Yabancı Ülkelerde Buluşu Serbest Bırakma Talep Dilekçesi | SMK 116/6

Yabancı ülkelerde buluşu serbest bırakma talep dilekçesi, hizmet buluşunda tam hak talep eden işverenin patent almak istemediği ülkelerde çalışanın patent başvurusu yapabilmesini sağlamak için gönderilen yazıdır. Doğrudan dayanak 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.116/6 hükmüdür. İşveren, çalışanın talebi üzerine ilgili ülkeler için buluşu serbest bırakmak ve çalışana başvuru imkânı sağlamakla yükümlüdür. İşlem rüçhan hakkı süresinin geçirilmemesi açısından makul zamanda tamamlanır.

SMK 116/6 talebi hangi hak ilişkisine dayanır?

İlk inceleme işverenin hizmet buluşu üzerinde tam hak talep etmiş olmasıdır. Tam hak bildirimi, belirli buluşla eşleştirilir ve çalışana ulaştığı tarih kaydedilir. İşverenin yalnız kısmi hak istemesi veya henüz yazılı hak talebi yapmaması farklı hukuki durumlardır. Kısmi kullanım dosyası bu örnekte tam hak dosyası gibi gösterilmez. Tam hak bildiriminin hangi araştırma veya teknik çözümü kapsadığı gerçek yazı üzerinden belirlenir.

M.116/5, tam hak isteyen işverenin hizmet buluşunu yabancı ülkede korumak için de başvurabileceğini düzenler. M.116/6 ise patent almak istemediği ülkelerde çalışanın talebine bağlı serbest bırakmayı ele alır. İşverenin yabancı ülkelerdeki tercihi bu nedenle dosyanın temel bilgisidir. Türkiye’de başvuru bulunması, bütün yabancı ülkelerde koruma istendiği anlamına gelmez. Türkiye başvurusunun hiç yapılmamış olması da ayrı inceleme gerektirir.

Talep hazırlanırken tam ve kısmi hak talebi rehberindeki ayrım esas alınabilir. İşverenin Türkiye başvuru yükümlülüğüne ilişkin SMK 116 başvuru rehberi de kapsamı açıklar. Bu dilekçe yabancı ülke tercihine yöneliktir; Türkiye’deki yapılmamış başvuruya süre verme belgesiyle birleştirilmez.

İşverenin patent almak istemediği ülkeler nasıl belirlenir?

Ülke listesi işverenin gerçek açıklaması ve mevcut koruma planıyla hazırlanır. Belirli bir ülkede başvuru yapılmayacağı yazılı bildirilmişse belgenin tarihi ve ilgili satırı kayda alınır. İşveren yalnız mevcut başvuruları listelemişse listede yer almayan bütün ülkelerde patent istemediği sonucuna otomatik ulaşılmaz. Eksik koruma planı, olumlu veya olumsuz kesin irade beyanı yerine kullanılmamalıdır.

İşverenin tercihi bilinmeyen ülke için önce bunun açıklanması istenir. Dilekçede “patent almak istemediğinizi bildirdiğiniz ülkeler” ile “tercihiniz henüz tarafıma bildirilmemiş ülkeler” ayrı bölümlere alınır. Böylece serbest bırakma talebinin koşulu ile bilgi tamamlama isteği birbirine karışmaz. İşverenin açıkça koruma istediği bir ülke, bu irade yokmuş gibi serbest bırakma listesine yazılmaz.

Ülke adı yanında bilinen başvuru veya koruma yolu ve ilgili belgeler gösterilir. Bölgesel ya da uluslararası başvuruya ait kayıt, bütün ülkelerde verilmiş patentle aynı şey değildir. İşlem türünün teknik açıklaması doğru belgeden alınır. Çalışan ülke seçimini belirlerken pazar planını ayrıca değerlendirebilir; dilekçe ise ticari planın başarı garantisini veya yabancı makamın patent vereceğine dair kesin sonucu içermez.

Rüçhan takvimi bakımından hangi belgeler kontrol edilir?

M.116/6 serbest bırakmanın rüçhan süresini kaçırmamak bakımından makul zamanda yapılmasını düzenler. Bu nedenle ilk başvuru bilgisi dosyada görünür olmalıdır. Başvuru tarihi, numarası, buluş kapsamı ve dayanılacak öncelik kaydı gerçek belgelerden alınır. Çalışanın hatırladığı tarih ile resmî başvuru belgesi farklıysa bu fark açıklığa kavuşturulur. Yanlış tarihe kurulmuş alarm, dilekçedeki takvim bilgisini de yanlış hâle getirir.

Bu talep yazısı yabancı ülkede başvuru yapmanın yerel usulünü değiştirmez. Hangi başvuru yolunun kullanılacağı, ilgili makamın evrak koşulları ve somut dosyanın rüçhan durumu birlikte incelenir. M.116/6’da her ülke için aynı sabit cevap günü düzenlenmiş gibi cümle kurulmaz. Dilekçeye gerçek başvuru takvimini koruyacak işlem tarihi yazılır; tarihin hangi kayıt üzerinden hesaplandığı ek çizelgede açıklanır.

İşverenden beklenen serbest bırakma cevabı ile çalışanın yabancı makama vereceği başvuru birbirinden ayrıdır. İşverenin olumlu yazısı tek başına yabancı patent başvurusu veya verilmiş patent değildir. Belge hazırlığı, tercüme, temsil ve başvuru işlemlerinin gerçek takvimi ayrıca yürütülür. Bu aşamalar belirlenmeden sadece işveren cevabı beklendiği için dosyanın korunmuş olduğu kabul edilmez.

İstenen imkân ve belgeler nasıl tanımlanır?

Serbest bırakma iradesi hangi ülkeleri ve hangi buluşu kapsadığı anlaşılacak biçimde istenir. İşverenin kullanacağı belgedeki buluş tanımı ile çalışanın başvuruya götüreceği teknik çözüm uyumlu olmalıdır. Aynı laboratuvarda ortaya çıkan başka bir teknik çözüm bu yazının kapsamına kendiliğinden eklenmez. Birden çok buluş bildirimi varsa ülke tercihleri ve belge talepleri her buluş için ayrı eşleştirilir.

Çalışanın patent almak için talepte bulunma imkânı bakımından gerekli mevcut başvuru bilgileri, teknik nüshalar ve ilgili yetki veya hak kayıtları somut listelenir. M.116/6’nın “imkân sağlama” ifadesi, işverenin bütün ticari sır dosyalarını sınırsız teslim etmesi biçiminde genişletilmez. İstenen her belgenin belirli yabancı başvuruyla bağlantısı gösterilir. Mevcut patent başvurusu suretleri için SMK 118/1 suret ve işlem bilgisi dilekçesi de ayrı kullanılır.

Yabancı ülkelerde buluşu serbest bırakma talep dilekçesi örneği

Bu metin işverene gönderilecek talep yazısıdır. İlgili ülkeler gerçek koruma tercihiyle doldurulur. İşverenin tercihi açıklanmamış ülkeler için bilgi talebi ayrı tutulur. Takvim alanına dosyanın mevcut başvuru belgeleriyle uyumlu gerçek tarih yazılır. Yabancı makam adına mahkeme veya patent ofisi başlığı eklenmez.

İşverenin saklı kullanım hakkı nasıl ele alınır?

M.116/7, işverenin çalışanın yabancı ülkelerde patent alabilmesi amacıyla serbest bırakma yaparken bu ülkelerde uygun ücret karşılığında inhisari olmayan kullanım hakkı saklı tutabilmesini düzenler. Saklı tutulan haktan doğan menfaatlerine zarar verilmemesini isteme imkânı da hükümde yer alır. Bu hak, bütün ülkelerde sınırsız ve bedelsiz kullanım hakkı şeklinde özetlenmez. Ülke kapsamı, ücret ve kullanımın niteliği cevap metninde ayrı incelenir.

İnhisari olmayan kullanımın saklı tutulması, işverenin her üçüncü kişiye çalışanın hakkını devredebileceği anlamına gelmez. Talep edilen veya bildirilen koşulun gerçek metni okunur. Çalışan belirli bir ücret üzerinde henüz anlaşmamışsa dilekçede kabul beyanı oluşturulmaz. İşverenin cevabında ülke veya ücret alanı boş kalmışsa bunun sonradan herhangi bir tutarla doldurulabileceği kabul edilmiş gibi kayıt tutulmaz.

Gelecekteki yabancı patent işlemi ile işverenin saklı kullanımı için yapılan sözleşme ayrı belgeler olabilir. Belge sırası ve hak kapsamı karışmamalıdır. Başka bir ülkede daha önce verilmiş lisans varsa kayıt gerçek kapsamıyla ele alınır. Bu dilekçenin gönderilmesi, mevcut üçüncü kişi haklarının otomatik iptali veya bütün tarafların onayı olarak yorumlanmaz.

İşveren cevabı ülke bazında nasıl kontrol edilir?

Cevapta listelenen ülkeler dilekçedeki listeyle karşılaştırılır. İki ülke için olumlu açıklama verilmiş fakat üçüncü hakkında sessiz kalınmışsa bütün liste kabul edilmiş diye yazılmaz. Cevabın buluş tanımı ve ilk başvuru referansı doğru olmalıdır. Yanlış teknik çözümün serbest bırakılması, başvuruya götürülecek doğru buluşun hukuki kaydını tamamlamaz. İmzacı ve işveren unvanı da aynı dosyaya bağlanır.

Teslim edilen teknik belgeler ilk başvuru nüshasıyla eşleştirilir. Eksik tercüme veya farklı sürüm tespit edilirse tamamlama talebi belgede gösterilir. İşverenin cevap verdiği tarih ile belgenin çalışana ulaştığı tarih ayrı yazılır. İlgili yabancı başvuru yapılmışsa başvuru belgesinin gerçek kaydı çizelgeye alınır. Yalnız hazırlık toplantısı yapılması, başvuru tamamlanmış gibi işaretlenmez.

Üniversite buluşu ve millî güvenlik sınırı neden ayrıca incelenir?

M.121/5 yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen buluşlar hakkında m.116’nın uygulanmayacağını düzenler. Bu dosyalarda üniversite özel hükümleri ve gerçek çalışma ilişkisi incelenir. Şirket işverenine yöneltilen ülke bazlı serbest bırakma talebi, üniversite adına otomatik uygulanmaz. Bilimsel çalışmanın başka kuruluşla sözleşme kapsamında yürütülmesi de m.121’in ilgili hükümleriyle ayrıca değerlendirilir.

M.124/9, Türkiye’de gerçekleştirilen buluşun millî güvenlik açısından önem taşıması durumunda yabancı ülkede başvuru sınırı koyar. Aynı hüküm kapsamındaki gizli başvuru hâllerinde Millî Savunma Bakanlığı izni ayrıca aranır. İşverenin serbest bırakma iradesi bu kanuni sınırı kaldıran bir izin belgesi değildir. Dosya bu kapsamdaysa dış başvuruya geçmeden ilgili statü ve izin koşulları kontrol edilir.

Sık sorulan sorular

Hangi ülkeler için serbest bırakma istenir?

SMK m.116/6 işverenin patent almak istemediği yabancı ülkeleri esas alır. Ülke listesi işverenin gerçek koruma tercihine bağlanır; açıklanmamış tercihler kesin ret kabul edilmez.

Türkiye’deki bütün hakların devri de bu talebe dâhil mi?

Hayır. Bu örnek yabancı ülkeler için serbest bırakma ve başvuru imkânına yöneliktir. Türkiye’deki yapılmış başvuru veya patentin devri ayrı hukuki işlemdir.

İşverenin yabancı başvuru yapma imkânı var mı?

M.116/5, hizmet buluşu üzerinde tam hak talep eden işverenin buluşu yabancı ülkede korumak için de başvurabileceğini düzenler. Talepte gerçek koruma tercihi kontrol edilir.

İşverenin cevap süresi sabit üç ay mı?

M.116/6 böyle sabit üç aylık cevap süresi yazmaz. Serbest bırakmanın rüçhan süresini kaçırmamak açısından makul zamanda yapılmasını düzenler. Başka maddenin süresi bu işleme taşınmaz.

İşveren kullanım hakkını saklı tutabilir mi?

M.116/7, ilgili ülkelerde uygun ücret karşılığında inhisari olmayan kullanım hakkının saklı tutulabilmesini düzenler. Ülke, kullanım ve ücret kapsamı ayrı gösterilir.

Bu kullanım mutlaka bedelsiz midir?

Hayır. M.116/7 uygun ücret karşılığında kullanım düzenler. Dilekçeye bütün kullanımın bedelsiz kabul edildiği cümlesi kendiliğinden eklenmez.

İşveren cevabı yabancı patent belgesi yerine geçer mi?

Hayır. Serbest bırakma cevabı işverenle hukuki ilişkiye aittir. Yabancı başvuru ve patent kararı ilgili makamın gerçek işlemleriyle ayrıca yürütülür.

Üniversite buluşunda aynı örnek kullanılır mı?

M.121/5, yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirilen buluşlar hakkında m.116’yı uygulama dışında bırakır. Özel hüküm ve çalışma ilişkisi incelenmeden örnek uyarlanmaz.

Millî güvenlik sınırı serbest bırakmayla kalkar mı?

Hayır. M.124/9’daki yabancı başvuru sınırlaması ve ilgili izin koşulları ayrıca uygulanır. İşverenin iradesi kanunda aranan yetkili makam izni yerine geçirilmez.

Birkaç ülkeye cevap verilirse bütün liste kabul edilmiş olur mu?

Cevabın gerçek ülke kapsamı esas alınır. Açıklanmamış ülkeler hakkında tamamlayıcı cevap istenir. Kısmi cevap bütün ülkeler için olumlu beyan olarak kaydedilmez.

Resmî kaynak ve gönderim öncesi kontrol

Doğrudan dayanak TÜRKPATENT tarafından sunulan 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.116/6’dır. Yabancı koruma imkânı m.116/5, saklı kullanım m.116/7, üniversite istisnası m.121/5 ve millî güvenlik sınırı m.124/9 ile birlikte kontrol edilir. Genel sınai hak süreçleri için fikri mülkiyet hukuku sayfası kullanılabilir.

İmza öncesinde tam hak yazısı, buluş tanımı, ilk başvuru kaydı, işverenin ülke tercihi ve mevcut takvim karşılaştırılır. İstenen belgeler başvuru hazırlığıyla ilişkilendirilir. Cevap geldiğinde her ülke için serbest bırakma kapsamı, saklı kullanım açıklaması ve belge teslimi ayrı kaydedilir. Henüz gerçekleştirilmemiş başvuru veya alınmamış patent varmış gibi dosya kapatılmaz.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki hukuki dosya ve süreçler Mersin merkezli olarak yönetilir. Ofis adresi: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.