Aday Sürücü 75 Ceza Puanını Aşarsa Ne Olur? 2026 KTK Ek Madde 17
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek Madde 17’nin 31 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükteki metninde, aday sürücünün 75 ceza puanını aşması sürücü belgesinin iptal sebeplerinden biridir.
Kısa ve net cevap: Aday sürücünün adaylık süresi içinde 75 ceza puanını aşması halinde sürücü belgesi iptal edilir. Dayanak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek Madde 17’dir. Güncel hüküm 7590 sayılı Kanunun 5. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. İptal işlemi için ceza puanı dökümünün doğru sürücüye, doğru trafik ihlallerine ve doğru tarihlere dayanması gerekir.
Ceza puanı konusu yalnızca toplam rakama bakılarak değerlendirilemez. Aday sürücünün iki yıllık döneminin başlangıç ve bitiş tarihleri, her puanın hangi tutanağa dayandığı, kaldırılmış veya iptal edilmiş bir cezanın toplamda tutulup tutulmadığı ve aynı olayın mükerrer kaydedilip kaydedilmediği ayrı ayrı incelenmelidir.
- 75 ceza puanı kuralının kanuni dayanağı
- Aday sürücü kimdir?
- “75 puanı aşmak” ne anlama gelir?
- Ceza puanı hangi kayıtlardan kontrol edilir?
- İptal edilmiş trafik cezası puana dahil edilir mi?
- Mükerrer kayıt nasıl tespit edilir?
- Adaylık dönemi dışında alınan puanlar
- Belge iptalinden sonra yapılacaklar
- İptal işlemine karşı hukuki kontrol
- Sık sorulan sorular
75 Ceza Puanı Kuralının Açık Kanuni Dayanağı
24 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilen 7590 sayılı Kanunun 5. maddesi, Karayolları Trafik Kanununun aday sürücülüğü düzenleyen Ek Madde 17’sini yeniden düzenledi. Güncel metinde adaylık süresi içinde “75 ceza puanının aşılması” sürücü belgesinin iptal sebepleri arasında açıkça sayılmıştır. Bu nedenle 31 Temmuz 2026 sonrası güncel uygulamada eski internet yazılarındaki farklı puan eşikleri esas alınmamalıdır.
Buradaki yaptırım, sıradan bir trafik cezasının sonucu değildir. Kanun, aday sürücü statüsü nedeniyle ek bir idari sonuç bağlar. Kişi iki yıllık adaylık döneminde puan eşiğini aşmışsa mevcut aday sürücü belgesi iptal edilir. İptal, geçici geri alma işleminden farklıdır; kişi yeniden belge alma şartlarını tamamlamak zorundadır.
Aday Sürücü Statüsü Ne Zaman Başlar ve Biter?
Ek Madde 17’ye göre ilk defa sürücü belgesi alanlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücüdür. Sürücü belgesi daha önce iptal edilmiş ve kişi yeniden belge almaya hak kazanmışsa yeni belgenin alınmasından itibaren de iki yıllık adaylık statüsü uygulanır.
Bu süre takvim yılı esasına göre değil belge tarihi esasına göre hesaplanır. 5 Eylül 2026 tarihinde ilk kez ehliyet alan kişinin adaylığı 5 Eylül 2028 tarihinde sona erer. Bu nedenle ceza puanı dökümünde yalnızca puanın miktarı değil, puanı doğuran ihlalin tarihi de kritik önemdedir. Adaylık bittikten sonra gerçekleşen ihlal, sırf geçmişte aday sürücü olunmuş olması nedeniyle Ek Madde 17 kapsamında belge iptaline dayanak yapılamaz.
75 Puana Ulaşmak ile 75 Puanı Aşmak Aynı Şey Değildir
Güncel Ek Madde 17’nin kullandığı ifade “75 ceza puanının aşılması”dır. Hukuki değerlendirmede kanunun kelime seçimi önemlidir. İdari yaptırımın şartı kanun metninde nasıl yazılmışsa işlem o şart üzerinden kurulmalıdır. Bu nedenle dosyada görülen toplam puan ile kanundaki eşik karşılaştırılırken yuvarlama, tahmini puan veya sistem ekranındaki açıklamasız bir toplam yeterli kabul edilmemelidir.
Sürücü, kendisine isnat edilen puanların tamamını tarih ve tutanak bazında görmelidir. İdare de iptal kararında hangi ihlallerin toplamı nedeniyle kanuni eşik aşıldığını belirlenebilir şekilde ortaya koymalıdır. Böylece hem işlem sebebi denetlenebilir hem de sürücünün yanlış kayıt iddiasını somutlaştırması mümkün olur.
Ceza Puanı Dökümünde Neler Kontrol Edilmelidir?
75 puan nedeniyle iptal dosyasının temel belgesi ceza puanı kayıtlarıdır. Ancak tek bir toplam ekran görüntüsüyle yetinmek yerine şu unsurlar birlikte kontrol edilmelidir:
- Her trafik ihlalinin tarihi ve saati,
- Uygulanan 2918 sayılı Kanun maddesi,
- Ceza tutanağı seri/sıra veya işlem numarası,
- İhlalin sürücüye mi, plakaya mı düzenlendiği,
- Sürücü kimliğinin nasıl tespit edildiği,
- İdari para cezasına karşı yapılan başvurunun sonucu,
- Mahkeme veya idari makam tarafından kaldırılan işlem bulunup bulunmadığı,
- Aynı fiilin birden fazla kez sisteme işlenip işlenmediği,
- İhlalin adaylık dönemi içinde kalıp kalmadığı.
Bu kayıtlar sürücü belgesi iptalinin maddi sebebini oluşturur. Maddi sebep yanlışsa sonuç işlem de hukuka uygunluk yönünden tartışmalı hale gelir.
İptal Edilmiş Trafik Cezasının Ceza Puanı Ne Olur?
Bir trafik idari para cezası yetkili merci tarafından kaldırılmışsa, kaldırılan işleme bağlı ceza puanının sürücü aleyhine sonuç doğurmaya devam etmesi hukuki dayanak sorunu yaratır. Uygulamada karar sistem kayıtlarına geç yansıyabilir. Bu nedenle 75 puan nedeniyle belge iptali görülür görülmez, daha önce itiraz edilip iptal edilen cezalar varsa karar örnekleriyle kayıt karşılaştırması yapılmalıdır.
Örneğin toplam 82 puan görünen bir aday sürücünün 10 puanlık dayanak cezası kesin biçimde kaldırılmışsa, bu durum belge iptalinin sebep unsurunu doğrudan etkileyebilir. Böyle bir dosyada “cezaya itiraz ettim” demek yerine, kaldırma kararının tarih ve numarası ile sistemdeki ilgili puan kaydı birlikte gösterilmelidir.
Mükerrer Ceza Puanı Kaydı Nasıl İncelenir?
Aynı trafik olayıyla ilgili sistemde birden fazla kayıt bulunması halinde önce gerçekten iki ayrı hukuki ihlal mi bulunduğu, yoksa aynı işlem yanlışlıkla iki kez mi kaydedildiği ayrıştırılır. Tek olayda birden çok farklı trafik kuralı ihlal edilmişse kanunun her bir fiil için öngördüğü sonuçlar ayrı olabilir. Buna karşılık aynı tutanak ve aynı maddeye ait puanın teknik olarak iki defa işlenmesi mükerrer kayıt niteliğindedir.
Kontrol için tarih, saat, yer, tutanak numarası ve kanun maddesi karşılaştırılır. Belgeler aynı fiili gösteriyorsa kayıt düzeltme talebi somut belgeyle yapılır. 75 puan eşiğini etkileyen teknik hata sürücü belgesi iptaline yansımışsa, yalnızca puan kaydının değil buna bağlı iptal işleminin de düzeltilmesi gündeme gelir.
Plakaya Yazılan Her Ceza Otomatik Olarak Sürücü Puanına Dönüşür mü?
Ceza puanı sistemi sürücüyle ilişkilendirilen ihlaller üzerinden işler. Bu nedenle araç plakasına düzenlenen her idari yaptırımın hiçbir inceleme yapılmadan aday sürücünün şahsi ceza puanına eklendiği varsayılmamalıdır. Sürücünün kim olduğunun hangi kayıtla belirlendiği önemlidir. Özellikle bir aracı birden fazla kişinin kullandığı işyeri veya aile kullanımında kişi eşleştirmesi kontrol edilmelidir.
Belge iptali kişiye yönelik ağır bir idari sonuç doğurduğu için, puanların ilgili sürücüye ait olduğunun denetlenebilir kayıtlara dayanması gerekir.
Adaylık Dönemi Dışındaki Puanlar İptale Dayanak Olur mu?
Ek Madde 17, aday sürücülük süresi içinde gerçekleşen durumları düzenler. Bu nedenle işlem dosyasında ilk olarak iki yıllık dönemin kesin tarih aralığı belirlenmelidir. Bir ihlal adaylık sona erdikten sonra gerçekleşmişse bu ihlal için genel trafik hukuku kuralları uygulanır; aday sürücüye özgü 75 puan iptali bakımından tarih kontrolü yapılmadan toplama katılması doğru değildir.
Aynı şekilde kişi önceki bir sürücü belgesi döneminde farklı statüdeyken oluşan kayıtlarla yeni adaylık döneminin birbirine karıştırılmaması gerekir. İptal sonrası yeniden alınan sürücü belgesinde yeni iki yıllık adaylık söz konusu olduğundan dönemler açık biçimde ayrılmalıdır.
75 Puan Nedeniyle Ehliyet İptal Edilince Yeniden Nasıl Alınır?
Belge iptali sonrasında kişi eski ehliyetini yalnızca bir süre bekleyerek geri alamaz. Ek Madde 17 yeniden sürücü belgesi alma sürecini açık şartlara bağlar. Kişi sürücü kursuna devam edecek, gerekli sınavlarda başarılı olacak ve motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alacaktır.
Ancak kurs sürecine başlanabilmesi için de bazı ön koşullar vardır. Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel durum bulunmadığını gösteren belge sunulmalıdır. Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamı tahsil edilmiş olmalıdır. Ayrıca iptal veya geçici geri alma işleminden kaynaklanan bir bekleme süresi varsa bu sürenin tamamlanması gerekir.
Ceza Puanı Nedeniyle İptal İşlemine Karşı Ne İncelenir?
İptal kararının hukuki denetiminde “çok ceza aldım ama ehliyete ihtiyacım var” yaklaşımı sonuç belirleyen argüman değildir. İnceleme kanuni koşulun gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği üzerine kurulmalıdır. Özellikle şu sorular cevaplanır:
- Kişi işlem tarihinde aday sürücü müydü?
- İki yıllık adaylık dönemi doğru hesaplandı mı?
- Toplam puan güncel Ek Madde 17’deki eşiği gerçekten aştı mı?
- Her puanın dayanağı geçerli bir trafik işlemine dayanıyor mu?
- Kaldırılmış veya mükerrer ceza puanı toplamda tutulmuş mu?
- Puan başka bir sürücüye ait olmasına rağmen yanlış kişiye işlenmiş mi?
- İptal kararında hukuki ve maddi sebep yeterince gösterilmiş mi?
Bu inceleme sonunda işlemde hata tespit edilirse uygun idari ve yargısal başvuru yolu, işlemin tebliğ tarihi ve niteliği dikkate alınarak kullanılır. Süreler işlem bazında hesaplanmalı; trafik para cezasına başvuru ile sürücü belgesinin iptaline ilişkin başvuru birbirine karıştırılmamalıdır.
75 Ceza Puanı ile Diğer Aday Sürücü İptal Sebepleri Arasındaki Fark
75 puan yalnızca dört ana iptal grubundan biridir. Ek Madde 17 ayrıca sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlali, araç türüne bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanmayı ve KTK m.53/2, m.74 veya m.78’den herhangi birini üç kez ihlal etmeyi de bağımsız iptal sebebi sayar.
Bu nedenle sürücünün puanı 75 eşiğini aşmasa bile diğer bentlerden biri gerçekleşmişse belge yine iptal edilebilir. Tersine, idare hangi iptal sebebine dayanmışsa o sebebin kanuni koşullarını göstermek zorundadır. İptal sebepleri birbirinin yerine varsayımla kullanılamaz.
Genel iptal sebeplerinin tamamı için Aday Sürücü Belgesi Hangi Hallerde İptal Edilir? 2026 rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Aday sürücü için ceza puanı sınırı kaçtır?
Güncel Ek Madde 17’de 75 ceza puanının aşılması sürücü belgesinin iptal sebebi olarak düzenlenmiştir.
75 puana tam olarak ulaşmakla 75’i geçmek aynı mıdır?
Kanun “75 ceza puanının aşılması” ifadesini kullanır. İdari yaptırım kanun lafzına göre değerlendirilmelidir.
Puan hesabını nereden kontrol etmek gerekir?
Resmî sürücü ve trafik kayıtları ile her puanın dayanağı olan idari işlem/tutanak birlikte kontrol edilmelidir.
Mahkemenin iptal ettiği trafik cezası puanda duruyorsa ne yapılır?
İptal kararının örneğiyle kayıt düzeltmesi istenir; bu puan belge iptal eşiğini etkilediyse iptal işlemi de ayrıca değerlendirilir.
Adaylık bittikten sonraki ceza puanı Ek 17 iptaline girer mi?
Aday sürücüye özgü değerlendirme iki yıllık adaylık dönemi esas alınarak yapılır. İhlal tarihi mutlaka kontrol edilir.
75 puanı aşınca ehliyet yalnızca geçici olarak mı alınır?
Ek Madde 17 sonucu sürücü belgesinin iptalidir. Yeniden kurs, sınav ve diğer kanuni şartlar tamamlanmalıdır.
Psikoteknik değerlendirme zorunlu mu?
Evet. İptal sonrası sürücü kursuna yeniden başlanabilmesi için psikoteknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi aranır.
Ödenmemiş trafik cezası varsa yeniden kursa başlanabilir mi?
Kanun, trafik idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasını şart koşar.
Bir başka kişinin kullandığı araç nedeniyle puan bana yazılmışsa ne olur?
Ceza puanının hangi sürücüye hangi hukuki kayıtla bağlandığı incelenir. Yanlış kişi eşleştirmesi belgeyle düzeltilmelidir.
75 puan iptaline itirazda en önemli belge nedir?
Ceza puanı dökümü tek başına yeterli değildir; dayanak tutanaklar, iptal edilen cezaların kararları, sürücü belgesi tarihi ve iptal kararının gerekçesi birlikte önem taşır.
Resmî Kaynaklar ve Hukuki Dayanak
Bu yazının temel dayanakları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek Madde 17 ile 7590 sayılı Kanunun 5. maddesidir. Güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi, değişiklik kanununun kabul metni ise TBMM üzerinden kontrol edilmelidir.
İçerik 2918 sayılı Kanun Ek Madde 17’nin 7590 sayılı Kanunla 2026’da değişen metni esas alınarak hazırlanmıştır. Ceza puanı nedeniyle iptal dosyasında toplam rakam kadar her puanın dayanağı ve adaylık dönemi de incelenir.
Av. Halil Bakırcı — Mersin Barosu Sicil No: 3472
Yayın tarihi: 11 Eylül 2026
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
