Birlikte Vekâlet Verenlerden Gider ve Avans Talep Dilekçesi

Kısa ve net cevap

Birlikte vekâlet verenlerden gider ve avans talep dilekçesi, aynı işi bir kişiye birlikte verenlerin, vekilin gereği gibi ifa için yaptığı giderleri ve verdiği avansları ödemesi amacıyla hazırlanır. TBK m.510/1 gider ve avansın faiziyle ödenmesini; TBK m.511/1 birlikte vekâlet verenlerin vekile karşı müteselsil sorumluluğunu düzenler. TBK m.163 uyarınca alacaklı borcun tamamını veya bir kısmını borçluların hepsinden ya da yalnız birinden isteyebilir. Aynı alacak her borçludan ayrı ayrı tahsil edilerek çoğaltılmaz.

Aşağıdaki örnek, birlikte verilmiş vekâlet kapsamında vekilin kendi kaynaklarından gerçekten ödediği gider ve avansların kalan anaparasına ilişkindir. Ödeme belgeleri, iş bağlantısı ve önceki tahsilatlar ek çizelgede gösterilir. Bu metin avukatlık ücretini, henüz ödenmemiş üçüncü kişi borcundan kurtarmayı veya vekilin zarar tazminatını aynı toplamda istemez. Düzenlenebilir Word dosyasında tam talep, imza alanı ve gider çizelgesi vardır. Faiz alacağı, dayanak ve dönem hesabı ayrı belirlenmek üzere saklı tutulmuştur.

Birlikte vekâlet verenler nasıl belirlenir?

TBK m.502/1 vekâleti, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşme olarak tanımlar. TBK m.511/1 için bu işin bir kişiye birlikte verilmiş olması gerekir. Aynı işyerinde bulunmak, aynı taşınmazla ilgilenmek veya aynı aileden olmak tek başına birlikte vekâletin belgesi değildir. Talep dosyasında ortak işin tanımı, bu işi birlikte veren kişiler ve vekilin üstlendiği görev gösterilir.

Vekâletname, sözleşme ve talimat kayıtları birbirinin yerine düşünülmeden incelenir. Bir belgede yalnız temsil yetkisi, başka belgede işin kapsamı ve gider düzeni açıklanmışsa ikisi birlikte okunur. Vekâlet sözleşmesinin varlığı yalnız noter belgesinin bulunmasına bağlanmaz. Bununla birlikte yürütülen iş özel bir yetki veya şekil gerektiriyorsa ilgili koşul ayrıca tamamlanır. Başvuru, mevcut belgenin vermediği yetkiyi sonradan verilmiş gibi açıklamaz.

Her vekâlet verenin kimliği ve taraf sıfatı ayrı yazılır. Bir şirketin yetkili temsilcisi, sadece şirket adına imza attığı için kendi adına birlikte vekâlet veren borçlu olarak listeye eklenmez. Şirketin borcu ile imzalayan kişinin kişisel borcu ayrılır. Aynı şekilde diğer kişinin iletişim adresini iletmiş olan aile üyesi, bu davranış nedeniyle vekâlet veren sayılmaz. Borçlular listesi, alacağın ortak vekâlet ilişkisinden doğduğunu gösteren belgelerle hazırlanır.

Birlikte vekâlet veren birden fazla kişi ile aynı işi birlikte üstlenen birden fazla vekil farklıdır. İlkinde TBK m.511/1, ikincisinde m.511/2 söz konusudur. Burada alacaklı tek vekildir; muhataplar aynı işi ona birlikte verenlerdir. Birden fazla kişinin vekâlet ilişkisindeki sorumluluğu rehberi iki fıkranın genel ayrımını açıklar. Bu dilekçe birden fazla vekilin verdiği zarar için tazminat başvurusu değildir.

Hangi gider ve avanslar talebe yazılır?

TBK m.510/1 vekâletin gereği gibi ifası için yapılan gider ve verilen avansları düzenler. Talep edilen ödemenin varlığı kadar, üstlenilmiş işle bağlantısı da gösterilmelidir. Fatura veya dekont yalnız bir para hareketini ispat eder; hangi ortak iş için ödeme yapıldığını ayrıca açıklamak gerekir. Ek çizelgede gider tarihi, alıcı, giderin konusu, tutar, ödeme belgesi ve ortak görev bağlantısı aynı satırda bulunur.

Gider ile avans ayrı adlandırılır. Gider satırında tamamlanmış ödeme ve hizmetin konusu gösterilir. Avans satırında vekilin hangi işlem için kendi kaynağından ön ödeme verdiği belirtilir; sonradan yapılan iade ve kesin hesap da kaydedilir. Vekâlet verenin vekile önceden verdiği para, vekilin kendi cebinden verdiği avans gibi ikinci kez geri istenmez. Finansmanın kaynağı bu nedenle hesap tablosunun temel unsurudur.

Aynı ödeme bir kez gider, bir kez avans adı altında yazılmaz. Ön ödeme, son fatura ve ödeme dekontu aynı işlemin farklı belgeleri olduğunda yalnız ilgili borç tutarı hesaba alınır. İşlem iptal edilip para geri dönmüşse iade miktarı düşülür. Belgenin yabancı para içermesi hâlinde para birimi açıkça gösterilir; belgede bulunmayan kur üzerinden kendiliğinden yeni bir Türk lirası alacağı oluşturulmaz.

Vekilin kişisel kullanım gideri ile ortak vekâletin gereği gibi ifası için yaptığı harcama ayrılır. İşten bağımsız alışverişler ortak gider toplamına girmez. Aynı harcamanın hem bu iş hem başka iş için yapıldığı dosyada ilgili payın dayanağı gösterilir. Yalnız talep sahibinin belirlediği açıklamasız bir yüzdeyle diğer işin gideri bu dosyaya taşınmaz. Talimat, sözleşme ve harcamanın somut konusu bu ayrımı doğrular.

TBK m.505 açık talimata uygun ifayı, m.506 sadakat ve özen borcunu düzenler. Vekil talimattan ayrılmışsa m.505’teki koşullar ayrıca incelenir. Dilekçeye bütün harcamaların zorunlu olduğu biçiminde toplu bir cümle eklemek bu incelemeyi karşılamaz. Talimat değişikliği bulunan kalemde değişikliğin tarihi ve hangi işleme ilişkin olduğu belirtilir. Gereği gibi ifa koşulu, yalnız ödeme belgesinin varlığından çıkarılmaz.

Müteselsil sorumluluk neyi değiştirir?

TBK m.511/1 birlikte vekâlet verenleri vekile karşı müteselsil sorumlu tutar. TBK m.163 bu dış ilişkinin tahsil kapsamını düzenler: alacaklı tamamını veya bir kısmını hepsinden ya da birinden isteyebilir; sorumluluk borcun tamamı ödeninceye kadar sürer. Bu nedenle dilekçede aynı kalan toplam bütün muhataplara yöneltilir. Borçlu sayısınca farklı ve birbirinden bağımsız gider alacakları kurulmaz.

Muhataplardan birinin diğerleriyle yaptığı iç paylaşım, alacağın ortak vekâletten doğduğunu incelemenin yerine geçmez. Borcun birlikte verilen işten doğduğu gösterildikten sonra, dış ilişki ile iç katılma payı ayrı değerlendirilir. TBK m.167 iç ilişkide, aksi kararlaştırılmadıkça veya ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça eşit payı esas alır. Payından fazla ödeyenin diğerlerine başvurusu kendi iç ilişkisidir; vekilin aynı alacağı ikinci kez tahsil yetkisi değildir.

TBK m.166/1 uyarınca bir borçlunun ifa veya takasıyla borcun tamamı ya da bir kısmı sona ermişse diğerleri de aynı oranda kurtulur. Talep sonrasında bir muhataptan gelen ödeme derhâl ortak bakiye hesabına işlenir. Diğerine gönderilmiş eski bildirimdeki toplam, yeni ödeme yokmuş gibi kullanılmaz. Tek alacağın farklı kişilerce kısmen ödenmesi, her ödeme sonunda yeniden hesaplanacak tek kalan tutar doğurur.

TBK m.164 borçlunun kişisel ilişkilerinden veya borcun sebep ve konusundan doğan savunmalarını düzenler. Talep yazısı karşı tarafın savunmalarını ortadan kaldıran belge değildir. Giderin önceden ödenmiş olduğu veya ortak işle bağlantısı bulunmadığına dair kayıtlar hesap incelemesine alınır. Bir muhatabın imzası diğerlerinin bütün savunmalardan vazgeçtiği biçiminde yorumlanmaz. İbra, takas ve borcun kapsamına ilişkin açıklamalar ayrı ve belirli tutulur.

Kalan anapara nasıl hazırlanır?

Çizelgenin ilk bölümünde vekilin kendi kaynağından ödediği ve ortak işe bağladığı kalemler yer alır. İkinci bölümde vekâlet verenlerden alınmış gider karşılıkları, üçüncü kişilerden gelen iadeler ve aynı borcu azaltan diğer gerçekleşmiş tahsilatlar gösterilir. Sonuç kısmındaki kalan anapara, bu hareketlerin tek hesabıdır. Bankadan geri dönen tutar gider toplamında tutulmaz; önceki tahsilat başka başlıkta gizlenmez.

TBK m.510/1 faizle ödeme yükümlülüğünü içerir. Bununla birlikte bu örnekte doldurulacak sabit talep anapara içindir; faiz hakkı saklı tutulmuştur. Faiz talebi ayrıca miktarlandırılırken ilgili kalem, hukuki dayanak, başlangıç, dönem, ödeme ve oran hesabı açıklanır. Her ödeme tarihine aynı temerrüt başlangıcı yazılmaz. Vekâlet giderine ilişkin faiz hakkı ile muaccel borcun gecikmesinden doğan temerrüt hesabı birbirinin adı değiştirilerek tekrar istenmez.

TBK m.117 muaccel borçta ihtarla temerrüdü ve maddede belirtilen belirli ifa günü istisnasını düzenler. Örnekteki ödeme tarihi alanı kanunun bütün gider dosyaları için öngördüğü sabit bir gün sayısı değildir. İfa zamanı ve talebin ulaşması kendi belgeleriyle belirlenir. Bir muhataba ulaşmış bildirim, diğer bütün muhataplara aynı tarihte ulaşmış gibi kaydedilmez. Her kişiye yöneltilen talebin gönderim ve teslim kaydı ayrı saklanır.

Ortak iş ile kişisel talimatın hesabı nasıl ayrılır?

Birlikte verilmiş görev tamamlandıktan sonra yalnız bir muhatabın kendi işi için verdiği yeni talimat, eski ortak işin gider çizelgesine eklenmez. Aynı vekilin görevi yürütmüş olması iki sözleşmenin borçlularını birleştirmez. Kişisel ek işin tarihi, talimatı ve ödeme kaydı ayrı tutulur. Ortak dosyanın devamı olduğu ileri sürülen kalemde bu bağlantı belgelerden gösterilir; yalnız belgelerde aynı kişinin adının geçmesiyle müteselsil kapsam genişletilmez.

Ödemeye ilişkin banka dekontunun açıklaması kısa bırakılmışsa ilgili fatura, hizmet kaydı veya başvuru belgesiyle eşleştirme yapılır. Bir hizmet sağlayıcısına toplu ödeme içinde farklı işler bulunuyorsa bu ortak işe ait kalemler ayrı gösterilir. Faturanın bütünü ile ortak işin payı birbirinden ayrılmadan toplam istemek, diğer işin maliyetini de muhataplara yükler. Ek çizelgede belge numarası yanında ilgili kalemin ne olduğu yazılması, dosyanın bu ayrımının okunmasını sağlar.

İade belgesiyle tahsil belgesinin aynı ödeme hareketini gösterdiği hâlde her ikisi ayrı düşülmez. Kesin hesapta avansın harcanmış kısmı, iade edilmiş kısmı ve vekâlet verenin daha önce karşıladığı tutar birbiriyle uzlaştırılır. Talep edilen kalan toplamın en son hangi tarihte hesaplandığı belirtilir. Muhatapların eski ve yeni çizelgeleri birlikte görmesi gereken dosyada sürüm tarihi kullanılır; eski tablonun farklı toplamı yeni alacak gibi sunulmaz. Bu kontrol borçlu sayısına göre hesap çoğalmasını da önler.

Tam gider ve avans talep dilekçesi

Aşağıdaki metin, belgelenmiş ortak vekâlet giderleri ve vekilin verdiği avansların kalan anaparasını bütün vekâlet verenlerden müteselsilen istemek için hazırlanmıştır. Kimlik, iş, tutar ve tarih alanları ilgili dosyadan doldurulur. Tam dilekçe ve gider çizelgesi içeren Word dosyasını indir. Çizelge dilekçenin ayrılmaz eki olarak sunulur; boş kalan kalemler alacak toplamına katılmaz.

Muhatap, yetki ve gönderim nasıl kontrol edilir?

Her muhatabın dilekçeyi hangi sıfatla aldığı açık olmalıdır. Tüzel kişi adresine gönderilen yazıda doğru unvan ve teslim kaydı kullanılır. Bir kişiye bütün borçlular adına ödeme çağrısı iletilmiş olması, o kişinin diğerlerinin bildirim temsilcisi olduğunu kendiliğinden göstermez. Temsil yoluyla gönderim yapılmışsa yetkinin ilgili borç ve bildirim kapsamı dosyada görülür. Şirketler arasında benzer ticaret unvanı bulunması adres doğrulamasını gereksiz kılmaz.

Gider belgesinde üçüncü kişilerin veya başka işlerin bilgileri bulunduğunda, başvurunun ilgili kısmı okunabilir biçimde hazırlanır. Başka dosyanın bütün kayıtları bu muhataplara gönderilmez. Özellikle banka hareketlerinde ilgili işlem tarihinin, tutarın ve karşı tarafın görünmesi sağlanır; alakasız kişisel hareketler ortak giderin belgesi olarak sunulmaz. Belgelerin tam ve ilgili olması ile gereksiz başka veri paylaşılması farklıdır.

Vekilin hesap sunması ile vekâlet verenin ödeme yükümlülüğü karşılıklı dosya incelemesinde birlikte ele alınır. TBK m.508, vekilin istem üzerine yürüttüğü işin hesabını verme ve vekâletle bağlantılı aldıklarını verme yükümlülüğünü düzenler. Vekilden hesap ve evrak iadesi ihtarnamesi karşı yöndeki ayrı talebin örneğidir. Bu tahsil dilekçesi hesap verme yükümlülüğünü kaldırmaz.

Talep dışındaki borç kalemleri neden ayrılır?

TBK m.510/1 vekilin yüklendiği borçlardan kurtarılmasını da düzenler. Henüz vekilce ödenmemiş üçüncü kişi alacağı, bu yazıdaki fiilen ödenmiş gider toplamıyla aynı değildir. Aynı üçüncü kişi faturasının hem borçtan kurtarma hem ödenmiş gider başlığıyla iki kez talep edilmesi hesap bütünlüğünü bozar. Faturanın kimin adına olduğu, borcun ifa edilip edilmediği ve ödeme kaynağı ayrı belirlenir.

TBK m.502/3 ücret hakkını sözleşme veya teamüle bağlar. Giderin varlığı kendi başına ücret tutarını belirlemez. TBK m.510/2’deki zarar talebi de farklı koşuldadır; vekâlet veren kusursuzluğunu ispat ederek o sorumluluktan kurtulur. Vekâlet verenin masraf, avans ve diğer borçları rehberi bu ayrımı açıklar. Örnekte bu kalemlerin tamamı tek açıklamasız rakama dönüştürülmemiştir.

Ödeme sonrasında hangi belgeler alınır?

Ödeme kaydı alındığında gönderen, tutar, para birimi ve ilgili borç açıklaması çizelgeyle eşleştirilir. TBK m.103, ödeyenin makbuz istemesini düzenler. Kısmi ödeme yapıldıysa kalan anapara açıkça gösterilir; bütün gider borcu kapanmışsa aynı toplam yeniden istenmez. Bir muhatabın başkası adına yaptığı ödeme, yeni bir gider kalemi oluşturmaz. Tahsil belgesi ve güncel hesap bütün borçluların aynı bakiye üzerinden değerlendirilmesini sağlar.

Dilekçenin gönderilmesi alacağın tahsil edildiği veya mahkeme kararı alındığı anlamına gelmez. İcra ya da dava yoluna geçilmesi ayrı usul dosyasını gerektirir. Bu örnek bir mahkemeye dava dilekçesi veya takip ödeme emrine itiraz değildir. Vekâlet sözleşmesinin sona ermiş olması ile sona ermeden önce gereği gibi ifa için yapılmış giderin hesabı ayrı incelenir; sona erme tarihi ödeme belgesini ortadan kaldıran kayıt gibi kullanılmaz.

Sık sorulan sorular

Giderin tamamı tek vekâlet verenden istenir mi?

Ortak vekâletten doğan müteselsil borçta TBK m.163, tamamının veya bir kısmının yalnız bir borçludan istenmesine izin verir.

Her muhataptan aynı toplam ayrı ayrı tahsil edilir mi?

Hayır. Tek alacak vardır. TBK m.166/1 gereği bir borçlunun ifası diğerlerini aynı oranda borçtan kurtarır.

Aynı aileden olan herkes borçlu mu?

Aile ilişkisi tek başına yeterli değildir. TBK m.511/1 için bir kişiye birlikte vekâlet verilmiş olması gerekir.

Şirket adına imza atan yetkili kişisel borçlu mu?

Yalnız temsilci sıfatıyla imzalamak, kendi adına birlikte vekâlet veren olmak değildir. Taraf ve temsil sıfatı belgelerden belirlenir.

Vekâlet verenin verdiği para tekrar avans olarak istenir mi?

Hayır. Bu örnek vekilin kendi kaynağından verdiği avans ve yaptığı gider içindir. Önceden alınmış gider karşılıkları hesaba işlenir.

İade edilmiş avans toplamda tutulur mu?

İade ilgili kalemden düşülür. Kalan alacak gerçekleşmiş ödeme, iade ve tahsilatların tek hesabıyla hazırlanır.

Gider alacağında faiz hakkı var mı?

TBK m.510/1 gider ve avansın faiziyle ödenmesini düzenler. Bu örnek anaparayı ister ve faiz hakkını ayrıca saklı tutar.

Ödeme için kanuni sabit yedi gün var mı?

Bu maddeler bütün gider talepleri için sabit yedi günlük süre düzenlemez. Ödeme zamanı ve temerrüt koşulları ilgili kayıtlarla belirlenir.

Ücret ve zarar bu çizelgeye eklenir mi?

Örnek yalnız gider ve verilen avansın kalan anaparası içindir. Ücret ve zarar kendi dayanak ve koşullarıyla ayrı gösterilir.

Ödeyen kişinin diğerlerine rücu hesabını vekil mi yapar?

TBK m.167 iç pay ve rücu ilişkisini düzenler. Bu talep dış alacağın tahsilidir; borçlular arasındaki ayrı rücu dilekçesi değildir.

Resmî dayanaklar

Talebin doğrudan dayanakları TBK m.510/1 ve 511/1’dir. Müteselsil talep m.163, savunmalar m.164, ifanın diğer borçlulara etkisi m.166/1 ve iç paylaşım m.167 ile ayrılır. Hesap ve makbuz bakımından m.508 ve 103 dikkate alınır. Bakanlığın Türk Borçlar Kanunu metni ile TBMM 6098 sayılı Kanun kaydı esas alınmıştır. Madde kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır.