Güvenilirkişiden Eşya İadesi İçin Ortak Rıza Dilekçesi

Güvenilirkişiden eşya iadesi dilekçesi, hukuki durumu çekişmeli veya belirsiz olan bir şeyi haklarını korumak amacıyla güvenilirkişiye bırakmış bütün saklatanların, belirli geri verme işlemine ortak rızalarını bildirmek için hazırlanır. Doğrudan dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.569 hükmüdür. Başvuruda başlangıç bırakma kaydı, bütün saklatanlar, eşyanın kimliği, teslim alacak kişi ve her saklatanın aynı teslim işlemine ilişkin rızası açıkça gösterilir.

Kısa ve net cevap

TBK 569’a göre, birden çok kişinin haklarını korumak üzere güvenilirkişiye bıraktığı hukuki durumu çekişmeli veya belirsiz şey, saklatanların tamamının rızası veya hâkimin kararı olmadıkça hiçbirine geri verilemez. Bu örnek bütün saklatanların ortak rızası yoluna yöneliktir. Bir kişinin talebi, çoğunluk imzası veya cevap vermeyen tarafın sessizliği bütün saklatanların rızası diye yazılmaz.

Ortak başvurunun amacı, tanımlanmış eşyanın tanımlanmış kişiye ve yöntemle geri verilmesidir. Metin görülmemiş bir hâkim kararına dayanmaz ve güvenilirkişiye mülkiyet uyuşmazlığını karara bağlama görevi yüklemez. Sıradan emanet iadesi ile çekişmeli eşyanın güvenilirkişiden geri verilmesi farklı hukuki ilişkidir. İlk bırakma tutanağı bu nedenle başvurunun merkezinde yer alır.

TBK 569 kapsamındaki güvenilirkişiye bırakma nedir?

Kanundaki özel ilişki üç bağlantıyla açıklanır: birden fazla kişi, hukuki durumu çekişmeli veya belirsiz şey ve hakların korunması amacıyla güvenilirkişiye bırakma. Dilekçede bu bırakmanın hangi kayıtla yapıldığı gösterilir. Eşyanın tartışmasız sahibinin yalnız kısa süreli muhafaza için bir kişiye teslimi, başvuru metni yazılırken otomatik olarak bu özel ilişkiye dönüştürülmez.

Başlangıç anlaşmasında güvenilirkişinin kim olduğu, hangi şeyi aldığı ve geri vermenin nasıl düzenlendiği okunur. Güvenilirkişi uyuşmazlığın taraflarından hangisinin haklı olduğunu kendi başına belirleyen hakem değildir. Ortak rıza dilekçesi ondan mülkiyet veya alacak uyuşmazlığı hakkında karar istemez. Yapılacak işlem, bütün saklatanların rıza gösterdiği belirli geri verme olarak tanımlanır.

TBK 564’teki genel saklatanın geri isteme hakkı ile TBK 569’un özel koşulu ayrı tutulur. Sitedeki emanet eşyanın iadesi dilekçesi genel iade ilişkisini ele alır. Bu başvuruda yalnız bir saklatanın isteğine dayanılarak bütün şeyin ona verilmesi sonucu kurulmaz. Güvenilirkişiye bırakma amacı ve bütün saklatanların iradesi açıklanır.

Tarafların kendi anlaşmasıyla kurduğu bu bırakma ilişkisi ile belirli bir yargı veya icra işlemi kapsamında muhafaza edilen eşya aynı dosya türü değildir. Başlangıç kaydında resmî işlem veya karar bulunuyorsa gerçek dosya ve karar ayrıca incelenir. Bu örnekte bulunmayan makam adı, dosya numarası veya teslim kararı başvuruya eklenmez. Metin doğrudan güvenilirkişiye sunulan ortak rıza açıklamasıdır.

Saklatanların tamamı nasıl belirlenir?

Başlangıç bırakma sözleşmesi ve teslim tutanağı üzerinden saklatanlar listesi çıkarılır. Her kişinin adı veya unvanı ve bırakma ilişkisindeki sıfatı gösterilir. Sonraki yazışmada görüş bildiren kişi, yalnız adı geçtiği için yeni saklatan sayılmaz. Teslim sırasında eşyayı taşıyan veya tanık olarak imza atan kişinin sıfatı da taraf sıfatından ayrılır.

Birden fazla saklatan bulunması, eşyanın parçalarının bu kişilerin sayısına göre otomatik bölüneceği anlamına gelmez. Ortak rıza hangi kişiye hangi eşyanın verileceğini açıkça belirtir. Başvurucu kişilerden biri teslim alacaksa adı diğer bütün kişilerin açıklamasıyla aynı olmalıdır. Her imza sahibinin farklı teslim alıcısı yazdığı belgeler tek ortak rıza metni gibi birleştirilmez.

Şirket saklatan olarak yer alıyorsa şirketin tam unvanı ile adına imza atan kişinin sıfatı ayrı yazılır. Temsilci kişisel saklatanmış gibi listeye eklenmez. Şirketin bırakma kaydındaki kimliği ile ortak başvurudaki kimliği karşılaştırılır. Unvan değişikliğine ilişkin belge varsa hangi kayıtların aynı tüzel kişiye ait olduğu açıklanır. Marka adı, tüzel kişinin unvanını tek başına ikame etmez.

Saklatan listesinde değişiklik ileri sürülüyorsa ilgili dayanak dosyaya alınır. Sadece taraflardan birinin “artık o kişiyle ilgisi yok” açıklaması başlangıç listesinden kişinin silinmesine dayanak yapılmaz. Başvurudaki mevcut sıfatın belgeleri ve önceki kaydın bağlantısı gösterilir. Görülmemiş devir, temsil veya başka sıfat belgesi varmış gibi düzenleme yapılmaz.

Geri verilecek eşya nasıl tanımlanır?

Başvuruda geri verilecek şeyin adı, miktarı, ayırt edici kimliği ve başlangıç teslim kaydı yazılır. Cihazda seri numarası, belge paketinde paket veya zarf kimliği, başka eşyalarda teslim listesindeki işaretler kullanılır. Kanundaki özel koşul yalnız genel bir “emanetlerimiz” ifadesiyle somutlaştırılmış olmaz. Güvenilirkişi hangi şeyin geri verilmesinin istendiğini metinden anlamalıdır.

Başlangıçta birden fazla parça bırakılmışsa ortak rızanın bütününü mü belirli kısmı mı kapsadığı açıklanır. Aksesuarlar, anahtarlar, bağlı belge paketleri ve ayrı parçalar listeye işlenir. Başvuruda teslim kaydında bulunmayan parçanın bulunması ileri sürülüyorsa dayanağı ayrıca belirtilir. Tek kutu sayısı ile kutudaki parça sayısı birbirinin yerine yazılmaz.

Mühürlü veya kapalı bırakma kaydı varsa başlangıçta dıştan görülebilen kimlik ile sonradan kontrol edilmiş içerik farklı tutulur. Açılmamış paketin içindeki bütün belgeler sayılmış gibi liste yapılmaz. Geri vermede yapılacak içerik kontrolü ve tutanak yöntemi ortak açıklamada belirtilir. Paket kimliği, mevcut mühür durumu ve fiilen görülen içerik teslim aşamasında ayrı kayıtlanır.

Bırakılmış şeyin bir bölümü önceden ortak rızayla geri verilmişse önceki teslim belgesi eklenir. Kalan kısım ilk toplam üzerinden tekrar istenmez. Önceki teslimin hangi kişiye ve hangi miktarda yapıldığı açık tutulur. Yeni başvuruda yalnız hâlen güvenilirkişide olduğu belirtilen ve geri verilmesi konusunda ortak açıklama bulunan bölüm tanımlanır.

Ortak rıza hangi geri verme işlemini kapsar?

Rıza açıklaması, eşya kimliği ve teslim alacak kişiyle birlikte okunur. Bir saklatanın sadece eşyayı incelemeye onay vermesi, eşyanın başka kişiye tamamen geri verilmesine onay olarak kullanılmaz. Başvuruda “geri verilmesine rıza gösteriyoruz” cümlesi ve teslim alıcı bilgisi açık yazılır. İnceleme, geçici kullanım ve kesin geri verme gibi farklı işlemler birbirinin yerine geçirilmez.

Ortak rıza belirli kısım için verilmişse başka kısımlara genişletilmez. Her parçanın kime teslim edileceği ayrı listelenmişse başvuru bu listeye bağlı olur. Tek kişiye bütün eşyanın verilmesi ile farklı kişilere farklı parçaların verilmesi ayrı teslim düzenidir. Sonuç bölümünde yöntem bir kez, açık ve diğer eklerle tutarlı biçimde gösterilir.

Tarafların ortak metinde koyduğu teslim şartı varsa gerçek içerik korunur. Bir ödeme, belirli tutanak veya başka işlem şartı açıklanmışken sadece rıza cümlesi alınıp bağlı şart çıkarılmaz. Güvenilirkişiye gönderilen son metin, imza sahiplerinin kabul ettiği aynı metin olmalıdır. Sonradan değiştirilen alıcı, eşya miktarı veya teslim biçimi eski imzalarla kabul edilmiş gibi sunulmaz.

TBK 569 çoğunluk kararı kuralı koymaz; saklatanların tamamının rızasını veya hâkim kararını arar. İki imza, üç saklatanlı dosyada üçüncü kişinin rızası yerine geçirilmez. Ortak başvuru bu şartı açıkça ortaya koyar. Güvenilirkişinin bir tarafla yakınlığı veya bir saklatanın eşyaya daha fazla değer biçmesi, eksik rızanın yerine geçen kanuni ölçüt olarak yazılmaz.

Rıza açıklaması mülkiyet uyuşmazlığını nasıl etkiler?

Başvuruda geri verme işlemine rıza gösterildiği belirtilir. Metin mülkiyet, bedel veya başka uyuşmazlığı ayrıca çözen anlaşma da içeriyorsa bu içerik kendi başlığıyla okunur. Yalnız teslim onayı verilmiş belgede bulunmayan genel feragat açıklaması varmış gibi sonuç çıkarılmaz. Buna karşılık tarafların imzaladığı geniş kapsamlı anlaşma saklanarak metin sadece teslim kaydıymış gibi anlatılmaz.

Bu örneğin sonuç bölümü belirli eşyanın geri verilmesine yöneliktir. Ortak rıza, görülen teslimin bütün başka alacak veya zarar konularını da çözdüğünü iddia etmez. Taraflar teslim dışında başka anlaşma yapmışsa ilgili metin ve kapsam ayrıca değerlendirilir. Güvenilirkişiye sunulan başvuruda istenen işlem ile taraflar arasında devam eden diğer konu açıkça ayrılmalıdır.

İmza, aynı metin ve temsil kontrolü

Başvuru ortak imzalı tek metin olarak düzenlenmişse her saklatanın adı, sıfatı, tarih ve imza alanı bulunur. Sayfa ekleri açık numaralandırılır. İmza sayfasının hangi metne ve eşya listesine ait olduğu anlaşılır olmalıdır. Farklı tarihli ve farklı içerikli belgeler yalnız aynı dosyada saklandıkları için tek ortak rıza metni sayılmaz.

Ayrı rıza açıklamaları kullanılıyorsa her biri aynı eşya, aynı teslim alıcı ve aynı işlem kapsamını göstermelidir. Belgeler arasındaki farklar başvuru öncesinde karşılaştırılır. Bir açıklamada sadece ana eşya, diğerinde bütün aksesuarlar yazılmışsa kapsam farkı çözülmeden tam ortak rıza bulunduğu söylenmez. Sonradan alınmış açıklamanın tarihi ve gerçek içeriği dosyada tutulur.

Temsilci imza atıyorsa temsil belgesinin ilgili geri verme işlemine ilişkin kapsamı incelenir. Eşyayı taşıma veya teslim sırasında bulunma görevi, bütün saklatanlar adına rıza açıklama yetkisi olarak otomatik kullanılmaz. Gerçek saklatan ile adına açıklama yapan kişi ayrı satırlarda gösterilir. Bu örnek kanunda bulunmayan genel noter zorunluluğu eklemez; belirli dosyanın kararlaştırılmış belge düzeni ayrıca kontrol edilir.

Güvenilirkişiye sunulacak ortak başvuru örneği

Ortak rıza çizelgesi başvuruya nasıl bağlanır?

Çizelgenin üst kısmında bırakma kaydı, ilgili eşya listesinin tarihi ve teslim alacak kişi bulunur. Her saklatan ayrı satırda kendi adı veya unvanıyla gösterilir. Temsilci kullanılmışsa temsil edilen saklatan ile temsilci aynı hücrede tek kişiymiş gibi yazılmaz; iki sıfat ayrı belirtilir. Rızanın dayandığı başvuru ve ek numaraları aynı başlıkta tutulur. Böylece imza satırlarının hangi eşyanın hangi kişiye verilmesine ilişkin olduğu okunabilir.

Çizelgede bir satıra yalnız “kabul ediyorum” yazılması yeterli işlem tanımı oluşturmaz. Kabulün hangi başvuru metni ve hangi teslim düzenine ait olduğu üst açıklamada belirtilir. Eşya listesinin sonraki sürümü kullanılmışsa imza sahiplerinin hangi listeyi onayladığı kontrol edilir. Önceki listede bulunmayan parçalar yeni listeye eklenip eski imza satırları bu yeni kapsamın rızası gibi kullanılmaz. Başvuru, liste ve rıza çizelgesi aynı belge grubu olarak korunur.

Bir saklatan birden fazla ayrı bırakma ilişkisinin tarafıysa bu başvurunun hangisine ait olduğu kayıt numarasıyla sınırlandırılır. Aynı güvenilirkişiye daha önce başka bir eşya bırakılmış olması, önceki başvurunun rızasını bu yeni eşyaya taşımak için kullanılmaz. Her bırakma grubunun tarafları ve eşyaları kendi listesinde gösterilir. İki ilişki için tek gönderi yapılmışsa bile başvuruların kapsamı karıştırılmaz; imza ve ek bağlantısı her işlemde ayrı görünür olur.

Çizelgeyi doldurduktan sonra kişi sayısı başlangıç sözleşmesiyle karşılaştırılır. Bir adın kısaltılmış yazımı veya şirketin ticari markası kullanılmışsa gerçek tarafla bağlantısı açıklanır. Her satırın tarih ve imza alanı kontrol edilir. Boş satır kalan kişiye olumlu rıza yazılmış gibi işaretlenmez. Tamamlanmamış belge güvenilirkişiye bütün saklatanların ortak açıklaması olarak sunulmaz; eksikliğin hangi kişiye ve hangi işleme ait olduğu açık tutulur.

Belge gönderildikten sonra teslim alıcı değişecekse yeni açıklamanın kapsamı bütün rıza belgeleriyle karşılaştırılır. İlk ortak başvuru silinmez. Değişikliği içeren metin ve gerçek tarih ayrıca saklanır. Güvenilirkişinin elindeki belgeyle teslim gününde sunulan belgenin aynı işlem düzenini gösterdiği kontrol edilir. Eski alıcıyı yazan metin, yeni kişinin eşyayı alması için herkesçe kabul edilmiş açıklama diye kullanılmaz.

Örnek bütün saklatanların rızası yolu içindir. Bırakma kaydındaki bütün kişileri ve geri verilecek eşyayı listeleyin. Teslim alacak kişinin kimliğini tek ve tutarlı biçimde belirtin. Her saklatanın aynı işlem için açıklaması bulunmalıdır. Word dosyasında başvuru metni ile saklatanların rıza ve imza çizelgesi vardır.

Güvenilirkişiden eşya iadesi dilekçesini ve ortak rıza çizelgesini Word olarak indir. Saklatan sayısına göre satırları çoğaltın; bütün açıklamaların aynı teslim işlemine ait olduğunu kontrol edin.

Geri verme gününde nasıl tutanak düzenlenir?

Tutanakta başlangıç bırakma kaydı, ortak rıza başvurusunun tarihi ve geri verilen eşyanın kimliği gösterilir. Teslim alan kişinin kimliği ortak başvurudaki kişiyle karşılaştırılır. Yerine başka kişi gelmişse mevcut temsil veya görev açıklaması incelenir. Ortak rızada adı yazılı alıcı, fiilen gelmeyen kişiymiş gibi teslim belgesine imza atmış gösterilmez.

Fiilen geri verilen miktar ve mevcut durum kayıtlanır. Kapalı paket veya mühür varsa dıştan görülen durum ve içerik kontrolünün yapılıp yapılmadığı belirtilir. Açılmadan alınmış paket için bütün içeriğin eksiksiz sayıldığı yazılmaz. Eksik parça veya görünür hasar saptanmışsa hangi şeyde hangi fark bulunduğu somut biçimde gösterilir. Tutanak gerçek kontrolü yansıtır.

Kısmi geri verme yapılmışsa teslim edilmiş bölüm ve güvenilirkişide kalan bölüm ayrı listelenir. Başvuru bütün listeyi kapsamasına rağmen sadece bir kısmı alınmışsa bütün eşya geri alınmış gibi başvuru kapatılmaz. Yeni teslim yapılacaksa önceki tutanakla bağlantısı belirtilir. Aynı parça iki farklı günün tutanağında tekrar teslim edilmiş gibi sayılmaz.

Saklama dönemi, gider veya başka hesap uyuşmazlığı varsa tarafların gerçek kayıtları ayrı tutulur. Eşyanın geri verilmesine ortak rıza, bütün giderlerin otomatik silinmesini düzenleyen açıklama diye sunulmaz. Anlaşmada bu konuda özel düzenleme bulunuyorsa kendi metniyle incelenir. Başvuruya sonradan görülmemiş borç kabulü veya ibra beyanı eklenmez.

Eksik rıza, farklı alıcı veya cevapsızlık nasıl ele alınır?

Bir saklatanın açıklaması yoksa eksiklik adı ve ilgili belgeyle belirtilir. Ortak rıza dilekçesi eksik imzayı başka kişilerin imzalarıyla kapatmaz. Kanun tamamının rızasını veya hâkim kararını aradığı için çoğunluk hesabı kullanılmaz. Hâkim kararı yoluna başvurulacak dosyada bu doğrudan metin kendiliğinden mahkeme kararı yerine geçmez; ilgili istem ayrıca hazırlanır.

Güvenilirkişinin cevabı aynı eşya ve aynı teslim düzeni üzerinden karşılaştırılır. Başvuruda bulunmayan başka alıcı önerilmişse bu öneri bütün saklatanlarca kabul edilmiş değişiklik diye yazılmaz. Yeni açıklama alınmışsa metin, tarih ve kapsam korunur. İlk başvurunun gönderilmiş nüshası dosyada tutulur. Değişen işlem, ilk günden beri ortak kabul edilmiş gibi gösterilmez.

TBK 569 bu başvuruya herkese uygulanan sabit yedi, on beş veya otuz günlük cevap süresi koymaz. Başvuruda önerilmiş tarih, kanunun kesin süresi diye aktarılmaz. Güvenilirkişinin cevap vermemesi, bütün eşyanın zaten teslim edildiği veya rıza koşulunun ortadan kalktığı kayda dönüştürülmez. Başvuru, ekler, ulaşma bilgisi ve alınan cevap gerçek tarihleriyle korunur.

Sitedeki saklayanın süre dolmadan geri verme bildirimi farklı başlangıç ilişkisine aittir. Saklanan eşyaya haciz bildirimi de başka olgu ve dayanakla hazırlanmıştır. Bu ortak rıza metni farklı saklama işlemlerinin yerine kullanılmaz; her istem başlangıç belgesindeki gerçek ilişkiye bağlanır.

Sık sorulan sorular

Güvenilirkişiden eşya iadesinin doğrudan dayanağı nedir?

TBK m.569, hukuki durumu çekişmeli veya belirsiz şeyin geri verilmesinde saklatanların tamamının rızasını veya hâkim kararını arar.

Saklatanların çoğunluğunun imzası yeterli mi?

Maddede çoğunluk düzeni bulunmaz. Bütün saklatanların rızası veya hâkim kararı gerekir.

Cevap vermeyen saklatanı rıza göstermiş sayabilir miyim?

Sessizlik bu ortak başvuruda olumlu rıza açıklaması diye yazılmaz. Her saklatanın ilgili işlem bakımından rızası gösterilir.

İncelemeye izin, geri vermeye rıza ile aynı mı?

İnceleme ve geri verme farklı işlemlerdir. Rıza metni geri verilecek eşya ve alıcıyla birlikte açıkça hazırlanır.

Farklı kişilere teslim onayları tek başvuruda birleştirilebilir mi?

Açıklamaların aynı işlem kapsamı kontrol edilir. Farklı teslim alıcıları yazılı metinler tam ortak rıza diye birleştirilmez.

Güvenilirkişi eşyanın kime ait olduğuna karar verir mi?

Bu başvuru güvenilirkişiden mülkiyet uyuşmazlığını çözmesini istemez. Bütün saklatanların belirli geri verme işlemine rızası bildirilir.

Genel emanet iadesi dilekçesi aynı işlem için yeterli mi?

TBK 569 özel ilişkisindeki koşul ayrıca gösterilir. Genel saklatanın tek başına geri isteme açıklaması bu koşulun yerine geçirilmez.

İmza atan şirket temsilcisi kişisel saklatan mı sayılır?

Şirket ve adına işlem yapan temsilci ayrı sıfatlarla gösterilir. Temsilci sırf imza attığı için kişisel saklatan diye eklenmez.

Kısmi geri verme ortak çizelgeye yazılır mı?

Evet. Fiilen verilen bölüm ve kalan şeyler tarih, miktar ve belgeyle ayrı kayıtlanır.

Kanunda bu başvuru için otuz günlük cevap süresi var mı?

TBK 569 böyle genel bir süre koymaz. Önerilen teslim günü kanuni kesin süre olarak sunulmaz.

Resmî kaynaklar ve dosya incelemesi

Doğrudan dayanak TBK m.569; genel saklama ve geri verme ayrımları m.561 ve m.564 hükümleriyle açıklanmıştır. Bakanlığın 6098 sayılı Kanun metni ve TBMM kanun kaydı kaynak olarak incelenmiştir. Madde kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır.