Anonim Şirket Pay Sahibinin Bilgi Alma Davası Dilekçesi 2026 | TTK 437/5

Kısa ve net cevap: Anonim şirket pay sahibinin TTK m.437 kapsamındaki bilgi alma veya inceleme talebi reddedilirse, pay sahibi reddi izleyen 10 gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Talep açıkça reddedilmemiş; cevapsız bırakılmış, ertelenmiş veya verilen cevap gerçekte bilgi sağlamamışsa kanun makul süre içinde mahkemeye başvuruyu öngörür. Başvuru basit yargılama usulüne göre görülür ve TTK m.437/5 uyarınca mahkemenin kararı kesindir.

• TTK 437 bilgi alma hakkının kapsamı
• Hangi bilgiler istenebilir?
• İnceleme hakkı
• Şirket sırrı gerekçesiyle ret
• 10 günlük dava süresi
• Cevapsızlık ve makul süre
• Görevli ve yetkili mahkeme
• Özel denetimle bağlantı
• Gerekli belgeler
• 2026 dava dilekçesi örneği
• Sık yapılan hatalar
• Sık sorulan sorular

TTK 437 bilgi alma ve inceleme hakkı nedir?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.437, anonim şirketlerde her pay sahibine şirket işleri hakkında bilgi alma ve belirli şartlarla ticari defter ve yazışmaların ilgili kısımlarını inceleme hakkı tanır. Bu hak azlık oranına ulaşma şartına bağlı değildir. Bir pay sahibi dahi kanuni sınırlar içinde bu hakkı kullanabilir. TTK m.437/6 gereğince bilgi alma ve inceleme hakkı esas sözleşmeyle veya şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

Hakkın amacı, pay sahibinin genel kurulda oy kullanma, ibra, sorumluluk, özel denetim ve diğer ortaklık haklarını bilinçli biçimde kullanabilmesidir. Bu nedenle talebin şirket işleriyle gerçek bir bağlantısı bulunmalı ve istenen bilgi somutlaştırılmalıdır. Şirketin tüm arşivinin sınırsız biçimde teslimini istemek yerine işlem, tarih, dönem, sözleşme, ödeme veya karar gösterilmelidir.

Pay sahibi hangi bilgileri isteyebilir?

TTK m.437/2 uyarınca pay sahibi genel kurulda yönetim kurulundan şirketin işleri hakkında; denetçilerden ise denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Verilecek bilginin özenli, gerçeğe ve hesap verme ilkelerine uygun olması gerekir. “Şirket sırrıdır” veya “pay sahibini ilgilendirmez” biçimindeki genel ifadeler kanundaki somut ret mekanizmasının yerine geçmez.

Örneğin “şirketin bütün hesaplarını istiyorum” yerine, “2025 hesap döneminde ilişkili X Ltd. Şti.’ye yapılan 4.200.000 TL ödemenin dayanak sözleşmesi, bu ödemeyi onaylayan yönetim kurulu kararı ve muhasebe kaydı hakkında bilgi verilmesi” biçimindeki talep, uyuşmazlığın sınırını açıkça gösterir. Yönetici veya hâkim ortakla yapılan ilişkili taraf işlemleri, şirket varlığının devri, önemli borçlanmalar, sermaye artırımına ilişkin değerleme, belirli yönetici ödemeleri ve önemli sözleşmeler somut olaya göre bilgi talebinin konusu olabilir.

Başka pay sahibine verilen bilgi neden önemlidir?

Pay sahiplerinden birine bu sıfatı nedeniyle genel kurul dışında şirket işleri hakkında bilgi verilmişse, başka pay sahibinin istemi üzerine aynı bilginin aynı kapsam ve ayrıntıda verilmesi gerekir. Böyle bir durumda pay sahipleri arasında bilgi eşitliği önem kazanır. Şirketin belli bir ortak grubuna düzenli rapor, sunum veya finansal veri gönderdiği halde diğer pay sahibine aynı bilgiyi vermemesi, dava dilekçesinde somut kayıtlarla gösterilebilir.

İnceleme hakkı nasıl kullanılır?

Bilgi alma hakkı soru sorup cevap almaya; inceleme hakkı ise ticari defter ve yazışmaların ilgili bölümlerine erişmeye yöneliktir. TTK m.437/4 uyarınca ticari defterlerle yazışmaların pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi genel kurulun açık iznine veya yönetim kurulunun kararına bağlıdır. İzin verilirse inceleme uzman aracılığıyla da yapılabilir.

Dava dilekçesinde “bütün defterleri görmek istiyorum” şeklinde belirsiz bir istem yerine, hangi defterin hangi hesap dönemindeki hangi bölümünün incelenmek istendiği açıklanmalıdır. Örneğin belirli bir taşınmaz satışına ilişkin yönetim kurulu kararı, yevmiye kaydı, satış sözleşmesi ve tahsilat kaydı birlikte gösterilebilir.

Şirket hangi durumda bilgi vermeyi reddedebilir?

TTK m.437/3’e göre bilgi verilmesi, istenen bilginin açıklanması hâlinde şirket sırlarının ortaya çıkacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye gireceği gerekçesiyle reddedilebilir. Ret gerekçesi somut olmalıdır. Hangi bilginin hangi şirket sırrını açığa çıkaracağı veya hangi meşru menfaati nasıl tehlikeye sokacağı açıklanmalıdır.

Pay sahibinin yönetimle uyuşmazlık yaşaması, azlık oranını taşımaması veya sorunun yönetim kurulunu rahatsız etmesi tek başına kanuni ret sebebi değildir. Buna karşılık devam eden ihalenin henüz açıklanmamış fiyat stratejisi, korunması gereken müşteri sırrı veya üçüncü kişiye ait gizli veri gibi hususlarda somut ret gerekçesi bulunabilir. Mahkeme talebin kapsamıyla korunması gereken şirket menfaati arasındaki dengeyi inceler.

TTK 437/5’e göre 10 günlük dava süresi

Bilgi alma veya inceleme talebi açıkça reddedilmişse, TTK m.437/5 reddi izleyen on gün içinde mahkemeye başvuru öngörür. Genel kurulda sözlü ret verilmişse talebin, ret cevabının ve gerekçesinin tutanağa yazdırılması önemlidir. Yönetim kurulunun yazılı ret cevabı varsa cevabın tebliğ veya öğrenme tarihi belgelenmelidir.

Ret sonrası şirkete yeniden başvuru yapılması, on günlük özel sürenin kendiliğinden yeniden başlaması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle açık ret varsa mahkeme başvurusu süresi öncelikle korunmalıdır.

Talep cevapsız bırakılırsa ne zaman dava açılır?

Talep cevapsız bırakılmış, ertelenmiş veya verilen cevap pay sahibinin gerçekte bilgi almasını sağlamamışsa kanun “makul süre içinde” başvuru imkânı tanır. Burada sabit bir gün sayısı yoktur. Talebin şirkete ulaştığı tarih KEP, noter, iadeli taahhüt veya genel kurul tutanağıyla belgelenmeli; aradan geçen süre ve şirketin sessizliği dilekçede kronolojik olarak gösterilmelidir.

Makul süre ifadesi sınırsız bekleme hakkı anlamına gelmez. Pay sahibinin bilgiye hangi genel kurul, sorumluluk, özel denetim veya başka ortaklık hakkı için ihtiyaç duyduğu da süre değerlendirmesinde somutlaştırılabilir.

Görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

TTK m.437/5 açık hükmüne göre görevli ve yetkili mahkeme şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesidir. Şirketin yalnız şubesinin bulunduğu yer veya pay sahibinin ikametgâhı sırf bu nedenlerle yetkili hâle gelmez. Güncel merkez adresi ticaret sicili kayıtlarından doğrulanmalıdır.

Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir ve kanun mahkeme kararının kesin olduğunu düzenler. Bu nedenle talep sonucu belirli ve icra edilebilir biçimde kurulmalıdır.

Mahkemeden hangi karar istenmelidir?

Mahkemeden “şirketin bütün bilgilerinin verilmesi” şeklinde genel bir hüküm istenmemelidir. Her soru ve inceleme talebi ayrı bent yapılmalıdır. Örneğin belirli taşınmaz satış bedelinin ve ödeme tarihinin açıklanması, o satışa ilişkin yönetim kurulu kararının ilgili bölümünün incelenmesi, alıcı şirketle ilişkili taraf bağlantısının açıklanması ve belirli banka kaydının ilgili bölümünün uzman aracılığıyla incelenmesi ayrı ayrı talep edilebilir.

Özel denetim talebiyle bağlantısı

TTK m.438 uyarınca özel denetim talebinin kullanılabilmesi bakımından pay sahibinin bilgi alma veya inceleme hakkını daha önce kullanmış olması önemlidir. Bu nedenle TTK 437 sürecinin tutanak ve yazılı başvuruyla belgelenmesi, sonraki özel denetim başvurusunun hukuki zemini bakımından da değerlidir. Konu hakkında özel denetim talebi rehberi ile anonim şirket bilgi alma ve inceleme hakkı rehberi birlikte incelenebilir.

Dava için gerekli belgeler

• Pay defteri, pay senedi veya MKK kaydı,
• şirketin güncel ticaret sicili kayıtları,
• genel kurul çağrısı ve gündemi,
• genel kurul toplantı tutanağı ve bilgi talebi kaydı,
• yönetim kuruluna veya şirkete yapılan yazılı talep,
• ret cevabı veya cevapsızlığı gösteren KEP/noter/teslim kaydı,
• talep edilen işlemi tanımlayan sözleşme, fatura veya başlangıç belgeleri,
• başka pay sahiplerine aynı konuda bilgi verildiğini gösteren kayıt varsa örneği,
• vekâletname.

2026 Anonim Şirket Pay Sahibinin Bilgi Alma Davası Dilekçesi Örneği

Sık yapılan hatalar

1. Açık ret hâlindeki 10 günlük süreyi kaçırmak.

2. Hangi bilgi ve belgenin istendiğini göstermeyen sınırsız talep yazmak.

3. Pay sahipliğini belgelememek.

4. Şirket merkezinden farklı yerde dava açmak.

5. Şirket sırrı savunmasına karşı talebin ölçülülüğünü ve gerekliliğini somutlaştırmamak.

Resmî kaynaklar

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi; şirketler ve ticaret siciline ilişkin ikincil mevzuat için Ticaret Bakanlığı kullanılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bilgi alma hakkı için yüzde kaç pay gerekir?

TTK m.437’de azlık oranı şartı yoktur; her pay sahibi hakkı kanuni sınırlar içinde kullanabilir.

Retten sonra dava süresi kaç gündür?

Açık ret hâlinde reddi izleyen 10 gündür.

Şirket cevap vermezse yine 10 gün mü?

Hayır. Cevapsızlık, erteleme veya fiilen bilgi alamama hâllerinde kanun makul süre içinde başvuruyu düzenler.

Dava nerede açılır?

Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde.

Mahkeme kararı istinaf edilebilir mi?

TTK m.437/5 bu başvuru üzerine verilen kararın kesin olduğunu düzenler.

Şirket her bilgiyi ticari sır diyerek reddedebilir mi?

Hayır. Ret gerekçesi somutlaştırılmalıdır.

Uzmanla inceleme yapılabilir mi?

Kanuni koşullarla inceleme hakkı uzman aracılığıyla kullanılabilir.

Genel kurulda sözlü talep yeterli mi?

Talep ve ret gerekçesinin tutanağa eksiksiz yazdırılması ispat açısından önemlidir.

Bilgi alma davası özel denetimden farklı mıdır?

Evet. Bilgi alma TTK m.437’de, özel denetim TTK m.438 ve devamında düzenlenir.

Limited şirkette TTK 437 uygulanır mı?

Limited şirket ortağının bilgi alma ve inceleme hakkı TTK m.614’te ayrıca düzenlenmiştir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Anonim Şirket Pay Sahibinin Bilgi Alma Davası Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular