Yeniden Dinlenen Tanığa Önceki Yeminin Hatırlatılması Dilekçesi | CMK 57 Word

Yeniden dinlenen tanığa önceki yeminin hatırlatılması dilekçesi, aynı soruşturma veya aynı kovuşturma evresinde daha önce yeminle dinlenmiş bir tanığın tekrar beyanı alınırken 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 57. maddesindeki usulün uygulanmasını istemek için hazırlanır. Bu başvuru, dosyada bulunmayan bir yemini varmış gibi kabul ettirmez. Önce ilk dinlemenin hangi evrede yapıldığı, tanığın gerçekten yemin edip etmediği ve yeni işlemin aynı evrede olup olmadığı tutanaktan doğrulanır. Bu üç koşul mevcutsa merci, tanığa yeniden yemin vermek yerine önceki yemini hatırlatmakla yetinebilir; kanundaki “yetinilebilir” sözcüğü bunun zorunlu değil, somut kayda bağlı bir usul seçeneği olduğunu gösterir.

CMK 57 uyarınca tanığa yeniden yemin verilir mi?

CMK m.57/1, “yemin ile dinlenen tanığın aynı soruşturma veya kovuşturma evresinde tekrar dinlenmesi” hâlinde yeniden yemin verilmeyip önceki yeminin hatırlatılmasıyla yetinilebileceğini düzenler. Bu nedenle madde, her tekrar dinlemede otomatik biçimde uygulanmaz. Önceki işlemde yemin bulunduğu ve iki dinlemenin aynı evre içinde kaldığı saptanmalıdır. Şartlar karşılandığında hâkim, mahkeme veya soruşturma evresinde tanığı dinleyen Cumhuriyet savcısı, önceki yeminin tarih ve tutanak yerini belirleyerek tanığa bu yemini açıkça hatırlatabilir.

Hüküm, yeni yemin verilmesini yasaklamaz; “verilmeyip … yetinilebilir” diyerek seçimlik bir kolaylık tanır. Bu yüzden dilekçenin sonucu “mahkeme mutlaka yeni yemin veremez” biçiminde kurulmaz. İstem, gerçek ilk tutanağın incelenmesi, CMK m.57 koşulları gerçekleşmişse önceki yeminin hatırlatılması ve seçilen yöntemin tutanağa geçirilmesidir. Önceki yemin belirsiz, eksik veya aynı evre dışında ise m.57’ye dayanılarak hatırlatma işlemi yapılması istenmez; tanığın güncel statüsüne göre CMK m.50–56 hükümleri uygulanır.

Önceki yeminin hatırlatılması için üç kanuni koşul

Tanığın ilk dinlemede yemin etmiş olması

Birinci koşul, önceki dinlemenin “yemin ile” yapılmış olmasıdır. İlk tutanakta yalnız “tanık dinlendi” veya “CMK hükümleri hatırlatıldı” yazması yeminin gerçekten yerine getirildiğini tek başına göstermez. CMK m.54 uyarınca yeminin hangi aşamada verildiği, m.55’teki uygun yemin biçiminin kullanılıp kullanılmadığı ve m.56’ya göre tanığın yemini bizzat yerine getirip getirmediği incelenir. Yemin tanıklıktan sonraya bırakılmışsa ilk tutanağın devamında işlemin tamamlandığını gösteren kayıt aranır. Yalnız sonraya bırakma kararı, tamamlanmış yemin değildir.

Yeni dinlemenin aynı evre içinde olması

İkinci koşul, iki dinlemenin aynı soruşturma veya aynı kovuşturma evresinde kalmasıdır. CMK m.2/1-e soruşturmayı, suç şüphesinin yetkili mercilerce öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen dönem olarak tanımlar. CMK m.2/1-f ise kovuşturmanın iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar sürdüğünü belirtir. Buna göre soruşturma sırasında Cumhuriyet savcısınca verilen yemin, iddianame kabul edildikten sonraki duruşmada m.57’nin “aynı evre” koşulunu karşılayan önceki yemin sayılmaz. Kovuşturmada tanık statüsü ve yemin şartları yeniden değerlendirilir.

Aynı kovuşturma evresindeki farklı celseler, kanunun evre tanımı içinde kalır. Bununla birlikte dosyanın birleştirilmesi, ayrılması, talimatla dinleme veya üst mahkeme süreci varsa yalnız dosya numarası benzerliğine bakılmaz; önceki yemin kaydının hangi dava ve hangi evreye ait olduğu açıkça saptanır. Talimat mahkemesinin aynı kovuşturma dosyası adına yaptığı dinleme, asıl mahkemece tutanak ve talimat evrakı üzerinden değerlendirilir. Başka soruşturma ya da başka dava dosyasındaki yemin, bu dosyada m.57 hatırlatmasının dayanağı yapılmaz.

Tanığın gerçekten tekrar dinlenecek olması

Üçüncü koşul, aynı tanığın yeniden beyanının alınacak olmasıdır. Önceki tutanağın okunması, tanığın yeni sorular için çağrılmasıyla aynı işlem değildir. Tanığın kimliği; adı, soyadı, dosyadaki kayıt ve gerektiğinde diğer ayırt edici bilgilerle eşleştirilir. Benzer isimli başka kişinin tutanağına dayanılmaz. Yeniden dinleme ara kararı, çağrı kâğıdı, SEGBİS bağlantı kaydı veya talimat yazısı gerçek işlem tarihini ve dinleme makamını gösterecek biçimde başvuruya yazılır.

Aynı soruşturma veya kovuşturma evresi nasıl belirlenir?

Soruşturma ve kovuşturma, aynı ceza muhakemesinin iki ayrı kanuni evresidir. Bu ayrımın pratik sonucu şudur: Cumhuriyet savcısının soruşturmada yemin vererek dinlediği tanık, iddianamenin kabulünden sonra mahkeme huzurunda ilk kez dinlenecekse m.57’ye dayanılarak yalnız soruşturmadaki yeminin hatırlatılmasıyla yetinilmesi istenmez. Mahkeme, tanığın güncel statüsünü belirler ve m.50–56 hükümlerine göre yemin işlemini yürütür. Buna karşılık aynı soruşturma sürerken savcı tarafından yeniden dinlenen veya aynı kovuşturma devam ederken sonraki celsede tekrar dinlenen yeminli tanık bakımından m.57 değerlendirilebilir.

Bozma sonrası devam eden yargılamada “aynı kovuşturma evresi” değerlendirmesi yalnız takvim hesabıyla kurulmaz. Kovuşturmanın hükmün kesinleşmesine kadar sürdüğüne ilişkin CMK m.2 tanımı dikkate alınır; ancak tanığın statüsünde, çekinme hakkı bakımından ilişkisinde veya yemin ehliyetinde değişiklik varsa önceki yemin kaydının bulunması bu yeni durumu ortadan kaldırmaz. Dilekçe, merciin güncel yemin statüsü incelemesini atlamasını değil, m.57 seçeneğini gerçek kayıtlarla değerlendirmesini ister.

Başvuruda “aynı evre” ifadesi soyut bırakılmaz. İlk dinlemenin tarihi ve tutanak sayfası, o tarihte dosyanın soruşturma mı kovuşturma mı olduğu, yeniden dinleme kararının tarihi ve yeni işlemin aynı evrede kaldığını gösteren dosya kaydı yazılır. İddianamenin kabul tarihi sınır noktasıdır. İddianame düzenlenmiş olsa bile henüz kabul edilmemişse kanundaki soruşturma evresi devam eder; kabul kararıyla kovuşturma başlar.

Önceki yemin neden tek başına yeterli değildir?

CMK m.57, önceki yemin hatırlatmasının kullanılabilmesini düzenler; tanığın yeniden dinlenmesindeki diğer usul işlemlerini kaldırmaz. Kimlik kontrolü, tanıklıktan çekinme nedenleri, belirli soruya cevap vermekten çekinme hakkı ve tanığın şüpheli, sanık veya mağdurla ilişkisi güncel kayıt üzerinden değerlendirilir. İlk dinlemede yetişkin ve yeminli olan kişinin sonraki dinlemede CMK m.45 kapsamındaki yeni bir yakınlık ilişkisi ileri sürmesi ya da belirli sorunun kendisini veya yakınını ceza kovuşturmasına uğratabileceğini bildirmesi hâlinde bu beyan ayrıca ele alınır.

CMK m.50’de sayılan yeminsiz dinlenecek kişiler bakımından m.57’nin dayanağı olan geçerli önceki yemin zaten bulunmamalıdır. CMK m.51 kapsamındaki yakın tanığın ilk işlemde yemin etmiş olması, sonraki dinlemede kendisine ait yeminden çekinme hakkının yok sayılmasına gerekçe olamaz. Mağdurun tanık olarak dinlenmesinde CMK m.236/1 yemin istisnası ayrıca uygulanır. Önceki yemin hatırlatması, bu özel hükümlerin yerine geçen genel bir formül değildir.

CMK m.53’teki kanuni uyarılar ile m.57 hatırlatması da birbirine karıştırılmaz. Gerçeği söylemenin önemi, yalan tanıklık suçunun sonucu, yemin ve duruşma salonundan izinsiz ayrılmama konusundaki açıklamalar; tanığın görev ve sorumluluğunu bildiren işlemlerdir. Önceki yeminin hatırlatılması ise yalnız yeniden yemin verilip verilmeyeceği sorununa ilişkindir. Birinin kaydı diğerinin yapıldığını otomatik olarak kanıtlamaz.

Dilekçe hangi makama ve ne zaman sunulur?

Kovuşturma evresinde dilekçe, ceza davasını gören mahkemeye esas numarasıyla sunulur. Tanık talimat yoluyla başka mahkemede dinlenecekse asıl mahkeme dosyası, talimat mahkemesi ve talimat numarası gerçek evraka göre birlikte gösterilir. Amaç, ilk yemin tutanağının yeni dinlemeyi yapacak merci önünde bulunmasını ve m.57 değerlendirmesinin tanık esas beyana başlamadan açıklığa kavuşmasını sağlamaktır.

Soruşturma evresinde başvuru, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet Başsavcılığına soruşturma numarasıyla verilir. CMK m.54/2 Cumhuriyet savcılarının soruşturma evresinde tanıklara yemin vereceğini açıkça düzenlediğinden, aynı soruşturmada tekrar dinleme kararı varsa ilk savcılık tutanağı incelenebilir. Kollukta alınan bilgi veya yemin kaydı içermeyen ifade, savcının verdiği kanuni yemin yerine konulmaz.

CMK m.57 bu dilekçe için günle hesaplanan özel bir süre öngörmez. Başvurunun işlevli zamanı, tekrar dinleme başlamadan öncedir. Duruşmada yeniden dinleme kararı o anda verilmişse talep sözlü olarak açıklanıp tutanağa geçirilir. Tanık beyanı bittikten sonra yapılacak başvuru, işlemi geriye dönük olarak değiştirmez; gerçek akışın tutanakta düzeltilmesini ve gerekiyorsa kanuna uygun işlemin yapılmasını hedefler.

Talebi destekleyen gerçek dosya kayıtları

Başvurunun merkezinde ilk dinleme tutanağı bulunur. Bu tutanakta tanığın kimliği, dinleme tarihi, işlemi yapan merci, yemin statüsü, yemin zamanı ve yeminin yerine getirildiğini gösteren bölüm ayrı ayrı işaretlenir. İlk yemin başka bir celse veya talimat tutanağındaysa belgenin tam tarihi, sayfası ve UYAP evrak adı yazılır. Yemin cümlesi görülmeden “önceden yemin etti” ifadesi kullanılmaz.

İkinci kayıt, tanığın tekrar dinleneceğini gösteren ara karar, çağrı kâğıdı, müzekkere veya talimat yazısıdır. Üçüncü kayıt, iki işlemin aynı evrede kaldığını gösteren dosya kronolojisidir. Soruşturmada iddianamenin kabul edilmediğini veya kovuşturmada davanın henüz kesin hükümle sona ermediğini ortaya koyan mevcut dosya bilgisi kullanılır. Başka dosyaya ait evrak, görülmeyen çağrı belgesi ya da oluşturulmamış SEGBİS kaydı ek listesine yazılmaz.

İlk tutanağın aslı dosyada zaten bulunuyorsa dilekçeye gereksiz suret eklemek yerine evrak tarihi ve adıyla dosyadan incelenmesi istenebilir. Tutanakta yemin kaydı yoksa bu sessizlik, gerçekte kesinlikle yemin yapılmadığına dair tek başına sonuç değildir; fakat m.57 uyarınca önceki yemini hatırlatma için gerekli olumlu kayıt mevcut değildir. Bu durumda merciin belirsizliği gidermesi ve kanuna uygun güncel yemin işlemini belirlemesi talep edilir.

Önceki yeminin hatırlatılması tutanağa nasıl yazılır?

Kovuşturma evresinde CMK m.219 duruşma için tutanak tutulmasını ve tutanağın hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanmasını emreder. CMK m.221/1-b, yargılama usulünün temel kurallarına uyulduğunu gösteren unsurların; m.221/1-d tanık ifadelerinin; m.221/1-g istemler ile reddedilen istemlerin gerekçesinin; m.221/1-h verilen kararların tutanakta yer almasını öngörür. CMK m.222 ise duruşmanın nasıl yapıldığının ve usule uygunluğunun ancak tutanakla ispatlanacağını belirtir.

Bu nedenle kayıt yalnız “önceki yemini hatırlatıldı” cümlesinden ibaret bırakılmaz. Hatırlatılan yeminin ait olduğu tarih ve celse, tanığın aynı kişi olduğunun tespiti, m.57’nin aynı evre koşulu, tanığa yapılan hatırlatma, tanığın yeni beyanının başlangıcı ve tarafların istemleri gerçek işlem sırasıyla gösterilir. Merci yeniden yemin vermeyi seçerse bu işlem de m.54–56’ya uygun gerçek biçimiyle yazılır. Yapılmayan bir hatırlatma veya yemin, matbu şablon nedeniyle yapılmış gibi tutanağa eklenmez.

Soruşturma tutanağında m.219–222, duruşmaya özgü başlıklarıyla doğrudan uygulanmaz. Buna rağmen ilk savcılık yemin kaydı, yeni dinlemenin aynı soruşturma içinde olduğu, m.57 tercihinin nasıl kullanıldığı ve tanığın yeni beyanı açıkça gösterilmelidir. Duruşma tutanağına ilişkin istem cümleleri soruşturma örneğine aynen taşınmaz; başlık ve sonuç gerçek makama uyarlanır.

CMK 57 önceki yeminin hatırlatılması dilekçesi Word örneği

CMK 57 önceki yeminin hatırlatılması dilekçesini Word olarak indir. Düzenlenebilir dosyada köşeli alanlar gerçek tutanak bilgileriyle doldurulmalı; ilk yemin, aynı evre veya tekrar dinleme kaydı doğrulanamıyorsa m.57 uygulanmış gibi sonuç yazılmamalıdır.

Yeniden dinleme sırasında yapılacak somut kontrol

Tanık çağrıldığında önce kimliği ve önceki tutanaktaki kişiyle eşleşmesi kontrol edilir. Sonra ilk yeminin tarih ve satırı dosyadan bulunur. Hangi evrede verildiği belirlenir; soruşturma yemini kovuşturmadaki ilk dinlemeye taşınmaz. Tanığın çekinme hakkı veya yeminsiz dinlenmesini gerektiren güncel bir durum bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulur. Bu kontroller tamamlanmadan standart bir “önceki yemin hatırlatıldı” kaydıyla esas sorulara geçilmemesi istenir.

Mahkeme veya savcılık m.57 yolunu seçerse hatırlatma tanık esas beyanına başlamadan açıkça yapılır. İşlemin ardından tutanak okunurken ilk yemin tarihi, aynı evre tespiti, hatırlatma ve taraf talebi kontrol edilir. Talep reddedilmişse kovuşturmada CMK m.221/1-g gereğince ret gerekçesinin yazılması istenir. Tutanak gerçek işlemden farklıysa imzalanmadan veya celse kapatılmadan düzeltilmesi talep edilir.

CMK 57 dilekçesinde yapılan somut hatalar

Birinci hata, ilk tutanağı görmeden tanığın yemin ettiğini kesin kabul etmektir. İkinci hata, soruşturmadaki yemini kovuşturmadaki ilk dinleme için “aynı evre” saymaktır. Üçüncü hata, kanundaki “yetinilebilir” ifadesini zorunlu yasak gibi sunarak yeniden yemin verilemeyeceğini yazmaktır. Dördüncü hata, başka dosyadaki yemini bu dosyanın önceki yemini yerine kullanmaktır. Beşinci hata, yalnız “uyarılar yapıldı” kaydını tamamlanmış yemin sanmaktır.

Altıncı hata, tanığın güncel çekinme hakkını ve m.50, 51 veya 236/1 statüsünü incelememektir. Yedinci hata, önceki yeminin hangi tarih ve tutanakta bulunduğunu belirtmemektir. Sekizinci hata, yapılmayan hatırlatmayı matbu tutanak cümlesiyle yapılmış göstermektir. Dokuzuncu hata, m.57 eksikliğinin beyanı kendiliğinden ve her durumda hükümsüz kıldığını ileri sürmektir; madde böyle otomatik bir sonuç düzenlemez. Onuncu hata, kanunda bulunmayan kesin bir başvuru süresi veya kabul garantisi yazmaktır.

İlgili dilekçe ve rehberler

İlk yeminin önce mi sonra mı verileceği için CMK 54 tanığın yemin zamanı dilekçesi, tanığa yapılacak kanuni açıklamalar için CMK 53 tanık uyarıları dilekçesi, yeminin tercümanla yerine getirilmesi için CMK 56/2 tanık yemini tercüman dilekçesi incelenebilir. Yakın tanığın yeminden çekinmesi CMK 51 dilekçesinde, yeminsiz dinlenecek küçük tanığın durumu CMK 50 dilekçesinde, tanıkların birbirini dinlememesi ise CMK 52 ayrı dinleme dilekçesinde açıklanmıştır.

Sık sorulan sorular

Önceki yeminin hatırlatılması zorunlu mudur?

Hayır. CMK m.57 “yetinilebilir” der. Şartlar bulunsa bile merci, somut işlemde yeniden yemin vermeyi seçebilir; tercih ve yapılan işlem tutanakta açıkça gösterilir.

Savcılıkta verilen yemin duruşmada hatırlatılarak kullanılabilir mi?

CMK m.57 aynı soruşturma veya aynı kovuşturma evresini şart koşar. İddianamenin kabulü soruşturmadan kovuşturmaya geçiştir; soruşturmadaki yemin, kovuşturmadaki ilk dinleme için aynı evre koşulunu karşılamaz.

Aynı kovuşturmanın sonraki celsesinde yeniden yemin gerekir mi?

Tanık ilk celsede geçerli biçimde yemin etmiş ve aynı kovuşturma evresinde yeniden dinleniyorsa mahkeme yeni yemin yerine önceki yemini hatırlatmakla yetinebilir. İlk tutanak ve güncel statü yine kontrol edilir.

İlk tutanakta yalnız “yasal uyarılar yapıldı” yazıyorsa CMK 57 uygulanır mı?

Bu ifade tek başına yemin kaydını göstermez. Önceki yeminin gerçekten verildiği ve yerine getirildiği olumlu kayıttan doğrulanmadan m.57 hatırlatması kurulmaz.

Tanık ilk dinlemede yeminden çekinmişse ne olur?

Ortada hatırlatılacak tamamlanmış bir yemin yoktur. Tanığın güncel statüsü CMK m.51 ve diğer ilgili hükümler uyarınca değerlendirilir; m.57 var olmayan yeminin yerine geçmez.

Başka ceza dosyasındaki yemin hatırlatılabilir mi?

Hayır. Madde, aynı soruşturma veya kovuşturma evresinde tekrar dinlenen tanığı düzenler. Başka dosyadaki yemin bu dosyanın m.57 şartını karşılamaz.

Önceki yeminin hatırlatılması CMK 53 uyarılarını kaldırır mı?

Hayır. CMK 57 yemin tekrarına ilişkindir. Tanığın görevi, çekinme hakları ve yeniden dinlemenin usulü güncel işlemde ayrıca ele alınır.

Hatırlatma yapılmadıysa tanık beyanı otomatik geçersiz midir?

CMK m.57 böyle bir otomatik sonuç düzenlemez. Gerçek işlem ve tutanak somutlaştırılır; eksikliğin giderilmesi ve delil değerlendirmesinde dikkate alınması yetkili merciden istenir.

Bu dilekçe için özel bir gün süresi var mıdır?

CMK m.57 özel bir gün sayısı belirlemez. Talep, yeniden dinleme başlamadan sunulmalı; işlem duruşmada ortaya çıkarsa sözlü istem derhâl tutanağa geçirilmelidir.

Mersin dışındaki dosyada bu Word örneği kullanılabilir mi?

Evet. CMK Türkiye genelinde uygulanır. Mahkeme veya savcılık adı, dosya numarası, ilk yemin ve yeniden dinleme kayıtları gerçek dosyaya göre uyarlanır. Büronun tek fiziki ofisi Mersin’dedir; diğer illerdeki dosyalar Mersin merkezli yürütülür.

Resmî mevzuat ve kurum kaynakları

CMK m.57’nin güncel kanuni metni için UYAP Mevzuat CMK m.57 ve TBMM 5271 sayılı Kanun kabul metni incelenmiştir. Tanığın ceza muhakemesindeki görevi ve yetkili makamlar için Adalet Bakanlığının Tanık kimdir? sayfası ile Tanık bilgilendirme broşürü kullanılmıştır. İnceleme tarihi 30 Eylül 2026’dır.