Adli Yardım Başvurusu 2026: Portal, Şartlar ve Belgeler

Adalet Bakanlığı Adli Yardım Portalı Ne İşe Yarar?

Adalet Bakanlığı Adli Yardım Portalı; hukuk, idare ve ceza yargılamalarında adli yardımın kapsamını, başvuru mercilerini, zorunlu müdafilik hâllerini ve yabancıların durumunu açıklayan resmî bir bilgilendirme kaynağıdır. Portalda “başvuru yap” düğmesiyle bütün süreci tek yerde tamamlayan genel bir işlem akışı bulunmaz. Başvuru, portalda açıklanan görevli kuruma ayrıca yöneltilir.

Bu nedenle kullanıcı önce hangi desteğe ihtiyaç duyduğunu belirlemelidir: yalnız avukat görevlendirilmesi mi, mahkeme harç ve giderleri bakımından kolaylık mı, yoksa ceza dosyasında müdafi veya mağdur vekili mi? Aynı günlük ifade kullanılsa da bu üç yolun hukuki dayanağı, başvuru yeri ve sonucu farklıdır.

Adli Yardımda Üç Ayrı Yol: Baro, Mahkeme ve CMK

En sık yapılan hata, barodan avukat görevlendirilince dava harcı ve diğer masrafların da otomatik olarak kaldırıldığını düşünmektir. Bakanlık portalı da baro kararının yalnız ücretsiz avukatlık hizmetini sağladığını; yargılama giderleri için mahkemeye ayrıca başvurulması gerektiğini açıklar.

Adli Yardım Şartları Nelerdir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu bakımından gerçek kişinin, kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden gerekli yargılama veya takip giderlerini kısmen ya da tamamen ödeme gücünden yoksun olması gerekir. Ayrıca ileri sürülen iddia, savunma veya geçici hukuki koruma talebi açıkça dayanaktan yoksun olmamalıdır.

Baro adli yardımında da yalnız gelir yetersizliği beyanı yeterli değildir. Başvuran kişi hem ekonomik durumunu hem de hukuki isteminin dayanağını belgelemelidir. Mahkeme veya baro; gelir, malvarlığı, zorunlu giderler, bakmakla yükümlü olunan kişiler ve uyuşmazlığı gösteren belgeleri birlikte değerlendirir. Adli yardım, davanın kazanılacağına dair garanti vermez ve görev, yetki, arabuluculuk ya da dava süresi kurallarını ortadan kaldırmaz.

Adli Yardım Hangi Davaları Kapsar?

Koşulları oluştuğunda adli yardım; aile, iş, tüketici, kira, miras, tapu, tazminat ve ticaret uyuşmazlıkları dâhil açılmış veya açılacak hukuk davalarında; idare ve vergi davalarında; çekişmesiz yargı işlerinde; icra ve iflas takiplerinde; delil tespiti, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinde gündeme gelebilir.

Dosyanın türü yalnız başına kabul için yeterli değildir. Örneğin boşanma davasında hem başvuranın ödeme gücü hem de ileri sürülen taleplerin dosya içeriğindeki dayanağı incelenir. İcra takibinde ise talep, takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesine yöneltilir. Kanun yolu aşamasında hukuk dosyalarında bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay; idari yargıda bölge idare mahkemesi veya Danıştay yetkili olabilir.

Adli Yardım Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. Dosyanın türünü belirleyin: Özel hukuk/idare, icra veya ceza dosyası ayrımını yapın.
2. İhtiyacı ayırın: Avukat görevlendirilmesi, yargılama giderleri veya her ikisinin talep edilip edilmediğini netleştirin.
3. Süre çizelgesi çıkarın: Tebligat tarihi ile dava, cevap, itiraz ve kanun yolu sürelerini kaydedin.
4. Güncel formu kullanın: Mahkeme için UYAP Vatandaş Portalındaki formu; baro için ilgili baronun güncel adli yardım başvuru formu ve ek listesini esas alın.
5. Mali durumu belgeleyin: Gelir, sosyal güvenlik, malvarlığı, hane ve zorunlu gider bilgilerini gerçeğe uygun ve güncel sunun.
6. Talebin dayanağını gösterin: Tebligat, sözleşme, karar, tutanak, dekont veya diğer hukuka uygun delilleri kronolojik biçimde ekleyin.
7. Doğru mercie teslim edin: Evrak kayıt numarası, UYAP gönderim belgesi veya teslim alındısını saklayın.
8. İki ayrı karar gerekebileceğini unutmayın: Baro avukat görevlendirse bile harç ve giderler için mahkemeden ayrıca adli yardım kararı isteyin.

2024 tarihli TBB Adli Yardım Yönetmeliği değişikliğiyle baro başvurularında kullanılacak form, taahhütname ve ek belgeler standartlaştırıldı. Gecikmenin hakkın ortadan kalkmasına veya giderilmesi imkânsız zarara yol açabileceği başvurular için ivedi görevlendirme düzenlendi. Başvuru farklı bir baronun görev alanına giriyorsa ilgili büroya gönderilmesine ilişkin usul de açıklaştırıldı.

Adli Yardım İçin Gerekli Belgeler

Belge listesi başvurulan baroya, mahkemeye ve somut dosyaya göre değişebilir. Güncel form ve kurum duyurusu önceliklidir. Genellikle aşağıdaki belge grupları incelenir:

Eksik veya çelişkili bilgi talebin reddine neden olabilir. Başvurucunun ekonomik durumunda değişiklik olursa bu durum ilgili baro veya mahkemeye bildirilmelidir. Kasten ya da ağır kusurla yanlış bilgi verildiğinin anlaşılması veya mali durumun yeterince iyileşmesi hâlinde yardım kararı kaldırılabilir.

Adli Yardım Başvuru Formu E-Devlet ve UYAP’tan Alınabilir mi?

Özel hukuk alanında mahkemeye yapılacak adli yardım talebinde kullanılan standart forma e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portal aracılığıyla erişilebilir. Form ayrıca adliyelerdeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri müdürlükleri ile mahkeme ön bürolarından temin edilebilir.

Formun çevrim içi erişilebilir olması, başvurunun yalnız formu indirmekle tamamlandığı anlamına gelmez. Talebin ilgili dosyaya veya mahkemeye usulüne uygun biçimde sunulması, dayanak belgelerin eklenmesi ve teslim kaydının alınması gerekir. Barodan avukat görevlendirilmesi için ise ilgili baronun kendi güncel formu ve başvuru usulü takip edilir.

UYAP’ta dosya ve evrak takibi konusunda ayrıntılı bilgi için UYAP Vatandaş Portalı dosya sorgulama rehberini inceleyebilirsiniz.

Ceza Dosyasında Ücretsiz Avukat Nasıl Talep Edilir?

Ceza yargılamasında şüpheli veya sanığın savunmasını yapan avukat “müdafi”, mağdur veya katılanı temsil eden avukat ise “vekil” olarak adlandırılır. Müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan eden şüpheli veya sanık, müdafi talebini ifade ya da sorgu öncesinde kolluğa, savcılığa, hâkimliğe veya mahkemeye açıkça bildirebilir. Yetkili makam ilgili barodan görevlendirme ister.

Müdafii bulunmayan çocuklar, kendisini savunamayacak derecede malul olanlar ile sağır ve dilsiz kişiler bakımından talep aranmayan zorunlu müdafilik hâlleri vardır. Ayrıca alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda zorunlu müdafi görevlendirilir. Mağdur ve şikâyetçiler yönünden de CMK’da suç türü ve kişisel duruma bağlı istemli veya zorunlu vekil görevlendirmeleri düzenlenmiştir.

Ceza dosyasındaki görevlendirme, özel hukuk alanında baronun adli yardım bürosuna yapılan klasik mali durum başvurusuyla aynı işlem değildir. Talep, soruşturma veya kovuşturmayı yürüten makama iletilir; avukat ataması baro tarafından yapılır.

Adli Yardım Talebi Reddedilirse: Güncel İtiraz Süresi

Yeni bir mahkeme ret kararına karşı itiraz, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe verilerek yapılır. Ret kararında hangi bilgi ve belgelerin neden yeterli görülmediği açıklanmalıdır. İtiraz dilekçesi, ret gerekçesine tek tek cevap vermeli ve mümkünse eksik görülen mali ya da hukuki belgeleri tamamlamalıdır.

Baro adli yardım bürosunun ret kararı bakımından ayrı yol uygulanır. Güncel TBB Adli Yardım Yönetmeliği çerçevesinde bildirimin ardından on gün içinde baro başkanına yazılı veya sözlü başvuru yapılabilir; somut bildirimde gösterilen kanun yolu ve tarih ayrıca kontrol edilmelidir. Ödeme gücünde sonradan ciddi bir azalma meydana gelirse yeniden talepte bulunma imkânı da doğabilir.

Dilekçe hazırlığı için sitedeki adli yardım talep dilekçesi örneği yalnız şablon olarak kullanılmalı; gerçek dosyanın görev, süre, delil ve talep bilgileriyle uyarlanmadan imzalanmamalıdır.

Yabancılar Adli Yardımdan Yararlanabilir mi?

Ceza soruşturması ve kovuşturmasında yabancılar da Türk vatandaşlarıyla aynı şekilde müdafi veya vekil görevlendirmesine ilişkin haklardan yararlanabilir. Türkçe bilmeyen şüpheli, sanık, mağdur veya tanık için görevlendirilen tercümanın gideri Devlet tarafından karşılanır.

Hukuk yargılamasında ise ödeme gücünden yoksunluk ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması yanında kural olarak karşılıklılık şartı aranır. Uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri istisna getirebilir. Örneğin 6458 sayılı Kanun kapsamındaki belirli uluslararası koruma işlemlerinde karşılıklılık aranmaz. Yabancı başvurucunun vatandaşlığı, hukuki statüsü ve dosyanın türü birlikte değerlendirilmelidir.

Adli Yardım Tamamen Ücretsiz midir, Sonradan Ödeme Çıkar mı?

Adli yardım için “hiçbir durumda sonradan ödeme çıkmaz” şeklinde genel bir sonuç kurulamaz. Mahkemenin kararı nedeniyle ertelenen yargılama giderleri ve Devletçe ödenen avanslar, dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil edilebilir. Mahkeme uygun görürse taksitlendirme yapabilir; tahsil açık mağduriyete yol açacaksa tamamen veya kısmen muafiyet kararı verebilir.

Baro adli yardımında başvuru formu ve taahhütname hükümleri ayrıca önem taşır. Başvuranın iş sonunda maddi yarar elde etmesi veya istemin haksız olduğunun sonradan anlaşılması gibi durumlarda Yönetmelik ve imzalanan taahhütname çerçevesinde geri ödeme gündeme gelebilir. Adli yardım, davanın kaybedilmesi hâlinde karşı taraf lehine hükmedilebilecek yargılama gideri ve vekâlet ücreti riskini de kendiliğinden kaldırmaz.

Mersin’de Adli Yardım Başvurusu

Mersin’de özel hukuk veya idari uyuşmazlık için ücretsiz avukat talebi Mersin Barosu Adli Yardım Bürosuna; mahkeme harç ve giderleri için dosyaya bakacak Mersin mahkemesine yöneltilir. Ceza dosyasında müdafi talebi kolluk, savcılık veya ceza mahkemesine bildirilir.

Yerel başvuru adresleri, güncel iletişim bilgileri ve CMK ayrımı için Mersin ücretsiz avukat: adli yardım ve CMK rehberini inceleyebilirsiniz.

Adli Yardım Başvurusu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Resmî Kaynaklar ve Güncellik Notu

• Adalet Bakanlığı — Adli Yardım Portalı
• Adalet Bakanlığı — E-Devlet/UYAP adli yardım başvuru formu açıklaması
• TBMM — 7499 sayılı Kanun ve HMK 337 süre değişikliği
• Türkiye Barolar Birliği — 2024 Adli Yardım Yönetmeliği değişikliği

Son kontrol: 3 Eylül 2026. Bakanlık portalındaki “bir hafta” bilgisi yerine, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen mahkeme kararlarında yürürlükteki iki haftalık HMK süresi esas alınmıştır. Somut dosyada karar tarihi, tebliğ kaydı ve özel kanun mutlaka ayrıca kontrol edilmelidir.

Dosyanızdaki Başvuru Yolunu Netleştirin

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, baro adli yardım bürosu veya CMK atama birimi değildir. Ücretsiz avukat ve mahkeme gideri başvuruları resmî mercilere yapılır. Adli yardım kapsamı dışında özel avukatlık hizmeti, dosya ve süre incelemesi veya ikinci hukuki görüş için büromuzla iletişime geçebilirsiniz. Fiziksel ofislerimiz İstanbul ve Mersin’dedir; yetki ve usul kuralları elverdiğinde Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir ve koordine edilir.

İletişim bilgileriWhatsApp’tan yazın

Yazar ve Hukuki İnceleme

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu — Mersin Ofisi

Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin

Google Maps’te yol tarifi