Borcu İç Üstlenenden Güvence Talep Dilekçesi

Borcu iç üstlenenden güvence talep dilekçesi, mevcut borçlu ile iç üstlenme sözleşmesi yapan kişinin borçluyu henüz borcundan kurtarmadığı dosyada hazırlanır. Açık dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.195/3 hükmüdür: Borçlu, borcundan kurtarılmamışsa diğer taraftan güvence isteyebilir. Talebin muhatabı alacaklı değil, borçtan kurtarma yükümlülüğünü üstlenmiş sözleşme tarafıdır. Başvuruda iç üstlenmenin kapsamı, devam eden borç ve istenen güvencenin hangi yükümlülüğü karşılayacağı gösterilir. Güvence istemek, alacaklıya karşı borcun kendiliğinden sona erdiğini açıklamak değildir.

Bu Word örneği, borçludan iç üstlenene gönderilen doğrudan başvurudur. Alacaklının yeni borçluyu kabul etmesine ilişkin dış üstlenme sözleşmesi yerine kullanılmaz. Önce gerçek iç sözleşme ve borcun güncel durumu okunur. Ardından ödeme veya dış üstlenme yoluyla kurtulmanın gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenir. Güvence talebi halen devam eden kapsamla ilişkilendirilir. Dosyada olmayan iflas, haciz, kabul veya ödeme kaydı metne eklenmez. İkinci Word sayfası, iç ilişkiyle alacaklıya karşı dış ilişkiyi ayrı alanlarda izlemeye yarar.

İç üstlenme sözleşmesinin taraflarını belirleme

TBK m.195/1 uyarınca borçlu ile iç üstlenme sözleşmesi yapan kişi, borcu bizzat ifa ederek veya alacaklının rızasıyla borcu üstlenerek borçluyu borcundan kurtarma yükümlülüğü altına girer. İç sözleşmenin tarafları mevcut borçlu ve bu yükümlülüğü üstlenen kişidir. Başvuruda her iki tarafın gerçek kimlik veya unvanı yazılır. Alacaklı, iç sözleşmeye taraf olmamışsa o sözleşmenin üstleneni olarak gösterilmez. Taraf bilgisi, gönderilecek talebin doğru kişiye yönelmesini sağlar.

İç üstlenmenin dayanağı protokol, sözleşme veya gerçek anlaşma kaydıyla açıklanır. Sözleşmedeki borçtan kurtarma hükmünün hangi borcu kapsadığı okunur. Sadece bir kişinin ödeme için yardımcı olacağını söylemesi, kapsamı incelenmeden bütün borcun üstlenildiği kesin beyana dönüştürülmez. Borcun kaynağı, alacaklısı, kapsamı ve belirlenen yükümlülük gösterilir. İmzalı protokoldeki gerçek açıklama ile başvuranın çıkardığı hukuki sonuç ayrı tutulur. Dosyadaki karşı kayıtlar da incelemeden çıkarılmaz.

Bir şirket adına yapılmış anlaşmada yetkili kişi ile sözleşmenin tarafı şirket ayrılır. İletişim kuran çalışan, sadece görüşmeyi yürüttüğü için bütün borcu şahsen üstlenen kişi olarak yazılmaz. Birden fazla iç üstlenen varsa her kişinin gerçek taahhüt kapsamı okunur. Kanunda veya anlaşmada dayanağı görülmeden herkese aynı sınırsız sorumluluk yüklenmez. Borcun iç ve dış üstlenilmesi rehberi, bu iki ilişkinin genel hukuki çerçevesini açıklar.

Borçtan kurtarma için kanundaki iki yol

M.195/1 borcu bizzat ifa etme veya alacaklının rızasıyla üstlenme yollarını düzenler. İç üstlenen gerçek borcu usulüne uygun ödemişse ifa edilen kapsam incelenir. Ödeme tutarı, hangi borca yapıldığı ve alacaklıdaki güncel durum kayda alınır. Borcun bir bölümü karşılanmışsa bütün borç sona ermiş gibi yazılmaz. Tam ve geçerli ifa gerçekleşmişse de hâlâ aynı tutarda kurtarılmamış borç bulunduğu iddiası korunmaz. Güvence talebi güncel duruma dayanmalıdır.

İkinci yol, alacaklı ile üstlenen arasında dış üstlenmenin gerçekleşmesidir. TBK m.196/1, eski borçlunun yerine yenisinin geçmesini ve borçtan kurtulmasını bu sözleşmeye bağlar. Mevcut borçlu ile iç üstlenenin kendi aralarındaki anlaşması, alacaklının da yeni borçluyu kabul ettiği kayıt olarak kullanılamaz. Dış ilişkiye ait gerçek kabul veya sözleşme incelenir. Böylece güvence talebinin dayandığı “henüz kurtarılmama” durumu, yalnız iç protokole bakılarak belirlenmez.

TBK m.196/2’de iç üstlenmenin üstlenen veya onun izniyle borçlu tarafından alacaklıya bildirilmesi, dış üstlenmeye ilişkin öneri olarak düzenlenmiştir. Önerinin yapılmasıyla kabulün gerçekleşmesi farklı aşamalardır. M.196/3 açık veya örtülü kabulü ve kanundaki belirli davranışları düzenler. Başvuru, gerçek kabul durumunu kayıtlarından okur. Alacaklıya sadece evrak gönderilmiş olması, sonuçları incelenmeden tamamlanmış borçlu değişikliği olarak yazılmaz. İç üstlenene yöneltilen güvence mektubu da alacaklının kabul beyanı yerine konulmaz.

Devam eden borcun güncel kapsamı

Güvence istenecek borç için kaynak sözleşme, hesap veya diğer gerçek belge belirlenir. Güncel ana para, yapılmış ödemeler ve gerçek bağlı kalemler ayrı gösterilir. İç üstlenme tarihinde bulunan tutarın aynen kullanılması yerine son kayıtlar okunur. Sonraki ödeme veya geçerli kurtulma kaydı varsa hesaba etkisi işlenir. Başvuruda kanunda bulunmayan otomatik faiz, ceza veya masraf eklenmez. Her kalemin mevcut hukuki dayanağı ve ilgili tarih bağlantısı görünür olmalıdır.

Alacaklı tarafından gönderilmiş hesap açıklaması veya talep varsa kendi tarihiyle dosyaya alınır. Bu kayıt, iç üstlenenle kurulmuş anlaşmanın kapsamıyla karşılaştırılır. Alacaklının istediği bütün tutarların tartışmasız kabul edildiği beyanı eklenmeden önce borcun gerçek durumu incelenir. Güvence talebi, borçluya ait mevcut savunmaları incelemeden silen genel kabul metni değildir. Borcun ihtilaflı bölümü ve iç üstlenmenin o bölümle ilişkisi başvuruda doğru açıklanır.

Ödeme iç üstlenene yapılmış fakat alacaklıya ulaşmamışsa iki hareket ayrılır. Borçlunun iç sözleşme gereği verdiği karşılık, alacaklıya ifa edilmiş borç olarak sunulamaz. Paranın hangi işlem için gönderildiği dekont ve protokolle eşleştirilir. İç üstlenenin üçüncü kişiye yaptığı farklı ödeme de bu alacaklıya ifa yerine kullanılmaz. Güvence ihtiyacının kapsamı, alacaklıya karşı devam eden yükümlülük ve iç üstlenenin gerçek kurtarma borcu üzerinden kurulur.

İç sözleşmedeki karşı edim ve TBK 195/2

TBK m.195/2, borçlunun iç üstlenme sözleşmesinden doğan kendi borçlarını ifa etmedikçe diğer taraftan yükümlülüğünü yerine getirmesini isteyemeyeceğini düzenler. Bu hüküm dosyada açıkça değerlendirilir. İç sözleşmede borçluya yüklenen para, teslim veya başka edim varsa gerçek ifa durumu yazılır. Başvuran henüz yerine getirmediği edimi tamamlanmış gibi göstermez. Ödeme ve teslim belgeleri, sözleşmedeki karşılıkla ilişkilendirilir. İç ilişkinin hesabı, alacaklıya karşı borç hesabından ayrı tutulur.

Kanunun üçüncü fıkrasındaki güvence istemi, ilk fıkradaki borçtan kurtarma yükümlülüğüyle aynı sonuç cümlesi değildir. Başvurunun talep bölümü hangi hakkın kullanıldığını açıklar. Bu temel örnekte güvence istenir; doğrudan bütün borcun derhal alacaklıya ödenmesi şeklinde başka talep metne eklenmez. İç sözleşmenin karşı edim kayıtları inceleme için gösterilir. İkinci fıkra ve üçüncü fıkra, farklı konuları ve gerçek sözleşmenin yapısı korunarak birlikte okunur.

Karşı edimin kabulü hakkında uyuşmazlık varsa ilgili teslim, dekont ve cevap kaydı sunulur. Tarafların sadece birbirine farklı açıklamalar göndermiş olması, hangisinin doğru olduğunun başvuruda hükme bağlandığını göstermez. Talep eden kendi ifasını somut kayıtla açıklar ve farklı görüşün dayanağını belirli kalem üzerinden ister. İç üstlenme anlaşmasının tamamı okunmadan tek bir cümle seçilerek kapsam genişletilmez. Bu yaklaşım, güvence talebinin gerçek sözleşmeyle bağını korur.

İstenen güvencenin kapsamını açık yazma

M.195/3, borcundan kurtarılmamış borçluya diğer taraftan güvence isteme hakkı tanır. Hüküm her dosyada uygulanacak sabit güvence yüzdesi veya tek bir güvence aracı belirlemez. Başvuruda istenen kapsam, halen devam eden borç ve iç üstlenme yükümlülüğüyle ilişkilendirilir. Güvencenin tutarı, süresi ve hangi yükümlülük için istendiği yazılır. İç üstlenmeyle ilgisiz bütün gelecekteki borçları aynı talebe eklemek yerine belirli dosya sınırı korunur.

Önerilen güvence aracı varsa gerçek özellikleri açıklanır. Belgenin hangi taraflar arasında kurulacağı, kimin yararına kullanılacağı ve hangi borcu kapsayacağı belirlenir. “Güvence veriyorum” başlıklı sıradan ödeme sözü, içeriği incelenmeden etkili güvence olarak kabul edilmez. Güvencenin kurulmasına ilişkin şekil ve diğer hukuki koşullar seçilen araca göre ayrıca kontrol edilir. Bu yazı bütün güvence türlerinin geçerlilik koşullarını tek cümleyle tamamlayan sözleşme yerine geçmez.

Güvence tutarı belirlenirken daha önce borçtan kurtarılan bölüm dikkate alınır. Güvenceyle ödeme aynı muhasebe hareketi değildir. Güvence sunulması, alacaklıya karşı bütün borcun ifa edildiği kayıt olarak kullanılamaz. Fiili ödeme yapıldığında veya dış üstlenme gerçekleştiğinde ise güncel kapsam yeniden incelenir. Bir mektupta miktar belirtilmiş olması, kanunun bütün dosyalar için aynı miktarı zorunlu kıldığı şeklinde anlatılmaz. Talep, gerçek risk ve sözleşmenin kurtarma borcuyla bağlantısını göstermelidir.

Alacaklıya ait teminatlarla bu talebin farkı

Alacaklı lehine önceden verilmiş teminat ile borçlunun iç üstlenenden istediği güvence farklı ilişkileri ilgilendirir. TBK m.198, borçlu değişikliğinde bağlı haklara ve üçüncü kişi teminatlarına ilişkin hükümler içerir. Özellikle üçüncü kişi rehni ve kefilin sorumluluğunun devamı için yazılı rıza hükmü ayrıca incelenir. Bu düzenleme, m.195/3 adına bütün mevcut teminatların aynı şekilde devam ettiği veya kendiliğinden yeni güvenceye dönüştüğü iddiası olarak kullanılmaz.

Borca katılma da ayrı işlemdir. TBK m.201 kapsamında katılan, mevcut borçlunun yanında yer alır ve alacaklıya karşı onunla birlikte müteselsilen sorumlu olur. Bu sonuç borçlunun borçtan çıkarılmasıyla aynı değildir. Borca katılma rehberi bu farkı açıklar. Dosyada katılma anlaşması varsa borçlunun tamamen kurtarıldığı varsayılmaz. Temel güvence dilekçesi, gerçek iç üstlenme ve devam eden borç incelemesi için hazırlanmıştır.

Alacağın devrinde ise alacaklı tarafına ilişkin hak geçişi incelenir. Borçlu tarafındaki iç üstlenme bununla aynı işlem değildir. Alacağın devri rehberi farklı taraf değişikliğini açıklar. Başvuruda alacaklı değişmişse güncel alacaklı ve borç kayıtları doğru gösterilir; bu değişiklik tek başına iç üstlenenin borçluyu kurtardığı anlamında kullanılmaz. İşlemin adı, tarafları ve sonucu gerçek belgeden belirlenir.

Borcu iç üstlenenden güvence talep dilekçesi örneği

Örnek mevcut borçludan iç üstlenene gönderilir. Borcu iç üstlenenden güvence talep dilekçesini Word olarak indirin. Ek çizelge, borcun güncel durumunu ve iç sözleşmeden doğan edimleri ayrı kaydeder.

Gelen güvence ve kurtarma kaydını kontrol etme

Cevapta sunulan belgenin gerçekten hangi borcu güvenceye aldığı okunur. Tutar, süre, taraflar ve kurulma koşulları talep çizelgesiyle karşılaştırılır. Sadece yeni ödeme takvimi gönderilmişse takvim, güvence belgesiyle aynı nitelikte kaydedilmez. İç üstlenen borcu ödediğini açıklamışsa gerçek alacaklıya ifa ve güncel hesap incelenir. Dış üstlenme bildiriliyorsa kabul ve taraf değişikliği kaydı okunur. Güvence kurulmasıyla borçtan kurtarma birbirinden ayrı kontrol edilir.

M.195/3 bu mektup için bütün dosyalara uygulanacak yedi günlük cevap süresi belirlemez. Başvuruda önerilen tarih, dosyaya göre belirlenmiş teslim planı olarak açıklanır. Sessizlik otomatik güvence kuruluşu veya borcun sona ermesi sayılmaz. Alacaklıdan gelen usul belgeleri kendi başvuru yolu ve süresiyle değerlendirilir. Bu talebin gönderilmiş olması o belgelerin gerektirdiği işlemi tamamlamaz. Gönderim içeriği, ulaşma kaydı ve alınan cevaplar birlikte saklanır.

Sık sorulan sorular

Güvence isteminin açık kanun maddesi hangisidir?

TBK m.195/3, borçlunun borcundan kurtarılmamışsa diğer taraftan güvence isteyebileceğini düzenler. Muhatap iç üstlenendir; talep gerçek sözleşme ve devam eden borçla ilişkilendirilir.

İç anlaşma yapılınca alacaklıya karşı kurtulur muyum?

İç üstlenme tek başına dış ilişkide borçlu değişikliğini tamamlamaz. İfa veya alacaklıyla dış üstlenme yolunun gerçek kayıtları incelenir. Güvence talebi de alacaklı kabulü yerine geçmez.

Borcun bir bölümü ödenmişse nasıl yazarım?

İfa edilen bölüm gerçek ödeme ve alacaklı kaydıyla ayrılır. Henüz kurtarılmayan kapsam buna göre belirlenir. Önceki toplam, hiç ödeme yokmuş gibi kullanılmaz.

İç üstlenene verdiğim para alacaklıya ödeme midir?

İç sözleşmedeki karşılık ile alacaklıya yapılmış ifa ayrı hareketlerdir. Transferin kime ve hangi işlem için yapıldığı gösterilir. Alacaklıya ulaşmamış tutar borcun ödenmesi kaydı olarak yazılmaz.

Kendi karşı edimimi açıklamam gerekir mi?

M.195/2 iç sözleşmedeki kendi borçlarının ifasını düzenler. Gerçek edim durumu ve ilgili belgeler gösterilir. Yerine getirilmeyen edim tamamlanmış gibi sunulmaz; fıkraların farklı konuları birlikte incelenir.

Kanun belirli güvence yüzdesi koyuyor mu?

M.195/3 bütün dosyalar için sabit oran veya tek araç belirlemez. Güvence kapsamı devam eden borç ve sözleşmedeki kurtarma yükümlülüğüyle ilişkilendirilir. Öneri gerçek dosyaya göre hazırlanır.

Yeni ödeme sözü her durumda güvence midir?

Sunulan belgenin içeriği ve hukuki kuruluş koşulları okunur. Sıradan ödeme vaadi, niteliği incelenmeden etkili güvence olarak kaydedilmez. Seçilen aracın koşulları ayrıca denetlenir.

Borca katılma borçtan çıkmamı sağlar mı?

M.201’de katılan mevcut borçlunun yanında sorumlu olur. Bu sonuç eski borçlunun yerine yenisinin geçmesiyle aynı değildir. İşlemin gerçek türü ve kapsamı belirlenir.

Güvence gelince alacaklıya borç sona erer mi?

Güvence ile ifa veya dış üstlenme farklı işlemlerdir. Borçtan kurtulma kendi hukuki dayanağı ve kayıtlarıyla belirlenir. Güvence sunulması tek başına bütün borcun ödenmesi olarak yazılmaz.

Word örneğinde kanuni cevap günü var mı?

M.195/3 bu başvuru için genel sabit gün belirlemez. Önerilen plan dosyaya göre açıklanır. Gönderim ve cevap kayıtları saklanır; sessizlikle kabul sonucu eklenmez.

Resmî metin ve dosya incelemesi

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun resmî metninde m.195 ile ilgili m.196–198 ve 201 incelenmiştir. Kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Dilekçe hazırlanırken iç sözleşme, gerçek karşı edim, devam eden borç, yapılmış ifa ve alacaklının kabul kayıtları ayrı okunur.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde borcun üstlenilmesi ve sözleşme dosyalarını inceler. Mersin merkezli bürodan Türkiye genelindeki dosyalar yürütülür. Mersin büro konumu ulaşım bilgisini gösterir. Güvence isteminin kapsamı özgün sözleşme ve borcun güncel kayıtları üzerinden belirlenir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Borcu İç Üstlenenden Güvence Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular