Islah Nedeniyle Teminat Yatırılması Talep Dilekçesi | HMK 178 Word
Islah nedeniyle teminat yatırılması talep dilekçesi, HMK m. 178 gereğince ıslahın geçersiz hâle getirdiği işlemlerin giderleri ile karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zararlar için hâkim tarafından teminat belirlenmesini istemek amacıyla kullanılır. Ayrıntılı Word örneği, gider belgeleri ve bir haftalık ödeme süresi esas alınarak hazırlanmıştır.
- Kısa cevap: Islah nedeniyle teminat yatırılması nasıl istenir?
- Örnek olay: Bilirkişi incelemesinden sonra talep ve vakıa değiştirilirse
- HMK 178’in emredici teminat düzeni
- Teminat hangi gider ve zararları kapsar?
- Islah ile gider arasında nedensellik bağı nasıl kurulur?
- HMK 179 nedeniyle her işlem geçersiz sayılmaz
- Teminat tutarı nasıl hesaplanır?
- Bir haftalık süre ne zaman ve nasıl uygulanır?
- Teminat yatırılmazsa hangi sonuç doğar?
- Zarar kesinleşince eksik teminat ve fazla teminat
- Teminat ile gider avansı aynı şey değildir
- Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?
- Talep hangi aşamada sunulmalıdır?
- HMK 178 teminatı ile kötü niyetli ıslah ayrımı
- Sonuç ve istem bölümü nasıl yazılır?
- Sık yapılan hatalar
- Word dilekçe nasıl doldurulur?
- Resmî kaynaklar ve ilgili site içi yazılar
- Sık sorulan sorular
Kısa cevap: Islah nedeniyle teminat yatırılması nasıl istenir?
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 178/1, ıslah eden tarafın iki kalemi karşılamak üzere teminat yatırmasını zorunlu kılar: ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan yargılama giderleri ile karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zararlar. Teminat tutarını hâkim takdir eder. Kanuni süre, mahkemenin belirlediği tutarın yatırılması için verilen bir hafta olup teminat bu sürede mahkeme veznesine yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır.
Karşı tarafın dilekçesi, soyut biçimde “yüksek teminat” istememelidir. Islahın hangi usul işlemlerini etkilediği, daha önce hangi giderlerin yapıldığı, hangi işlemlerin tekrarlanacağı ve öngörülebilir zararın dayanakları dosya kayıtlarıyla gösterilmelidir. İstem; teminat miktarının ara kararla belirlenmesi, bir haftalık sürenin açıkça verilmesi, yatırma belgesinin dosyaya kaydedilmesi ve süresinde yatırılmazsa HMK m. 178/1’deki sonucun uygulanması biçiminde kurulmalıdır.
Örnek olay: Bilirkişi incelemesinden sonra talep ve vakıa değiştirilirse
Örnek dosyada davacı, ayıplı eser bedeline ilişkin davada ilk keşif ve bilirkişi incelemesi tamamlandıktan sonra ıslah dilekçesi sunmuştur. İlk dava anlatımı yalnız teslim edilen imalattaki miktar eksikliğine dayanırken ıslahla farklı imalat kalemlerinin sökülmesi ve yeniden yapılması bedeli de talebe eklenmiştir. Yeni iddia, mahallinde farklı ölçümler yapılmasını, ek teknik belgelerin incelenmesini ve bilirkişiden yeni değerlendirme alınmasını gerektirmektedir.
Davalı, ilk keşif için ödediği ulaşım ve teknik hazırlık giderlerini, bilirkişi avansını gösteren makbuzları ve yeni inceleme nedeniyle doğacak somut giderleri dosyaya sunar. Dilekçede önceki bilirkişi raporunun sırf ıslah yapıldı diye kendiliğinden geçersiz olduğu ileri sürülmez; HMK m. 179/2 ve 3 gözetilerek hangi bölümün yeni tahkikat sonucunda göz önünde tutulamayacağı açıklanır. Teminat hesabı yalnız ıslahla nedensellik bağı bulunan gider ve zarar kalemlerine dayanır.
HMK 178’in emredici teminat düzeni
HMK m. 178/1’de “yatırmak zorundadır” ve “aksi hâlde ıslah yapılmamış sayılır” ifadeleri kullanılmıştır. Bu metin, teminatın ıslah eden taraf bakımından isteğe bağlı olmadığını ve süresinde yatırmamanın sonucunu doğrudan belirler. Bununla birlikte teminat tutarı tarafın tek yanlı beyanıyla oluşmaz; hâkim, dosyadaki gider ve zarar verileri üzerinden miktarı takdir eder ve yatırılacak tutarı belirler.
Teminatın yatırılacağı yer mahkeme veznesidir. Tarafın karşı tarafa doğrudan ödeme teklif etmesi, mahkemece belirlenen teminatın vezneye yatırılması yerine geçmez. Ara kararda miktarın, ödeme yerinin, bir haftalık sürenin ve yatırmamanın sonucunun açıkça yazılması uygulamadaki belirsizliği giderir. Dilekçe bu dört unsuru ayrı bentler hâlinde istemelidir.
Teminat hangi gider ve zararları kapsar?
Birinci kalem, ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılmış yargılama giderleridir. Keşif, bilirkişi, tebligat, posta, belge temini ve mahkemece yapılan başka bir usul işlemi için yatırılmış giderler bu başlıkta incelenebilir. Ancak her eski gider otomatik olarak teminat hesabına eklenmez. Giderin, ıslahın etkilediği işlemle bağlantısı ve işlemin yeniden yapılmasını gerektiren sebep gösterilmelidir.
İkinci kalem, karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zarardır. Gerçekleşmiş zarar için fatura, makbuz, seyahat belgesi, uzman inceleme bedeli veya ücret ödeme kaydı sunulur. Gelecekteki zarar bakımından yapılması zorunlu hâle gelen işlemin kapsamı ve hesap yöntemi açıklanır. Dosyayla bağlantısı kurulmamış yuvarlak tutarlar, cezalandırma amacı taşıyan miktarlar veya sırf davanın uzayacağı iddiasına dayanan soyut talepler teminat hesabını sağlamlaştırmaz.
Islah ile gider arasında nedensellik bağı nasıl kurulur?
Dilekçede önce ıslah öncesindeki usul durumu özetlenir. Hangi iddia veya savunmanın incelendiği, hangi keşfin yapıldığı, bilirkişiye hangi soruların yöneltildiği ve hangi giderin ne zaman yatırıldığı yazılır. Ardından ıslahın değiştirdiği talep sonucu, vakıa veya usul işlemi gösterilir. Son olarak değişiklik nedeniyle hangi işlemin tekrarlanacağı yahut hangi ek hazırlığın zorunlu olduğu açıklanır.
Bu üç aşamalı bağ kurulmadan yalnız “ıslah yapıldı, zarar doğdu” denmesi HMK m. 178 hesabı için yeterli açıklık sağlamaz. Örneğin ilk rapor miktar eksikliğini incelemiş, ıslah ise söküm ve yeniden yapım maliyetini uyuşmazlığa taşımışsa yeni keşif ihtiyacı teknik gerekçesiyle somutlaştırılır. Buna karşılık aynı kayıtlarla cevaplanabilecek bir husus için gereksiz tekrar gideri talep edilmemelidir.
HMK 179 nedeniyle her işlem geçersiz sayılmaz
HMK m. 179/1, ıslahın bunu yapan tarafın genişlettiği noktadan itibaren usul işlemlerini yapılmamış sayma etkisini düzenler. İkinci fıkra önemli istisnalar getirir: ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi rapor ve beyanları, keşif ve isticvap tutanakları ile maddede sayılan yemin işlemleri kural olarak ıslahla geçersiz kılınamaz. Bu nedenle teminat dilekçesinde bu delillerin bütünüyle yok olduğu yazılmamalıdır.
HMK m. 179/3 uyarınca ıslahtan sonra yürütülecek tahkikat sonucunda bu işlemlerin göz önünde tutulması gerekmiyorsa yapılmamış sayılmaları mümkündür. Talep eden taraf, ilk rapor veya keşif tutanağının neden yeni uyuşmazlık kapsamını karşılamadığını açıklamalıdır. Hâkim, ıslahın kapsamını ve korunacak işlemleri belirledikten sonra teminat hesabına girecek tekrar giderlerini ayırabilir.
Teminat tutarı nasıl hesaplanır?
Kanun sabit bir yüzde veya tarife öngörmez; tutar hâkim tarafından takdir edilir. Bu nedenle dilekçeye gider tablosu eklemek en denetlenebilir yöntemdir. Tabloda işlem, tarih, belge numarası, gerçekleşmiş tutar, ıslahla bağlantı ve varsa tahmini yeni tutar ayrı sütunlarda gösterilir. Gerçekleşmiş giderlerle gelecekteki tahmini giderlerin toplamı birbirinden ayrılır.
Tahmini kalemlerde dayanak gösterilir. Mahkemenin önceki keşif avansı, bilirkişi ücret tarifesine göre verilen ara karar, ulaşım teklifi veya teknik belge temin bedeli hesabı destekleyebilir. Henüz belirlenemeyen zarar “belirsiz” bırakılıp sınırsız teminat istenmez; mevcut verilerle hesaplanan tutar açıklanır ve HMK m. 178/2 uyarınca kesin tespitten sonra eksikliğin tamamlattırılması talep edilir.
Bir haftalık süre ne zaman ve nasıl uygulanır?
HMK m. 178/1 teminatın bir hafta içinde mahkeme veznesine yatırılmasını emreder. Uygulamada sürenin sağlıklı izlenebilmesi için teminat miktarını belirleyen ara kararın ıslah eden tarafa usulüne uygun biçimde bildirilmesi, başlangıç tarihinin dosya kaydından anlaşılması ve yatırma makbuzunun evrak listesine alınması gerekir. Dilekçe, kanuni bir haftalık sürenin ara kararda açıkça gösterilmesini istemelidir.
Taraflar sürenin başlangıcını varsayımla belirlememelidir. Duruşmada tefhim, elektronik tebligat veya diğer bildirim kayıtları somut dosyadan kontrol edilir. Süre dolmadan “ıslah yapılmamış sayıldı” sonucu istenmez. Süre dolduktan sonra da ödeme yapılıp yapılmadığı mahkeme vezne ve UYAP kayıtlarından tespit edilerek HMK m. 178/1 sonucu hakkında karar verilmesi talep edilir.
Teminat yatırılmazsa hangi sonuç doğar?
Kanunun açık sonucu, ıslahın yapılmamış sayılmasıdır. Bu sonuç, ıslahın kötü niyetli olduğuna dair ayrıca ispat bulunmasına bağlı değildir. Mahkemenin önce teminatı belirlemesi, bir haftalık yatırma süresini işletmesi ve ödeme kaydını denetlemesi gerekir. Süre içinde teminat yatırılmadığı sabitse yargılama, ıslahla değiştirilen işlem esas alınmadan sürdürülür.
Islah yapılmamış sayılması, davanın tamamının kendiliğinden reddi anlamına gelmez. Dosya ıslah öncesindeki usul durumuna göre devam eder. Tam ıslah veya kısmi ıslahın ayrıca HMK m. 180 ve 181’deki işlemleri gerektirip gerektirmediği somut başvurudan incelenir. Teminat sonucu ile yeni dava dilekçesi verme ya da ıslah edilen işlemi yapma süreleri birbirine karıştırılmamalıdır.
Zarar kesinleşince eksik teminat ve fazla teminat
HMK m. 178/2, karşı tarafın zararının kesin olarak tespit edilmesinden sonra ikinci bir hesap yapılmasını emreder. Mahkeme veznesine yatırılan miktar gerçek zararı karşılamıyorsa eksik kısım tamamlattırılır; yatırılan miktar fazla ise fazlası iade edilir. İlk teminat bu nedenle nihai zarar hükmü değil, ıslahın doğurduğu gider ve zarar riskini güvenceye alan geçici bir miktardır.
Karşı taraf, zarar kesinleştiğinde belge sunma yükünü sürdürmelidir. Tekrarlanan keşif veya bilirkişi işlemi tamamlandıktan sonra gerçek ücretler, yol giderleri ve diğer doğrulanmış kalemler mahkemeye bildirilir. İlk tahminle gerçek tutar arasındaki fark hesap cetvelinde gösterilir. Fazla miktarın iadesine itiraz edilecekse hangi kesinleşmiş zarar kaleminin karşılanmadığı açıkça belirtilir.
Teminat ile gider avansı aynı şey değildir
HMK m. 178 teminatı, ıslah nedeniyle geçersiz hâle gelen işlemlerin giderleri ve karşı tarafın zararları için özel olarak düzenlenmiştir. Gider avansı ise davanın yürütülmesinde yapılacak tebligat ve diğer işlemlerin finansmanına ilişkin farklı bir kurumdur. Delil avansı da belirli delilin toplanması için gerekli tutarı ifade eder. Her ödemenin amacı ve hukuki sonucu ayrıdır.
Dilekçede “gider avansı yatırılmadı” ifadesiyle HMK m. 178 sonucu istenmemelidir. Mahkemenin ara kararında ödemenin HMK m. 178 teminatı olduğu, tutarı ve bir haftalık süresi açıkça bulunmalıdır. Yeni keşif için ayrıca delil avansı gerekiyorsa bu husus ayrı ara karar ve ödeme kaydıyla izlenir. Aynı gider iki kez hesaplanmamalıdır.
Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?
Islah dilekçesi ve tebliğ kaydı ilk eklerdir. Ardından ıslah öncesi keşif ara kararı, keşif tutanağı, bilirkişi görevlendirmesi, bilirkişi raporu, yatırılan avans makbuzları ve gider dökümü eklenir. Islah sonrası tekrarlanması istenen işlem için mevcut mahkeme ara kararı veya teknik gerekçe de sunulur. Her ekin tarihi ve UYAP evrak numarası dilekçede gösterilir.
Karşı tarafın zararını kanıtlayan belgeler ayrı listelenir. Ulaşım faturası, uzman görüşü bedeli, resmî belge harcı veya zorunlu teknik hazırlık gideri ancak gerçek dosyayla ilişkiliyse kullanılır. Kişisel bilgi içeren belgeler gereksiz kısımlar ayıklanarak sunulur. Belge bulunmayan kalem kesin gerçekleşmiş zarar gibi yazılmaz; hesap yöntemi ve mevcut dayanak açıklanır.
Talep hangi aşamada sunulmalıdır?
Teminat talebi, ıslah dilekçesi öğrenilir öğrenilmez ve ıslahla bağlantılı yeni işlemler yapılmadan önce sunulmalıdır. Böylece mahkeme hangi işlemlerin etkilendiğini belirleyebilir, teminatı ara kararla takdir edebilir ve bir haftalık süreyi yeni gider doğmadan işletebilir. Dilekçede ıslah tarihi, öğrenme veya tebliğ tarihi ve yaklaşan duruşma tarihi belirtilir.
Yeni keşif ya da bilirkişi incelemesi için avans yatırılmışsa ödeme belgesi eklenir ve aynı kalemin teminat hesabındaki yeri açıklanır. Nihai karar verilmiş dosyada ilk derece mahkemesine sunulan örnek talep, kanun yolu süresini durdurmaz. Böyle bir durumda kararın tebliği ve kanun yolu süreleri ayrıca izlenmeli; HMK m. 178’e aykırılık kararın gerekçesiyle birlikte uygun kanun yolunda ileri sürülmelidir.
HMK 178 teminatı ile kötü niyetli ıslah ayrımı
HMK m. 178 teminatı için ıslahın kötü niyetle yapıldığının kanıtlanması aranmaz. Düzenleme, ıslahın sebep olduğu gider ve zararları güvenceye bağlar. HMK m. 182 ise ıslahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötü niyetli düşüncelerle yapıldığının delil ya da belirtilerle anlaşılması hâlinde farklı sonuçlar öngörür. İki madde aynı dilekçede ileri sürülse bile unsurları ayrıdır.
Kötü niyet iddiası somut delil olmadan eklenmemelidir. Sadece talebin yükseltilmesi veya yeni inceleme gerekmesi kötü niyetin kesin kanıtı değildir. Teminat istemi, gider belgeleri ve ıslahla nedensellik bağı üzerinden kurulabilir. HMK m. 182’ye dayanılacaksa uzatma veya rahatsız etme amacını gösteren somut davranışlar ayrı başlıkta açıklanmalıdır.
Sonuç ve istem bölümü nasıl yazılır?
Sonuç bölümünde önce ıslah dilekçesinin tarihi ve evrak numarası belirtilir. Mahkemeden, ıslah nedeniyle geçersiz hâle gelen veya tekrarlanması gereken işlemler ile bunlara ait giderlerin tespit edilmesi; karşı tarafın belgeli gerçekleşmiş ve hesaplanabilir gelecekteki zararlarının belirlenmesi; toplam tutarın HMK m. 178/1 teminatı olarak takdir edilmesi istenir.
Ardından ıslah eden tarafa belirlenen teminatı mahkeme veznesine yatırması için kanuni bir haftalık sürenin verilmesi, ara kararın usulüne uygun bildirilmesi ve makbuzun dosyaya sunulması talep edilir. Son bentte, teminat süresinde yatırılmazsa ıslahın yapılmamış sayılmasına ve yargılamanın ıslah öncesindeki usul durumuna göre sürdürülmesine karar verilmesi istenir.
Sık yapılan hatalar
En sık hata, teminat miktarını hiçbir belgeye dayanmadan yuvarlak bir rakam olarak istemektir. İkinci hata, her bilirkişi raporu ve keşif tutanağının ıslahla otomatik olarak yok olduğunu ileri sürüp HMK m. 179 istisnalarını göz ardı etmektir. Üçüncü hata, mahkemenin henüz miktar belirlemediği aşamada bir haftalık sürenin dolduğunu varsaymaktır.
Diğer hatalar; teminat ile delil avansını karıştırmak, ıslah yapılmamış sayılınca davanın tümden reddedileceğini yazmak, giderin ıslahla bağlantısını açıklamamak ve gerçekleşmemiş zararı kesin tutar gibi sunmaktır. Dilekçe, mahkemenin yapacağı tespit ve takdir alanını korurken kanunun kesin ödeme süresi ile sonucunu açıkça istemelidir.
Word dilekçe nasıl doldurulur?
İndirilebilir Word örneğinde mahkeme, esas numarası, taraflar, ıslah dilekçesinin tarihi, evrak numarası ve etkilenen işlemler için düzenlenebilir alanlar bulunur. Gider tablosundaki örnek kalemler gerçek dosyaya göre değiştirilir; kullanılmayan keşif, bilirkişi veya ulaşım satırları silinir. Talep edilen toplam, eklenen belgelerin toplamıyla birebir eşleştirilir.
Nihai nüshada köşeli alan bırakılmaz. Islah öncesi ve sonrası talepler karşılaştırılır, gider makbuzları numaralandırılır, bir haftalık süre ve HMK m. 178/1 sonucu sonuç bölümünde korunur. Kötü niyet iddiası için delil yoksa HMK m. 182 bölümü eklenmez. Doldurma kontrolü mahkemeye sunulacak nüshadan çıkarılır; belge tarih atılıp e-imzayla UYAP’a gönderilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili site içi yazılar
HMK m. 176-182 hükümleri Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat kaydı ve TBMM’de yayımlanan 6100 sayılı Kanun metni üzerinden kontrol edilmiştir. TBMM sayfası kabul edilen metni gösterdiği ve sonraki değişiklikleri içermeyebileceği uyarısını taşıdığından, güncel uygulamada UYAP Mevzuat kaydı da esas alınmalıdır. Teminat tutarı somut dosya belgeleri üzerinden mahkemece belirlenir.
Islahın genel şartları için HMK 176-182 ıslah rehberi, harç hesabı için ıslah harcı hesaplama yazısı, ıslah belgesinin bildirilmemesi için HMK 177/2 bildirim dilekçesi ve yeni teknik inceleme gereğinde bilirkişinin sözlü açıklaması talebi incelenebilir.
Resmî mevzuat bağlantıları
Islah nedeniyle teminat talebi Word indir
Islah nedeniyle teminat yatırılması talep dilekçesi Word (.docx) indir
Sık sorulan sorular
Islah nedeniyle teminat yatırmak zorunlu mudur?
Evet. HMK m. 178/1, hâkimin takdir edeceği teminatın bir hafta içinde mahkeme veznesine yatırılmasını zorunlu kılar.
Teminatı kim belirler?
Teminat tutarını, geçersiz hâle gelen işlemlerin giderleri ile karşı tarafın belgeli ve hesaplanabilir zararlarını değerlendirerek hâkim belirler.
Bir haftalık sürede teminat yatırılmazsa ne olur?
HMK m. 178/1 uyarınca ıslah yapılmamış sayılır ve yargılama ıslah öncesindeki usul durumuna göre sürer.
Teminat karşı tarafa doğrudan ödenebilir mi?
Kanun teminatın mahkeme veznesine yatırılmasını emreder; karşı tarafa doğrudan ödeme mahkemece belirlenen vezne teminatının yerine geçmez.
Her eski bilirkişi ve keşif gideri teminata eklenir mi?
Hayır. Giderin ıslah nedeniyle etkilenen işlemle bağlantısı ve işlemin neden tekrarlanacağı somutlaştırılmalıdır.
Bilirkişi raporu ıslahla otomatik geçersiz olur mu?
Hayır. HMK m. 179/2 bilirkişi rapor ve beyanlarını kural olarak korur; m. 179/3 koşulları ayrıca değerlendirilir.
Teminat ile gider avansı aynı mıdır?
Hayır. HMK m. 178 teminatı, ıslahın doğurduğu gider ve zararları güvenceye alır; gider ve delil avanslarının amaçları farklıdır.
İlk teminat gerçek zarardan az çıkarsa ne olur?
Zarar kesin tespit edildiğinde eksik tutar HMK m. 178/2 uyarınca tamamlattırılır; fazla tutar varsa iade edilir.
Kötü niyet kanıtlanmadan teminat istenebilir mi?
Evet. HMK m. 178 teminatı kötü niyet koşuluna bağlı değildir; HMK m. 182’deki kötü niyet yaptırımı ayrı bir düzenlemedir.
Word dilekçe hangi dosyaya sunulur?
Islahın yapıldığı aynı hukuk davasının esas dosyasına, ıslah evrakı ve gider belgeleri eklenerek sunulur.
Yazar ve kapsam
Avukat Halil Bakırcı tarafından hukuk yargılamasında ıslah nedeniyle teminat yatırılması talebi hakkında hazırlanmıştır. Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosya ve hukuki süreçler Mersin merkezli olarak yönetilir. Metin bilgilendirme amaçlıdır; Word örneği somut ıslah, gider, zarar ve tebligat kayıtlarına göre uyarlanmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
