2026 Yeni SHT-İHA: P0, P1 ve P2 Drone Pilot Lisansları Nedir?

Kısa ve net cevap: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün 30 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe koyduğu yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA), uçuş yetkisini aracın ağırlığına dayanan eski yapıdan çıkarıp pilotun lisans seviyesine bağlayan yeni bir model getirdi. SHGM duyurusuna göre lisanslar P0 (amatör), P1 (ticari) ve P2 (ileri seviye) olarak sınıflandırıldı. Bu değişiklik, “drone kaç kilogram?” sorusunu tek başına belirleyici olmaktan çıkarıyor; yapılacak operasyonun niteliği, pilotun yetkisi, uçuş bölgesi ve teknik gereklilikler birlikte değerlendiriliyor. Mevcut belge ve lisans sahiplerine yeni düzene uyum için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.

Yeni SHT-İHA ne zaman yürürlüğe girdi?

SHGM, tamamen yeniden hazırlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatının 30 Temmuz 2026 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girdiğini duyurdu. Kurumun açıklamasına göre kayıt, tescil, ithalat, operasyon, pilot yetkilendirme, üretici ve ithalatçı yükümlülükleri ile emniyet ve denetim süreçleri bu düzenlemeyle bütünüyle güncellendi. Bu nedenle 2026 öncesi internet içeriklerinde yer alan kategori, ağırlık ve izin açıklamaları yeni metinle karşılaştırılmadan kullanılmamalıdır.

Eski uygulamadaki belgeler bir anda hükümsüz bırakılmadı. SHGM kazanılmış hakların korunacağını ve uyum için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındığını açıkladı. Dolayısıyla bugün yapılacak hukuki değerlendirme hem 30 Temmuz 2026 tarihli yeni sistemi hem de geçiş hükümlerini dikkate almalıdır.

Ağırlık esaslı eski model neden değişti?

Yeni sistemin en belirgin özelliği, uçuş yetkisinin yalnız İHA’nın ağırlığına bağlanmamasıdır. SHGM açıklaması, yetkilendirmenin pilot lisans seviyesine taşındığını açıkça belirtmektedir. Bu yaklaşımda risk, yalnız aracın kilogramı üzerinden değil; operasyonun amacı, karmaşıklığı, uçuş ortamı ve pilotun yetkinliği üzerinden yönetilir.

Bu değişiklik, “500 gramın üstü mü, altı mı?” gibi eski soruların tek başına yeterli cevap üretmemesi anlamına gelir. Ağırlık teknik ve operasyonel kurallarda yine önem taşıyabilir; ancak pilotun uçuş yetkisi bakımından yeni lisans modeli merkezi konumdadır. Uçuş planı yapılırken güncel SHT-İHA ve İHATTYS üzerindeki operasyon kuralları birlikte kontrol edilmelidir.

P0 lisansı nedir?

SHGM’nin 30 Temmuz 2026 duyurusu P0’ı amatör pilot lisans seviyesi olarak tanımlar. P0, profesyonel veya ileri seviye operasyonlardan ayrılan temel uçuş yetkisi katmanıdır. Ancak “amatör” kelimesi, hava sahası kurallarının ve teknik emniyet yükümlülüklerinin uygulanmayacağı anlamına gelmez.

P0 sahibi pilot uçuş yapacağı bölgenin harita durumunu, kısıtlamaları, gerekli kayıtları ve İHATTYS üzerindeki güncel bilgileri kontrol etmelidir. Ayrıca kullanılan İHA’nın Talimatın kayıt, teknik uygunluk ve uzaktan tanımlama hükümlerine tabi olup olmadığı belirlenmelidir. Oyuncak niteliğindeki basit İHA’lara ilişkin muafiyet ile P0 lisans seviyesi birbirine karıştırılmamalıdır.

P1 lisansı nedir?

P1, SHGM duyurusunda ticari pilot lisans seviyesi olarak açıklanmıştır. Ücret karşılığı görüntüleme, haritalama, denetim, reklam, kurumsal operasyon veya benzeri ticari faaliyetlerde pilotun yetki seviyesinin buna uygun olması gerekir. Ticari faaliyetin varlığı yalnız fatura kesilmesine göre değil, operasyonun ekonomik amaç ve organizasyon yapısına göre değerlendirilmelidir.

Şirketler bir pilotu görevlendirirken yalnız eski eğitim sertifikasını görmekle yetinmemelidir. Geçiş döneminde belgenin yeni sisteme göre hangi yetkiye karşılık geldiği, geçerlilik süresi ve gerekli dönüşüm işlemleri İHATTYS/SHGM kayıtlarından teyit edilmelidir. Pilot lisansı ile işletme veya araç kaydı da ayrı kontrol kalemleridir.

P2 lisansı nedir?

P2, yeni sistemde ileri seviye pilot yetkisini ifade eder. SHGM’nin duyurusu, P0 ve P1’in üzerinde ileri operasyonlar için P2 modelini öngörmektedir. P2’nin hangi operasyonlarda zorunlu olduğu, Talimat ve SHGM’nin uygulama ekranlarındaki güncel yetki matrisine göre belirlenmelidir.

İleri seviye uçuşlarda operasyonun karmaşıklığı, kullanılan sistemin teknik kabiliyeti, hava sahası, mesafe, otomasyon seviyesi ve üçüncü kişilere yönelik risk daha ayrıntılı değerlendirilir. P2 sahibi olmak da her bölgede sınırsız uçuş yetkisi vermez; hava sahası kısıtlamaları ve operasyon bazlı şartlar ayrıca uygulanır.

Pilot lisansı ile İHA kaydı aynı şey midir?

Hayır. Pilot lisansı kişinin hangi seviyede uçuş yapabileceğine ilişkin yetkilendirmedir; İHA kaydı ve gerekiyorsa tescili ise hava aracının sistemde tanımlanmasıyla ilgilidir. Yeni SHT-İHA bu başlıkları ayrı ayrı düzenler. Bir pilotun geçerli lisansa sahip olması, kullandığı İHA’nın gerekli kayıtlarının yapılmadığı bir operasyonu kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

Aynı şekilde kayıtlı bir İHA’nın lisans seviyesi yetersiz bir pilot tarafından kullanılması da sorun doğurabilir. Uçuş öncesi kontrol listesinde pilot, araç, operasyon bölgesi ve izin/bildirim statüsü ayrı satırlarda doğrulanmalıdır.

Ticari drone uçuşunda hangi lisans gerekir?

SHGM’nin yeni modelinde ticari seviye P1’dir. Ancak her ticari uçuşun yalnız “P1 var, uçuş serbest” şeklinde değerlendirilmesi doğru değildir. Operasyon ileri seviye nitelik taşıyorsa daha yüksek yetki gerekebilir. Ayrıca kısıtlı bölge, havaalanı çevresi, özel güvenlik bölgesi veya başka bir mevzuatla korunan alan bakımından ek izin ve sınırlamalar gündeme gelebilir.

Ticari sözleşme hazırlanırken pilotun güncel lisans ve sistem kaydının hizmet başlangıcından önce doğrulanması yararlıdır. İşveren veya hizmet alan taraf, mevzuata uygun uçuş yapılacağına ilişkin sözleşmesel yükümlülük ve belge sunma şartı koyabilir.

İleri seviye operasyon ne anlama gelir?

“İleri seviye” kavramı yalnız büyük veya pahalı drone anlamına gelmez. Operasyonun menzili, otomasyon düzeyi, insanlardan uzaklığı, hava sahası etkileşimi ve görev profili gibi unsurlar önem kazanır. Yeni sistemin uzun mesafeli ve otonom uçuşlar için İHA koridorları öngörmesi, ileri operasyonların ayrı emniyet katmanına bağlandığını gösterir.

Bu nedenle pilotun P2 yetkisi yanında kullanılan sistemin teknik gereklilikleri de değerlendirilmelidir. Geofence, uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu gibi yeni zorunluluklar operasyonun güvenli biçimde izlenebilmesi için getirilmiştir.

Yeşil bölgede lisans şartı kalkar mı?

Hayır. SHGM’nin “yeşil bölgelerde ayrıca izin alınmayacak” açıklaması, pilot lisansı ve diğer mevzuat yükümlülüklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yeşil bölge kuralı uçuş izni sürecini kolaylaştırır; pilotun yetki seviyesi, araç kaydı ve teknik uygunluk şartları ise ayrı başlıklardır.

Uçuş yapılacak noktanın haritada yeşil görünmesi de sabit ve değişmez bir hak oluşturmaz. Geçici hava sahası kısıtlamaları, güvenlik tedbirleri veya güncel NOTAM/otorite kararları ayrıca kontrol edilmelidir. İHATTYS’nin güncel harita verisi esas alınmalıdır.

Oyuncak drone istisnası nedir?

SHGM yeni Talimat duyurusunda oyuncak niteliğindeki basit İHA’ların lisans ve kayıt yükümlülüğünden muaf olduğunu açıkladı. Bu muafiyet, her küçük drone’un otomatik olarak “oyuncak” sayıldığı anlamına gelmez. Ürünün teknik niteliği ve mevzuattaki tanım esas alınmalıdır.

Oyuncak muafiyeti olsa dahi özel hayatın gizliliği, kişisel verilerin korunması, mülkiyet hakkı ve yasaklı alanlara ilişkin diğer hukuk kuralları devam eder. Kamera kullanımı sebebiyle ortaya çıkabilecek TCK ve KVKK sorumlulukları, SHT-İHA lisans/kayıt rejiminden bağımsızdır.

Geofence ve Remote ID lisansla nasıl bağlantılıdır?

Yeni SHT-İHA sistemi pilot yetkilendirmesini kolaylaştırırken teknik emniyet tedbirlerini artırdı. SHGM, coğrafi sınırlama yani geofence, uzaktan tanımlama (Remote ID) ve yazılım sertifikasyonunu zorunlu teknik gereklilikler arasında saydı. Amaç, uçuşun yetkili alan içinde yapılmasını ve hava aracının uzaktan tanımlanabilmesini sağlamaktır.

Pilot lisansı bu teknik şartların yerine geçmez. Uyumlu pilot ve uyumlu İHA birlikte gerekir. Özellikle ticari işletmelerin satın aldıkları veya ithal ettikleri sistemlerin yeni teknik rejime uygunluğunu geçiş tarihinden önce kontrol etmeleri gerekir.

İHATTYS hangi işlemleri yönetecek?

İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS), Türk hava sahasındaki İHA trafiğinin merkezi olarak izlenmesi, kayıt altına alınması ve yönetilmesi için kurulan dijital platformdur. SHGM açıklamasına göre uçuş bildirimi, izin, yetkilendirme, kısıtlanmış bölge ve İHA koridoru verileri bu sistem üzerinden yürütülecektir.

Bu nedenle pilotun yalnız fiziki lisans belgesine güvenmesi yeterli değildir. Dijital hesaptaki yetki, araç kaydı ve uçuş bölgesi verileri kontrol edilmelidir. Türk hava sahasında uçuş izni ve 2920 sayılı Kanun m.6 rehberi, genel hava sahası izin sisteminin hukuki çerçevesini ayrıca açıklar.

Eski lisanslar ne zamana kadar geçerli?

SHGM, mevcut belge ve lisans sahiplerinin kazanılmış haklarının korunacağını ve yeni düzene uyum için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındığını duyurdu. Bu tarih, eski belgenin her koşulda hiçbir işlem yapılmadan 31 Temmuz 2027’ye kadar tüm yeni operasyonlara yeterli olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır.

Geçiş sürecinde belgenin kapsamı, yapılacak operasyon ve SHGM’nin yayımladığı dönüşüm işlemleri kontrol edilmelidir. Yeni bir ticari sözleşme veya ileri seviye uçuş planlanıyorsa geçiş hükümlerinin somut operasyona nasıl uygulandığı ayrıca doğrulanmalıdır.

31 Temmuz 2027 geçiş tarihi neden önemlidir?

Bu tarih, eski sistemden yeni P0/P1/P2 modeline uyum için verilen son geçiş tarihidir. Pilotlar, işletmeler, eğitim kuruluşları, üreticiler ve ithalatçılar belge ve teknik altyapılarını bu süre içinde yeni Talimata uygun hâle getirmelidir. Özellikle filoya sahip şirketler son ayı beklemeden lisans ve sistem uyum envanteri çıkarmalıdır.

Sözleşmelerde eski sınıf isimleri kullanılıyorsa bunlar da güncellenmelidir. Personel görev tanımları, sigorta şartları, hizmet sözleşmeleri ve operasyon prosedürlerinde yeni lisans seviyesine açık atıf yapılması uyuşmazlık riskini azaltır.

Pilotun uçuş öncesi kontrol yükümlülüğü nedir?

Pilot, lisans seviyesine uygun operasyon yapmasının yanında uçuş sahasının güncel durumunu, İHA kaydını, teknik uygunluğu ve varsa bildirim/izin şartlarını kontrol etmelidir. Uçuş planının son anda değiştirilmesi hâlinde önceki kontrolün yeni bölge için geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Kurumsal operasyonda bu kontroller yazılı kayıt altına alınmalıdır. Uçuş görevi, pilot, İHA seri/kayıt bilgisi, saat, bölge, hava sahası durumu ve sistem onayları tek dosyada saklanırsa sonradan yapılacak denetimde uyumun gösterilmesi kolaylaşır.

Kısıtlı bölgede lisans tek başına yeterli mi?

Hayır. P2 dahil hiçbir lisans seviyesi kısıtlanmış hava sahasında otomatik ve sınırsız uçuş hakkı vermez. İHATTYS’de yayımlanan kısıtlı bölgeler, havaalanı çevreleri, güvenlik bölgeleri ve geçici yasaklamalar ayrıca uygulanır. Uçuşa ilişkin başka kurum izinleri gerekiyorsa bunlar da alınmalıdır.

Bu ayrım özellikle şehir merkezi, kritik altyapı, askeri alan, liman, ceza infaz kurumu veya büyük etkinlik çevresinde önemlidir. Pilotun yüksek lisans seviyesine sahip olması bölgesel yasağı ortadan kaldırmaz.

Otonom ve uzun menzilli uçuşlarda hangi yapı var?

SHGM yeni Talimatın uzun mesafeli ve otonom uçuşlar için İHA koridorları tanımladığını açıkladı. Böylece gelişmiş operasyonların kontrollü hava sahası yapısı içinde yönetilmesi hedeflenmektedir. Koridor kullanımı, ilgili operasyonun diğer teknik ve yetkilendirme şartlarını ortadan kaldırmaz.

Otonom uçuş planlanırken haberleşme bağlantısı, uzaktan tanımlama, yazılım güvenliği, acil durum prosedürü ve pilot/operatör sorumluluğu birlikte değerlendirilmelidir. Operasyonun P2 kapsamına girip girmediği güncel sistem üzerinden doğrulanmalıdır.

Şirketler pilot yetkisini nasıl kontrol etmeli?

Drone hizmeti satın alan şirketler, yükleniciden yalnız “sertifikam var” beyanı almamalıdır. Pilotun güncel lisans seviyesi, geçiş durumu, İHA kayıt bilgisi ve operasyon için gerekli dijital izin/bildirim kayıtları talep edilmelidir. Hizmet sözleşmesine mevzuata uyum, belge sunma ve ihlal hâlinde sorumluluk hükümleri eklenebilir.

Özellikle görüntüleme yapılacaksa KVKK ve gizlilik yükümlülükleri de sözleşmede ayrı düzenlenmelidir. Havacılık izninin bulunması, görüntülenen kişilerin kişisel verilerinin sınırsız işlenmesine izin vermez.

İdari yaptırım riskinde hangi kayıtlar saklanmalı?

Denetim veya olay sonrasında pilotun hangi yetkiyle ve hangi şartlarda uçtuğunun ispatlanması gerekebilir. Bu nedenle lisans kaydı, İHA kayıt/tescil belgesi, İHATTYS uçuş bildirimi veya izin ekranı, harita durumu, görev emri, teknik bakım kaydı ve varsa sigorta belgeleri saklanmalıdır.

Bir yaptırım uygulanırsa işlem dayanağı, tutanak, tebliğ tarihi ve hangi SHT-İHA hükmünün ihlal edildiği ayrı ayrı incelenmelidir. İdari başvuru ve dava süreleri tebliğle bağlantılı olduğundan elektronik ve fiziki tebligatlar gecikmeden kayda alınmalıdır.

2026–2027 geçiş döneminde pratik yol haritası

Önce pilotun mevcut belgesi ve yaptığı operasyon türü belirlenmelidir. Ardından yeni sistemde P0, P1 veya P2 seviyesinin hangisinin gerekli olduğu SHGM’nin güncel uygulamasından teyit edilir. İHA’nın kayıt ve teknik uygunluk durumu, geofence/uzaktan tanımlama gereklilikleri ve İHATTYS hesabı kontrol edilir.

Son aşamada 31 Temmuz 2027 sonrasına sarkacak operasyonlar için belge dönüşümü tamamlanmalıdır. Şirketler kendi personeli ve dış hizmet sağlayıcıları için ortak bir uyum kontrol listesi kullanmalıdır. Böylece eski belgeye güvenilerek yetkisiz uçuş yapılması riski azaltılır.

2026 P0–P1–P2 kontrol listesi

• Operasyonun amatör, ticari veya ileri seviye niteliğini belirleyin.
• Pilotun güncel lisans seviyesini İHATTYS/SHGM üzerinden doğrulayın.
• Eski belgenin geçiş kapsamını ve 31 Temmuz 2027 tarihini kontrol edin.
• İHA kayıt/tescil durumunu pilot lisansından ayrı inceleyin.
• Uçuş bölgesinin yeşil, kısıtlı veya özel izin gerektiren alan olup olmadığını kontrol edin.
• Geofence, uzaktan tanımlama ve yazılım uygunluğu şartlarını doğrulayın.
• Ticari operasyonda hizmet sözleşmesini yeni lisans sistemine göre güncelleyin.
• Uçuş bildirim/izin ekranlarını arşivleyin.
• Görüntü kaydı varsa KVKK ve özel hayat kurallarını ayrıca değerlendirin.
• Geçiş süresi bitmeden belge dönüşümünü tamamlayın.

Sık sorulan sorular

1. 2026’da drone lisansları değişti mi?

Evet. 30 Temmuz 2026 tarihli yeni SHT-İHA P0, P1 ve P2 seviyelerine dayanan pilot lisans modelini getirdi.

2. P0 ne demek?

SHGM duyurusuna göre P0 amatör pilot lisans seviyesidir.

3. P1 ne demek?

P1 ticari pilot lisans seviyesidir.

4. P2 ne demek?

P2 ileri seviye pilot lisansıdır; ileri operasyonlar için öngörülmüştür.

5. Drone ağırlığı artık hiç önemli değil mi?

Teknik ve operasyonel kurallarda önemini koruyabilir; ancak SHGM uçuş yetkisinin ağırlıktan ayrılarak pilot lisans seviyesine bağlandığını açıkladı.

6. Yeşil bölgede lisans gerekmez mi?

Hayır. Yeşil bölge ayrıca uçuş izni ihtiyacını kaldırır; pilot ve araç yükümlülükleri ayrı uygulanır.

7. Oyuncak drone için lisans gerekir mi?

SHGM, oyuncak niteliğindeki basit İHA’ları lisans ve kayıt yükümlülüğünden muaf tuttuğunu duyurdu. Ürünün gerçekten bu tanıma girip girmediği kontrol edilmelidir.

8. Eski İHA sertifikam ne zamana kadar geçerli?

SHGM yeni düzene uyum için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındığını açıkladı.

9. İHATTYS nedir?

Uçuş bildirimi, izin, yetkilendirme, kısıtlı bölge ve İHA koridoru verilerinin yönetileceği merkezi dijital sistemdir.

10. P2 lisansı her yerde uçuş hakkı verir mi?

Hayır. Hava sahası kısıtlamaları ve operasyon bazlı izin/bildirim kuralları lisans seviyesinden ayrı uygulanır.

Resmî kaynaklar

• SHGM — 30 Temmuz 2026 Yeni SHT-İHA Duyurusu
• SHGM Mevzuat — SHT-İHA
• SHGM — İHATTYS

Bu içerik 22 Eylül 2026 tarihinde SHGM’nin 30 Temmuz 2026 tarihli SHT-İHA duyurusu ve yürürlükteki resmî mevzuat kayıtları esas alınarak hazırlanmıştır. Eski SHT-İHA sınıflandırmaları yeni düzenlemeyle karıştırılmamıştır.

Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukuki kontrol: Av. Emirhan Keskin
(E-İMZALIDIR)