Ön Soruna Cevap ve Delil Sunma Dilekçesi | HMK 164 Word
Kısa ve net cevap: Hukuk davasında karşı tarafın ileri sürdüğü ön sorunu mahkeme incelemeye değer bulup size cevap için süre vermişse, ön sorunun hangi olgu ve usul işlemine ilişkin olduğunu belirleyerek bu süre içinde delilleriyle birlikte yazılı cevap sunun. HMK m.164/1, hâkimin belirleyeceği süre içinde varsa delilleriyle cevap verilmesi için diğer tarafa tefhim veya tebliğ yapılmasını düzenler. Bu Word dilekçesi, mevcut bir dosyada belirli ön sorun hakkındaki ara karara cevap vermek içindir; genel dava cevap dilekçesi veya bekletici mesele istemi değildir.
Ön soruna cevap ve delil sunma dilekçesini Word (.docx) indir. Şablondaki mahkeme, esas numarası, ara karar tarihi, ön sorun konusu, tefhim/tebliğ tarihi, belirlenen süre, karşı tarafın iddiası ve delil künyelerini dosyanızdan doldurun. Mahkemenin gerçekten süre vermediği durumda verilmiş bir ara karar varmış gibi yazmayın.
Ön soruna cevap hangi aşamada verilir?
HMK m.163/1’e göre yargılama sırasında davaya ilişkin bir ön sorun ortaya çıkarsa ilgili taraf bunu dilekçeyle veya duruşmada sözlü olarak ileri sürebilir. Ön sorun, dosyanın akışında önce çözümlenmesi gereken belirli usul veya vakıa meselesidir. Karşı tarafın “ön sorun” başlığı kullanması tek başına HMK m.164/1 uyarınca cevap süresi başladığı anlamına gelmez. Mahkemenin bunu incelemeye değer bulup diğer tarafa cevap süresi verdiği ara kararı, tefhim veya tebliğ kaydını ve ön sorunun sınırını okuyun.
HMK m.164/1, hâkimin ön sorunu incelemeye değer bulması hâlinde belirleyeceği süre içinde, varsa delilleriyle birlikte cevap bildirmesi için diğer tarafa tefhim veya tebliğ yapacağını söyler. M.164/2, iki taraf arasında uyuşmazlık varsa hâkimin gerekirse tarafları davet edip dinledikten sonra karar vereceğini; m.164/3, ön sorun hakkındaki kararın taraflara tefhim veya tebliğ edileceğini düzenler. Bunlar üç ayrı adımdır: cevap fırsatı, gerekli görülen dinleme ve kararın bildirilmesi. Dilekçe ilk adımda sunulur.
Örneğin karşı taraf yargılama sırasında belirli bir belgenin hangi dosyada bulunduğu veya belirli usul işleminin gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda ön sorun ileri sürmüş olabilir. Cevap, bu iddianın hangi somut kayda aykırı olduğunu gösterir. Burada evrensel bir “ön sorun türleri listesi” icat etmiyoruz; mahkemenin ara kararında tanımladığı konu esas alınır. Bir davada esas uyuşmazlığın tamamını ön sorun cevabına taşıyıp karşı tarafın belirli iddiasını yanıtsız bırakmak, başvurunun amacını zayıflatır.
Ön sorunun genel usulünü anlatan sitedeki yazı HMK 163–164 çerçevesini açıklar. Bu sayfa ise ara karar size cevap olanağı verdiğinde kullanılacak, konu ve delil sıralaması kurulmuş bir Word dilekçesidir. Mahkeme ön sorunu incelemeye değer bulmamış veya karşı tarafın talebini doğrudan reddetmişse bu örnek metni otomatik kullanmayın.
Cevap süresi nasıl belirlenir?
HMK m.164/1 bütün ön sorun cevapları için sabit bir “yedi gün” veya “iki hafta” süresi yazmaz. Süreyi hâkim belirler. Duruşmada hazır olan tarafa tefhim edilen ara kararın tutanağını, hazır olmayan tarafa gönderilen tebligatın tarihini ve kararın aynen hangi süreyi verdiğini ayrı ayrı kontrol edin. Tefhim ile tebliğ aynı işlem değildir. Dilekçede “mahkemenizin [tarih] tarihli ara kararıyla [süre] verilmiş, tarafımıza [tarih] tefhim/tebliğ edilmiştir” cümlesini gerçek kayda göre yazın.
Süre hesabını dosyadaki tefhim veya tebliğ biçimi ve ilgili genel usul kurallarıyla birlikte yapın. Elektronik ekranın yükleme saati, bildirim ve tebliğ tarihi farklı kavramlar olabilir. “Karşı taraf geçen hafta yazdı” bilgisi tek başına m.164/1 süresinin başlangıcını göstermez. Ara kararın suretini ve tebligat kaydını açıp son günü takvimde işaretleyin. Son gün için teknik gönderim gecikmelerini varsayarak dosyayı son dakikaya bırakmayın.
Hâkim ön soruna cevap için delillerin de sunulmasını istemişse yalnız itiraz cümlesi yazmak yeterli olmayabilir. Hangi belgenin hangi iddiayı çürüttüğünü ve dosyada zaten varsa hangi tarih ve ek numarasıyla sunulduğunu belirtin. Yeni belge sunulacaksa ara kararın sınırı, yargılamanın aşaması ve delil sunmaya ilişkin usul birlikte değerlendirilir. M.164/1’deki “varsa delilleriyle birlikte” ifadesini, yargılamanın tüm delil sınırlamalarını ortadan kaldıran genel bir yeniden delil sunma hakkı gibi okumayın.
Karşı tarafın ön sorun iddiası başka bir dosyadaki karara dayanıyorsa kararın adı, tarihi, numarası ve hangi hükmünün ilgili olduğunu yazın. Dosyada yalnız sözlü bir iddia varsa duruşma tutanağındaki bölümünü gösterin. Ara karar “cevap vermek üzere” belirli gün tanıyorsa, başka talepler için ayrı bir süre verildiğini varsaymayın. Aynı duruşmada birden fazla ara karar bulunabilir; hangi bendin ön soruna ilişkin olduğunu dilekçenin konusu ve sonuç kısmında tekrar edin.
Ön soruna cevap hangi düzenle hazırlanır?
İlk paragrafta dava dosyasını, ara karar tarihini ve karşı tarafın ön sorun iddiasını kendi sözlerinizle kısa ve doğru özetleyin. İddiayı çarpıtarak daha kolay yanıtlanacak başka bir meseleye dönüştürmeyin. İkinci paragrafta sizin kabul ettiğiniz ve tartıştığınız olguları ayırın. Örneğin bir belgenin sunulduğunu kabul ederken onun karşı tarafın ileri sürdüğü tarihte sunulduğu iddiasını reddediyorsanız, iki noktayı ayrı yazın. Kabul edilen olgu gereksiz yere inkâr edilmemelidir.
Üçüncü bölüm, kayıt ve delil eşleştirmesidir. Her iddia için bir dosya kaydı gösterin: duruşma tutanağı, havale şerhi, tebliğ belgesi, ara karar, önceki dilekçe veya ilgili kurum cevabı. “Dosyada mevcuttur” yazmak yerine tarih ve belge adını belirtin. Bir kaydın içeriği yalnız belli paragrafta anlam taşıyorsa sayfa ve bent verin. Mahkemenin ve karşı tarafın doğru belgeyi bulabilmesi, cevabın okunabilirliği için önemlidir.
Dördüncü bölüm hukuki sonuçtur. HMK m.163, ön sorunun ileri sürülmesini; m.164, inceleme ve karar aşamalarını düzenler. Cevapta “ön sorun reddedilsin” talebinin nedenini mahkemenin önüne getirilen belirli olguyla bağlayın. Örneğin karşı tarafın dayandığı belge başka tarihe aitse tarihleri; ara kararın yanlış yorumlandığını söylüyorsanız bendin tam bağlamını gösterin. Kanun maddesinin numarasını yazmak tek başına somut savunmanın yerini tutmaz.
Beşinci bölüm alternatif ve sınırlı usul istemidir. Mahkeme dosyadaki bir kayıt uyuşmazlığını yalnız yazılı evrakla çözemiyorsa HMK m.164/2 uyarınca tarafları davet edip dinleyebilir. Dilekçede hangi belirsizlik için dinlenme gerektiğini somutlaştırabilirsiniz. “Mutlaka duruşma açılmalı” gibi kanunda bulunmayan otomatik zorunluluk ileri sürmeyin. M.164/2 bunu hâkimin gerekli görmesine bağlar; yazılı kayıtlardan sonuç çıkarılabiliyorsa ayrıca dinleme yapılmayabilir.
Ön sorun cevabında esas davadaki tüm alacak, tazminat veya mülkiyet tartışmasını yeniden yazmak yerine yalnız ön soruna etki eden kısmı kullanın. Mahkeme belirli usul olayını karara bağlarken gereksiz yüzlerce sayfalık ek, ilgili kaydın bulunmasını güçleştirir. Belge listesini kısa bir tablo veya numaralı ek olarak hazırlayın: Ek-1 ara karar, Ek-2 alındı kaydı, Ek-3 tebligat, Ek-4 ilgili tutanak bölümü. Bir belge zaten dosyada mevcutsa tekrar yüklemek yerine konumunu belirtmek uygun olabilir; somut dosya düzenini kontrol edin.
Karşı tarafın sunduğu bir belgeyi yanıtlarken belgenin tam künyesini ve hangi önerme için kullanıldığını yazın. “Sahte” veya “geçersiz” gibi ağır nitelemeleri ayrı hukuki ve maddi temel olmadan kullanmayın. Ön sorunun belgenin gerçekliğiyle ilgili olduğu bir dosyada sahtecilik iddiasının kendine özgü usulü olabilir; HMK m.164 genel cevap metni bu özel usulün yerine geçmez. Bu şablon, mahkemenin tanımladığı ön soruna karşı mevcut kayıtlarla açıklama sunar.
Sonuç isteminde iki katmanı ayırın: karşı tarafın ön sorun iddiası hakkında karar verilmesi ve bu kararın HMK m.164/3 uyarınca taraflara bildirilmesi. Karşı tarafın ön sorun iddiasının reddini istiyorsanız bunu gerekçenin sonucuna bağlayın. Mahkeme kararını vermeden “ön sorun kesin çözüldü” diye yazmayın. Karardan sonra asıl davanın sonraki aşamasını ara karar belirleyecektir; cevap dilekçesi yargılamayı kendiliğinden durdurmaz veya sonuçlandırmaz.
HMK 164 ön soruna cevap ve delil sunma dilekçesi Word
Aşağıdaki örnek, karşı tarafın belirli bir evrakın süresinde sunulmadığı iddiasını ön sorun olarak ileri sürdüğü ve mahkemenin buna cevap süresi verdiği senaryoya göre düzenlenmiştir. Gerçek dosyanızda farklı ön sorun varsa iddiayı, olguları ve delilleri baştan yazın. Word dilekçesini indirin; köşeli ayraçları doğrulanmış bilgiyle tamamlayın.
[İL] [NUMARA] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
ESAS NO: [20../… E.]
ÖN SORUNA CEVAP VEREN: [Davacı/Davalı; ad soyad veya unvan, adres]
VEKİLİ: [Varsa ad soyad, baro sicili ve adres]
KARŞI TARAF: [Ad soyad veya unvan]
KONU: Mahkemenizin [gg.aa.yyyy] tarihli ara kararının [bent] numaralı kısmıyla HMK m.164/1 uyarınca verilen [süre] içinde, karşı tarafın [ön sorunun kısa ve somut tanımı] iddiasına cevap ve ilgili delillerimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR
1. Karşı taraf [gg.aa.yyyy] tarihli dilekçesinde/duruşmada [belirli belgenin sunma tarihi veya başka somut usul olayı] hakkında ön sorun ileri sürmüştür. Mahkemeniz [gg.aa.yyyy] tarihli ara kararında bu ön sorunu incelemeye değer bulup tarafımıza [süre] cevap süresi vermiştir. Ara karar [gg.aa.yyyy] tarihinde [tefhim/tebliğ] edilmiştir. Cevabımız bu belirli ön sorunla sınırlıdır.
2. Karşı tarafın “[iddianın dosyadaki tam özeti]” iddiasına karşı kayıt şöyledir: [belgenin tam adı] [gg.aa.yyyy] tarih ve [evrak/havale numarası] ile [esas numarası] sayılı dosyaya sunulmuştur. Ek-1 alındı kaydı ile Ek-2 [ilgili duruşma tutanağı/evrak listesi] bu sunumu göstermektedir. Bu kayıtların tarihleri karşı tarafın ileri sürdüğü [tarih/olay] ile karşılaştırılmalıdır.
3. [Varsa ikinci itiraz]: [Karşı tarafın dayandığı belgenin tarih ve sayfası] yalnız [gerçek kapsam] hakkındadır; [ileri sürülen daha geniş sonuç] bu kayıttan çıkmaz. Dosyadaki [tutanak veya ara karar bendi] bu ayrımı göstermektedir. Ön sorunun çözümünde yalnız Ek-1–Ek-3’te işaretlenen sayfaların incelenmesi yeterlidir.
4. HMK m.164/1 gereği ara kararda belirlenen süre içinde açıklama ve delilleri sunuyoruz. Dosyadaki kayıtlar karşı tarafın ön sorun iddiasını doğrulamadığından iddianın reddini talep ediyoruz. Mahkemeniz yazılı kayıtlar arasında uyuşmazlık görürse m.164/2 kapsamında [belirli kayıt çelişkisi] hakkında tarafları dinlemeyi değerlendirebilir.
HUKUKİ DAYANAK: 6100 sayılı HMK m.163 ve m.164; somut dosyadaki [tarih] tarihli ara karar.
DELİLLER: Ek-1 [evrak alındı/havale kaydı]; Ek-2 [ilgili tutanak sayfası]; Ek-3 [karşı tarafın ön sorun dilekçesinin ilgili kısmı]; dosyadaki diğer belirli kayıtlar.
SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle karşı tarafın [ön sorunun somut adı] iddiasının dosyadaki [belirtilen kayıtlar] karşısında reddine; gerekli görülürse HMK m.164/2 kapsamında belirlenen uyuşmazlık hakkında tarafların dinlenmesine; ön sorun hakkında verilecek kararın m.164/3 uyarınca taraflara tefhim veya tebliğine karar verilmesini saygıyla arz ederim/ederiz.
TARİH: [gg.aa.yyyy] İMZA: [Taraf veya vekil]
EKLER: Ek-1: [Alındı kaydı]. Ek-2: [Tutanak/ara karar]. Ek-3: [Karşı taraf dilekçesinin ilgili sayfası].
Ön sorun, bekletici sorun ve esas savunma ayrımı
HMK m.165’teki bekletici sorun, hüküm verilebilmesinin başka bir dava, idari makam tespiti veya hukuki ilişkinin varlığına kısmen veya tamamen bağlı olduğu hâllerle ilgilidir. Ön soruna cevap ise m.163–164 çerçevesinde mahkemenin o davada çözümleyeceği belirli usul meselesi hakkında verilen cevap fırsatıdır. Bekletici mesele dilekçesi başka bir davanın sonucunu bekleme talebine yönelir; burada karşı tarafın ön sorun iddiasına cevap verilir.
Genel cevap dilekçesi, davalının dava dilekçesindeki iddialara usulün öngördüğü aşamada verdiği kapsamlı cevaptır. HMK m.164 cevabı ise mahkemenin ara kararında tanımladığı ön sorunla sınırlı bir beyan ve delil sunumudur. Bu belgeyi “ikinci cevap dilekçesi” gibi kullanarak esas savunmayı sınırsız genişletmeyin. Ön sorunun çözümü için gerekli bir esas vakıasını anlatmanız gerekirse vakıayı ara karardaki soruya bağlayın.
Ön sorun kararının tefhim veya tebliği m.164/3’te açıkça öngörülür. Karar aleyhinizeyse önce gerekçesini ve yargılamanın hangi aşamasında verildiğini okuyun. Bütün ön sorun kararları için bu maddede aynı ayrı itiraz süresi veya aynı kanun yolu düzenlenmez. Dilekçe şablonuna sabit bir “üç gün içinde itiraz” cümlesi eklemeyin. Kararın etkisi, ilişkin olduğu işlem ve dosyadaki sonraki ara kararlarla birlikte incelenir.
Mahkeme m.164/2 uyarınca tarafları dinlemeye karar verirse hangi belge veya olgudaki uyuşmazlığı açıklayacağınızı önceden hazırlayın. Duruşmada verilen cevap ve taleplerin tutanağa geçip geçmediğini kontrol edin. Onaylı tutanak örneği istemi dinleme sonrasında kaydın suretini almayı sağlar; m.164 kapsamındaki ön soruna cevap yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Ön soruna cevap için kanunda sabit kaç gün var?
HMK m.164/1 sabit gün sayısı vermez; hâkimin belirleyeceği süreyi ve bunun diğer tarafa tefhim veya tebliğini düzenler.
Karşı tarafın her “ön sorun” iddiasına bu Word metniyle cevap verilir mi?
Bu örnek, mahkemenin belirli ön sorunu incelemeye değer bulup cevap süresi verdiği hâl içindir. Dosyadaki ara kararı kontrol edin.
Dilekçeye delil eklenmeli mi?
M.164/1, varsa delilleriyle birlikte cevap bildirilmesini öngörür. Her delilin hangi iddiayı yanıtladığını tarih ve dosya künyesiyle gösterin.
Mahkeme tarafları mutlaka dinler mi?
Hayır. HMK m.164/2, uyuşmazlık varsa hâkimin gerekirse tarafları davet edip dinledikten sonra karar vereceğini düzenler.
Ön sorun kararı taraflara bildirilir mi?
Evet. HMK m.164/3’e göre karar taraflara tefhim veya tebliğ edilir.
Bekletici mesele aynı şey mi?
Hayır. HMK m.165 başka dava veya idari tespit sonucunu beklemeye ilişkin koşulları düzenler; ön sorun m.163–164’teki ayrı usuldür.
Ön soruna cevap esas davayı bitirir mi?
Hayır. Mahkeme belirli ön sorun hakkında karar verir; davanın esası ve sonraki işlemler ayrıca yürür.
İddia edilen belgeyi dosyada nasıl göstermeliyim?
Belgenin adını, tarihini, evrak veya havale numarasını, ilgili sayfa ve ekini yazın; alındı ya da tutanak kaydını ekleyin.
Karşı tarafın iddiası dosyadaki başka belgeye dayanıyorsa?
Belgenin hangi sayfasının hangi iddiayı desteklediğini veya desteklemediğini ayrı açıklayın; içeriği görmeden kesin niteleme yazmayın.
Word örneğinde ilk değişecek alanlar neler?
Mahkeme ve esas numarası, ara kararın bendi, verilen süre, tefhim veya tebliğ tarihi, ön sorun iddiası, kayıtlar, deliller ve sonuç istemi.
Sunum öncesi kontrol
Gerçekten HMK m.164/1 kapsamında bir cevap ara kararı var mı? Hangi ön sorun incelemeye değer bulundu? Süre ve tefhim/tebliğ tarihi tutanakla uyumlu mu? Karşı tarafın iddiası doğru aktarılmış mı? Delillerin adları, tarihleri ve sayfaları eşleşiyor mu? Sonuç yalnız somut ön sorunla mı ilgili? Dinlenme istemi varsa hangi uyuşmazlık için gerektiği açık mı? Word dosyasındaki örnek olguları gerçek dosyaya uymuyorsa silip yeniden yazın.
Kaynak ve yazı notu: Dayanak 6100 sayılı HMK m.163–164, ayrım için m.165’tir. Adalet Bakanlığı resmî HMK metni incelenebilir. İçerik Av. Halil Bakırcı’nın fiziken Mersin’deki ofisi için hazırlanmıştır; Türkiye genelindeki süreçler Mersin merkezli yürütülür. Son kontrol: 28.09.2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
