. Türk dış temsilciliğinde vekâletname

Türk vatandaşı, bulunduğu ülkedeki Büyükelçilik veya Başkonsoloslukta noterlik işlemi yaptırır. Belge Türk makamınca düzenlendiği için Türkiye’de kullanım amacıyla ayrıca apostil yapılmaz. Randevuya gitmeden önce vekilin adı, T.C. kimlik numarası, barosu ve sicili ile yapılacak işin özel yetki gerektirip gerektirmediği kesinleştirilir.

Her işlem aynı özel yetkiyi gerektirmez. HMK m.73’te davaya vekâletin kanuni kapsamı; m.74’te sulh, feragat, ibra ve belirtilmesi gereken kişiye sıkı sıkıya bağlı hak davaları gibi özel yetkiler ayrı düzenlenmiştir. Boşanma davası için gerekli açıklık, sıradan bir belge teminiyle aynı değildir. Taşınmaz devri yönünden TBK m.504 ve tapu uygulaması; banka ve şirket işleminde ise yapılacak somut hukuki işlem ayrıca kontrol edilir. Her para tahsilini otomatik olarak HMK m.74’teki özel yetki listesine eklemek doğru değildir.

Vekâletnamenin üçüncü kişilere karşı sağladığı temsil yetkisi ile avukatla kararlaştırılan işin kapsamı farklıdır. HMK m.73/2’deki karşı tarafa etkili olmayan sınırlamalar da gözetilmelidir. Ödeme hesabı, satış koşulları ve sulh sınırları yazılı talimatta açık tutulur. Yetkinin sona erdirilmesi için yurt dışından azilname rehberi tamamlayıcıdır. Dayanak: HMK m.73–74 ve TBK m.504.

2. Yabancı noter veya yetkili makamda vekâletname

Yabancı makamda düzenlenen belge Türkiye’de doğrudan kullanıma hazır sayılmaz. Önce belgenin düzenlendiği ülke ile Türkiye arasındaki apostil veya tasdik rejimi belirlenir. Ardından belgenin aslı, imza–mühür tasdiki ve onaylı Türkçe tercümesi ilgili kurumun istediği sıraya göre tamamlanır.

Metindeki kişi, taşınmaz, şirket ve işlem bilgileri Türkiye’deki kayıtlarla aynı olmalıdır. Harf farklılığı, ikinci adın eksikliği, eski soyadı veya pasaport numarası değişikliği varsa bağlantıyı gösteren nüfus belgesi de hazırlanır.

Apostil, Konsolosluk Tasdiki ve Türkçe Tercüme

Apostil, belgenin içeriğini veya temsil yetkisinin yeterliliğini onaylamaz. HCCH Sözleşmesi m.5 kapsamında imzanın gerçekliği, imzalayanın hangi sıfatla hareket ettiği ve varsa mühür veya damganın aidiyeti tasdik edilir. Apostil, belgedeki eksik satış veya sulh yetkisini tamamlamaz. Yabancı karar için de kesinleşme, tanıma ve tenfiz şartları ayrıca incelenir.

Her yabancı resmî belge için mutlaka apostil istenmez. Sözleşme m.3/2, ilgili hukuk veya devletler arası anlaşmayla kaldırılmış ya da basitleştirilmiş tasdik işlemini yeniden zorunlu kılmaz. Aşağıdaki yollar, belgeye özgü muafiyet yoksa değerlendirilir. Taraflık tablosunda yalnız ülke adını görmekle yetinilmez; sözleşmenin iki ülke arasında yürürlüğü ve varsa itiraz kayıtları da kontrol edilir. Kaynak: 1961 Apostil Sözleşmesi m.3, 5 ve 12.

Ülkelerin Apostil Sözleşmesi statüsü işlem tarihinde HCCH resmî taraflar tablosundan; konsolosluk randevu ve belge bilgisi Konsolosluk İşlemleri portalından kontrol edilir.

Yurt Dışında Yaşayanlarla İlgili Kanun Maddeleri

Aşağıdaki hükümler, bu rehberde açıklanan vekille takip, özel yetki, yurt dışı tebligat, yabancı kararın tanınması–tenfizi ve yabancı boşanma kararının idarî tescili bakımından doğrudan uygulanan maddelerdir. Metinler 31 Ağustos 2026 tarihinde yürürlük kaynakları üzerinden kontrol edilmiştir.

Yurt Dışı Tebligat ve Kanuni Süre Nasıl İzlenir?

Yurt dışı tebligatta önce muhatabın vatandaşlığı ve açık yabancı adresi belirlenir. Türk vatandaşına 7201 sayılı Kanun m.25/A uyarınca dış temsilcilik yolu kullanılabilir. Yabancı uyruklu kişi veya farklı usul gerektiren dosyada ilgili ülkenin iç hukuku, ikili anlaşma ve uygulanıyorsa Lahey Tebligat Sözleşmesi esas alınır.

m.25/A bildiriminde otuz günlük süre, bildirimin o ülke mevzuatına göre muhataba ulaştığının belgelendiği tarihten sonra işler. Tebliğ tarihi; cevap, itiraz, istinaf, temyiz veya icra süresinin başlangıcını etkilediği için posta ekran görüntüsüyle değil, dosyadaki resmî tebliğ evrakıyla hesaplanır.

Adalet Bakanlığının 2026 yılına ilişkin masraf ve usul duyurusu için 2026 yurt dışı tebligat ve istinabe tebliği esas alınır.

UYAP, UETS ve Süre Takibi: Görmek, Öğrenmek ve Tebliğ Aynı mı?

UYAP Vatandaş Portalı dosya ve erişime açık evrakın incelenmesini sağlar; UETS ise elektronik tebligat sistemidir. Birinin şifresi veya ekranı diğerinin yerine geçmez. Dosyada hangi evrakın ne zaman sisteme yüklendiği, kim tarafından açıldığı ve usulen ne zaman tebliğ edildiği ayrı kaydedilir. Erişim düzeyi ve gizlilik sınırlamaları nedeniyle vatandaş ile avukatın ekranı aynı olmayabilir.

7201 sayılı Kanun m.7/A kapsamında elektronik tebligat, UETS adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Tebligat okunmadığı için sürenin başlamadığı varsayılmaz. PTT’nin teslim, okuma ve usulen tebliğ kayıtları birbirinden ayrıdır. İsteğe bağlı UETS adresi alınmış olması da sonraki elektronik tebligat yükümlülüğünü önemsiz kılmaz. Kaynak: PTT UETS açıklamaları, 8, 9 ve 26. sorular.

Ancak UYAP’tan öğrenmenin hiçbir süreye etkisi olmadığı söylenemez. AYM’ye bireysel başvuruda nihai gerekçeli kararın başvurucu veya vekili tarafından öğrenilmesi esas alınır. Mahkeme, UYAP işlem kaydından kararın açılıp okunduğunu saptadığında otuz günlük süreyi bu tarihten başlatır. Evrakın yalnız sisteme yüklenmesi ile kişinin kararı açarak öğrenmesi aynı olgu değildir. Kaynak: AYM’nin süre aşımı ölçütleri.

Elektronik tebligatın beşinci gün kuralı da AYM başvurusunda daha önceki fiilî öğrenmeyi her durumda ertelemez. Fırat Sarı kararı, B.No:2019/28865, §24–25, gerekçeli nihai kararın UETS’te açıldığı tarihin bu başvuru bakımından önemini gösterir. Bu özel içtihat, bütün istinaf, temyiz ve icra sürelerini otomatik olarak okuma tarihine bağlayan genel bir kurala dönüştürülmez.

Yurt dışında bulunmak veya farklı saat diliminde çalışmak, kayıtların kontrolünü ortadan kaldırmaz. Avukattan yalnız “karar geldi” mesajı değil, kararın tam metni, tebliğ ve öğrenme kayıtları ile yapılacak başvurunun son günü istenir. e-Devlet, banka ve UETS şifreleri paylaşılmaz; temsil ve evrak aktarımı uygun yetkiyle yürütülür.

Yabancı Mahkeme Kararı: Tescil, Tanıma ve Tenfiz Ayrımı

İdarî tescilde birlikte başvuru ve 90 gün

Birlikte başvuru, tarafların mutlaka aynı gün yan yana bulunması demek değildir. Başvuruların ayrı yapıldığı usulde, aynı yetkili makama yapılan iki başvuru arasındaki süre 90 günü geçmemelidir. Bu süre, her boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 90 gün içinde Türkiye’ye bildirilmezse geçersiz olacağı anlamına gelmez. Dış temsilciliğin görev bölgesi, kararın verildiği ülke ve belge koşulları ayrıca belirlenir. Örnek resmî uygulama: 23 Ocak 2026 tarihli dış temsilcilik bilgi notu.

NHK m.27/A’nın güncel metni, taraflardan birinin ölmüş veya yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı olan diğer tarafın yahut vekilinin tek başına başvurusunu ayrıca düzenler. Bu istisna, karşı taraf iletişime geçmediği için her dosyada otomatik tek taraflı tescil yapılacağı anlamına gelmez. Türk kaydına işleme, yabancı kararın kesinleşmesi ve vekilin yetkisi ayrı koşullardır. İdarî yolun şartları sağlanmıyorsa uygun tanıma usulü değerlendirilir. Dayanak: 7226 sayılı Kanunla değiştirilen NHK m.27/A.

Boşanma kaydının işlenmesi, nafaka veya para alacağının Türkiye’de kendiliğinden icraya konulmasını sağlamaz. Tanıma ve tenfiz rehberi, Mersin’de yabancı unsurlu boşanma ve yabancı nafaka kararının icrası ilgili aşamaları ayrı ele alır.

Yurt dışında yapılan evliliğin henüz Türkiye kayıtlarına geçmemesi boşanma işlemini de etkiler. Önce kayıt uyumu gerekiyorsa yurt dışında yapılan evliliğin Türkiye’de tescili rehberi kullanılır.

Yurt Dışından Miras, Tapu ve Şirket İşlemleri

Miras dosyası

Yabancı ülkede düzenlenen ölüm, doğum ve evlilik belgeleri; mirasçı ile muris arasındaki bağı kuracak şekilde tasdik ve tercüme edilir. Türkiye’de mirasçılık belgesi, tereke tespiti, vergi, intikal ve paylaşım adımları ayrı ayrı yürütülür. Taşınmaz bulunan miras dosyalarında tapu kayıtları ve belediye/vergi bilgileri baştan alınır.

Uygulama ayrıntısı için Mersin veraset ve yurt dışı miras, paylı mülkiyet için yurt dışındaki mirasçı ve ortaklığın giderilmesi, vatandaşlıktan izinle çıkanlar için Mavi Kartlıların miras ve taşınmaz hakları içerikleri bağlantılıdır.

Taşınmaz işlemi

Taşınmazı devretme veya ayni hakla sınırlama yetkisi açık olmalıdır; her vekâletnamenin mutlaka tek parsel sayması gerektiği söylenmez. TKGM’nin güncellenmiş 2010/7 Genelgesi, kişinin sahip olduğu taşınmazları satmaya ilişkin genel ifadelerin kapsamını da düzenler. Belge belirli taşınmazla sınırlandırılmışsa il, ilçe, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri güncel kayıtla eşleştirilir. Vekâletin verildiği tarihten sonra edinilmiş malların kapsama girip girmediği ayrıca incelenir.

Genelgeye göre aksi hüküm yoksa satış yetkisi tescili ve bedeli almayı da içerir. Bu nedenle yalnız “tahsil” sözcüğü yazılmadığı için vekilin hiçbir koşulda bedel alamayacağı varsayılmaz. Bedelin doğrudan malikin hesabına ödenmesi ve temsil yetkisinin sınırları, belge hazırlanırken açıkça düzenlenmelidir. Kaynak: TKGM 2010/7 Genelgesi, yetki bölümü.

Kesinleşmiş mahkeme kararının infazını isteyen avukat için aynı Genelgenin 2023’te değişen dördüncü bölümü ayrıca önemlidir: dava vekâletnamesi kabul edilir; sırf hükmün infazı için yeniden özel yetki ve fotoğraflı vekâletname aranmaz. Bu istisna, her iradi tapu satışını fotoğrafsız veya şekilsiz vekâletle yapma yetkisine dönüştürülmez. Yabancı makam belgesinin şekli ise kendi özel düzeniyle kontrol edilir.

Şirket ve banka işlemi

Şirket pay devri, genel kurul, ticaret sicili, vergi ve banka işlemleri aynı yetki değildir. Her biri için şirket unvanı, MERSİS veya vergi bilgisi ve yapılacak işlem metinde tanımlanır. Banka hesabına giriş şifresi paylaşılmaz; gerekiyorsa banka tarafından kabul edilen temsil belgesi kullanılır.

İlk Hukukî İnceleme İçin Gönderilecek Belge Listesi

• Kimlik veya pasaportun okunaklı kopyası ve güncel yurt dışı iletişim/adres bilgisi
• Türkiye’deki dosya, icra, taşınmaz, şirket veya nüfus kayıt bilgisi
• Yabancı kararın tüm sayfaları ve kesinleşme belgesi
• Tebligat zarfı, bildirim ve öğrenme tarihini gösteren kayıtlar
• Varsa mevcut vekâletname, azilname ve önceki avukat yazışmaları
• Yabancı ölüm, doğum, evlilik veya boşanma belgeleri
• Talep edilen sonucu ve bilinen son tarihi açıklayan kısa kronoloji

İlk gönderimde asıl belge kargolanmaz. Önce taranmış örnek üzerinden belge zinciri ve eksikler belirlenir; asıl evrak yalnızca hangi kuruma sunulacağı kesinleştikten sonra izlenebilir kargoyla gönderilir.

Mersin’den Türkiye Geneli Dosya Koordinasyonu

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Akdeniz/Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar görev, yetki ve temsil kuralları çerçevesinde Mersin’den koordine edilir. Yurt dışı makam işlemlerinde o ülkenin yetki ve temsil şartları ayrıca incelenir; Türkiye’de avukatlık ruhsatı her yabancı mahkemede kendiliğinden temsil yetkisi vermez.

İlk görüşme için ülke, Türkiye’deki işlem, mevcut dosya numarası ve yaklaşan süre belirtilmelidir. Kabul edilen iş, masraf ve raporlama düzeni yazılı olarak açıklanır. İletişim ve Mersin ofisine ulaşım bilgileri üzerinden görüşme talebi iletilir. Belge gönderimi, ilgili kuruma yasal başvurunun yerine geçmez.

Resmî Kaynaklar