Maden Devlet Hakkında Yüzde 50 ve Yüzde 75 Teşvik Ne Zaman Uygulanır? Maden Yönetmeliği m.86 | 2026
Kendi tesisinde işleme teşviki nedir?
Tüvenan maden yurt içinde ruhsat sahibine ait tesiste yarı mamul veya mamul hale getirilerek ek katma değer sağlanırsa, bu miktar için hesaplanan Devlet hakkının %50’si alınmaz.
Altın, gümüş ve platin için m.86/1 özel olarak %40 alınmama oranı düzenler.
%75 teşvik hangi durumda?
Altın, gümüş ve platin dışındaki IV. Grup (c) madenler, ruhsat sahibinin yurt içindeki entegre tesisinde metal haline getirilirse veya yurt içindeki entegre tesise metal üretimi amacıyla satılıp gerekli belgeler düzenlenirse hesaplanan Devlet hakkının %75’i alınmaz.
Satın alan entegre tesis miktar, tenör ve ortalama fiyatı belgelemelidir.
Atık/pasa yeniden değerlendirmesinde teşvik var mı?
Evet. Devlet hakkı ödenerek kendi zenginleştirme tesisine sevk edilen madenin konsantre/izabe sonrası pasa-bakiye-atıklarının tekrar değerlendirilmesinde ödenecek Devlet hakkının %50’si alınmaz.
İlk sevkte Devlet hakkının ödenmiş olması ve yeniden değerlendirme miktarı ispatlanmalıdır.
Hangi madenlere teşvik uygulanmaz?
M.86/4 I. Grup, II. Grup (a) ve (c), mıcır ve sayılan yapı hammaddelerinde bu teşviklerin uygulanmayacağını düzenler.
Maden grubu yanlış belirlenirse teşvik hesabı da yanlış olur.
Birden fazla teşvik birlikte kullanılabilir mi?
Hayır. M.86/6 Devlet hakkına esas ödemelerde Kanundaki teşviklerden yalnız birinden yararlanılabileceğini açıkça belirtir.
En avantajlı seçeneğin mevzuata uygun koşulları somut olarak sağlanmalıdır.
Yeraltı işletme indirimi nasıl ayrılır?
Aynı sahada yeraltı ve açık işletme birlikte yürütülüyorsa Kanundaki %50 indirim yalnız yeraltı ocaklarından sevk/satılan miktar için uygulanabilir.
Üretim kaynağına göre miktarların ayrı izlenmesi gerekir.
3213 sayılı Maden Kanunu ile bağlantı
M.86 yatırım ve yurt içi katma değer koşuluna bağlı Devlet hakkı teşviklerini düzenler. Maden Yönetmeliği, 3213 sayılı Maden Kanununun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları somutlaştırır. Ruhsat, Devlet hakkı, üretim, sevkiyat, devir, terk ve beyan işlemlerinde Kanun ile Yönetmelik birlikte uygulanır. Ruhsat sahibinin ticari kayıtları ile MAPEG’e verilen teknik ve mali beyanlar arasında tutarlılık bulunmalıdır.
Ruhsat sahibi hangi kayıtları tutmalı?
Tesis mülkiyeti, üretim miktarı, proses, satış, tenör ve entegre tesise teslim belgeleri teşvik dosyasında bulunmalıdır. Üretim miktarı, sevkiyat fişleri, satış faturaları, stok, tenör/kalite bilgileri, tesis giriş-çıkışları, ruhsat alanı koordinatları ve Devlet hakkı hesapları düzenli tutulmalıdır. Bir fatura veya sevk fişinde madenin cinsi ve özellikleri eksikse Devlet hakkı hesabı etkilenebilir. Kayıtlar dönem sonunda geriye dönük tahminle oluşturulmamalıdır.
MAPEG ilan ve verileri neden önemlidir?
Teşvik beyanı MAPEG faaliyet ve Devlet hakkı sistemindeki miktarlarla uyumlu olmalıdır. Genel Müdürlük yıllık emsal ocak başı satış fiyatları ve uygulama belgeleri yayımlar. Ruhsat sahibinin beyan ettiği bedel mevzuattaki alt sınır ve emsal sistemine aykırı olamaz. İlan tarihi, ilgili maden grubu, bölge ve ürün niteliği hesap dosyasına eklenmelidir.
Devlet hakkı hesabında temel yöntem
Teşvik, hesaplanan Devlet hakkının belirli oranının alınmaması şeklinde uygulanır; üretim miktarı ve koşullar ayrıştırılmalıdır. Devlet hakkı, mevzuatta öngörülen ocak başı satış fiyatı ve maden grubuna ilişkin oranlar üzerinden hesaplanır. Ruhsat sahibinin gerçek satış ilişkisi, stoktan sevkiyat, zenginleştirme veya kendi tesisinde kullanım gibi durumlar hesabı etkileyebilir. Aynı kalemin hem teşvikli hem teşviksiz bölümü varsa miktarlar ayrıştırılmalıdır.
Fatura ve sevkiyatın ispat gücü
Madenin cinsi, tenörü, kalitesi, miktarı, sevk tarihi ve alıcı bilgisi; fatura, sevk fişi ve işletme faaliyet raporunda birbirini doğrulamalıdır. Entegre tesise satışta miktar, tenör ve ortalama fiyatın alıcı tesisçe belgelendirilmesi m.86/2 için önemlidir. Yönetmelikte özellikle bazı madenlerde analiz raporu ve ürün özellikleri açıkça önem taşır. Ticari muhasebe kaydı ile teknik beyan arasında fark oluşursa açıklama ve dayanak belgeleri hazırlanmalıdır.
Ruhsat devri veya terk döneminde dikkat
Teşvik ruhsat ve tesis koşullarına bağlıdır; sırf şirketler arası sözleşme teşvik hakkı yaratmaz. Devir ve terk, yalnız ticaret sicili veya özel sözleşme işlemi değildir; maden sicili ve kamu hukukundan doğan yükümlülükler ayrıca tamamlanır. Devir tarihine kadar doğan Devlet hakkı ve diğer bedeller ile sahadaki tesislerin hukuki durumu kontrol edilmelidir. Yeni ruhsat sahibi önceki dönemin beyanlarını varsayım yoluyla devralmamalı, kapanış mutabakatı yapmalıdır.
Denetimde hangi noktalar incelenir?
Tesisin gerçekten yurt içinde ve gerekli entegrasyonda üretim yapıp yapmadığı denetlenebilir. MAPEG, verilen belge ve beyanları inceleyebilir ve sahadaki fiili üretimle karşılaştırabilir. Üretim miktarı, stok, tesis kapasitesi, sevkiyat, satış fiyatı ve Devlet hakkı hesabı arasında ekonomik-maddi tutarlılık aranır. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyan, yalnız vergi/muhasebe sorunu değil Maden Kanunu bakımından da yaptırım riski doğurur.
İç kontrol sistemi nasıl kurulmalı?
Ruhsat sahibi aylık üretim ve sevkiyat kapanışı yapmalı; jeoloji/maden mühendisliği birimi, muhasebe ve hukuk birimi aynı veriyi onaylamalıdır. Teşvikli miktar, teşviksiz miktar ve hangi fıkranın uygulandığı hesap tablosunda ayrı sütunlarda gösterilmelidir. Yıllık faaliyet raporu hazırlanırken ilk kez veri toplamak yerine, her ay belge numarası ve miktar bazında mutabakat yapılması daha güvenlidir.
Uyuşmazlık halinde hangi belgeler önemlidir?
MAPEG işleminin iptali, Devlet hakkı tahakkuku veya idari para cezası uyuşmazlığında ruhsat dosyası, elektronik sistem kayıtları, tebligatlar, teknik raporlar, faturalar, sevk fişleri ve banka ödeme belgeleri önem taşır. Yanlış teşvik kullanımı eksik Devlet hakkı, gecikme ve yaptırım tartışmasına yol açabilir. İdari işlemde süreler tebliğle başladığından elektronik tebligat ve kurum bildirimleri düzenli izlenmelidir.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği ülke genelinde uygulanır. Mersin’deki krom, kalker, doğal taş veya diğer ruhsat sahalarında da m.86 hükmünün özü aynıdır. Madenin grubu, üretim yöntemi, belediye/mücavir alan durumu, orman veya özel mülkiyet gibi saha özellikleri ek yükümlülükleri değiştirebilir.
İlgili site içi rehberler
Resmî kaynaklar
Güncel Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği için Mevzuat Bilgi Sistemi; ocak başı satış fiyatları, formlar ve uygulama duyuruları için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kendi tesiste işleme teşviki kaç?
Genel olarak hesaplanan Devlet hakkının %50’si alınmaz.
Altın gümüş platin?
M.86/1’de %40 alınmama oranı vardır.
IV(c) diğer metaller entegre tesiste?
Koşullar sağlanırsa %75’i alınmaz.
Atık yeniden işlenirse?
Koşullarla %50’si alınmaz.
Tüm madenler teşvikli mi?
Hayır; m.86/4 istisna grupları sayar.
İki teşvik birleşir mi?
Hayır, yalnız bir teşvikten yararlanılır.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 1
Tesisin ruhsat sahibiyle mülkiyet bağı ticaret sicili ve tesis kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 2
Entegre tesise satış faturası, analiz ve alıcı beyanı aynı miktarı göstermelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 3
Teşvikli üretim kaynağı saha/ocak bazında izlenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 4
Tesisin ruhsat sahibiyle mülkiyet bağı ticaret sicili ve tesis kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 5
Entegre tesise satış faturası, analiz ve alıcı beyanı aynı miktarı göstermelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 6
Teşvikli üretim kaynağı saha/ocak bazında izlenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 7
Tesisin ruhsat sahibiyle mülkiyet bağı ticaret sicili ve tesis kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 8
Entegre tesise satış faturası, analiz ve alıcı beyanı aynı miktarı göstermelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 9
Teşvikli üretim kaynağı saha/ocak bazında izlenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 10
Tesisin ruhsat sahibiyle mülkiyet bağı ticaret sicili ve tesis kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 11
Entegre tesise satış faturası, analiz ve alıcı beyanı aynı miktarı göstermelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 12
Teşvikli üretim kaynağı saha/ocak bazında izlenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 13
Tesisin ruhsat sahibiyle mülkiyet bağı ticaret sicili ve tesis kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 14
Entegre tesise satış faturası, analiz ve alıcı beyanı aynı miktarı göstermelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 15
Teşvikli üretim kaynağı saha/ocak bazında izlenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden Devlet hakkı teşvik yüzde 50 75: uygulama notu 16
Tesisin ruhsat sahibiyle mülkiyet bağı ticaret sicili ve tesis kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
