Tanık Yemini İçin Tercüman Dilekçesi | CMK 56/2 Word

Tanık yemini için tercüman dilekçesi, ceza dosyasında okuma ve yazma bilmeyen işitme veya konuşma engelli tanığın, kanunî yemini işaretlerinden anlayan bir tercüman aracılığıyla yerine getirmesi için hazırlanır. Doğrudan dayanak CMK m.56/2’dir. Önce kişinin dosyadaki sıfatı ve yemin verilip verilmeyeceği belirlenir; ardından uygun iletişim yöntemi ve tercüman görevlendirmesi istenir. Bu yazıdaki Word örneği sanık müdafiinin belirli tanığın yemin işlemi için yapacağı başvuruyu içerir.

Tanık yemini için tercüman hangi hâlde istenir?

CMK m.56/2 iki ayrı yöntem düzenler. Okuma ve yazma bilen işitme veya konuşma engelli kişi, yemin biçimini yazıp imzasını koyarak yemin eder. Okuma ve yazma bilmeyen kişi ise işaretlerinden anlayan tercüman aracılığıyla ve işaretle yemin eder. Bu nedenle başvurunun ilk konusu yalnız engellilik bilgisi değildir. Kişinin okuma ve yazma durumu, kullandığı iletişim yöntemi ve dosyada yapılacak yemin işlemi birlikte gösterilir. İkinci yöntem için hazırlanmış dilekçe, okuryazar kişiye gerekçesiz biçimde uygulanmaz.

Tanık yemini için tercüman talebi, tanığın olay hakkında anlatacağı cevabı önceden belirlemeyi amaçlamaz. Tercüman yemin metnini tanığın anlayacağı şekilde aktarır ve tanığın işaretle verdiği karşılığı iletir. Yemin eden kişi tanıktır; tercüman onun yerine kendi adına yemin ederek işlemi tamamlayamaz. Tanığın iletişim desteğine ihtiyaç duyması da beyanının değersiz olduğu anlamına gelmez. Hukukî inceleme, kanunun belirlediği usulün gerçek tanığın iletişimine uygun biçimde gerçekleştirilmesine yönelir.

CMK 56/2 ile HMK 263 neden ayrı başvurulardır?

Bu yazı ceza soruşturması veya kovuşturmasındaki tanık yemininin yerine getirilmesini ele alır. Hukuk yargılamasında işitme ve konuşma engelli tanığın dinlenmesi HMK m.263 çerçevesinde ayrı bir konudur. Oradaki işaret dilinden anlayan bilirkişi istemi, buradaki CMK m.56/2 tercüman aracılığıyla yemin isteminin başlığı olarak kopyalanmaz. Davanın türü, işlemin konusu ve kanunî dayanak değişir. Başvuruda ceza dosyasının numarası, tanığın sıfatı ve yaklaşan yemin işlemi açıkça yazılır.

Tanığın beyan vermesi, kanunî yemin ve tercümanın görevlendirilmesi farklı işlem alanlarıdır. Dilekçe yalnız yeni tanık bildirmek için kullanılacaksa delilin sunulmasına ilişkin usul ayrıca kurulmalıdır. Daha önce bildirilen tanık için tercüman ihtiyacının açıklanması, mahkemeye henüz sunulmamış kişinin delil olarak kabul edildiği anlamına gelmez. Bu yazının Word örneğinde tanığın dosyadaki mevcut dayanak kaydı gösterilir. Böylece erişilebilir yemin istemi ile tanık delilinin sunulması birbirine karıştırılmadan takip edilir.

Önce tanığın sıfatı ve yemin koşulu nasıl belirlenir?

CMK m.50/1 bazı kişilerin yeminsiz dinlenmesini düzenler. Dinlenme sırasında on beş yaşını doldurmamış kişiler bu kapsamdadır. Ayırt etme gücüne sahip olmamaları nedeniyle yeminin niteliğini ve önemini kavrayamayanlar da yeminsiz dinlenir. Ayrıca soruşturma veya kovuşturma konusu suçlara iştirakten, bu suçlar nedeniyle suçluyu kayırmaktan ya da suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirmekten şüpheli, sanık veya hükümlü olan kişiler hakkında aynı hüküm uygulanır. Bu kontrol tercüman isteminden önce yapılır.

İşitme veya konuşma engelliliği, ayırt etme gücünün bulunmadığı şeklinde tanıtılamaz. İletişim kurmak için tercümana ihtiyaç duymak ile yeminin niteliğini ve önemini kavrayamamak ayrı konulardır. Birincisi uygun iletişim yöntemini gerektirir; ikincisi CMK m.50/1-b bakımından yemin koşulunu ilgilendirir. Dilekçede tanığın bilişsel durumu hakkında mevcut kaydı aşan teşhis yazılmaz. Tercüman ihtiyacını açıklamak için kişiyi gerçeğe aykırı biçimde yemin edemeyecek biri olarak göstermek doğru değildir.

CMK m.51 uyarınca m.45 kapsamında tanıklıktan çekinebilecek kişiye yemin verilip verilmemesi hâkim veya mahkemenin takdirindedir; tanık yemin etmekten çekinebilir ve bu husus kendisine bildirilir. Mağdurun tanık olarak dinlenmesinde ise CMK m.236/1, yemin hariç tanıklık hükümlerinin uygulanmasını düzenler. Bu nedenle mağdur adına sıradan tanık yemini istemi kurulmaz. Tanık yemini için tercüman dilekçesindeki kişi sıfatı, dosyadaki gerçek sıfatla aynı olmalıdır. Engellilik nedeniyle bu ayrımlar ortadan kalkmaz.

Okuma ve yazma durumu nasıl açıklanır?

Okuryazarlık bilgisi başvuruda doğrudan belirtilir. Kişinin bir belgeye imza atabilmesi tek başına bütün yemin metnini okuyup yazabildiği açıklamasına dönüştürülmez. Önceki işlemde yazılı iletişim kullanılmışsa hangi metnin nasıl aktarıldığı mevcut tutanak üzerinden gösterilir. Tanığın okuma-yazma bilmediği, kişiyi tanıyan tarafın açıklaması veya dosyadaki bilgiyle bildirilir; bilgi kaynağı da belirtilir. Mahkemenin kendi işleminde saptayacağı hususlar, daha önce kesin olarak saptanmış gibi yazılmaz.

Okuma ve yazma bilen kişi bakımından m.56/2’nin yazma ve imza yöntemi vardır. Bu yöntemde yemin biçimi kişinin kendisi tarafından yazılır ve imzası konulur. Okuma-yazma bilmeyen kişi için hazırlanmış boş Word formu, tanığın formu bizzat yazdığı izlenimi yaratmaz. Buradaki örnek sanık müdafii tarafından sunulur. Tanığın kendi iletişim açıklaması ayrı kayda dayanır. Dilekçenin bilgisayarda hazırlanmış olması, tanığın okuma ve yazma bildiğini kanıtlayan bir olay olarak değerlendirilmez.

Tercümanın tanığın işaretlerini anlayabilmesi neden önemlidir?

CMK m.56/2, işaretlerden anlayan tercüman aracılığıyla yemin yapılmasını düzenler. Başvuruda tanığın kullandığı işaret dili veya bilinen iletişim yöntemi açıklanır. Tercümanın yalnız bir unvana sahip olmasıyla tanığın bütün işaretlerini anlayacağı varsayılmaz. İşlem başlamadan tanık ile tercüman arasındaki iletişimin kurulması önemlidir. Bir işaretin anlaşılmadığı durumda tanık adına tahmin edilen cevap verilmez. Anlaşılmayan kısım açıklığa kavuşturulur ve işlem kaydında gerçek durum gösterilir.

Tanık yemini için tercüman hazırlanırken refakatçi ile tercüman sıfatı ayrılır. Bir aile üyesinin tanığa günlük yaşamda yardımcı olması, kendiliğinden yargısal tercüman görevlendirmesi değildir. Tanığın yalnız aile içinde kullandığı belirli işaretler varsa bu bilgi görevlendirme öncesinde bildirilir. Başvuru, yakının anlatımını tanığın yerine geçiren bir metne dönüşmez. Mahkemenin işlemi bakımından hangi kişinin hangi sıfatla katıldığı açık kalmalıdır. Tercüman iletişim görevini yapar; refakatçinin kişisel yorumları tanığın yemini veya beyanı gibi aktarılmaz.

Tercüman görevlendirmesi ve dosya bilgileri nasıl yazılır?

Başvuruda mahkeme adı, esas numarası, sanık ve müdafi bilgisi, tanığın adı ile bildirildiği evrakın kimliği yer alır. Dinleme günü belirlenmişse tarih yazılır. Tercüman ihtiyacının yalnız son dakika salon girişinde öğrenilmesi yerine, mevcut ihtiyaç mahkemeye önceden bildirilir. Bu bir kanunda yazılı sabit başvuru süresi açıklaması değildir; belirli işlemin hazırlığını sağlayan dosya takibidir. Tanığın iletişim yöntemi biliniyorsa açıkça belirtilir, bilinmiyorsa kesin bir dil adı uydurulmaz.

CMK m.202/5, tercümanların il adlî yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede bulunan kişiler arasından seçilmesini düzenler. Cumhuriyet savcıları ve hâkimler başka iller için oluşturulmuş listelerden de tercüman seçebilir. Başvuruda yalnız bulunduğu ildeki kişinin görevlendirilebileceği sonucu yazılmaz. Belirli tercümanın tanığı anlayıp anlamadığına ilişkin mevcut bilgi sunulabilir; karar ve görevlendirme işleminin yerine tarafın özel seçimi konulmaz. Dosyaya sunulan tercüman bilgisi ile yargısal görevlendirme kaydı ayrı tutulur.

Yemin metni ve işlem sırası nasıl korunur?

CMK m.54/1 gereğince tanıklar tanıklıktan önce ayrı ayrı yemin eder. Gerektiğinde veya kişinin tanık sıfatıyla dinlenmesinin uygun olup olmadığı konusunda tereddüt varsa yemin tanıklıktan sonraya bırakılabilir. CMK m.55 tanıklıktan önce ve sonra kullanılacak yemin biçimini ayrı düzenler. Tercümanla iletişim kurulması bu iki biçimi birbirinin yerine kullanma nedeni değildir. İşlemin gerçek aşaması belirlenir ve o aşamaya ilişkin kanunî yemin tanığa aktarılır.

Tanık yemini için tercüman görevlendirildiğinde mahkemenin yemin açıklaması, tercümanın aktarımı ve tanığın işaretle karşılığı birbirini izler. Tercüman yalnız tanığın başını salladığını söyleyerek anlaşılmamış bir metnin kabul edildiği sonucunu kurmaz. İletişimin gerçekleşip gerçekleşmediği işlem sırasında açıklığa kavuşturulur. Kanunî metnin içeriğine tercümanın kendi taahhüt cümlesi eklenmez. Tanığa olayın belirli taraf lehine anlatılması gerektiği söylenmez; yemin gerçeğe uygun tanıklık içindir. Dilekçe, sonucu yönlendiren değil usulü belirleyen istem içerir.

Soruşturmadaki tanık yemini için hangi merciye başvurulur?

CMK m.54/2 soruşturma evresinde Cumhuriyet savcılarının da tanıklara yemin vermesini düzenler. CMK m.202/3, soruşturmada dinlenen şüpheli, mağdur veya tanık bakımından tercüman ve anlaşılabilir anlatıma ilişkin ilk iki fıkra hükümlerinin uygulanmasını öngörür; bu evrede tercüman hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından atanır. Soruşturma işlemi için başvuru hazırlanıyorsa ilgili soruşturma numarası ve işlemi yapacak merci yazılır. Henüz açılmamış bir kamu davasının esas numarası varmış gibi başlık kullanılmaz.

Bu sayfadaki Word örneği duruşmadaki tanık yemini için mahkemeye sunulacak müdafi başvurusudur. Soruşturma için kullanılacak metinde muhatap, dosya numarası ve işlem türü değiştirilir. Mağdur, şüpheli ve tanık sıfatları aynı kişi etiketi altında birleştirilmez; yeminin uygulanacağı kişi yönünden önce sıfat incelemesi yapılır. Tercüman ihtiyacı açıklanırken soruşturma dosyasındaki önceki iletişim tutanağı gösterilebilir. Soruşturmadaki atama kaydı, kendiliğinden sonraki bütün duruşmalar için görevlendirme yapılmış gibi tanıtılmaz.

Başvuru öncesi yemin ve iletişim karşılaştırma tablosu

Çizelgeye bir tanığın durumu başka tanığın adıyla yazılmaz. Yaş bakımından dinleme anındaki tarih esas alınır; olayın gerçekleştiği günkü yaş ile dinlenme günü karıştırılmaz. Belge veya önceki tutanak varsa tarih ve sayfa gösterilir. İletişim yöntemi değişmişse önceki kaydın bugünkü durumu tamamen açıkladığı varsayılmaz. Tercüman ihtiyacının kaynağı anlaşılır biçimde sunulur. Bu hazırlık, mahkemenin tanık sıfatını ve yemin koşullarını incelemesinin yerine geçen kesin karar belgesi değildir.

Tanık yemini için tercüman dilekçe örneği

Word örneğindeki köşeli alanlar mevcut ceza dosyasına göre doldurulur. Metin okuma ve yazma bilmeyen işitme veya konuşma engelli tanığa yöneliktir. Yemin verilmeyen kişiye yemin yapılması veya yasal çekinme hakkından vazgeçirilmesi istemi olarak kullanılmaz. Müdafi tanığın iletişim ihtiyacını hangi kaynaktan bildiğini açıklar ve belirli işlem için görevlendirme ister.

Tanık yemini için tercüman dilekçesini Word olarak indir

Yemin işlemi duruşma tutanağında nasıl izlenir?

CMK m.221/1-a duruşmaya katılan tercümanın ad ve soyadını; aynı fıkranın b bendi yargılama usulünün temel kurallarına uyulduğunu gösteren unsurları tutanak kapsamına alır. Tanık ifadeleri, istemler ve reddedilen istemlerin gerekçesi ile kararlar da tutanakta yer alır. Tanık yemini için tercüman isteminin sonucu, görevlendirilen kişinin kimliği ve yapılan işlemin yöntemi bu kayıtla takip edilir. Yalnız tercümanın salonda bulunması, tanığın yemin işleminin usulüne uygun gerçekleştirilmiş olduğunu tek başına açıklamaz.

CMK m.222 duruşmanın nasıl yapıldığının ve usul kurallarına uyulup uyulmadığının tutanakla ispatını düzenler. Bu nedenle başvurunun mahkeme kaydına girmesi ve sonucunun tutanakta görülmesi önemlidir. Tanığın erişilebilir biçimde yemin ettiği, yapılmamış işlem tutanakta yapılmış gibi gösterilerek tamamlanamaz. Tutanaktaki eksiklik ile işlemin hiç yapılmaması farklıdır. Sonraki başvuru hazırlanırken hangi somut sorunun bulunduğu belirlenir; tercüman ihtiyacı açıklaması bütün hükmün kendiliğinden ortadan kalktığı iddiasına dönüştürülmez.

Tercümanın gideri tanığa mı yüklenir?

CMK m.324/5, Türkçe bilmeyen veya engelli şüpheli, sanık, mağdur ya da tanık için görevlendirilen tercümanın giderlerinin yargılama gideri sayılmamasını ve Devlet Hazinesince karşılanmasını düzenler. Tanık yemini için tercüman başvurusunda bu hüküm, engelli tanığa ilişkin görevlendirilen tercümanın gideri bakımından gösterilir. Tanığın kendi ulaşım masrafı, vekil ücreti veya özel olarak yaptırılmış bütün çeviriler aynı kalem değildir. Devletçe karşılanan görevlendirme gideri konusu doğru kişi ve doğru işlemle sınırlandırılır.

CMK m.202/4’te sanığın kendisini daha iyi ifade ettiği başka dilde sözlü savunması için farklı bir tercüman seçimi ve gider düzeni bulunur. O özel düzenleme, burada engelli tanığın kanunî yeminindeki tercüman gideriyle aynı olay değildir. Tanık adına sanığın başka dilde savunmasına ilişkin ödeme kuralı kopyalanmaz. Karar veya mali kayıtta farklı kişi adına gider gösterilmişse hangi tercüman görevlendirmesinin hangi işlem için yapıldığı karşılaştırılır. Dilekçe yalnız madde numarasını değil, uygulanan işlemin gerçek niteliğini de açıklamalıdır.

Karar sonrasında hangi bilgiler kontrol edilir?

Görevlendirme kararında tanığın adı, dosya, işlem günü ve tercümanın kimliği okunur. Tanığı anlayan iletişimin gerçekten kurulabildiği işlem başlangıcında görülmelidir. Tercüman değişmişse önceki kişinin tanığı anlamış olması yeni kişi için aynı sonucun önceden kabulü değildir. İşlemde anlaşılmayan bölüm varsa somut olarak bildirilir. Tanığın işaretle verdiği karşılık ile tutanağa geçen anlatımın farklı olduğu ileri sürülüyorsa farkın konusu açıkça gösterilir. İtiraz, yalnız tercümanın varlığına yönelik genel memnuniyetsizlik cümlesinde bırakılmaz.

Tanık yemini için tercüman dilekçesi verildikten sonra her başvuruya ait kayıt ve karar sonucu ayrı saklanır. İlk istem, görevlendirme, tanığın dinlenmesi ve tutanak birbirleriyle ilişkilendirilir. Başvurunun teslim edildiği kayıt, tercüman görevlendirildiği anlamına gelmez; verilen karar ayrıca okunur. Tanık sonradan başka gün tekrar dinlenecekse yeni işlemdeki iletişim ihtiyacı da bildirilir. Aynı soruşturma veya kovuşturma evresinde tekrar dinlenen yeminli tanığa önceki yeminin hatırlatılması CMK m.57’de ayrı düzenlenmiştir. Bu hüküm, ilk yeminin erişilebilir biçimde yapılması gereğini ortadan kaldıran açıklama olarak kullanılmaz.

Tanığın görüş alanı, tercümanın konumu ve yüz yüze iletişimin kurulabildiği gerçek işlem koşulları da ihtiyaç açıklamasında yer alabilir. İşaretle iletişimde kişinin aktarımı göremediği bir oturma düzeni, tercümanın salonda bulunmasıyla tek başına çözülmüş olmaz. Tanık aktarımı görmediğini veya anlamadığını bildirdiğinde bu bilgi işlem sırasında açıkça iletilir. İletişim için gerekli açıklama, olayın esası hakkında tanığa cevap öğretmek şeklinde yapılmaz. Tanığa söylenen yemin metni ile olay soruları birbirinden ayrılır. Tercüman bir terimi açıklamak için işlem yürütücüsünden açıklık istediğinde, bu durum kendi hukukî yorumunu tanığa yeni yemin cümlesi olarak eklemesine izin vermez. Böylece tanık yemini için tercüman görevlendirmesi, yalnız kişi adıyla sınırlı kalmadan gerçek iletişim ihtiyacını karşılayan bir işlem olarak yürütülür.

İlgili tanık ve erişilebilir iletişim yazıları

Hukuk yargılamasındaki farklı işlem için HMK 263 işaret dili bilirkişisi dilekçesi okunabilir. Ceza dosyasında tanık delilinin sunulmasına ilişkin CMK 177 ve 178 tanık dinletme dilekçesi ayrı konuyu ele alır. Yükümlülüğe uyma sonrasındaki karar için CMK 60 bırakılma başvurusu, usulün kaydı bakımından CMK 222 duruşma tutanağı rehberi incelenebilir. Dosya ve iletişim belgelerinin incelenmesi için büroyla iletişim kurulabilir.

Sık sorulan sorular

1. Tanık yemini için tercüman hangi maddeye dayanır?

Okuma ve yazma bilmeyen işitme veya konuşma engelli tanığın işaretle yemini CMK m.56/2’ye dayanır.

2. Okuma ve yazma bilen tanık aynı yöntemi mi kullanır?

CMK m.56/2 bu kişi için yemin biçimini yazma ve imza koyma yöntemini düzenler. Okuryazarlık durumu önce belirlenir.

3. Tercüman tanığın yerine yemin eder mi?

Tanık kendi yeminini işaretle yerine getirir. Tercüman kanunî metnin aktarımını ve karşılığın anlaşılmasını sağlar.

4. İşitme engelli olmak yeminsiz dinlenme nedeni midir?

İletişim ihtiyacı ile CMK m.50’deki yemin verilmeyen kişi koşulları ayrı incelenir. Engellilik tek başına ayırt etme gücünün bulunmadığı açıklaması değildir.

5. Mağdurun tanık olarak dinlenmesinde de yemin istenir mi?

CMK m.236/1 mağdurun tanık olarak dinlenmesinde yemin hariç tanıklık hükümlerinin uygulanmasını düzenler.

6. Bir aile üyesinin gelmesi görevlendirme yerine geçer mi?

Refakatçilik ile yargısal tercüman görevlendirmesi ayrı sıfatlardır. Gerçek görevlendirme ve iletişim yöntemi dosyada gösterilir.

7. Tercüman başka ilin listesinden seçilir mi?

CMK m.202/5 Cumhuriyet savcıları ve hâkimlerin diğer illerdeki listelerden de tercüman seçebilmesini düzenler.

8. Engelli tanık için görevlendirilen tercüman giderini kim karşılar?

CMK m.324/5 kapsamındaki gider Devlet Hazinesince karşılanır ve yargılama gideri sayılmaz.

9. Bu Word örneği HMK 263 başvurusu mudur?

Ceza dosyasındaki CMK m.56/2 yemin işlemi içindir. Hukuk davasında tanığın dinlenmesine ilişkin başvuru ayrı hazırlanır.

10. Word çizelgesinde hangi bilgiler yer alır?

Dosya, tanık sıfatı, yemin koşulu, okuryazarlık, iletişim yöntemi ve belirli işlem bilgisi birlikte gösterilir.

Resmî kaynaklar ve mevzuat kontrolü

Tanık yemini için tercüman istemi Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki CMK m.56/2 üzerinden kontrol edilmiştir. Yemin koşulları için m.50, 51 ve 236/1; işlem sırası için m.54 ve 55; seçim ve gider için m.202/5 ve 324/5 birlikte okunur. Mevzuat Bilgi Sistemi 5271 sayılı Kanun ile TBMM ilk kabul kaydı resmî kaynaklardır. Sonraki değişiklikler bakımından güncel metin esas alınır. Hazırlama ve kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır.

Tanığın sıfatı ve iletişim kaydının incelenmesi

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi Mersin’dedir. Görüşmeye dosya numarası, tanık bildirim kaydı, dinleme kararı, okuryazarlık ve iletişim bilgisini gösteren evrak ile önceki tutanak hazırlanarak gelinir. Ofis adresi: İhsaniye, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, Akdeniz/Mersin.