Ceza Duruşma Tutanağında Mahkeme Adı Yanlışlığı Dilekçesi | CMK 220
Ceza duruşma tutanağında mahkeme adı yanlışlığı dilekçesi, duruşmayı yapan gerçek yargı birimi ile tutanak başlığındaki mahkeme adı uyuşmadığında CMK m. 220/1-a uyarınca kayıtların korunmasını, resmî verilerin karşılaştırılmasını ve yanlışlığın izlenebilir biçimde düzeltilmesini istemek için kullanılır.
- Kısa cevap mahkeme adı yanlışsa ne istenir
- Örnek olay ve yanlış başlık kaydı
- CMK 220 birinci fıkra a bendinin kapsamı
- CMK 219 221 ve 222 ile birlikte değerlendirme
- Maddi başlık hatası ile görev uyuşmazlığı arasındaki ayrım
- Doğru mahkeme adını hangi kayıtlar doğrular
- UYAP belge kimliği ve sürüm geçmişi
- Hâkim heyet ve zabıt kâtibi kayıtları
- Yanlış mahkeme adı hangi işlemleri etkileyebilir
- Başvuru zamanı ve sürelerin korunması
- Mahkemeden istenecek işlemler
- Dilekçede bulunması gereken bilgiler
- Sık yapılan hatalar
- İlgili site içi içerikler
- Word dilekçenin dosyaya uyarlanması
- Resmî kaynaklar
- Word indir
- Sık sorulan sorular
Kısa cevap mahkeme adı yanlışsa ne istenir
Ceza duruşması Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesinde yapıldığı hâlde tutanak başlığında Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi yazıyorsa, belgenin mahkeme kimliği gerçek dosya kaydıyla uyuşmaz. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 220/1-a maddesi, duruşmanın yapıldığı mahkemenin adını tutanak başlığının zorunlu unsuru olarak düzenler. Dilekçede gerçek mahkeme, yanlış yazılan mahkeme, esas numarası, celse tarihi, UYAP evrak numarası ve doğru mahkeme adını doğrulayan kayıtlar tek tek belirtilir. Mahkemeden özgün tutanak sürümünü koruyan ve düzeltme işleminin gerçek tarihini gösteren bir kayıt kurulması istenir.
Bu başvuru, gerçek bir görevsizlik veya yetkisizlik iddiasıyla aynı değildir. Duruşmayı yapan hâkim veya heyet, dosyanın UYAP birimi, esas numarası ve celse işlemleri Ağır Ceza Mahkemesine aitken yalnız başlıkta Asliye Ceza Mahkemesi adı bulunuyorsa maddi kayıt hatası gündeme gelir. Dosya gerçekten başka mahkeme tarafından görülmüşse veya heyetin oluşumu tartışmalıysa yalnız başlığı değiştirmek yeterli olmaz. Önce hangi mahkemenin duruşmayı yaptığı resmî kayıtlarla saptanmalı, sonra yanlışlığın kapsamına uygun işlem kurulmalıdır.
Örnek olay ve yanlış başlık kaydı
Örnekte Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2026/284 E. sayılı dosyasında 22 Eylül 2026 günü duruşma yapılmıştır. Duruşma listesi, dosya kapak bilgisi, UYAP birim kaydı, çağrı evrakı ve imza sahipleri Ağır Ceza Mahkemesini göstermektedir. Buna karşılık imzalı celse tutanağının ilk satırında “T.C. Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi” yazılıdır. Tutanak içindeki esas numarası, sanık bilgileri ve bir sonraki celse tarihi doğru dosyayla uyumludur. Başvuru yalnız mahkeme adı alanındaki uyuşmazlığa yönelir.
Dilekçe, yanlışlığın bulunduğu sayfa ve satırı gösterir. Dosyada aynı esas numarasını taşıyan başka bir mahkeme kaydı olmadığı doğrulanır. Çağrı kâğıdı ile tutanak başlığı arasındaki fark açıklanır; duruşmaya katılan hâkimlerin hangi mahkemede görevli olduğu, gerekiyorsa Hâkimler ve Savcılar Kurulu atama kararı değil, dosyada mevcut görev ve UYAP kullanıcı kaydı üzerinden belirlenir. Amaç, belgenin hangi yargı birimine ait olduğunu tereddütsüz hâle getirmektir.
CMK 220 birinci fıkra a bendinin kapsamı
CMK m. 220/1-a, duruşmanın yapıldığı mahkemenin adının tutanak başlığında bulunmasını zorunlu kılar. Mahkeme adı yalnız il veya ilçe bilgisinden oluşmaz. Mahkemenin derecesi, türü ve numarası birlikte yazılmalıdır. “Mersin Ceza Mahkemesi” gibi eksik bir kayıt, birden fazla ceza mahkemesi bulunan yerde belgeyi yeterince tanımlamayabilir. “Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi” ifadesi ise dosya Ağır Ceza Mahkemesine aitse yanlış bir yargı birimini gösterir. Düzeltme talebi, doğru resmî unvanı ve bunu doğrulayan belgeyi açıkça ortaya koymalıdır.
Maddenin amacı, tutanak içeriğini belirli bir mahkeme ve belirli oturumla eşleştirmektir. Bu nedenle mahkeme adındaki yazım hatası, kısaltma farkı ve tamamen başka mahkeme yazılması aynı ağırlıkta değildir. Harf hatası gerçek birimi yine de belirgin bırakabilir; mahkeme türünün veya numarasının yanlış yazılması başka bir kurumu işaret eder. Dilekçede hatanın türü açıklanır. Mahkeme adının doğru biçimi UYAP dosya kapağı, gün belirleyen ara karar, çağrı evrakı ve elektronik imza doğrulama verileriyle desteklenir.
CMK 219 221 ve 222 ile birlikte değerlendirme
CMK m. 219, duruşma için tutanak tutulmasını ve tutanağın mahkeme başkanı veya hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanmasını düzenler. İmza sahiplerinin görev yaptığı birim, yanlış başlık kaydını sınamak için önemlidir. Elektronik imza, belgenin kim tarafından ve ne zaman imzalandığını gösterir; tek başına mahkeme adını kesinleştirmez. İmza verisi, UYAP dosya birimi, esas numarası ve duruşma olayıyla birlikte değerlendirilmelidir. Tutanak teknik kayıt üzerinden oluşturulmuşsa dönüştürme işleminin hangi dosyaya bağlandığı da incelenir.
CMK m. 221, duruşmanın seyrini ve işlemlerini gösteren tutanak içeriğini; CMK m. 222 ise duruşmanın nasıl yapıldığının ve usul kurallarına uygunluğun kural olarak tutanakla ispatını düzenler. Başlıkta başka bir mahkeme adı bulunması, içerikteki karar ve beyanların hangi mahkemede gerçekleştiği konusunda tereddüt yaratabilir. Bu nedenle yanlışlık sessizce belgenin üzerine yazılmamalıdır. Özgün sürüm korunmalı, düzeltmenin dayandığı kayıt ve düzeltme tarihi dosyada görünmelidir.
Maddi başlık hatası ile görev uyuşmazlığı arasındaki ayrım
Maddi başlık hatasında duruşmayı yapan yargı birimi konusunda dosyanın diğer kayıtları tutarlıdır. Esas numarası Ağır Ceza Mahkemesine aittir; hâkim veya heyet bu mahkemede görevlidir; duruşma listesi ve UYAP olayı aynı birimi gösterir. Yalnız tutanak başlığında başka bir mahkeme adı kalmıştır. Bu ihtimalde, yanlış şablon seçimi veya önceki belgeden taşınan başlık gibi nedenler araştırılabilir. Ancak neden kesin olarak saptanmadan varsayım kurulmaz; yalnız görülen kayıt farkı yazılır.
Görev uyuşmazlığında ise dosyanın hangi mahkemece görülmesi gerektiği veya duruşmayı yapan heyetin yetkisi tartışılır. Ağır Ceza ile Asliye Ceza arasındaki görev ayrımı, yalnız tutanak düzeltmesiyle çözülemez. CMK m. 3 ve devamındaki görev kuralları ile somut suç isnadı ayrıca değerlendirilir. Dilekçe, maddi başlık hatasını görev itirazına dönüştürmemeli; gerçek görev sorunu varsa da basit kayıt düzeltmesiyle üzerini örtmemelidir. İki mesele ayrı talep ve gerekçelerle dosyaya sunulmalıdır.
Doğru mahkeme adını hangi kayıtlar doğrular
İlk kaynak UYAP dosya kapağı ve dosyanın bağlı olduğu yargı birimidir. İkinci kaynak, duruşma gününü belirleyen tensip veya ara karardır. Üçüncü kaynak, sanık, müdafi, katılan ve tanıklara gönderilen çağrı ya da davetiye evrakıdır. Dördüncü kaynak, duruşma listesi ve salon kaydıdır. Beşinci kaynak, tutanağı imzalayan hâkim veya heyet ile zabıt kâtibinin dosya içindeki görev kaydıdır. Her belge için tarih, evrak numarası ve doğruladığı husus gösterilir.
Esas numarası güçlü bir eşleştirme aracıdır; fakat farklı mahkemelerde aynı yıl ve sıra numarası bulunabileceğinden mahkeme adıyla birlikte okunmalıdır. Bir sonraki celseye ilişkin çağrı, aynı gün verilen müzekkere ve ara kararlar da doğru birimi gösterebilir. Teknik kayıt veya SEGBİS bağlantısı varsa kayıt kimliğinin hangi mahkeme oturumuna bağlandığı kontrol edilir. Bu kayıtlar yoksa varmış gibi yazılmaz. Dilekçe yalnız mevcut resmî verilerle kurulur.
UYAP belge kimliği ve sürüm geçmişi
İmzalı tutanağın UYAP evrak numarası, belge oluşturma zamanı, imza zamanı, dosya birimi ve mevcut sürüm bilgisi korunmalıdır. Başvuran, indirdiği imzalı nüshayı ekleyerek yanlış mahkeme adı alanını işaretleyebilir. Mahkeme düzeltme yapmadan önce özgün belgenin silinmemesi veya görünmez hâle getirilmemesi istenir. Böylece ilk kaydın ne olduğu ve hangi tarihte düzeltildiği daha sonra dosya üzerinden anlaşılabilir.
Düzeltme işlemi yeni bir esas numarası yaratmamalı veya belgeyi başka dosyaya taşımamalıdır. Gerçek dosya aynı kalır; yalnız yanlış mahkeme adı kaydı, dayanağı gösterilen ek tutanak veya ara kararla açıklanır. Teknik olarak yeni bir tutanak düzenlenirse önceki evrak numarasıyla bağlantısı kurulmalıdır. Düzeltme tarihi ile duruşma tarihi ayrı yazılmalıdır. Geçmişe dönük ve izsiz bir değişiklik, ispat sorununu azaltmak yerine büyütebilir.
Hâkim heyet ve zabıt kâtibi kayıtları
Ağır ceza mahkemelerinde duruşmaya katılan başkan ve üyelerin adları, tutanak başlığındaki mahkeme adıyla birlikte okunur. CMK m. 220/1-c, hâkim, Cumhuriyet savcısı ve zabıt kâtibinin ad ve soyadını ayrıca zorunlu başlık unsuru olarak sayar. Bu kişilerin doğru yazılmış olması, tek başına yanlış mahkeme adını geçerli hâle getirmez; ancak gerçek yargı biriminin belirlenmesine yardımcı olur. Eksik veya yanlış kişi adı varsa bu husus ayrı kayıt alanıdır.
Tutanağı imzalayan kişinin başka bir mahkemede geçici yetkiyle görevlendirilmiş olması mümkündür. Bu nedenle yalnız kişinin kadro mahkemesine bakılarak sonuç çıkarılmaz. Geçici görevlendirme, nöbet, heyet tamamlama veya izin nedeniyle katılım söz konusuysa dosyadaki görevlendirme kaydı incelenir. Dilekçe, bilinmeyen görevlendirme hakkında kesin cümle kurmaz. Mahkemeden mevcut görev kaydıyla tutanak başlığını karşılaştırması istenir.
Yanlış mahkeme adı hangi işlemleri etkileyebilir
Başlıktaki yanlış mahkeme adı, tutanakta bulunan tanık beyanı, sanık sorgusu, delil istemi ve ara kararların hangi yargı birimi önünde gerçekleştiği konusunda tereddüt yaratabilir. UYAP’tan alınan suretin başka kuruma sunulması hâlinde belge aidiyeti sorgulanabilir. Dilekçe, bu olası etkileri somut dosyadaki işlemle ilişkilendirir. Tüm yargılamanın otomatik olarak geçersiz olduğu veya hükmün kendiliğinden ortadan kalktığı ileri sürülmez.
Hatanın kanun yolu incelemesine etkisi, yanlışlığın niteliğine ve savunma hakkı üzerindeki somut sonucuna göre değerlendirilir. Mahkeme adı yanlışlığı düzeltilmiş olsa bile gerçek görev itirazı varsa ayrıca ileri sürülmelidir. Tutanak düzeltme talebi istinaf veya temyiz başvurusunun yerine geçmez. Kanun yolu dilekçesinde ilgili celse ve yanlış başlık kaydı ayrıca gösterilebilir. Kesin sonuç, yetkili merciin incelemesine bağlıdır.
Başvuru zamanı ve sürelerin korunması
CMK m. 220, başlıktaki mahkeme adının düzeltilmesi için özel bir gün sayısı belirlemez. Eksiklik öğrenildiğinde gecikmeden başvurmak gerekir. Erken başvuru, UYAP işlem geçmişinin ve varsa teknik kayıtların korunmasını kolaylaştırır. Bir sonraki celsede doğru başlık kullanılmasını sağlar. Dilekçede yanlışlığın fark edildiği tarih, mevcut celse tarihi ve yaklaşan duruşma günü açıkça yazılır.
Tutanak düzeltme dilekçesi, istinaf, temyiz, itiraz veya başka bir başvuru süresini kendiliğinden durdurmaz, kesmez veya uzatmaz. Süreler ilgili kanun hükümlerine ve tefhim ya da tebliğ kayıtlarına göre ayrıca takip edilir. Düzeltme henüz sonuçlanmamışsa mevcut yanlış başlıklı tutanak kanun yolu dilekçesine eklenebilir ve uyuşmazlık açıklanabilir. Başvuran, düzeltme kararını beklerken başka süreyi kaçırmamalıdır.
Mahkemeden istenecek işlemler
İlk istem, yanlış mahkeme adını içeren imzalı tutanağın özgün UYAP sürümünün ve işlem geçmişinin korunmasıdır. İkinci istem, UYAP dosya birimi, esas numarası, gün belirleyen karar, çağrı evrakı, duruşma listesi, imza sahipleri ve varsa teknik kayıt üzerinden duruşmayı yapan gerçek mahkemenin tespitidir. Üçüncü istem, yanlışlığın tutanakta bulunduğu sayfa ve satırın belirlenmesidir. Bu inceleme tamamlanmadan doğru mahkeme adı tahmine dayanarak yazılmamalıdır.
Gerçek mahkeme saptandığında, CMK m. 220/1-a uyarınca başlık kaydının dayanak ve gerçek düzeltme tarihi görünür biçimde tamamlanması istenir. Özgün tutanak üzerine izsiz değişiklik yapılmaması, ek tutanak veya ara kararın tarafların UYAP erişimine açılması ve sonraki dosya işlemlerinde doğru mahkeme adına atıf yapılması talep edilir. Gerçek görev sorunu saptanırsa bu sorunun yalnız başlık düzeltmesiyle çözülemeyeceği belirtilir.
Dilekçede bulunması gereken bilgiler
Dilekçenin başlığında başvurunun sunulduğu gerçek mahkeme adı ve dosya numarası bulunur. Başvuranın sıfatı yazılır. Yanlış tutanak, celse tarihi, UYAP evrak numarası, sayfa sayısı ve imza durumu ile tanımlanır. Başlıkta yazan yanlış mahkeme adı tırnak içinde aktarılır. Doğru mahkeme adı, resmî unvanıyla ve hangi kayıtların bunu doğruladığı belirtilerek yazılır. Benzer isimli başka mahkeme varsa karışıklık ayrıca açıklanır.
Olay anlatımı, duruşmanın nerede ve hangi heyetle yapıldığını somutlaştırır. Deliller listesinde yalnız mevcut belgeler yer alır. Sonuç bölümünde özgün sürümün korunması, kayıt karşılaştırması, doğru birimin tespiti, izlenebilir düzeltme ve taraf erişimi sıralanır. “Tutanağın tamamı yok hükmündedir” veya “hüküm kesin olarak bozulur” gibi doğrudan kanundan çıkmayan sonuçlar yazılmaz. Word örneğindeki köşeli alanlar gerçek dosyaya göre doldurulur.
Sık yapılan hatalar
En sık hata, gerçek mahkeme adını doğrulamadan yalnız başlığa bakarak görev itirazı kurmaktır. İkinci hata, Asliye Ceza ile Ağır Ceza arasındaki farkı basit yazım yanlışı sayıp dosyanın diğer kayıtlarını incelememektir. Üçüncü hata, esas numarasını mahkeme adı olmadan tek başına yeterli kabul etmektir. Dördüncü hata, imza sahibinin kadro mahkemesini duruşmayı yapan mahkeme saymak ve geçici görevlendirme ihtimalini dosyadan kontrol etmemektir.
Beşinci hata, özgün tutanak sürümünün korunmasını istememektir. Altıncı hata, düzeltme tarihi ile duruşma tarihini birbirine karıştırmaktır. Yedinci hata, mevcut olmayan SEGBİS veya ses kaydını delil listesine yazmaktır. Sekizinci hata, düzeltme dilekçesinin kanun yolu süresini durdurduğunu varsaymaktır. Dokuzuncu hata, örnek Word belgesini mahkeme, dosya ve kişi bilgilerini değiştirmeden sunmaktır.
İlgili site içi içerikler
Duruşma tutanağının genel işlevi için duruşma zaptı ne demek rehberi ve UYAP kaydı için duruşma evrakı hazırlandı açıklaması okunabilir. Başlıktaki oturum tarihi yanlışsa CMK 220 oturum tarihi yanlışlığı dilekçesi; hâkim veya zabıt kâtibi imzası yoksa CMK 219 imza eksikliği dilekçesi kullanılmalıdır.
Müdafi adı kayda geçirilmemişse CMK 221 müdafi adı eksikliği dilekçesi; ret nedeni yoksa CMK 221 ret gerekçesi eksikliği dilekçesi farklı kayıt sorunlarına yöneliktir. Gerçek dışı işlem iddiasında duruşma tutanağının sahteliği rehberi ayrıca değerlendirilir.
Word dilekçenin dosyaya uyarlanması
İndirilebilir Word belgesi, Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2026/284 E. sayılı dosyasında 22 Eylül 2026 tarihli tutanak başlığında Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi yazılması örneğine göre hazırlanmıştır. Belgede yanlış ve doğru mahkeme adı, celse ve evrak kimliği, UYAP dosya birimi, gün belirleyen karar, çağrı evrakı, duruşma listesi, imza sahipleri ve teknik kayıt ayrı alanlarda karşılaştırılır. Gerçek dosya bilgileri yazılmadan örnek sunulmamalıdır.
Word metninde maddi başlık hatası ile görev uyuşmazlığı ayrımı, özgün sürümün korunması, düzeltmenin sınırları, sonuç ve istem, deliller, ekler ve doldurma kontrolü bulunur. Teknik kayıt veya görevlendirme belgesi yoksa ilgili satır silinir. Nihai nüshada köşeli alanlar, açıklama notları ve doldurma kontrolü çıkarılmalıdır. Her ek, dilekçedeki atıfla aynı numarayı taşımalıdır.
Resmî mevzuat kaynakları
- Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- Mevzuat Bilgi Sistemi güncel CMK metni
- Resmî Gazete 17 Aralık 2004 tarihli ve 25673 sayılı nüsha
- TBMM Kanunlar Sorgu Formu
Resmî Gazete bağlantısı kabul tarihindeki metni gösterir. Başvuru gününde yürürlükteki metin UYAP Mevzuat ve Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
CMK 220 mahkeme adı yanlışlığı Word dilekçe indir
Ceza duruşma tutanağında mahkeme adı yanlışlığı dilekçesi indir
Sık sorulan sorular
Mahkeme adı tutanak başlığında zorunlu mudur
Evet. CMK m. 220/1-a, duruşmanın yapıldığı mahkemenin adını zorunlu başlık unsuru olarak düzenler.
Yanlış mahkeme adı tutanağı otomatik geçersiz kılar mı
Hayır. Hatanın niteliği ve yargılamaya somut etkisi incelenir; otomatik geçersizlik sonucu doğmaz.
Doğru mahkeme adı hangi kayıtlardan bulunur
UYAP dosya birimi, esas numarası, gün belirleyen karar, çağrı evrakı, duruşma listesi ve imza kayıtları birlikte incelenir.
Asliye Ceza yerine Ağır Ceza yazılması basit hata mıdır
Diğer kayıtlar tek bir mahkemeyi gösteriyorsa maddi başlık hatası olabilir; gerçek görev uyuşmazlığı ayrıca incelenmelidir.
Görev itirazı bu dilekçeyle çözülür mü
Hayır. Görev sorunu CMK’nın görev hükümleri kapsamında ayrıca ileri sürülür ve karara bağlanır.
Eski tutanak sürümü korunmalı mıdır
Evet. Özgün sürüm, evrak numarası ve işlem geçmişi korunmalı; düzeltme tarihi görünür olmalıdır.
İmza sahibinin görev yeri tek başına yeterli midir
Hayır. Geçici görevlendirme olabilir; kişinin görevi dosya ve UYAP kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir.
Teknik kayıt yoksa ne yapılır
Mevcut UYAP ve dosya evrakı kullanılır; bulunmayan ses görüntü veya SEGBİS kaydı varmış gibi yazılmaz.
Düzeltme başvurusu kanun yolu süresini durdurur mu
Hayır. İstinaf, temyiz ve itiraz süreleri ilgili hükümlere göre ayrıca takip edilir.
Word örneği aynen kullanılabilir mi
Hayır. Mahkeme, dosya, kişiler, tarihler, kayıtlar ve ekler gerçek olaya göre tamamen uyarlanmalıdır.
Yazar ve kapsam
Avukat Halil Bakırcı tarafından 5271 sayılı CMK m. 3, 219, 220, 221 ve 222 esas alınarak hazırlanmıştır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki hukuki süreçler görev ve yetki kurallarına göre Mersin merkezli olarak yönetilir. Örnek kişi, dosya ve kayıtlar öğretici senaryodur. Gerçek dosya incelenmeden dilekçe sunulmamalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
