Kredi Emrinde Önel Nedeniyle Sorumluluktan Kurtulma Bildirimi

Kredi emrinde önel nedeniyle sorumluluktan kurtulma bildirimi, kredi emri verilen kişinin yararlanıcıya kendiliğinden ek süre tanıdığını belirleyen emri verenin, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.518’deki sonucu karşı tarafa bildirdiği yazıdır. Hüküm, emri verenin sorumluluktan kurtulmasını düzenler. Yararlanıcının kendi kredi borcu bu nedenle sona ermez. Aşağıdaki örnek, yazılı kredi emriyle belirlenen tek bir işlem ve emri verenin talimatından bağımsız verilmiş belirli önel için hazırlanmıştır.

Örnekteki tarih, tutar ve sözleşme bilgileri gerçek belgelerle doldurulur. Bankaya gönderilen her borç itirazı kredi emri bildirimi değildir. Önce TBK m.516’daki ilişki kurulmalı; sonra emri alanın verdiği önelin tarihi, kapsamı ve kendiliğinden verilmiş olduğu gösterilmelidir. Böylece bildirimin konusu, genel bir ödeme reddi yerine kanunun açıkça düzenlediği sorumluluk sebebine dayanır.

Kredi emri ile olağan kredi sözleşmesini ayırın

TBK m.516’ya göre bir kişi, kendi adına ve hesabına, emri verenin sorumluluğu altında üçüncü kişiye kredi açmak veya mevcut krediyi yenilemek için emir alıp bunu kabul eder. Emri alan vekâletini aşmadıkça emri veren kredi borcundan kefil gibi sorumludur. Ayrıca kredi emri yazılı olmadıkça emri veren sorumlu olmaz. Tanımdaki kendi adına ve hesabına işlem yapma, üçüncü kişi ve kabul unsurları birlikte aranır.

Bu nedenle yalnızca kredi kullanan kişinin yakınından destek istemesi veya bir işletmenin ödeme kolaylığı sağlaması, belgeler incelenmeden kredi emri olarak adlandırılmaz. Emri veren, emri alan ve kredi kullanan yararlanıcı ayrı rollerle belirtilir. Kredi sözleşmesinin başlığı tek başına yeterli değildir; açılışın kimin adına yapıldığı ve emrin nasıl kabul edildiği somut kayıtlardan gösterilir.

Bildirimin ilk eki yazılı kredi emri olmalıdır. İkinci ek, emrin kabulünü ve açılan veya yenilenen krediyi tanımlayan belgedir. Aynı kişiler arasında başka kredi, kefalet veya ödeme ilişkileri varsa bunlar listeye ayrı satırlarla alınır. TBK m.518’e dayalı bu bildirim, kapsamı açıklanmayan bütün hesaplara topluca yöneltilmez. İlişkinin kuruluşu için kredi emrinin yazılı şekli ve sorumluluk rehberi okunabilir.

TBK 518’de kendiliğinden önel vermenin sonucu

TBK m.518 iki ayrı olay düzenler: emri alanın yararlanıcıya kendiliğinden önel vermesi ve kendisine talimat verildiği hâlde yararlanıcıya başvurmayı ihmal etmesi. Kanun bu olaylarda kredi emri verenin sorumluluktan kurtulacağını belirtir. Bu sayfadaki örnek yalnızca ilk olay, yani kendiliğinden önel verilmesi için hazırlanmıştır. Başvurmama iddiasına ait farklı olaylar aynı dilekçeye belgesiz eklenmez.

Kendiliğinden sözcüğü önemlidir. Emri verenin verdiği veya kabul ettiği belirli bir talimat ile emri alanın kendi kararı aynı değildir. Dosyada emri verenin ek süreye ilişkin yazılı izni bulunuyorsa bu belge gizlenmez; kapsamı değerlendirilir. Bir uzatma belgesinin varlığı, içeriği incelenmeden TBK m.518 koşullarının tamamlandığı anlamına gelmez. Bildirime hangi işlemin emri verenin talimatından bağımsız yapıldığı açıkça yazılır.

Önel, somut tarih ve ödeme koşullarıyla gösterilmelidir. Önceki vade ile sonradan tanınan süre, aynı krediye bağlanır. Sadece geç yapılmış bir ödeme veya cevapsız kalan bir telefon kaydı, kendiliğinden süre verildiğini tek başına anlatmaz. Emri alanın yararlanıcıyla yaptığı yeni ödeme planı, süre tanıyan yazışması veya sözleşme değişikliği gibi mevcut belgeler olayın niteliğini ortaya koyar.

Bildirimden önce hazırlanacak belge dosyası

Belgeleri toplama amacı, karşı tarafa çok sayıda ilgisiz evrak göndermek değildir. Her ek, bildirimin belirli bir cümlesini desteklemelidir. Yazılı emrin tarihi ve referansı; kredi kabulü, ilk vade, önel işlemi ve emri verene yöneltilen talep aynı sırayla dizilir. Bir tarih sonradan öğrenildiyse olay tarihi ile öğrenme tarihi farklı alanlarda tutulur. Böylece bilgi edinme tarihi yanlışlıkla yeni vade olarak yazılmaz.

• Yazılı kredi emri ve bu emrin gönderildiğini gösteren kayıt.
• Emri alanın kabulü ile kredi açılışı veya yenilemesini tanımlayan belge.
• Başlangıç ödeme koşulları ve ilk vade kaydı.
• Yararlanıcıya tanınan önelin tarihi, kapsamı ve yeni ödeme koşulları.
• Emri verenin süre tanınmasına ilişkin mevcut talimat ve yazışmaları.
• Emri verenden ödeme isteyen yazı, hesap bildirimi ve işlem numarası.

Önel belgesi yalnızca özet olarak verilmişse, bildirimde özetin kaynağı belirtilir ve tam metin istenir. Henüz görülmemiş bir sözleşmenin içeriği biliniyormuş gibi yazılmaz. Başka bir kişiye ait gereksiz kimlik veya ticari bilgiler eklerden çıkarılır; işlemle bağlantılı gerekli bölümler korunur. Düzenli ek numarası, aynı krediye ait farklı tarihli belgeleri karıştırma riskini azaltır.

Kredi emrinde sorumluluktan kurtulma bildirimi örneği

Aşağıdaki metin, kredi emri verilene gönderilecek bildirim örneğidir. Mahkemeye sunulacak dava dilekçesi veya icra takibine itiraz formu değildir. Köşeli alanlar doldurulmadan gönderilmez. Mevcut delil kendiliğinden önel verilmesini göstermiyorsa örnekteki bu olgu yazılamaz.

Düzenlenebilir Word bildirimini indirin. Word dosyasında bildirimle birlikte emir, kabul, vade ve önel tarihlerini karşılaştıran çalışma çizelgesi bulunur. Bu çizelge, tarafların rollerini ve gerçek belgeleri belirlemek için kullanılır; kanunun aradığı koşulların yerine geçmez.

Önel kaydı sonradan değişmişse ne yazılır?

Yararlanıcıyla yapılan ödeme planının birden fazla sürümü varsa, bildirimde kullanılan belgenin tarihi ve sürümü belirtilir. İlk taslakla imzalanmış değişiklik aynı belge değildir. Süre verilmesini gösteren son kaydın önceki belgeyi hangi konuda değiştirdiği açıklanır. Karşı tarafın bir taslak gönderip sonradan farklı koşullarla işlem yapması hâlinde yalnızca ilk taslağa dayanarak tamamlanmış önel iddiası kurulmaz. Dosyada gerçekleşen işlem esas alınır.

Bir temsilci aracılığıyla iletilen kayıt için de işlemi yapan kişi ile bildirim muhatabı arasındaki bağlantı gösterilir. Yazışmayı gönderen kişinin adı, unvanı ve ilgili sözleşmedeki rolü yazılır. Kaynağı bilinmeyen bir ekran görüntüsü, gerçek bir ödeme planının yerine geçirilmez. Hesap hareketi mevcutsa ödeme tarihi, kredi referansı ve plan bilgisi karşılaştırılır. Bu karşılaştırma, yararlanıcının kendi isteğiyle yaptığı geç ödemenin emri alan tarafından tanınmış süre olarak yanlış anlatılmasını önler. Bildirimin ek listesinde belge kaynağı ve işlem bağlantısı açıkça korunur.

Talep bölümünü doğru kurun

Bu bildirimin talebi yeni bir önel verilmesi değildir. Emri alanın daha önce gerçekleştirdiği belirli önel işleminin TBK m.518’deki sonucunu ileri sürer. Dolayısıyla “borcumu taksitlendirin” gibi bir cümle aynı metne eklenmez. Böyle bir ifade, bildirimin sorumluluk itirazıyla farklı bir ödeme önerisini birbirine karıştırır. İşlemin tanımlanması ve emri verene yöneltilen ödeme talebinin düzeltilmesi yeterince açık yazılır.

Karşı taraftan yazılı açıklama istenmesi, sorumluluktan kurtulmayı onun onayına bağlamaz. Kanuni sonuç ile kayıtların düzeltilmesi talebi ayrı cümlelerde tutulur. Buna karşılık henüz belirlenmemiş bir olgu “kesin olarak gerçekleşti” diye sunulmaz. İlgili önel belgesi yoksa önce belge temini gerekir. Hukuki kesinlik, olayın ispatı yerine kullanılan güçlü sıfatlardan değil, doğru hüküm ile somut kayıtların birleşmesinden doğar.

Bildirimde kanunda bulunmayan üç, yedi veya on günlük cevap zorunluluğu oluşturulmaz. TBK m.518 bu bildirim için böyle bir sabit cevap süresi koymaz. Yazının içinde bir iletişim tarihi belirtilirse bunun idari takip amacı açıklanır; o tarihin geçmesiyle yeni bir kanuni hak doğduğu söylenmez. Resmî süre içeren ayrı bir takip veya dava evrakı mevcutsa o evrak ayrıca incelenir.

Kronoloji ve kapsam çizelgesi nasıl doldurulur?

Çizelgenin ilk satırında emrin tarihi, ikinci satırında kabul ve kredi açılışı, üçüncü satırında ilk vade, dördüncü satırında önel yer alır. Her tarih tek bir belgeye bağlanır. Emri alanın kredi açılışı için aldığı yetki ile daha sonra süre tanınmasına ilişkin kayıt birbirinden ayrılır. Yazılı kredi emrinin uzun bir sözleşmenin içinde yer alması, ilgili hükmün sayfa veya bölüm numarasını yazmayı özellikle gerekli kılar.

Birden fazla yararlanıcı bulunuyorsa, önel belgesinin hangi kişi ve kredi için düzenlendiği ayrıca gösterilir. Bir borcun vadesini değiştiren kayıt diğer bütün işlemlere otomatik aktarılmaz. Kısmi tutara yönelik bir belge ile tüm krediye yönelik değişiklik aynı kapsamda okunmaz. Dilekçede kullanılan işlem numarası, eklerdeki numarayla karşılaştırılır; eski ve yeni hesap kodları varsa bağlantıları açıklanır.

Talimat sütununa yalnızca gerçek yazışma yazılır. “İzin vermedim” açıklamasının yanında varsa önceki e-posta, toplantı kaydı veya sözleşme hükmü belirtilir. Dosyada aksi yönde bir talimat bulunması hâlinde o kayıt değerlendirme dışına çıkarılmaz. Bu çalışma, karşı tarafın bildirimden sonra ileri sürebileceği farklı olay anlatımını erkenden belirler ve tartışmanın belge üzerinden yürütülmesini sağlar.

Bildirim nasıl gönderilir ve kayıt nasıl tutulur?

Muhatap, TBK m.516 kapsamında kredi emrini alan ve kabul eden kişidir. Yalnızca yararlanıcıya yazı göndermek, emri alanın kayıtlarını düzeltme talebini doğru kişiye iletmez. Tüzel kişi adına işlem yapılıyorsa unvan ve bildirim adresi kontrol edilir. Sözleşmede belirli bildirim kanalı varsa hükmün kapsamı okunur. Gönderilen metnin ve eklerin aynı sürümü arşivlenir.

İletim kaydı yazının içeriğini de tanımlamalıdır. Bir teslim alındısı, eklerin hangileri olduğunu kendi başına göstermeyebilir. Ek listesi, dosya adları ve sayfa numaraları bu nedenle korunur. Birden fazla kanaldan iletilirse yeni tarihli metinler birbirine aykırı bilgiler içermemelidir. Karşı tarafın cevabı ilk emir ve önel belgesiyle birlikte kaydedilir; yalnızca cevap sonucuna ilişkin kısa bir özet tutulmaz.

Bildirim gönderilmesi, yürüyen bir icra takibini veya mahkeme dosyasını kendiliğinden durdurmaz. Ödeme emri, dava tebligatı veya ayrı bir usul işlemi varsa bunun süresi ve başvuru yolu ayrıca belirlenir. Kredi emri verilene gönderilen yazı ile ilgili merciye yapılacak usul işlemi farklı işlemlerdir. Bu ayrım, doğrudan bildirime güvenilerek resmî başvuru süresinin kaçırılmasını önler.

Sorumluluktan kurtulma hangi borca ilişkindir?

TBK m.518’de düzenlenen sonuç kredi emri verene ilişkindir. Yararlanıcının emri alana karşı kredi borcunun silinmesi bu hükümde yazmaz. Bu nedenle talep bölümüne yararlanıcının borcunun kapatılması veya hesabının borçsuz hâle getirilmesi eklenmez. Emri verenin hesabına yöneltilmiş talepler ile yararlanıcıya ait borç kayıtları farklı başlıklar altında incelenir.

Emri veren ile yararlanıcı arasındaki ilişki bakımından TBK m.519, kefil ile asıl borçlu arasındaki hükümleri belirtir. Ancak bu bağlantı, eldeki bildirimle otomatik olarak önceki bütün ödemelerin geri alınacağı sonucunu vermez. Daha önce yapılmış ödeme, başka sözleşme veya farklı sorumluluk kaydı ayrı hukuki inceleme gerektirir. İlgili ayrım için kredi emri veren ile yararlanan arasındaki ilişki rehberi incelenebilir.

Dosyanın sonunda dört soru cevaplanmalıdır: Ortada yazılı ve kabul edilmiş kredi emri var mı? Önel aynı krediye mi ilişkin? Önel emri alan tarafından kendiliğinden mi verilmiş? Talep emri verene hangi kayıtla yöneltilmiş? Genel açıklama için TBK 518 kapsamında önel ve başvurmayı ihmal rehberi ayrıca kullanılabilir. Bu sayfadaki örnek ise yalnızca kendiliğinden önel verilmesi bildiriminin hazırlanmasına odaklanır.

Sık sorulan sorular

1. Her kredi vadesinin uzatılması TBK 518 kapsamına girer mi?

Hayır. Önce TBK m.516’daki kredi emri ilişkisi bulunmalıdır. Daha sonra emri alanın yararlanıcıya kendiliğinden önel verdiği somut olarak belirlenir. Olağan kredi sözleşmesinin varlığı tek başına yeterli değildir.

2. Kredi emri yazılı olmak zorunda mı?

TBK m.516, kredi emri yazılı olmadıkça emri verenin sorumlu olmayacağını belirtir. Bu bildirimin kurulacağı dosyada yazılı emir ve kabul kayıtları birlikte incelenir.

3. Emri verenin talimatıyla tanınan süre aynı mıdır?

Kanundaki ilk olay kendiliğinden önel vermedir. Emri verenin belirli süreye ilişkin talimatı dosyada varsa kapsamı değerlendirilir; kendiliğinden gerçekleşmiş gibi anlatılmaz.

4. Yararlanıcı yalnızca geç ödemişse bildirim kullanılabilir mi?

Geç ödeme ile önel verilmesi farklı olaylardır. Bildirim için emri alanın süre tanıyan işlemi ve bunun koşulları belirlenmelidir. Tek başına gecikme kaydı örnekteki olguyu karşılamaz.

5. TBK 518 yararlanıcının borcunu da kaldırır mı?

Hüküm kredi emri verenin sorumluluktan kurtulmasını düzenler. Yararlanıcının kendi kredi borcunun sona ermesi bu hükmün sonucu değildir.

6. Bildirim bir dava dilekçesi midir?

Hayır. Örnek kredi emri verilene yöneltilen doğrudan bildirimdir. Mahkeme veya icra dosyası varsa yetkili merciye yapılacak başvuru ayrıca hazırlanır.

7. Karşı tarafın onayı gerekli midir?

Bildirim TBK m.518’deki kanuni sonucu ileri sürer. Kayıtların düzeltilmesi için cevap istenmesi, bu sonucu karşı tarafın kabulüne bağlamaz. Olaya ilişkin belgeler yine değerlendirilir.

8. Cevap için kanunda yedi gün var mı?

TBK m.518 bu bildirim için yedi günlük cevap süresi düzenlemez. Metne kanuni süreymiş gibi bir tarih eklenmez. Ayrı tebligattaki usul süresi ise ayrıca takip edilir.

9. Başvurmayı ihmal iddiası bu örneğe eklenir mi?

Bu örnek ilk olay olan kendiliğinden önel verilmesine ayrılmıştır. Talimata rağmen yararlanıcıya başvurulmaması farklı olgu ve belgelere dayanır; belgesiz ikinci iddia eklenmez.

10. Önceki ödemelerin tamamı bu yazıyla geri alınır mı?

Bu bildirim önceki bütün ödemelerin iadesi talebi değildir. Belirtilen kredi emrinden doğan sorumluluk ve yöneltilmiş ödeme talebiyle sınırlıdır. Önceki ödeme ve farklı ilişkiler ayrı incelenir.

Resmî dayanak ve dosyaya özel hazırlık

Esas dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.518; ilişkinin tanımı ve şekli için m.516, taraflar arasındaki ilişki için m.519’dur. Kanunun kabul edilen metni ayrıca TBMM resmî kanun kaynağından incelenebilir. Güncel hüküm kontrolü ve metnin hazırlanma tarihi: 30 Eylül 2026.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Yazılı kredi emri, kabul ve önel belgeleri üzerinden Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’de değerlendirilir. Büro: İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak, Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin. Büro konumunu haritada açın.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →