AB’de Koruma Kararı Başka Ülkede Nasıl Kullanılır?

Bir AB ülkesinde verilmiş medeni nitelikteki yaklaşmama veya iletişim kurmama kararı, 606/2013 sayılı Tüzük kapsamındaysa başka bağlı üye devlette yeni bir tanıma davası açılmadan kullanılabilir. Korunan kişi kararın uygun örneğini, kaynak makamın m.5 belgesini ve gerekiyorsa sertifikanın tercümesini sunar. Sınır ötesi tanımanın etkisi, sertifikanın düzenlendiği tarihten başlayarak en fazla on iki ayla sınırlıdır; daha kısa süreli veya icra kabiliyeti sona ermiş karar sertifikayla uzatılamaz.

Ülke değiştiren kişinin güvenliği bakımından kararın yeni yerde uygulanması, adresin korunması ve muhataba gerekli bildirim yapılması birlikte ele alınmalıdır. Bu rehber, AB içindeki medeni koruma kararının dolaşımını açıklar. Ceza alanındaki Avrupa Koruma Emri, çocuk velayeti işlemi ve Türkiye’deki 6284 başvurusu aynı mekanizma değildir. Yakın bir tehlike varsa belge hazırlığının tamamlanması beklenmeden bulunulan yerdeki acil yardım ve yetkili makamlarla iletişim kurulmalıdır. Resmî kaynak kontrolü: 25 Ekim 2026.

Madde 3 üç farklı yükümlülük grubunu tanımlar

606/2013 sayılı Tüzük m.3/1, kişinin fiziksel veya psikolojik bütünlüğünü korumak için risk oluşturan kişiye getirilen belirli yükümlülükleri kapsar. Korunan kişinin yaşadığı, çalıştığı veya düzenli bulunduğu yere girmenin yasaklanması yahut sınırlandırılması ilk gruptur. Telefon, elektronik posta, mektup veya başka yolla temasın yasaklanması ikinci; belirli mesafeden fazla yaklaşmama yükümlülüğü üçüncü gruptur.

Kararın yalnız başlığında koruma yazması yeterli değildir. Hangi yükümlülüğün kime karşı ve hangi kişi yararına getirildiği görülmelidir. Bir konutun kullanımına ilişkin bütün mali hükümler, çocukla kişisel ilişki düzeni veya nafaka miktarı otomatik olarak bu üç yükümlülüğe dönüşmez. Aynı belgede farklı hukuki konular bulunuyorsa her bölümün uygulanacağı yol ayrıca belirlenir. Belgenin tamamını tek tür sertifikaya bağlamak doğru değildir.

Gerekçe 6, mekanizmanın yalnız belirli cinsiyetteki veya evlilik ilişkisi içindeki mağdurlarla sınırlanmadığını açıklar. Takip, tehdit, yıldırma veya yakın ilişkide şiddet gibi risklerde kararın niteliği belirleyicidir. Korunan kişi ile risk oluşturan kişi m.3’te gerçek kişi olarak tanımlanır. Bir şirketin ticari müşterilerle temasını sınırlayan rekabet kararı aynı kişisel güvenlik rejimine girmez.

Medeni koruma ile ceza alanındaki Avrupa Koruma Emri

Tüzüğün gerekçe 9–10 bölümü medeni korumayı ceza alanındaki 2011/99/AB Avrupa Koruma Emri sisteminden ayırır. İşlemi yapan kurumun idari veya yargısal adı tek başına tedbirin medeni niteliğini belirlemez. Kararın hukuki konusu ve verdiği koruma incelenir. Bu nedenle bir ceza dosyasındaki yasağın evrakı, ayrıca değerlendirilmeden medeni koruma sertifikası gibi sunulamaz.

M.3/4, kaynak makam için yargı makamlarını ve belirli güvenceleri taşıyan diğer yetkili kuruluşları kabul eder. Diğer kuruluşun tarafsızlığı, kararının yargısal denetime açık olması ve aynı konuda yargı kararıyla benzer etki taşıması önemlidir. Gerekçe 13, polis makamlarının bu Tüzük anlamındaki düzenleyen makam sayılamayacağını belirtir. Polis tutanağı veya güvenlik bildirimi ile sertifikaya bağlanabilecek koruma kararı aynı belge değildir.

Ülke kapsamı ayrıca kontrol edilir. Tüzüğün gerekçe 41’i Danimarka’nın bu düzenlemeyle bağlı olmadığını belirtir. Türkiye de üye devletler arası bu mekanizmanın parçası değildir. Diğer Avrupa hukuk araçlarında ülke kapsamının farklı olması, bu dosyanın kontrolünü gereksiz kılmaz. Seyahat edilecek veya yerleşilecek ülkede hangi koruma ve uygulama makamının görevli olduğu önceden belirlenmelidir.

Yeni tanıma davası yoksa hiçbir başvuru da yok mu?

M.4/1, kapsam içindeki korumanın özel tanıma usulü ve ayrıca icra edilebilirlik açıklaması gerekmeksizin diğer bağlı üye devlette kullanılmasını sağlar. Bununla birlikte m.4/2, korunan kişinin gerekli belgeleri ilgili devletteki yetkili makama sunmasını ister. Otomatik tanıma kavramı, yerel makamların kişinin taşındığını ve hangi kararın uygulanacağını hiçbir bilgi verilmeden kendiliğinden bileceği anlamına gelmez.

Dosyada kararın gerçekliğini ortaya koymaya elverişli örnek, m.5 sertifikası ve gerekiyorsa sertifika tercümesi bulunur. Kararın sadece ekran görüntüsü veya karşı tarafın gönderdiği özet, gereken suretin yerini her durumda tutmaz. Sertifika da kararın yerine geçmez; hangi tedbiri taşıdığı ana belgeyle karşılaştırılır. Hangi kişilerin adının, hangi mesafenin ve hangi sürenin yazıldığı aynı dosya üzerinde kontrol edilmelidir.

Sertifikayı korunan kişinin talebi üzerine kaynak makam düzenler

M.5/1 uyarınca korunan kişi kaynak makama başvurarak çok dilli standart sertifikayı ister. Bu belge, tarafın kendi doldurup imzaladığı özel bir tanıtım formu değildir. M.7; düzenleyen makam, dosya numarası, düzenleme tarihi, ilgili kişiler, uygulanacak yükümlülük, kararın süresi ve tanımanın süresi gibi bilgileri arar. Eksik veya başka kişiye ait kimlik bilgisi bütün işlem zincirini etkileyebilir.

Kaynak makamın görevi yalnız form üretmek değildir. M.10, talep üzerine korunan kişiye varış devletinde kararın hangi makam önünde kullanılacağı veya uygulanacağı hakkında bilgi edinme yardımı verilmesini düzenler. Bu yardım, kaynak makamın yabancı ülkede bütün polis veya yargı işlemlerini bizzat yürüteceği anlamına gelmez. Dosya iletiminden sonra yerel uygulamanın nasıl başlayacağı ayrıca öğrenilmelidir.

On iki ay nereden başlar ve neyi uzatmaz?

M.4/4, tanımanın etkilerini sertifikanın düzenlendiği tarihten itibaren on iki ayla sınırlar. Bu süre yeni ülkeye taşınma, sınırdan geçme veya yerel makama başvurma gününden başlatılmaz. Sertifika seyahatten aylar önce düzenlenmişse geçen süre dikkate alınır. Dolayısıyla belgenin yalnız son kullanma tarihine bakmak yerine düzenleme tarihi, kararın süresi ve güncel icra kabiliyeti birlikte kontrol edilmelidir.

M.4/3, sertifikanın yalnız koruma kararının icra edilebilirliği sınırları içinde etki göstereceğini belirtir. Kaynak karar üç ay için verilmişse sertifikanın varlığından bir yıllık yeni koruma çıkarılamaz. Karar kaldırılmış veya icrası sınırlanmışsa eski sertifika güncelmiş gibi kullanılmaz. Buna karşılık kaynak karar on iki aydan uzun sürüyorsa bu Tüzüğün sınır ötesi etkisi aynı uzunlukta otomatik devam etmez.

Gerekçe 16, daha uzun koruma ihtiyacında varış devletindeki ulusal koruma veya uygulanabilir başka tanıma yolunun incelenmesini saklı tutar. Sertifikayı yeniden basmanın her durumda süreyi sıfırladığına ilişkin bir kural kurulamaz. Korunan kişinin kesintisiz güvenliği için sürenin dolması beklenmeden ilgili makamla yeni başvurunun gerekip gerekmediği belirlenir. Bu hazırlık, ilk koruma kararının esasını değiştiren işlemin yerine de geçmez.

Sertifika için bildirim ve savunma koşulları

M.6/1, koruma kararının risk oluşturan kişiye kaynak ülke hukukuna uygun olarak bildirilmiş olmasını arar. Kişinin yokluğunda verilen karar bakımından m.6/2, yargılamanın başlangıcına ilişkin yeterli ve zamanında bilgilendirmeyi ayrıca düzenler. Önceden bildirim yapılmasını öngörmeyen usulde ise m.6/3, kişinin koruma kararına karşı başvuru hakkının bulunmasını ister. Bu farklı usuller aynı bildirim kalıbıyla değerlendirilmez.

Gerekçe 25, başvuru imkânı tanındıktan sonra bu başvuru süresinin mutlaka sonuna kadar beklenmesini şart koşmaz. Amaç, savunma güvencesi ile acil korunmanın birlikte yürütülmesidir. Bununla birlikte ulusal kararın karşı tarafa hiç bildirilmediği gerçeği gizlenerek sertifika alınamaz. Kaynak makam, hangi usulün uygulandığını ve gereken koşulun nasıl sağlandığını dosya belgelerinden belirlemelidir.

Elektronik bildirimde 2023/2844 değişikliği

2023/2844 sayılı Tüzük m.21, 606/2013’ün m.8/2 ve m.11/4 bildirim hükümlerini değiştirmiştir. Risk oluşturan kişinin başka üye devlette yaşadığı durumda, alındılı taahhütlü mektup veya eşdeğer yöntemin yanında ilgili AB elektronik tebligat yolları da düzenlenmiştir. Üçüncü ülkedeki kişiye bildirim için aynı hükümlerde ayrı ifade kullanılır. Bu nedenle yalnız 2013 metnindeki posta açıklamasıyla güncel dosya sonuçlandırılmaz.

Elektronik erişimin kademeli uygulama takvimi ve kullanılan kanalın kendi şartları ayrıca kontrol edilir. Her sıradan e-posta, güvenli elektronik tebligatın yerine geçmez. Muhatabın adresinin bilinmemesi veya bildirimi kabul etmemesi hâllerinde ilgili kaynak ya da varış devletinin hukuku uygulanır. Bu konuda AB tebligatında dil ve kabulden kaçınma rehberi farklı tebligat aşamalarını açıklayan tamamlayıcı kaynaktır.

Yeni adres karşı tarafa açıklanmak zorunda mı?

M.8/3, korunan kişinin bulunduğu yer ve diğer iletişim bilgilerinin, karara uyma veya kararın uygulanması için gerekli olmadıkça risk oluşturan kişiye açıklanmasını yasaklar. Bu koruma, taşınma sonrasında özellikle önemlidir. Güvenlik ihtiyacı varken yeni konut veya çocuğun okul adresi gereksiz biçimde açık dosya yazışmasına eklenmemelidir. Hangi bilginin gerçekten gerekli olduğu yetkili makamla belirlenmelidir.

M.7/d ise sertifikadaki bildirim adresinin karşı tarafa açıklanabileceği konusunda görünür uyarı bulunmasını ister. Bu iki hüküm birlikte okunmalıdır: genel iletişim alanına yazılan her adresin kesin gizli kalacağı varsayılmaz. Güvenli tebligat veya temsilci adresi kullanılabilecekse ilgili ulusal usule göre düzenlenir. Yanlış adres verilmez; gerçeğe uygun bilgi ile gereksiz konum açıklamama birlikte sağlanır.

Kararın niteliği gereği belirli bir yerden uzak durulması isteniyorsa, uygulama için gereken coğrafi bilgiyle kişinin bütün günlük hareketleri aynı kapsamda değildir. İşyerinin veya düzenli gidilen alanın hukuki işlevi belirtilir; ilgisiz sağlık, aile veya seyahat verileri eklenmez. Tüzüğün koruması, makamın gerekli bilgiye erişmesini tamamen engelleyen bir anonimlik sistemi değildir; açıklamanın amacı ve gerekliliği sınırlanır.

Koruma yeni şehir ve adrese nasıl uygulanır?

M.11/1, koruma kararının varış devletinde etkili olabilmesi için gerektiği ölçüde olgusal unsurların uyarlanmasını düzenler. Gerekçe 19–20, adres, yerin genel konumu veya yaklaşılmayacak mesafe gibi unsurları örnekler. Uyarlama kararın medeni niteliğini ve temel yükümlülüğünü değiştiremez. Yeni ülkenin makamı, koruma başlığı altında kaynak karardaki bütün ilişkiyi yeniden yargılayan bir merciye dönüşmez.

Bu nedenle eski konuta yaklaşmama hükmünün hangi yeni yere bağlanacağı, yalnız korunan kişinin belgeye elle yeni adres yazmasıyla belirlenmez. Yetkili makamın uyarlama işlemi ve kapsamı kayda alınır. Risk oluşturan kişiye de m.11 uyarınca bildirilir. Korunan kişi veya karşı taraf uyarlamaya ulusal usulle başvurabilir; m.11/5’e göre bu başvuru kendiliğinden durdurucu etki taşımaz.

Çok dilli form, serbest metnin tamamını otomatik çevirmiş olmaz

M.5/3, korunan kişinin talebi üzerine çok dilli standart form kullanılarak sertifikanın tercüme veya harf çevriminin sağlanmasını düzenler. Standart alanlar dil yükünü azaltır. Ancak serbest yazılmış özel yasak, yer veya koşul açıklamalarının anlaşılması için ek tercüme gerekebilir. Formun hazır başlıklarının çevrilmiş olması, bütün içeriğin varış makamınca anlaşılır olduğu anlamına gelmez.

M.16, gereken tercümenin varış devletinin resmî diline veya kabul ettiğini bildirdiği başka bir AB resmî diline yapılmasını ister. Üye devletlerden birinde tercümeye yetkili kişinin hazırlaması esastır; m.5/3’teki standart form kolaylığı saklıdır. M.15 ise bu Tüzük bağlamındaki belgeleri tasdik veya benzeri formaliteden muaf tutar. Apostil muafiyetiyle doğru suret ve gerekli çeviri birbirinden ayrı denetlenir.

Sertifika hatalıysa düzeltme veya geri alma

M.5/2 sertifikanın verilmesine karşı ayrı başvuruyu kapatırken m.9 belirli hata yollarını saklı tutar. Yazım hatası nedeniyle karar ile sertifika uyuşmuyorsa düzeltme; kapsam veya m.6 koşulları bakımından açıkça yanlış düzenlenmişse geri alma gündeme gelir. Korunan kişi, risk oluşturan kişi veya makamın kendiliğinden hareketi bu incelemeyi başlatabilir. İşlem kaynak devletin usulüne göre yürütülür.

Bu başvuru, asıl koruma kararının hukuki esasını değiştirmekle aynı değildir. Sertifikada mesafe yanlış aktarılmışsa hatanın düzeltilmesi istenir; mevcut korumanın artık gereksiz olduğu iddiası başka bir temel değerlendirme gerektirebilir. Her iki talep aynı başlık altında belirsiz bırakılmamalıdır. Mevcut karar, sertifika ve yanlış olduğu gösterilen alan karşılaştırılarak sunulur.

Varış devletinde tanımanın reddi sınırlı nedenlere dayanır

M.12, kaynak koruma kararının esasının varış devletinde yeniden incelenmesini yasaklar. M.13, risk oluşturan kişinin başvurusuyla yalnız açık kamu düzeni aykırılığı veya varış devletinde verilmiş ya da tanınmış bir kararla bağdaşmazlık durumunda ret düzenler. Aynı olaylarda varış hukukunun böyle bir korumaya izin vermemesi, m.13/3 uyarınca tek başına tanımayı reddetme gerekçesi olamaz.

Kaynak kararın durdurulması, kaldırılması, icra kabiliyetinin sınırlandırılması veya sertifikanın geri alınması m.14’te ayrı ele alınır. Kaynak makamdan bu değişikliği gösteren belge alınır ve varış makamına sunulur. Bunun üzerine tanıma ve uygulamanın etkileri ilgili kapsamda durdurulur veya kaldırılır. Eski sertifikanın fiziksel olarak elde bulunması, değişmiş kararı güncel hâliyle uygulama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

İhlalin yaptırımı hangi ülke hukukuna göre belirlenir?

M.4/5, koruma kararının uygulanma usulünü varış devletinin hukukuna bırakır. Gerekçe 18, ihlal nedeniyle uygulanabilecek yaptırımların da bu Tüzükle tek tip hâle getirilmediğini açıklar. Bu nedenle kaynak ülkedeki cezanın veya yaptırım süresinin diğer ülkede aynen uygulanacağı söylenemez. Yeni ülkedeki ihlal, yetkili makamın kullanacağı yerel işlem ve delil düzeniyle ele alınır.

Temas veya yaklaşma ihlali yaşanırsa gelen mesaj, arama kaydı ve mevcut karar gibi ilgili deliller korunur; güvenlik riski yaratacak biçimde karşı tarafla delil toplama görüşmesi yapılmaz. Bildirim yaparken kararın ve sertifikanın güncel örneği hazır tutulur. Somut tehlikede acil makam başvurusu, sertifikaya ilişkin idari işlem tamamlanıncaya kadar ertelenmemelidir. Belge dolaşımı ile acil güvenlik ihtiyacı ayrı fakat birlikte yönetilir.

Türk koruma kararı için bu sertifika yeterli midir?

Türkiye’de verilmiş 6284 kararı, Türkiye bu AB mekanizmasının üye devleti olmadığı için m.5 sertifikasına kendiliğinden dönüşmez. Aynı şekilde bir AB sertifikası Türkiye’de ulusal koruma başvurusunun bütün şartlarının yerine geçmez. Belgenin delil değeri, kullanılacağı makam ve mevcut güvenlik ihtiyacı ilgili ulusal hukukla ayrıca değerlendirilir. Yabancı kararın bulunması, Türkiye’de gereken başvurunun bekletilmesine gerekçe değildir.

Masraf desteği gerekiyorsa AB sınır ötesi adli yardım rehberi ayrıca incelenebilir; Tüzüğün gerekçe 34’ü bu bağlantıyı kurar. Büroya gönderilecek ilk görüşme bilgisinde koruma kararının ülkesi, tarihi, süresi ve gidilecek ülke belirtilmelidir. Yeni konut ve çocukların konum bilgileri açık iletişim alanına gelişigüzel yazılmadan güvenli belge paylaşımı yöntemi belirlenir.

Resmî kaynaklar

• 606/2013 sayılı medeni koruma önlemleri Tüzüğü: gerekçe 6, 9–10, 13, 15–27 ve 34; m.2–16.
• 2023/2844 sayılı Tüzük: m.21 bildirim değişiklikleri ve m.26 uygulama takvimi.
• 2003/8/AT sayılı sınır ötesi adli yardım Direktifi.

Görüşme talebinizi iletin