Kredi Mektubunda Aşırı İstem Bildirim Dilekçesi

Kredi mektubunda aşırı istem bildirim dilekçesi, üst sınır belirlenmeden verilen kredi mektubundan yararlanan kişinin ilişkiye açıkça uygun olmayan fazla isteminin, mektup gönderilen tarafından gönderene bildirilmesidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.515/2, bu durumda hem bildirim yapılmasını hem cevap alınana kadar ödemenin ertelenmesini zorunlu tutar. Yalnız yüksek tutar bulunması yeterli değildir; üst sınırın bulunmaması ve istemin ilgili kişiler arasındaki ilişkiye açıkça uygun olmaması birlikte gösterilmelidir.

Kredi mektubunda aşırı istem bildirim dilekçesini Word olarak indir. Düzenlenebilir örnek, mektup gönderilenden gönderene yöneltilir. Ekinde mektup, kabul, istem ve cevap çizelgesi vardır. Bu metin genel banka kredi başvurusu veya kredi emrinde kefalet sorumluluğuna itiraz örneği değildir.

Kredi mektubunun üç kişili yapısı

TBK m.515/1, kredi mektubunu gönderene ait, belirli kişiye istediği miktarda para veya benzeri şeyler verme konusundaki vekâleti içeren belge olarak tanımlar. Mektup gönderen, mektup gönderilen ve mektuptan yararlanacak belirli kişi birbirinden ayrılır. Bu bildirimde yazıyı hazırlayan kişi mektup gönderilendir. Muhatap ise gönderendir. Yararlananın ödeme talebi, bildirimin ekindeki olay kaydıdır; bildirimin gönderileceği kişi bu nedenle otomatik olarak yararlanan olmaz.

Başvuru öncesinde belgenin gerçek içeriği okunur. Üzerinde kredi mektubu adı yazması, içeriğinin mutlaka TBK m.515’e uygun olduğunu göstermez. Bağımsız garanti, banka teminat mektubu ve sıradan borç belgesi farklı ilişkileri düzenler. Tarafların görevleri ve belge içindeki ödeme yetkisi belirlenir. Bir kuruluş çalışanı üzerinden yazışma yapılmışsa çalışan ile sözleşme tarafı karıştırılmaz. Bildirim, gerçek gönderene veya yetkili temsilcisine ilişkin kayıt üzerinden hazırlanır.

Üst sınır bulunmaması nasıl belirlenir?

TBK m.515 kredi mektubunun üst sınır belirlenerek veya belirlenmeden verilmesine imkân tanır. İkinci fıkradaki özel bildirim ve erteleme yükümlülüğü üst sınır belirlenmemiş mektup içindir. Ana belgeyle birlikte ekler ve sonradan düzenlenen limit kayıtları okunmalıdır. Yalnız ilk sayfada tutar bulunmaması bütün belgelerde üst sınırın bulunmadığını göstermez. Gerçek limit başka bir ekle düzenlenmişse yokmuş gibi olay anlatımı yazılmaz.

Üst sınırın bulunmaması, para biriminin veya ödeme kapsamının da belirsiz olduğu anlamına gelmez. Belgede bu unsurlar varsa olduğu gibi aktarılır. Birden fazla mektup bulunuyorsa ilgili istemin hangisine dayandığı saptanır. Ayrı belgelerdeki sınırlar birleştirilerek yeni ve sınırsız bir mektup yaratılmaz. Bildirimde incelenen mektubun tarihi ve ayırt edici bilgisi yer alır. Böylece muhatap hangi yetkiye ve hangi ödeme istemine ilişkin açıklama beklendiğini belirleyebilir.

Her yüksek ödeme istemi aşırı istem değildir

Kanun yalnız rakamın büyük olmasına değil, istemin mektupla ilgili olanlar arasındaki ilişkiye açıkça uygun olmamasına bakar. Bu ilişkinin gerçek amacı, işlem kapsamı ve mevcut kayıtları açıklanır. Mektup gönderilen kendi iç bütçesini veya genel alışkanlığını tek başına kanuni ölçüt yerine koyamaz. Dosya ilişkisine uygun bir tutarı yalnız yüksek bulduğu için ikinci fıkradaki özel olay gibi yazmak doğru değildir.

Fazlalık açıklaması karşılaştırılabilir kayıtlarla kurulmalıdır. İstem edilen tutar, istem tarihi, kapsam ve ilişkinin gösterdiği ihtiyaç ya da işlem sınırı ayrı belirtilir. Kanun her dosya için değişmez yüzde, katsayı veya para tutarı koymaz. Somut karşılaştırma bulunmadan iki kat, üç kat gibi bir ölçü üretilmez. İstem sahibinin kimliği ve hangi mektuba dayandığı doğrulanır. Yararlanan tarafından yapılmamış bir talep, onun istemiymiş gibi bildirime eklenmez.

Bildirim ve ödeme ertelemesi birlikte uygulanır

TBK m.515/2’nin şartları oluştuğunda mektup gönderilen durumu gönderene bildirmeli ve cevap alınana kadar ödemeyi ertelemelidir. Bildirim gönderilmiş olması, ödemenin aynı anda yapılmasını bu özel hükme uygun hâle getirmez. Ödemenin ertelenmesi de gönderene bilgi verilmesinin yerine geçmez. Bu iki yükümlülük metinde ayrı ve açık biçimde kayda alınır. Hangi isteme ilişkin erteleme yapıldığı ve bildirimin hangi işlem için gönderildiği belirtilir.

Cevap alınana kadar erteleme, belirsiz bir gelecekte bütün ödeme ilişkilerini kalıcı olarak kapatma beyanı değildir. Gelen cevap kendi içeriği ve yetki kapsamıyla değerlendirilir. Yanıt alınmış olması tek başına herhangi bir tutarın koşulsuz ödenmesi anlamına gelmez. Vekâlet, kabul ve diğer ilgili hükümlerin durumu da incelenir. Bildirimde gerçekleşmemiş ödeme varmış gibi gösterilmez. Ödeme öncesi istemle sonradan yapılmış ödeme kayıtları ayrı tutulur.

Belirli miktar için kabul koşulu

TBK m.515/3, kredi mektubuyla verilen vekâletin ancak gönderilen tarafından belirli bir miktar için kabul edilmesi hâlinde geçerli olacağını düzenler. Bu koşul üst sınırın bulunmamasıyla karıştırılmamalıdır. Gönderenin mektupta bir üst sınır yazmamış olması, gönderilenin belirli miktar için kabulünün aranmadığı anlamına gelmez. Bildirim hazırlığında kabulün tarihi, içeriği ve miktarı mevcut belgeler üzerinden belirlenir.

Belirli miktar için kabul bulunmuyorsa varmış gibi beyan eklenmez. Başvurunun diğer koşulları değerlendirilirken bu gerçek durum ayrıca açıklanır. Örnekte kabul kaydı için ayrılan alan, yalnız mevcut kayıtla doldurulur. Yararlananın daha sonra istediği miktar ile önceden kabul edilen miktar aynı kabul edilmez. Aynı dosyada birden fazla kabul varsa her biri ilgili mektupla eşleştirilir. İşlemin kapsamı, yalnız ödeme talebi geldiği gerekçesiyle genişletilmiş sayılmaz.

Aşırı istemin gönderene bildirimi örneği

İstemin dayandığı ilişki hangi belgelerle açıklanır?

Mektupta tanımlanan iş veya ödeme amacı, ilgili anlaşmalar ve yararlananın istem belgesi birlikte okunur. Bildirim ilişkiye açık uyumsuzluğu gösterdiği için sadece tutar tablosu yeterli açıklama oluşturmaz. İlgili işlem veya ihtiyaç kaydıyla neden uyumsuzluk bulunduğu yazılır. Gönderene ait önceki gerçek talimatlar varsa eklenir. Dosyada bulunmayan ticari alışkanlık, bütçe veya masraf listesi sonradan üretilmiş gerçek gibi sunulamaz.

İstem para ve benzeri şeylere ilişkin olabileceğinden birim ve miktar doğru gösterilmelidir. Farklı para birimlerinin karşılaştırılması gerekiyorsa kullanılan gerçek kayıt ve hesap yöntemi açıklanır; kanunda değişmez bir kur bulunduğu iddia edilmez. Miktarı değişen istemlerde önceki ve yeni kayıtlar ayrı saklanır. Aynı istem iki kez alınmışsa iki ayrı borç doğmuş gibi çizelgeye eklenmez. Bildirim hangi son istemi değerlendirdiğini açıkça gösterir.

Kısmi işlem ve geçmiş ödeme kayıtları

Bir miktarın daha önce verilmiş olması, yeni istemin hukuki kapsamını kendiliğinden belirlemez. Önceki ödeme, hangi mektup ve istem için yapılmışsa o kayıtla eşleştirilir. Yeni istemin toplam mı, bakiye mi olduğu açıklanmalıdır. Bir tutarın kalan miktar olduğu ileri sürülüyorsa önceki ödeme hesabı gösterilir. Böylece eski ödeme yeni talebe yeniden eklenmez ve bildirilen fazla istemin neye ilişkin olduğu anlaşılır.

Bu örneğin ödeme erteleme kaydı henüz yapılmamış ilgili ödemeye yönelir. Daha önce yapılmış ödeme geriye doğru yapılmamış sayılmaz. Ödenen miktarın geri istenmesi ayrı talep ve ayrı hukuki inceleme gerektirir. Dilekçe geçmiş hesapları tek taraflı olarak silen bir belge gibi kullanılmamalıdır. Çizelge mevcut ödeme durumunu tarih ve kaynakla gösterir. Gerçek ödeme bulunmuyorsa boş alan tahminî dekont veya uydurma banka hareketiyle doldurulmaz.

Gönderene ulaşma ve cevabın içeriği

Gönderilen bildirimin tarihi, son metni, ekleri ve muhatabın alınma kaydı korunur. Yanıt veren kişinin gönderene ait işlem konusunda yetkisi belirlenir. Başka kişiden gelen genel açıklama, gönderenin bu mektuba ilişkin cevabı olarak kaydedilmez. Cevap belirli tutara veya yalnız ilişki açıklamasına yönelmişse bu kapsam yazılır. Kanuni erteleme kaydını bitiren cevabın alındığı an ile daha sonra verilen ödeme kararı ayrı tutulur.

TBK m.515/2 cevap için değişmez bir gün sayısı koymaz. Üç gün, yedi gün veya başka bir süre seçilerek kanuni cevap süresi diye sunulmaz. Somut anlaşmanın bildirim hükümleri ayrıca okunur. Cevap gelmemesi otomatik onay değildir. Ödemenin herhangi bir tarihte mutlaka yapılacağı da bu maddeden çıkarılmaz. Dosya, gerçek mektup, belirli miktar için kabul, istem ve yanıt zinciri üzerinden değerlendirilir.

Kredi emri hükümleriyle karıştırılmaması

TBK m.516, emir alanın kendi adına ve hesabına üçüncü kişiye kredi açması veya krediyi yenilemesine ilişkin kredi emrini düzenler. Emir verenin kefil benzeri sorumluluğu ve yazılı emir koşulu bu ilişkide yer alır. Kredi mektubunun TBK m.515’teki yapısı farklıdır. İkinci fıkradaki fazla istem bildirimi kredi emri verenin sorumluluğunu sona erdiren genel bir belge olarak kullanılmaz.

Bu ayrım için TBK 516 kredi emrinin yazılı şekli rehberi incelenebilir. Kredi emrinde önel nedeniyle sorumluluktan kurtulma bildirimi ise TBK m.518’deki farklı olayı ele alır. Buradaki başvuru ödeme istemini bildiren gönderilene aittir; yararlanana ek süre verme veya kefil gibi sorumluluğu kaldırma sonucu kendiliğinden kurmaz.

Vekâlet ve havale atfının sınırı

TBK m.515/1 kredi mektubunun vekâlet sözleşmesi ve havale hükümlerine tabi olduğunu belirtir. Bu atıf, ikinci fıkradaki özel koşulların atlanmasına izin vermez. İlgili genel hüküm uygulanırken somut kredi mektubunun tarafları, kabulü ve ödeme kapsamı korunur. Sıradan banka transferine ilişkin kaydı, yalnız ödeme hareketi bulunduğu için kredi mektubu olarak adlandırmak doğru bir nitelendirme değildir.

Başvurunun doğrudan hukuki dayanağı ikinci fıkradaki bildirim ve ertelemedir. Sözleşmenin sona ermesi, para alacağı, faiz veya zarar iddiası ayrıca incelenir. Bu metin bu diğer sonuçların tamamını gerçekleşmiş saymaz. Kredi mektubunun genel rehberi tanım ve kabul çerçevesini açıklar. Dilekçenin pratik işlevi ise belirli fazla istemi kayıt altına alarak doğru kişiye bildirmektir.

Çizelgede yapılacak son kontrol

Mektup tarihi, yararlananın istem tarihi, kabul kaydı ve gönderene bildirim aynı sıraya konur. Her satır yalnız gerçek belgeyi gösterir. Üst sınır alanı ile kabul miktarı alanı ayrı tutulur; birinin bilgisi diğerinin yerine yazılmaz. İlgili kişilerin unvanları ve belge numaraları doğrulanır. Eklerdeki tutar ile dilekçede açıklanan istem arasında fark varsa gönderimden önce giderilir. Düzeltilen çizelge yeni tarihli sürüm olarak saklanır.

Yararlanan istemini değiştirdiyse eski istem kaybedilmez; hangi kaydın yerine geçtiği belirtilir. Gönderenin cevabında yeni miktar veya kapsam varsa bu da eski mektup metninin içine sonradan eklenmiş gibi gösterilmez. Bildirim, kabul, cevap ve gerçekleşen ödeme kendi tarihleriyle tutulur. Bu yöntem, mevcut ödeme ertelemesinin hangi isteme ait olduğunu gösterir ve birbirinden farklı işlemlerin tek, sınırsız yetki ilişkisi gibi görünmesini önler.

Sık sorulan sorular

1. Bildirimi kim gönderir?

Mektup gönderilen, durumu mektup gönderene bildirir. Yararlananın ödeme istemi bildirimde açıklanan olaydır. Muhatap bilgileri bu üç kişinin gerçek rolüne göre hazırlanır; taraflar birbirinin yerine yazılmaz.

2. Hangi iki koşul birlikte aranır?

Üst sınır belirlenmemiş kredi mektubu bulunmalı ve yararlananın fazla istemi ilgili kişiler arasındaki ilişkiye açıkça uygun olmamalıdır. Yalnız tutarın yüksek olması özel hükmü uygulamak için yeterli açıklama değildir.

3. Yalnız bilgi verip ödeme yapabilir miyim?

TBK m.515/2’nin şartlarında kanun hem bildirim hem cevap alınana kadar ödeme ertelemesi ister. Bunlar birlikte uygulanır. Bilgi verilmesi ilgili ödemenin aynı anda yapılmasını kendiliğinden uygun hâle getirmez.

4. Üst sınır yoksa kabul miktarı da aranmaz mı?

TBK m.515/3 belirli miktar için kabul koşulunu ayrıca düzenler. Mektuptaki üst sınırın bulunmaması bu koşulu kaldırmaz. Gerçek kabul kaydı ayrı incelenir ve olmayan kabul beyanı eklenmez.

5. Kanun fazla istem için yüzde belirler mi?

Madde değişmez yüzde veya tutar belirlemez. İstem, ilgili kişiler arasındaki ilişkiye açık uyumsuzluk bakımından somut belgelerle karşılaştırılır. Dosya temeli bulunmadan sabit katsayı veya parasal sınır icat edilmez.

6. Cevap gelmeyince istem onaylanır mı?

TBK m.515/2 cevap alınana kadar ödeme ertelemesini düzenler. Sessizlik otomatik ödeme onayı olarak gösterilmez. Diğer sözleşme ve işlem koşulları kendi hükümleri üzerinden değerlendirilir.

7. Daha önce ödenen para bu yazıyla silinir mi?

Hayır. Gerçekleşmiş ödeme kendi kaydıyla korunur. Erteleme yapılmamış ilgili ödeme için açıklanır. Daha önce verilmiş miktarın geri istenmesi farklı talep ve farklı hukuki inceleme gerektirir.

8. Her banka teminat mektubu bu kapsama girer mi?

Belgenin adı tek başına yeterli değildir. TBK m.515’teki vekâlet içeren yapı gerçek içerikle belirlenir. Bağımsız garanti veya genel kredi sözleşmesi bu bildirim örneğine otomatik yerleştirilmez.

9. Üst sınır verilmiş mektupta örnek aynen kullanılır mı?

İkinci fıkranın özel yapısı üst sınır belirlenmemiş mektuptur. Gerçek sınır bulunan belge, sınır yokmuş gibi anlatılmaz. Talimat ve kabul kapsamıyla ilgili diğer meseleler ayrı değerlendirilir.

10. Word dosyasının ekleri nelerdir?

Mektup ve ekler, gerçek kabul kaydı, yararlananın istemi, açık uyumsuzluğu gösteren ilişki belgeleri ve işlem çizelgesidir. Olmayan limit, cevap veya ödeme kaydı sonradan üretilmiş delil gibi eklenmez.

Resmî kaynak ve dosya incelemesi

Kaynak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun güncel resmî metnidir. TBK m.515/1–3 ve kredi emri ayrımında m.516, 518 esas alınmıştır. TBMM kabul metni ayrıca erişilebilir. Örnek, belirli fazla istem için bildirim ve cevap beklenirken ödeme ertelemesine yöneliktir.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu sicil 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin’den Türkiye genelindeki sözleşme dosyalarını gerçek mektup, kabul, istem ve ödeme kayıtlarıyla değerlendirir. Mersin ofisi konumu. Başvuru, belgenin gerçek hukuki niteliği ve kanundaki özel koşullarıyla hazırlanır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Kredi Mektubunda Aşırı İstem Bildirim Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular