Gelir Tablosu ve Bilanço Sureti Talep Dilekçesi | TTK 437
Gelir tablosu ve bilanço sureti talep dilekçesi, anonim şirket pay sahibinin TTK 437/1 uyarınca bu iki belgenin örneğini gideri şirkete ait olmak üzere istemesi için hazırlanır. Kanun, finansal belgelerin incelemeye hazır bulundurulması yanında gelir tablosu ile bilançonun suretini istemeyi açıkça düzenler. Şirket merkezinde tabloya bakabilmek ve belgenin suretini edinmek farklı işlemlerdir. İlk başvuru belirli hesap dönemi, bilanço günü ve gerçek pay sahipliği kaydıyla şirkete yöneltilir.
Bu örnek halka açık olmayan anonim şirkette kayden izlenmeyen nama yazılı payların güncel sahibi olan yetişkin kişi içindir. Kişi yönetim kurulu üyesi veya denetçi sıfatıyla başvurmamaktadır. Tamamlanmış belirli hesap döneminin tabloları hazırlanmış, yaklaşan genel kurulun gündeminde bulunmaktadır. Başvuran yalnız o dönemin gelir tablosu ile o döneme ait bilançonun suretini ilk kez istemektedir. Şirketten ret cevabı gelmemiş; bilgi alma davası açılmamıştır. Bütün muhasebe arşivi, banka hareketleri veya özel denetim raporu aynı talebe eklenmemektedir.
TTK 437/1 gelir tablosu ve bilanço suretini açıkça düzenler
TTK 437/1’in son cümlesi her pay sahibinin gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebileceğini belirtir. Bu hak için azlık oranına ulaşma veya şirketin yönetiminde görev alma şartı getirilmez. Pay sahibi belirli belgeleri kendi sıfatıyla ister. Şirketin geçmiş satışına ilişkin bütün e-postaları görmek veya defterlerin tamamını kopyalamak gibi başka kapsamlı talepler aynı cümleye dayanılarak bu basit suret istemine eklenmez. Kanundaki iki belge talebin merkezidir.
TTK 437/6 bilgi alma ve inceleme hakkının esas sözleşmeyle veya şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamayacağını ve sınırlandırılamayacağını düzenler. Yalnız çoğunluk pay sahiplerine suret verildiğini bildiren iç uygulama, her pay sahibine tanınan hakkı ortadan kaldırmaz. Bu ilk başvuruda somut dönem ve belgeler belirtilir; bir kurul kararının hakkı yaratması beklenmez. Başvuranın pay sahipliğinin gerçek kayıtlarla belirlenmesi ise gereklidir. Pay sahibi olmayan üçüncü kişinin aynı şirketin bilançosunu merak etmesi bu sıfatın yerine geçmez.
TTK 437/4, ticari defter ve yazışmaların soruyla ilgili bölümlerinin incelenmesi için genel kurulun açık iznini veya yönetim kurulu kararını arar. Belirli gelir tablosu ve bilanço sureti için 437/1’deki doğrudan hak ile bu defter inceleme izni ayrı tutulur. Şirketin iki tablo sureti istemini tüm defter incelemesi gibi değerlendirmesi talebin kapsamını değiştirir. Başvuran da tablo suretlerini edinince bütün ham kayıtları sınırsız teslim alma hakkının doğduğunu ileri sürmez. Sonraki bilgi veya inceleme kendi dayanağıyla kurulmalıdır.
Dilekçede hesap dönemi ve bilanço günü birlikte yazılır
Şirketin gerçek hesap dönemi esas alınır. Her şirket için dönemin mutlaka takvim yılı olduğu kabul edilmez. Gelir tablosunun kapsadığı başlangıç ve bitiş, bilançonun ait olduğu günle birlikte belirlenir. Başvuruda yalnız son bilanço ifadesi kullanmak yerine istenen iki belgenin dönemi açık yazılır. Böylece başka yılın veya ara dönemin tablosu gönderildiğinde fark görülür. Örnekte tamamlanmış dönem tabloları yaklaşan genel kurulun mali tablo gündemiyle ilişkilidir; henüz tamamlanmamış dönemin tahmini sonucu istenmez.
TTK 514/1 yönetim kurulunun geçmiş hesap dönemine ait finansal tabloları, eklerini ve yıllık faaliyet raporunu bilanço gününü izleyen hesap döneminin ilk üç ayı içinde hazırlayıp genel kurula sunmasını düzenler. Hazırlama yükümü ile pay sahibinin hazır belgenin suretini istemesi iki farklı işlemdir. Bu örnekte tablolar hazırlanmıştır. Başvuran yeni tablo üretilmesi davası açıyor gibi yazmaz. Başka dosyada tablolar hiç hazırlanmamışsa bu durum, hazırlanmış suretin ilk teslimi örneğinden ayrı değerlendirilir.
Dilekçedeki şirket unvanı, hesap dönemi ve bilanço tarihi, çağrı ve gündem belgeleriyle kontrol edilir. Aynı gruptaki başka tüzel kişinin mali tablosu başvurunun yerine geçmez. Şirketin tekil gelir tablosu ile başka kapsamlı konsolide tablo da aynı başlık altında karıştırılmaz. Bu ilk metin ilgili anonim şirketin belirli dönem gelir tablosu ve bilançosuyla sınırlıdır. Gönderilen belgenin hangi şirket ve dönem için düzenlendiği okunamıyorsa gerçek kapsam şirketten açıklatılır; eksik başlık başvuranın varsayımıyla tamamlanmaz.
On beş gün incelemeye hazır tutma süresidir; genel cevap süresi değildir
TTK 437/1 finansal tabloları, konsolide finansal tabloları, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunu, denetleme raporlarını ve kâr dağıtım önerisini genel kuruldan en az on beş gün önce şirketin merkez ve şubelerinde incelemeye hazır bulundurmayı düzenler. Aynı fıkra finansal ve konsolide tabloların bir yıl süreyle bilgi edinmeye açık tutulmasını da belirtir. Bu süre düzeni ile iki belgenin suretini isteme hakkı birlikte okunur. On beş gün, her suret talebine verilecek cevabın sabit son günü değildir.
Örnekte çağrısı yapılmış yaklaşan genel kurulun gerçek tarihi bilinmektedir. Tabloların hazır tutulması gereken dönem içinde şirket merkezine ilk suret istemi yöneltilir. Dilekçede başvuru tarihi ve toplantı tarihi ayrı gösterilir. Genel kuruldan hemen önce başvurulması kanuni hazır tutma yükümünü son birkaç saate indirmez. Aynı şekilde şirketin bu ilk istemi aldığı gün geçmiş bütün inceleme kayıtlarının oluştuğu kabul edilmez. Hazır bulundurulma ve suret teslimi gerçek işlemlerle belgelenir.
Şirketin mali tabloları bir yıl açık tutma düzeni, başvuranın ilk dilekçesine bir yıllık bekleme talimatı olarak yazılmaz. Açık ret ortaya çıkarsa 437/5’teki ayrı başvuru düzeni dikkate alınır. Henüz ret bulunmayan bu örnekte gerçekleşmiş ret tarihi veya mahkemeye başvuru süresi uydurulmaz. Talep belirli iki belgenin hazırlanmış suretinin verilmesidir. Diğer raporların yerinde incelenmesi veya toplantıda soru sorulması bu iki sureti istemenin yerine geçen işlem kabul edilmez.
Suret şirket gideriyle istenir; özel onay ve bütün arşiv genişlemesi yapılmaz
TTK 437/1 suretin giderini şirkete yükler. Başvuranın yalnız düşük pay oranı taşıması nedeniyle bu doğrudan gideri onun üstlenmesi kanundaki ifadeyle bağdaşmaz. Örnek, şirkette hazırlanmış iki belgenin okunabilir ve eksiksiz suretidir. Kanunda bu istem için zorunlu noter onaylı suret şartı yazmaz. Pay sahibi özel bir noter işlemi veya farklı hizmet talep etmedikçe böyle ek biçim ve masrafı zorunlu kanuni koşul olarak metne koymaz. Suretin gerçek asıl belgeyi yansıtması ayrı kontrol edilir.
Başvuruda teslimin belirli şirkette elden yapılması istenir; ayrıca gerçek uygun teslim randevusunun bildirilmesi talep edilir. Başvuran, kanunun yazmadığı her şirkete mutlaka belirli dijital dosya biçimi hazırlama borcu yüklemez. Bununla birlikte gönderilen suretin bazı satırları kapalı, sayfaları eksik veya okunamaz olması talebin tam karşılandığını göstermez. Belge adları ve sayfa bütünlüğü kontrol edilir. Bir kâr dağıtım önerisi veya satış sunumu, gelir tablosu ve bilanço yerine teslim edilmiş sayılmaz.
Başvuranın güncel pay defteri kaydı ve kimliği sunulur. Temsilci aracılığıyla talep yapılmış dosyada gerçek yetki ayrıca gösterilir. Bu örnekte başvuran yetişkin pay sahibinin kendisidir; birlikte mülkiyet, intifa veya tüzel kişi temsil yapısı yoktur. Şirketin tüm pay sahiplerinin kimlik ve banka bilgileri eklenmez. İstenen iki belgenin kendisi şirket hesabına ilişkindir; pay sahipliği doğrulaması için gereksiz üçüncü kişi arşivi talep alanına genişletilmez. Belge ve sıfat kontrolü birbirinden ayrılır.
Anonim şirketten gelir tablosu ve bilanço sureti isteme dilekçesi
Gelir tablosu ve bilanço sureti talebini Word olarak indir. Belirli hesap dönemi tabloları hazırlanmış ve yaklaşan genel kurulun gündeminde bulunan güncel anonim şirket pay sahibi için hazırlanmıştır. Son hazırlık sayfası şirkete verilmez.
[ANONİM ŞİRKETİN TAM UNVANI] YÖNETİM KURULUNA
Başvuran pay sahibi: [Ad soyad, kimlik, adres ve iletişim]
Şirket: [Unvan, merkez, MERSİS ve sicil numarası]
Pay kaydı: [Nama yazılı pay grubu, adet, itibari değer ve güncel defter kaydı]
Konu: TTK 437/1 uyarınca belirli dönem gelir tablosu ve bilançonun şirket gideriyle suretinin verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Halka açık olmayan şirketin kayden izlenmeyen nama yazılı paylarının güncel pay defterinde kayıtlı sahibiyim. Başvuruyu yönetim kurulu üyesi veya denetçi sıfatıyla değil, kendi pay sahipliği hakkımla yapıyorum. İlgili kayıt ve kimlik bilgileri ekte sunulmuştur.
2. Şirketin [gerçek başlangıç ve bitiş] hesap dönemine ait tabloları hazırlanmış olup [gerçek genel kurul tarihi] toplantısının [ilgili mali tablo gündem maddesi] kapsamındadır. Çağrı ve gündem belgesi sunulmuştur.
3. Talebim yalnız belirtilen dönemin gelir tablosunun ve [gerçek bilanço günü] tarihli şirket bilançosunun birer suretidir. Başka dönem, başka grup şirketi veya bütün ticari defter/yazışma arşivinin teslimini bu dilekçede istemiyorum.
4. TTK 437/1 her pay sahibinin gelir tablosuyla bilançonun suretini gideri şirkete ait olmak üzere isteyebileceğini düzenler. Hazırlanmış iki belgenin okunabilir ve eksiksiz suretlerinin bu doğrudan hak kapsamında verilmesini istiyorum.
5. Suretleri şirketin [gerçek merkez adresi] adresinde kendi adıma teslim almak üzere uygun gerçek teslim tarih ve saatinin [iletişim bilgisi] üzerinden bildirilmesini talep ediyorum. İlgili belgelerin şirket ve dönem başlıkları ile tüm sayfalarının korunmasını istiyorum.
6. Bu başvuru iki belge sureti için ilk istemimdir. Daha önce gerçekleşmiş ret veya açılmış mahkeme başvurusu bildirmiyorum. Teslim kayıtlarında hangi iki belgenin hangi döneme ilişkin verildiğinin açık gösterilmesini talep ediyorum.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.437/1 ve m.437/6; hazırlanmış tabloların niteliği bakımından m.514 ve m.515.
SONUÇ VE TALEP: Belirtilen hesap döneminin gelir tablosu ile belirtilen bilanço günü bilançosunun birer eksiksiz ve okunabilir suretinin gideri şirkete ait olmak üzere verilmesini; gerçek teslim düzeninin ve verilen belgelerin kaydının tarafıma bildirilmesini talep ederim.
EKLER: 1. Güncel kendi pay sahipliği kaydı. 2. Başvuranın kimlik bilgisi. 3. Gerçek genel kurul çağrısı ve gündemi. 4. İlgili hesap dönemi ve tablo başlığını belirleyen mevcut kayıt.
[Gerçek tarih]
[Pay sahibinin adı ve imzası]
Teslim edilen iki tablo ayrı ad ve sayfa kaydıyla doğrulanır
Şirketin cevabında belge adı, hesap dönemi ve bilanço günü bulunur. Gelir tablosu teslim edilip bilanço verilmemişse ilk istemin yalnız bir bölümü karşılanmıştır. Bir dosyanın adı bilanço olsa da içeriği farklı şirketin tablosuysa belge uyuşmazlığı kaydedilir. Başvuran eksikliği belirli sayfa veya başlıkla açıklar. Genel bir bilgi verilmedi beyanı yerine hangi belgenin hangi bölümünün eksik kaldığı gösterilir. Elden teslimde gerçek teslim tarihi ve verilen belge listesi saklanır.
Şirketin gönderdiği suret, aynı dönem için genel kurula sunulan belgeyle karşılaştırılır. Rakam, tarih veya dönem başlığında fark varsa iki gerçek sürüm birlikte korunur. Başvuran karşılaştırma sırasında kendi düzeltmesini şirket belgesinin içine işlemeyerek ayrı not tutar. Böylece asıl gönderilen suretin ne olduğu sonradan anlaşılır. Belgenin tamamını görmeden yalnız tek hesap kaleminden kesin şirket zararı veya yolsuzluk sonucu çıkarılmaz. Tablolar, sonraki soruların belirlenmesinde dayanak olur; ayrı uyuşmazlığın kendiliğinden hükmü değildir.
Finansal tabloyu edinmek onu onaylamak veya kâr alacağı doğurmak değildir
TTK 515/1 mali tabloların şirketin malvarlığı, borç ve yükümlülükleri, öz kaynakları ve faaliyet sonuçlarını tam, anlaşılabilir ve karşılaştırılabilir şekilde dürüst yansıtmasını düzenler. Bu ilke, suretin gerçek tabloyla aynı içeriği taşımasının önemini açıklar. Başvuranın suret alması, tablodaki her işlemi onayladığına ilişkin oy veya ibra beyanı değildir. Belge teslimi ile genel kurulda verilecek oy ayrı tutulur. Suret isteme dilekçesine önceden hazırlanmış onay iradesi eklenmez.
TTK 508/2 yıllık kârın yıllık bilançoya göre belirlendiğini; 509/2 kâr payının net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabileceğini düzenler. Bu nedenle gelir tablosu ve bilanço, kâr değerlendirmesinin ilgili mali belgeleridir. Ancak suretin teslimi belirli tutarda kâr payının başvurana hemen ödenmesi kararı değildir. Bu örnek alacak tahsil dilekçesi olarak kullanılmaz. Dağıtımın gerçek kararı ve kendi hukuki şartları ayrıca incelenir; görülen kâr rakamı doğrudan kişisel banka alacağı yazılmaz.
İlk istemin cevabı sonraki başvurunun gerçek kaydıdır
TTK 437/5 açık ret halinde reddi izleyen on günü; cevapsızlık, erteleme veya kanundaki diğer bilgi alamama hallerinde makul süre sonrasını düzenler. Bu iki zaman düzeni tek sabit cevap süresine çevrilmez. İlk istemin gerçek ulaşması ve şirketin cevabı saklanır. Açık ret oluşmuş dosyada aynı dilekçeyi tekrar göndermek on günlük mahkeme süresini otomatik yenilemez. Bu yazı ilk suret istemine özgüdür; gerçekleşmiş ret sonrası dava için sitedeki ayrı TTK 437/5 örneği kullanılır.
Sık sorulan sorular
Gelir tablosu ve bilanço sureti hangi maddeye dayanır?
TTK 437/1 her pay sahibine bu iki belgenin suretini şirket gideriyle isteme hakkı verir.
Bu istem için azlık oranı gerekir mi?
Hayır. Hak her pay sahibine tanınmıştır; yönetici veya denetçi olmak gerekmez.
Suretin giderini kim karşılar?
TTK 437/1’in açık düzenlemesine göre şirket karşılar.
Şirket merkezinde belgeyi görmek suret teslimi mi?
Hayır. İnceleme ve gelir tablosuyla bilançonun suretini edinme ayrı işlemlerdir.
On beş gün her talebin cevap süresi mi?
Hayır. Kanundaki on beş gün genel kuruldan önce belgelerin incelemeye hazır tutulmasıyla ilgilidir.
Tüm defterler bu dilekçeyle istenir mi?
Hayır. Bu metin iki suretle sınırlıdır. Defter ve yazışma incelemesi TTK 437/4’te ayrıca düzenlenir.
Suret zorunlu noter onaylı mı olmalı?
TTK 437/1 bu doğrudan istem için zorunlu noter onayı şartı koymaz.
Suret almak tabloları onaylamak mı?
Hayır. Teslim alma ile genel kurulda verilen oy ve onay ayrı işlemlerdir.
Açık ret sonrası yeniden istem on günlük süreyi yeniler mi?
Hayır. TTK 437/5’teki açık ret süresi ayrı korunur; tekrar ilk istem bunun yerine geçmez.
Word hazırlık sayfası şirkete verilir mi?
Hayır. Gerçek pay, dönem ve teslim bilgileri tamamlanır; hazırlık sayfası çıkarılır.
Resmî kaynaklar ve ilgili yazılar
Temel dayanak Türk Ticaret Kanunu m.437/1 ve 6’dır. Suret, mali tablo hazırlama ve dürüst resim hükümleri İBB Türk Ticaret Kanunu PDF’sinden m.437, 514 ve 515 üzerinden okunabilir. Şirket mevzuatı için Ticaret Bakanlığının şirketler ve ticaret sicili mevzuatı sayfası kullanılır.
Daha geniş hakkın çerçevesi için pay sahibinin bilgi ve belge hakkı; gerçekleşmiş ret veya engelleme için bilgi alma davası dilekçesi; ayrı rapor için özel denetim raporu sureti talebi yazıları okunabilir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki anonim şirket dosyalarında gerçek pay sahipliği, dönem, hazırlanmış mali tablo ve teslim kaydı birlikte incelenir. İlk suret istemi TTK 437/1’deki iki belge hakkına göre hazırlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
