Riziko Hafiflemesi Nedeniyle Sigorta Primi İndirim Talep Dilekçesi | TTK 1433

Riziko hafiflemesi nedeniyle sigorta primi indirim talep dilekçesi, primi etkileyen sebeplerde sigortalanan rizikoyu hafifleten değişiklik gerçekleştiğinde primin yeniden hesaplanması için sigortacıya verilen başvurudur. Türk Ticaret Kanunu’nun 1433/1. maddesi bu halde primin indirilmesini ve gerektiğinde geri verilmesini düzenler. Talepte değişen olgu, gerçekleşme tarihi, önceki risk kaydı ve primle bağlantı somut belgelerle açıklanır. Yalnız başka şirketten daha ucuz teklif alınması bu hükümdeki riziko hafiflemesini göstermez.

Aşağıdaki örnek, mevcut sözleşmede sonradan gerçekleşen ve primi etkileyen bir hafifleme için hazırlanmıştır. Başlangıçta rizikoyu ağırlaştıran sebepler hakkında yanılmayla yüksek prim oluşması TTK 1433/2’de ayrıca düzenlenir. İki olgu aynı başlık altında karıştırılmaz. Örnek, teminatları kaldırarak ucuz poliçe istemek veya mevcut sözleşmeyi feshetmek için kullanılmaz; gerçek risk durumunun mevcut sözleşmenin primine yansıtılmasını ister.

TTK 1433 yalnız ucuz poliçe talebinden nasıl ayrılır?

TTK 1433/1’de primin indirilmesi, primi etkileyen sebeplerde rizikonun hafiflemesini gerektiren değişiklik meydana gelmesine bağlanmıştır. Başvurucu bu nedenle önceki risk durumunu, değişen belirli olguyu ve bunun hangi prim unsurunu etkilediğini açıklar. Riskle bağlantısı kurulmamış genel memnuniyetsizlik veya ödeme güçlüğü aynı kanuni şart değildir. Dilekçe, fiyat pazarlığı yapan kısa mesaj yerine kanuni prim hesabını isteyen belgeli talep olarak düzenlenir.

Talebin başlangıç noktası poliçe ve prim belirlenirken kaydedilen risk bilgileridir. Teklifname, sigortacının yazılı soruları, risk değerlendirme belgesi, ilgili özel şartlar ve prim hesabı birlikte incelenir. Hangi olgunun önceki primde etkili olduğu gösterilmeden yeni durumun prim açısından önemi kesin biçimde açıklanamaz. Başvuruda sigortacının kaydındaki gerçek tanımlar kullanılır; belgede bulunmayan bir tarife oranı veya risk katsayısı başvurucu tarafından üretilmez.

Bu hüküm prim indirimi ve gerektiğinde iade düzenler; teminatın aynı anda belirli oranla azalacağını söylemez. Başvurucunun talebi teminatların kaldırılmasını içermiyorsa dilekçede bu açık tutulur. Sigortacı farklı kapsamlı yeni ürün teklifi gönderirse bu teklif, mevcut sözleşmenin TTK 1433 hesabına verilmiş cevapla aynı kabul edilmez. Mevcut primin yeniden hesaplanması ile yeni sözleşme seçimi ayrı değerlendirmelerdir.

Değişen risk olgusu nasıl somutlaştırılır?

Olay anlatımı üç tarihle kurulur: önceki değerlendirmede esas alınan durum, değişikliğin fiilen gerçekleştiği gün ve sigortacıya bildirim günü. Hazırlanması planlanan bir önlem, fiilen tamamlanmış bir değişiklik gibi yazılmaz. Sadece satın alma faturası bulunan ancak devreye alınmamış bir sistemin çalıştığı iddia edilmez. Gerçek tamamlanma, kullanım veya durum tespiti belgeleri varsa bunlar eklenir ve dilekçede hangi olguyu gösterdikleri belirtilir.

Teknik rapor kullanıldığında raporun düzenleyeni, tarihi, inceleme konusu ve sonucu gösterilir. Belge sadece bir satış teklifi veya bakım randevusu içeriyorsa gerçekleşmiş risk hafiflemesinin raporu gibi sunulmaz. Fotoğraf ve tutanaklar tarih ve ilgili sigortalı varlıkla ilişkilendirilir. Aynı adresin başka bölümüne ait belgenin poliçedeki varlığa uygulanıp uygulanmadığı açıklanır. Bu kayıt düzeni, değişikliğin gerçekten sözleşmedeki rizikoya ilişkin olup olmadığını denetlemeyi sağlar.

Başvurucu riskin bütünüyle ortadan kalktığını ileri sürmek zorunda değildir. TTK 1433/1 hafifleme yaratan değişikliği konu alır. Ancak her küçük fiziksel değişimin primde kanuni indirim doğurduğu da varsayılmaz; primi etkileyen sebeple bağlantı gösterilir. Gerçek durum eksiksiz açıklanır. Aynı dönemde başka bir ağırlaşma kaydı varsa bu kayıt saklanmaz ve yeni değerlendirme yalnız lehe seçilmiş bilgilerden oluşmaz.

Teknik belgenin ilk sürümü ile tamamlayıcı rapor birbirinden ayrılır. İnceleme başka bir gün yapılmış, rapor daha sonra düzenlenmişse iki tarih birlikte gösterilir. Raporda değerlendirilen kişi, varlık veya faaliyet alanının poliçedeki tanımla uyumu kontrol edilir. Rapora eklenmiş ölçüm, liste veya fotoğraf bulunuyorsa bunlar da raporun ayrılmaz eki olarak adlandırılır. Ekleri bulunmayan bir raporun bütün teknik dayanakları sunulmuş gibi açıklama yapılmaz.

Değişiklik belirli bir dönemle sınırlıysa bu aralık gizlenmez. Geçici durumun başlangıç ve sona erme kayıtları ayrı yazılır; bütün poliçe dönemi boyunca sürmüş gibi prim talebi kurulmaz. Birden fazla sigortalı varlıktan yalnız belirli olanı etkilenmişse kapsam o varlıkla eşleştirilir. Talep edilen prim değerlendirmesi, bildirilen teknik değişikliğin gerçek zaman ve varlık sınırlarını korur. Böylece hesapta hangi dönemin ve hangi rizikonun inceleneceği açık kalır.

Prim indirimi ve geri ödeme nasıl talep edilir?

Kanun, primin indirilmesini ve gerektiğinde geri verilmesini birlikte düzenler. Talepte hem yeni prim hesabı hem ödenmiş tutarlar bakımından iade değerlendirmesi ayrı yazılır. Hangi ödeme döneminin ve hangi tutarın ilgili olduğu gösterilir. Ödenmemiş taksit ile daha önce tahsil edilmiş prim aynı kalem değildir. Başvurucu gelecekteki ödeme planının düzeltilmesini isterken geçmiş bütün ödemelerin otomatik iadesini de aynı anda kesin hak gibi ilan etmez.

Dilekçede indirim başlangıcının, hesap yönteminin, etkili prim unsurlarının ve iade tutarının gerekçeli açıklanması talep edilir. TTK 1433 kendiliğinden sabit bir yüzde veya maktu iade rakamı belirlemez. Başvurucunun elinde sigortacının gerçek tarife ya da hesap kaydı yoksa rastgele oran yazılmaz. Hesap, belgelenmiş değişikliğin tarihleri ve sözleşmenin gerçek prim yapısı üzerinden kurulmalıdır. Teknik inceleme gerekiyorsa incelemenin konusu belirli değişiklikle ilişkilendirilir.

Prim iadesinde hangi kişiye ödeme yapılacağı da açık tutulur. Bu örnek sigorta ettirenin kendi sözleşme hesabı için düzenlenmiştir. Prim başka bir ödeme aracından tahsil edilmişse dekontta görülen ödeme ve başvurucunun sıfatı açıklanır. Bildirilen IBAN gerçek hesap sahibiyle eşleştirilir. Aynı sözleşme için önceki bir iade yapılmışsa bu ödeme gizlenmez; tekrar talep edilen kalemin ne olduğu açıklanır.

TTK 1433/2’deki başlangıç yanılması neden farklıdır?

İkinci fıkra, yüksek primin sigorta ettirenin rizikoyu ağırlaştıran sebepler hakkında bildirdiği hususlardaki yanılmalardan kaynaklanması halinde birinci fıkranın uygulanacağını düzenler. Bu durumda olgu sonradan değişmiş olmayabilir; başlangıçta bildirilen risk bilgisi yanlış olabilir. Hangi beyanın hangi bölümde verildiği, gerçek durumun ne olduğu ve yüksek primle bağlantısı açıklanır. Sadece primin yüksek olması başlangıç yanılmasını göstermez.

Bu örnekte esas alınan talep sonradan gerçekleşen hafiflemedir. Başlangıç yanılmasına dayanan kişi aynı metinde var olmayan yeni değişiklik tarihi yazmamalıdır. Gerçek beyan, yanlışlık ve düzeltme belgeleri ayrı kurguda gösterilir. TTK 1433/2, risk hakkında kasıtlı olarak bilgi saklama veya gerçeğe aykırı açıklama yapılmasına izin veren bir hüküm gibi kullanılmaz. Prim hesabının düzeltilmesi, diğer beyan yükümlülüğü konularını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Riziko hafiflemesi nedeniyle sigorta primi indirim talep dilekçesi örneği

Sigorta primi indirim talebi Word dilekçesini indir. Metin sonradan gerçekleşmiş risk hafiflemesi içindir. Değişiklik ve prim bağlantısı gerçek belgelerle doldurulur. Hazırlık sayfası sigortacıya verilecek nüshadan çıkarılır.

Bildirim yapılınca mevcut primler kendiliğinden durur mu?

TTK 1416/1 kapsamında talep sigortacıya veya sözleşmeyi yapan ya da yapılmasına aracılık eden acenteye yöneltilir. Başvurunun imzalı nüshası, bütün ekleri ve teslim kaydı aynı dosyada korunur. Dilekçenin üzerinde yazan tarih ile sigortacının aldığı tarih ayrı kaydedilir. Ek teknik belge gönderilmemişse yalnız başvuru başlığının kaydı o belgenin de incelendiğini göstermeye yeterli değildir.

İndirim talebi yazılması mevcut prim takvimindeki bütün ödemelerin durduğu şeklinde yorumlanmaz. TTK 1430 prim ödeme yükümlülüğünü, TTK 1434 ise vadesinde ödenmemenin sonuçlarını düzenler. Başvurucu kendi belirlediği indirim oranıyla primin kalanını ödememeyi bu dilekçenin otomatik sonucu saymamalıdır. Prim hesabı uyuşmazlığı ve mevcut ödeme yükümlülüğünün nasıl yürütüleceği gerçek sözleşme ve kayıtlar üzerinden birlikte değerlendirilir.

Sigortacının yeni hesabı nasıl kontrol edilir?

Cevapta önce bildirilen değişikliğin ve tarihinin doğru kaydedildiğine bakılır. Ardından indirim uygulanan dönem, yeni prim ve varsa iade kalemleri okunur. Sigortacı farklı kapsamlı yeni poliçe vermişse bunun gerçek talep sonucu olup olmadığı ayrıca sorgulanır. Ödeme planında azaltılmış taksit ile ayrı iade, aynı tutarın iki kez sayılmasına yol açmamalıdır. Yapılmış mahsup varsa hangi borç ve hangi ödeme üzerinden yapıldığı gösterilmelidir.

Ret cevabı genel bir ifade içeriyorsa, hangi değişikliğin prim açısından etkisiz kabul edildiğinin ve hangi sözleşme kaydıyla değerlendirildiğinin açıklanması istenir. Belge eksikliği bildirildiğinde eksik teknik olgu somut belgeyle tamamlanır. Yeni açıklama ilk dilekçenin yerine geçmiş gibi tarihsiz biçimde dosyaya konulmaz. İlk başvuru, teslim, cevap ve tamamlayıcı belge kronolojik sırada tutulur; sonraki uyuşmazlığın gerçek kapsamı bu kayıtlarla belirlenir.

Başvuruda hangi kesin olmayan hesaplardan kaçınılır?

Kanunda her risk hafiflemesi için aynı indirim yüzdesi veya aynı günlük iade tutarı bulunmaz. Bu yüzden “bütün sigortalılara yüzde elli indirim zorunludur” gibi bir sonuç yazılmaz. Talep teknik olguyu ve ilgili prim sebebini gösterip gerçek hesabı ister. Başvurucunun hesabı bir ön değerlendirmeyse hangi belgeden türetildiği açıklanır; sigortacının kesin borç ikrarı gibi sunulmaz.

Bu dilekçe hasar tazminatı, prim artışına bağlı fesih veya poliçeyi yenilememe talebini içermez. Her işlemin amacı ve hukuki dayanağı farklıdır. Başvurucu sözleşmenin devamını isterken örneğe yanlışlıkla fesih cümlesi eklemez. Prim indirimine ilişkin tartışma devam eden hasar dosyasını da otomatik olarak sonuçlandırmaz. Belgeye ve talep türüne göre dosya ayrımı yapmak, başvurunun ne istediğini açık tutar.

Sık sorulan sorular

1. Riziko hafiflediğinde prim indiriminin dayanağı nedir?

TTK 1433/1, primi etkileyen sebeplerde rizikonun hafiflemesini gerektiren değişiklik varsa primin indirilmesini ve gerektiğinde geri verilmesini düzenler. Değişen olgu, tarih ve prim bağlantısı belgelenir.

2. Başka şirket daha ucuz teklif verirse bu madde uygulanır mı?

Tek başına ucuz teklif, mevcut sözleşmenin rizikosunun hafiflediğini göstermez. TTK 1433 için primi etkileyen sebepte gerçek değişiklik açıklanır. Genel fiyat pazarlığı ile kanuni risk hesabı ayrılır.

3. Henüz yapılmayan bir önlem için gerçekleşmiş gibi başvuru yapılır mı?

Hayır. Planlanan işlem tamamlanmış değişiklik diye yazılmaz. Gerçekleşme tarihi ve mevcut belgeler kullanılır. Satın alma teklifi veya bakım randevusu fiilen tamamlanma belgesiyle aynı değildir.

4. İndirim yüzdesi kanunda sabit mi?

TTK 1433 sabit indirim oranı belirlemez. Dilekçe gerçek risk ve prim ilişkisine dayalı gerekçeli hesap ister. Belgesi olmayan tarife katsayısı veya rastgele yüzde yazılmaz.

5. Daha önce ödediğim primlerin tamamını geri alır mıyım?

Hüküm gerektiğinde geri vermeyi düzenler; bütün geçmiş ödemelerin koşulsuz iadesini söylemez. Ödenmiş dönemler, değişiklik tarihleri ve hesap kalemleri ayrı gösterilir. Gerekçeli iade değerlendirmesi istenir.

6. Başlangıçtaki yanlış risk beyanı aynı durum mu?

TTK 1433/2, yüksek primin ağırlaştırıcı sebepler hakkındaki yanılmadan kaynaklanmasını ayrıca düzenler. Sonradan değişiklik ile başlangıç yanılması farklı anlatılır. Gerçekte olmayan değişiklik tarihi yazılmaz.

7. Bu başvuru poliçeyi fesheder mi?

Örnek fesih beyanı içermez. Mevcut sözleşmenin gerçek risk durumuna göre priminin yeniden hesaplanmasını ister. Teminatların kaldırılması veya yeni ürün seçimi ayrı talep konusudur.

8. Başvurudan sonra primi kendi hesabımla azaltabilir miyim?

Talep mevcut prim takvimini kendiliğinden durdurmuş sayılmaz. TTK 1430 ve 1434 kapsamındaki ödeme ve temerrüt sonuçları ayrıca değerlendirilir. Rastgele indirimle eksik ödeme bu dilekçenin otomatik sonucu değildir.

9. Sigortacı teknik belge isterse ne yapılır?

Hangi değişikliğin hangi yönünün açıklanamadığı belirlenir. Gerçek teknik ve gerçekleşme belgesi başvuru numarasıyla bağlantılı olarak sunulur. Gönderilen ek ve alındı kaydı birlikte korunur.

10. Yeni hesap farklı teminat içeriyorsa nasıl kontrol edilir?

İndirim talebiyle yeni belgedeki teminatlar ve dönemler karşılaştırılır. Farklı ürün teklifi mevcut sözleşmenin prim hesabıyla aynı kabul edilmez. İsim, poliçe, prim ve ödeme planı alanları doğrulanır.

Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler

• Mevzuat Bilgi Sistemi: Türk Ticaret Kanunu — m.1433, 1430, 1434 ve 1416.
• İBB sitesindeki Türk Ticaret Kanunu PDF metni.
• Riziko azalmasında prim indirme kuralı.
• Sigorta priminin ödenmemesinin sonuçları.
• Kaybolan poliçe için yeni nüsha talep dilekçesi.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu — Mersin. Risk değişikliği, poliçenin prim kayıtları ve teknik belgeler birlikte incelenerek talebin kapsamı belirlenir. Mersin’deki ofisimizden Türkiye genelindeki hukuki dosyalar için süreç yönetimi yürütülür. Dilekçedeki değişiklik ve hesap talepleri başvurucunun gerçek sözleşme belgeleriyle tamamlanır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →