Yüklenicinin Ölümünde Tamamlanan Kısmı Teslim Alma Dilekçesi

Kısa ve net cevap

Yüklenicinin ölümünde tamamlanan kısmı teslim alma dilekçesi, TBK m.486 kapsamında sona eren kişisel özelliklere dayalı eser sözleşmesinde iş sahibinin yararlanabileceği tamamlanmış bölümü teslim almak için yaptığı başvurudur. Kanun, yüklenicinin kişisel özellikleri göz önünde tutularak kurulmuş sözleşmenin onun ölümüyle kendiliğinden sona ermesini düzenler. İş sahibi tamamlanan kısımdan yararlanabilecekse, bu kısmı kabul etmek ve karşılığını vermekle yükümlüdür.

Örnek, gerçek kişi yüklenicinin ölümüne ve somut olarak belirlenmiş yararlanılabilir tamamlanmış kısma yöneliktir. Muhatap, tereke işleminde sıfatı ve yetkisi doğrulanmış mirasçılar veya yetkili temsilcidir. Şirket çalışanının ölümü, her eser sözleşmesini bu maddeye göre sona erdirmez. Aşağıda tam başvuru, düzenlenebilir Word belgesi ve tamamlanan bölüm ile ödeme hesabını kaydetmek için ek çizelge yer alır.

Ölüm nedeniyle sona erme hangi sözleşmede uygulanır?

TBK m.486, yüklenicinin kişisel özellikleri göz önünde tutularak yapılmış sözleşmeyi esas alır. Dilekçenin ilk incelemesi yalnız ölüm olayına ilişkin değildir. Sözleşmenin kimle kurulduğu ve kişisel özelliğin işin üstlenilmesindeki yeri belirlenir. İşin doğrudan o yüklenici tarafından yapılmasını düzenleyen kayıtlar, teklifin kapsamı ve ilgili yazışmalar dosyaya alınır. Başvuruda kişisel özellik soyut bir övgüyle değil, sözleşmedeki edimi tanımlayan gerçek kayıtlarla açıklanır.

Gerçek kişiyle sözleşme yapılmış olması tek başına her işin kişisel özelliklere bağlı olduğunu göstermez. TBK m.471, eserin doğrudan yüklenici tarafından veya onun yönetimi altında meydana getirilmesini düzenler; kişisel özelliklerin önem taşımadığı hâlde işin başkasına yaptırılmasına ilişkin hüküm de içerir. Sözleşmedeki edimin kişisel niteliği bu düzenle birlikte okunur. Mevcut şahsen ifa ve işi başkasına yaptırma rehberi, bu ayrımı tamamlar.

Yüklenici bir tüzel kişi olduğunda, yöneticinin veya personelin ölümüyle gerçek kişi yüklenicinin ölümü birbirine karıştırılmaz. Sözleşmenin tarafı şirketse ve belirli bir uzmana ilişkin özel düzenleme varsa, sözleşme o kayıtla birlikte ayrıca incelenir. Bu örnek, şirketin sona ermesi veya tasfiyesi için kullanılmaz. Ölümün şirket adına üstlenilmiş işi otomatik olarak sona erdirdiği biçiminde genel bir beyan kurulmaz.

Maddenin koşullarına uygun sözleşmede sona erme kendiliğindendir. İş sahibinin bu dilekçesi, ölümden sonra sözleşmeyi ilk kez fesheden işlem değildir. Ölüm tarihini, kişisel ifa bağını ve tamamlanan kısmın akıbetini açıklar. TBK 486 genel rehberi ölüm ve yetenek kaybını birlikte ele alır. Buradaki başvuru yalnız ölüm sonrası yararlanılabilir bölümün teslimini ve karşılığını konu edinir.

Tamamlanan kısım ve yararlanma nasıl belirlenir?

Kanun, iş sahibinin eserin tamamlanan kısmından yararlanabilmesini kabul ve karşılık verme yükümlülüğünün koşulu olarak düzenler. Eserin bir bölümünün fiziksel olarak mevcut bulunması ile o bölümden iş sahibinin yararlanabilmesi ayrıdır. Dosyada tamamlanmış kısmın adı, kapsamı, mevcut durumu ve sözleşmedeki işle bağlantısı belirtilir. İş sahibinin hangi ihtiyacını karşıladığı veya hangi kullanımına elverişli olduğu somut biçimde gösterilir. Teslim alınacak bölüm, yarım kalmış bütün işin belirsiz adıyla tanımlanmaz.

Tamamlanma oranı içeren kayıt, teslim edilecek parçayı tek başına tanımlamaz. Yüzde bilgisi, mevcut bölümün kimliği ve işleviyle eşleştirilir. Ayrı modül, çizim, proje dosyası, imalat parçası veya diğer eser unsurlarının varlığı gerçek kayıt üzerinden belirlenir. Bu liste sözleşmenin tamamını yeniden sınıflandıran bir çalışma değildir. Hangi kısmın tamamlandığı ve o kısımdan hangi somut yararın elde edileceği sorusuna cevap verir.

Teknik belge bulunan dosyada belgenin tarihi, düzenleyeni ve incelediği bölüm kaydedilir. Belge yalnız imalat seviyesini gösteriyorsa, yararlanılabilirlik konusunda vermediği sonuç dilekçeye eklenmez. Dosyada teknik inceleme gerekiyorsa ilgili uzmanlık alanı üzerinden değerlendirme yapılır. Mevcut durumun sonradan değişmesi delili etkileyecekse delil tespiti başvurusu ayrı usul içinde incelenir. Tereke muhatabına gönderilen bu talep, mahkemece yapılmış teknik tespit yerine geçmez.

Yararlanılamayan, tamamlanmamış veya iş sahibinin talebinde bulunmayan bütün unsurlar bu örneğin teslim listesine topluca eklenmez. Hazırlık malzemeleriyle tamamlanmış eser bölümü de ayrı tutulur. İş sahibine ait olup yüklenicide kalan artan malzeme için artan malzemenin iadesi talep dilekçesi kendi hukuki kapsamıyla değerlendirilir. Bu ayrım, TBK m.486 kapsamındaki kabul ve karşılık hesabının yalnız ilgili eser kısmına kurulmasını sağlar.

Talep mirasçılara mı, tereke temsilcisine mi gönderilir?

Ölüm sonrası teslim ve ödeme görüşmesinde muhatabın kimliği kadar sıfatı da önemlidir. TMK m.598 mirasçılık belgesini, m.599 mirasın geçmesini düzenler. Mirasçılık sıfatı dosyada ilgili belgeyle görülür. Yüklenicinin yakını olmak, tek başına bütün tereke işlemleri için temsil yetkisi vermiş sayılmaz. Eseri fiilen elinde bulunduran kişi ile tereke adına teslim ve ödeme düzenini kararlaştırmaya yetkili kişi aynı olmayabilir.

Birden çok mirasçı bulunduğunda TMK m.640 uygulanır: paylaşmaya kadar terekedeki hak ve borçları kapsayan miras ortaklığı oluşur; sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf edilir. Bu nedenle bir mirasçıya ulaşılması, bütün mirasçıların onun işlemini yetkilendirdiği şeklinde yazılmaz. Dilekçenin muhatap alanı, gerçek mirasçılık ve temsil düzenine uygun doldurulur.

TMK m.640 uyarınca sulh mahkemesince atanmış temsilci varsa, atama kararı ve görevin kapsamı incelenir. Başvuru belgesinde temsilci olduğu doğrulanmış kişi ve dayanak karar gösterilir. Avukat, yönetici, fiilî koruyucu veya mirasçı sıfatları birbirinin yerine kullanılmaz. Ödeme talimatının kimden geldiği ve bu kişinin tahsil yetkisi ayrıca görülür. Teslimin doğru kişiden alınmasıyla bedelin doğru hak sahibine ödenmesi aynı dosyada birlikte düzenlenir.

Tamamlanan bölümün karşılığı ve önceki ödemeler

TBK m.486’nın ikinci cümlesi, iş sahibinin yararlanabileceği tamamlanan kısmı kabul etmek ve karşılığını vermek yükümlülüğünü birlikte düzenler. Bu örnek karşılıksız teslim istemez. Sözleşme bedeli, tamamlanan bölümün tanımı, mevcut ödeme kayıtları ve bölümün karşılığı ayrı satırlarda gösterilir. Kanun bu madde içinde bütün dosyalar için uygulanacak sabit bir yüzde veya ücret cetveli belirlemez. Dilekçeye dayanağı olmayan bedel oranı yazılmaz.

Hesapta sözleşmenin fiyat yapısı okunur. Bağımsız bölüm fiyatı, toplu bedel veya farklı iş kalemleri düzenlenmişse ilgili kayıt teslim alınacak kısımla eşleştirilir. Tamamlanmış bölümden yararlanabilme ile onun parasal karşılığı ayrı sorulardır. Teknik açıklama yalnız bölümün mevcut olduğunu belirliyorsa, buna dayanılarak kesin fiyat yazılmış gibi işlem yapılmaz. Bedel üzerinde uyuşmazlık varsa uyuşmazlığın hangi kalemde olduğu açıkça kayda alınır.

Önceki avans veya diğer ödemeler tarih, tutar, alıcı ve açıklamalarıyla gösterilir. Bir ödemenin hangi sözleşme işine ait olduğu belirlenmeden yeni hesapta düşülmüş gibi yazılmaz. Aynı tutar iki kez ödeme kaydı olarak kullanılmaz. Tamamlanan kısmın karşılığı ile kalan işin toplam bedeli karıştırılmaz. Bu örneğin doğrudan konusu teslim alma ve karşılık hesabıdır; ayrı bir fazla ödeme iadesi talebi varsa onun dayanağı ve miktarı ayrıca hazırlanır.

Teslim için önerilen tarih ve ödeme düzeni başvuruda açıkça belirtilir. TBK m.486, ölümden sonra bütün bu başvuruların otuz gün içinde cevaplanacağı şeklinde genel süre koymaz. Teslim alınacak kısmın niteliği ve gerçek muhatap bilgileri gözetilerek somut koordinasyon bilgisi yazılır. Ödeme yapılmışsa gerçekleşen işlem kayda alınır; ödeme önerilmişse yalnız önerinin içeriği yazılır. Öneriyle fiilen yapılmış ödeme aynı ifadeye dönüştürülmez.

Ölüm tarihiyle mevcut bölüm kaydı neden eşleştirilir?

Başvurudaki tamamlanan kısmın, hangi tarih itibarıyla var olduğu açıklanmalıdır. Ölüm tarihinden önce düzenlenmiş iş kaydıyla ölüm sonrasındaki fiilî inceleme karşılaştırılır. Sonradan başka kişi tarafından yapılan üretim, düzenleme veya onarım varsa o işlem ayrı gösterilir. Ölen yüklenicinin tamamladığı kısım ile başkasının sonradan eklediği işi tek kalemde toplamak, karşılık hesabının neye dayandığını belirsiz bırakır. Tarihli dosya, fotoğraf, imalat kaydı veya teknik belge aynı bölüm kimliği üzerinden sıralanır.

İnceleme sırasında bölümün mevcut yerinin değiştiği görülmüşse önceki kayıt silinmez; yer değişikliği ve yeni teslim muhatabı kaydedilir. Aynı esere ilişkin farklı dosya adları veya parça numaraları varsa bunların eşleşmesi çizelgede açıklanır. Başvurunun ekinde, okunamayan veya erişilemeyen bir dosya yararlanılabilir tamamlanmış kısmın kanıtı olarak tek başına sunulmaz. Erişim ve bölüm bütünlüğü kontrol edilir. Böylece kabul edilecek şeyin kimliği, sözleşmedeki sonuçla birlikte anlaşılır hâle gelir.

Yazılı cevaptan teslim planına geçiş

Muhatap cevap verdiğinde ilk karşılaştırma, aynı tamamlanan bölümden söz edilip edilmediğidir. Cevapta başka bölüm gösterilmişse kapsamlar yan yana yazılır. İkinci karşılaştırma karşılık hesabıdır: belirtilen tutarın yalnız ilgili bölüm için mi, yoksa tamamlanmamış bütün iş için mi istendiği görülür. Üçüncü kontrol, teslim ve tahsil yetkisidir. Yetki belgesi olmayan kişinin ödeme hesabı bildirmesi, yetki incelemesinin yerine geçirilmez. Eksik bilgiler açık maddeler hâlinde tamamlanır.

Tarafların bir bedelde anlaşması hâlinde kayıtta bölümün tanımı, karşılık tutarı, daha önce ödenen miktar ve kalan ödeme ayrı yazılır. Hesabın açıklaması yalnız toplam bir rakamdan oluşmamalıdır. Teslim günü, yeri, teslim belgeleri ve kimlerin hangi sıfatla imza atacağı belirlenir. Üzerinde anlaşma bulunmayan kalem, anlaşılmış gibi tutanağa geçirilmez. Bedel görüşmesinin sürmesi ile kabul ve teslimin fiilen gerçekleşmesi birbirinden ayrılır; tamamlanmış işlemler tarihli belgeleriyle dosyada saklanır.

Yeni yükleniciye aktarılacak kapsam kaydı

Tamamlanan kısmın tesliminden sonra kalan iş için başka yükleniciyle çalışılacaksa, başlangıç kaydı alınmış kısmı açık tanımlamalıdır. Yeni yüklenicinin yapacağı iş, eski bölümün yeniden teslim edilmiş gibi bedellendirilmesine yol açmayacak şekilde ayrılır. Eski kısma ilişkin inceleme ve varsa teknik eksikler yeni çalışmanın kapsamında ayrıca gösterilir. Bu kayıt, TBK m.486 başvurusunun yerine geçmez; teslim alınmış bölüm ile yeni edimin birbirine karışmasını önler.

Tam teslim alma talep dilekçesi ve Word örneği

Aşağıdaki örnek, kişisel özelliklere bağlı sözleşme koşulunun ve tamamlanan kısımdan yararlanabilmenin belgelerle belirlendiği başvuruya göre hazırlanmıştır. Muhatap alanı doğrulanmış mirasçılık veya temsil düzenine göre doldurulur. Word dosyasında metnin tamamı ve doldurulabilir bölüm–bedel çizelgesi bulunur. Düzenlenebilir Word dilekçesini indir.

Teslim sırasında hangi kayıt tutulur?

Teslim kaydı, yalnız “eser teslim edildi” cümlesiyle hazırlanmaz. Alınan kısmın adı, miktarı, dosya veya parça kimliği, durumu ve teslim tarihi yazılır. Dijital çalışma teslim ediliyorsa dosya listesi, sürüm ve erişim bilgileri gösterilir. Fizikî eser kısmı alınmışsa ilgili parçalar ve birlikte teslim edilen belgeler belirlenir. Bu kayıt, henüz tamamlanmamış bütün eserin teslim alınmış olduğu izlenimini vermemelidir.

Teslim edilen kısmın inceleme ve kabul açıklaması da dikkatle kurulmalıdır. TBK m.477, eserin kabulünün ayıp sorumluluğuna ilişkin etkilerini ve kanundaki istisnaları düzenler. Dilekçede genel hak saklı tutma cümlesi bulunması, bu hükmün bütün sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldıran işlem değildir. Bilinen eksikler ve mevcut durum teslim belgesinde açıkça gösterilir. Tamamlanan kısmı kabul etme yükümlülüğü, hangi kısmın hangi durumda alındığını kayıtsız bırakma gerekçesi yapılmaz.

Ödeme belgesinde hangi kısmın karşılığının verildiği açıklanır. Önceki ödemeler hesapta dikkate alınmışsa bu bağlantı açık yazılır. Teslim işlemi için imza atan kişinin hangi sıfatla hareket ettiği kayda geçirilir. Başvuruya cevap veren kişi ile teslim yapan kişi farklıysa, görev ve yetki bağlantısı ayrıca görülür. Fiilî teslim, karşılık hesabı ve ödeme işlemi tamamlandığında dosya aynı bölüm kimliği üzerinden kapatılır.

Başvuru hangi talepleri içermez?

Kişisel özelliklere bağlı sözleşmenin ölümle sona ermesinden sonra bu örnek, mirasçılara ölen yüklenicinin şahsî edimini tamamlatma istemi yöneltmez. Yeni bir yükleniciyle kalan iş için kurulacak sözleşme ayrı düzenlenir. Yeni sözleşmenin bedeli, teslim alınmış kısmın karşılığına kendiliğinden eklenmez. Tamamlanan bölüme ilişkin inceleme, yeni işin başlangıç kapsamını somut olarak belirlemek için de saklanır.

Yüklenicinin kusuru olmadan eseri tamamlama yeteneğini kaybetmesi TBK m.486’da düzenlenen diğer durumdur. Buradaki metin ölüm başvurusudur; sağlık veya yetenek kaybı nedeniyle yapılacak talebin belgeleri yerine kullanılmış sayılmaz. İş sahibinden kaynaklanan imkânsızlık ve teslimden önce beklenmedik yok olma da farklı hükümlerdir. Başvuruda ölüm tarihi ve kişisel sözleşme koşulu yerine başka sona erme olayının geçirilmesi, hukuki dayanağı değiştirir.

Sık sorulan sorular

Yüklenicinin ölümü her eser sözleşmesini sona erdirir mi?

Hayır. TBK m.486, yüklenicinin kişisel özellikleri göz önünde tutularak yapılmış sözleşmeyi düzenler. Bu koşul sözleşme ve gerçek iş kayıtlarıyla belirlenir.

İş sahibi yararlanabileceği tamamlanan kısmı almak zorunda mı?

Evet. Maddenin koşullarında tamamlanan kısımdan yararlanabilecek iş sahibi, onu kabul etmek ve karşılığını vermekle yükümlüdür.

Başvuru sözleşmeyi ölümden sonra fesheder mi?

Maddeye uygun sözleşme ölümle kendiliğinden sona erer. Bu başvuru yararlanılabilir kısmın teslim ve karşılık düzenine yöneliktir.

Bir yakın bütün mirasçılar adına teslim ve ödeme kararlaştırabilir mi?

Yakınlık tek başına temsil yetkisi değildir. Mirasçılık ve temsil belgeleri incelenir; TMK m.640’taki birlikte tasarruf ve yetki düzeni dikkate alınır.

Yalnız tamamlanma yüzdesi yararlanmayı gösterir mi?

Yüzde bilgisi tek başına bölümün kullanımını tanımlamaz. Mevcut tamamlanan bölüm ve iş sahibinin ondan yararlanma şekli somutlaştırılır.

Tamamlanan kısmın karşılığı için kanunda sabit oran var mı?

TBK m.486 sabit bir yüzde belirlemez. Bölümün kapsamı, sözleşme bedel yapısı ve gerçek hesap kayıtları değerlendirilir.

Önceki avanslar teslim hesabında gösterilir mi?

Evet. Ödemenin ilgili sözleşme işiyle bağlantısı, tutarı ve tarihi kaydedilir. Aynı ödeme iki kez hesaba alınmaz.

Mirasçılar kalan şahsî işi bu dilekçeyle tamamlamak zorunda bırakılır mı?

Bu örnek böyle bir istem kurmaz. TBK m.486 kapsamında sona ermiş kişisel edim ile tamamlanan kısmın teslimi ayrı işlemlerdir.

Teslim kaydında ayıplar ve eksikler belirtilmeli mi?

Evet. Mevcut durum açık yazılır. TBK m.477’nin kabul ve ayıp sorumluluğu düzeni ayrıca gözetilir.

Ölümden sonra bu dilekçeye otuz günde cevap verme zorunluluğu var mı?

TBK m.486 böyle genel cevap süresi koymaz. Gerçek teslim ve ödeme koordinasyonu somut dosyaya göre düzenlenir.

Resmî kaynaklar ve hukuki dayanak

Doğrudan dayanak TBK m.486’dır; kişisel ifa m.471, kabulün ayıp sorumluluğuna etkisi m.477 ile birlikte incelenir. Muhatabın mirasçılık ve temsil düzeni için TMK m.598–599 ve m.640 esas alınır. Bakanlığın Türk Borçlar Kanunu metni, Bakanlığın Türk Medenî Kanunu metni ve TBMM 6098 sayılı Kanun kaydı incelenmiştir. Madde kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır.