Uzlaştırma Kapsamına Giren Suçlar 2026: Güncel ve Açıklamalı Liste
Uzlaştırma kapsamına giren suçlar, yalnız “şikâyete bağlı suçlar” şeklinde tek cümleyle belirlenemez. CMK 253; şikâyete bağlı suçların yanında bazı suçları şikâyet koşulundan bağımsız olarak ayrıca sayar. Diğer kanunlardaki suçlarda ise açık bir uzlaştırma hükmü aranır. Suça sürüklenen çocuklar bakımından ayrıca özel ve daha geniş bir kapsam uygulanır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Uzlaştırma Kapsamına Giren Suçlar Hangileridir?
Güncel resmî tablo üç ana bölüme ayrılır: yetişkinler ile adli süreçteki çocuklar bakımından ortak kapsamda kalan suçlar, özel kanunlarda açıkça uzlaştırmaya tabi tutulan suçlar ve yalnız suça sürüklenen çocuklar bakımından kapsamda kalan suçlar. Bu nedenle yalnız suçun günlük hayattaki adına bakmak yeterli değildir.
Örneğin TCK 86/1 kapsamındaki kasten yaralama ve TCK 141/1 kapsamındaki hırsızlık şikâyete bağlı olmamasına rağmen CMK 253’te açıkça sayıldıkları için uzlaştırmaya tabidir. Buna karşılık suçun nitelikli hâli, aynı mağdura karşı uzlaştırma dışında kalan başka bir suçla birlikte işlenmesi veya kanundaki özel istisna, dosyayı kapsam dışına çıkarabilir.
CMK 253’e Göre Uzlaştırmanın Üç Dayanağı
Şikâyete bağlı suç
Kanunda soruşturma ve kovuşturma şikâyete bağlanmışsa, özel bir yasak bulunmadıkça uzlaştırma gündeme gelir.
CMK’da açıkça sayılan suç
Kasten ve taksirle yaralama, tehdit, konut dokunulmazlığı, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlar şikâyet durumundan bağımsız olarak ayrıca sayılmıştır.
Özel kanunda açık hüküm
TCK dışındaki suçlarda uzlaştırma için ilgili kanunda açık düzenleme bulunmalıdır. Yalnız ceza miktarının düşük olması yeterli değildir.
Türk Ceza Kanununda Uzlaştırma Kapsamında Kalan Başlıca Suçlar
| Konu grubu | Resmî tabloda yer alan suçlar ve maddeler |
|---|---|
| Vücut dokunulmazlığı | Kasten yaralama TCK 86/1-2, ihmali davranışla yaralama TCK 88 ve taksirle yaralama TCK 89/1-4. |
| Özgürlük ve konut | Tehdit TCK 106/1, konut dokunulmazlığının ihlali TCK 116, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali TCK 117/1 ile 119/1-c ve huzur ve sükûnu bozma TCK 123/1. |
| Şeref, haberleşme ve özel hayat | Kişinin hatırasına hakaret TCK 130, haberleşmenin gizliliğini ihlal TCK 132, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması TCK 133 ve özel hayatın gizliliğini ihlal TCK 134. |
| Malvarlığı | Hırsızlık TCK 141, özel hırsızlık hâlleri TCK 144 ve 146, mala zarar verme TCK 151, hakkı olmayan yere tecavüz TCK 154, güveni kötüye kullanma TCK 155, bedelsiz senedi kullanma TCK 156, dolandırıcılık TCK 157 ve 159, kaybolmuş eşya üzerinde tasarruf TCK 160, suç eşyasının satın alınması veya kabulü TCK 165 ve açığa imzanın kötüye kullanılması TCK 209/1. |
| Aile ve ticari sır | Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali TCK 233/1, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması TCK 234 ve ticari, bankacılık veya müşteri sırrının açıklanması TCK 239/1-3. |
Özel Kanunlarda Uzlaştırmaya Tabi Suçlar
Adalet Bakanlığı tablosu yalnız TCK maddelerini içermez. Kooperatifler Kanunu, İcra ve İflas Kanunu, Zeytincilik Kanunu, yeni bitki çeşitlerine ilişkin kanun, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Çek Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu ve Sınai Mülkiyet Kanunundaki belirli fiiller de listelenmiştir.
- İİK 331-334, 337/a, 338 ve 345/a kapsamındaki belirli icra-iflas suçları,
- FSEK 71 ve 72’deki belirli mali, manevi ve bağlantılı hak ihlalleri,
- 5941 sayılı Çek Kanunu 7/4 ve 7/5,
- TTK 62/1-a, b, c ve d,
- 6325 sayılı Kanun 33’teki gizliliğin ihlali,
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 30/1-3’teki marka hakkına tecavüz fiilleri.
“Özel kanundaki her suç uzlaştırmaya tabidir” şeklinde bir sonuç çıkarılamaz. Madde ve fıkra birebir eşleştirilmelidir.
Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından Daha Geniş Kapsam
Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar da uzlaştırma kapsamına alınabilir. Resmî tablo bu ek kapsamı ayrıca 49 satır hâlinde gösterir.
Bu bölümde insan üzerinde deney, organ ve doku ticaretinin belirli hâlleri, terk, şantaj, siyasi veya sendikal hakların engellenmesi, kişisel verilerin kaydedilmesi, taksirli iflas, karşılıksız yararlanma, bilişim sistemine girme ve sistemi bozmanın belirli hâlleri gibi yetişkinler için genel listede bulunmayan suçlar yer alır. Teklif, çocuk reşit değilse kanuni temsilciye yapılır; müdafi yardımına ve çocuğun üstün yararına ilişkin güvenceler ayrıca korunur.
Uzlaştırmaya Gidilemeyen veya Kapsamı Değişen Hâller
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma uygulanmaz.
- TCK 123/A’daki ısrarlı takip uzlaştırma dışında tutulmuştur.
- Kanundaki hakaret istisnası ve 2025 tarihli önödeme değişikliği güncel metin üzerinden değerlendirilir.
- Uzlaştırmaya tabi suçun aynı mağdura karşı kapsam dışı başka bir suçla birlikte işlenmesi, uzlaştırmayı engelleyebilir.
- Suç adı aynı olsa bile nitelikli hâl veya fıkra değiştiğinde sonuç değişebilir.
- Yeterli şüphe bulunmadan dosya yalnız uzlaşma ihtimali nedeniyle büroya gönderilmez.
Uzlaştırma Süresi ve Hukuki Sonuçları
Uzlaştırmacı teklif yaptıktan sonra taraf, kararını yedi gün içinde bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır. Kabul, suç ikrarı veya belirli bir ödeme taahhüdü değildir; yalnız müzakereye katılma iradesidir. Uzlaştırmacı dosya örneklerini aldıktan sonra işlemleri otuz gün içinde bitirir; büro bu süreyi her defasında en fazla yirmi gün olmak üzere iki kez uzatabilir.
Müzakereler gizlidir. Açıklamalar başka soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz. Edim hemen yerine getirilirse soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturma evresinde düşme kararı gündeme gelir. Edim ileri tarihe bırakılmış veya taksitlendirilmişse özel erteleme sonuçları uygulanır. Uzlaşma raporu, kararlaştırılan edim bakımından ilam niteliğinde belge sayılabilir.
Bir Dosyada Kapsam Nasıl Kontrol Edilir?
- İsnat edilen suçun tam maddesini ve fıkrasını belirleyin.
- Fiil tarihi ile yürürlükteki kanun metnini karşılaştırın.
- Şikâyete bağlılık ile uzlaştırmaya tabi olmayı ayrı ayrı inceleyin.
- Nitelikli hâl ve bağlantılı suç bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Mağdur sayısını, mağdurun gerçek/özel hukuk tüzel kişisi niteliğini ve failin çocuk olup olmadığını belirleyin.
- Özel kanun suçlarında açık uzlaştırma hükmünü arayın.
- Teklif tarihi, yedi günlük cevap süresi, edim ve rapor metnini dosya üzerinden doğrulayın.
Bağlantılı Suç ve Cinsel Dokunulmazlık İstisnası
CMK 253/3 uyarınca soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma uygulanmaz. Ayrıca uzlaştırma kapsamındaki bir suçun, bu kapsama girmeyen başka bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmesi hâlinde dosya uzlaştırmaya gönderilmez. Bu nedenle her fiil, mağdur ve sevk maddesi ayrı satırda incelenmeli; yalnız ana suç başlığına bakılmamalıdır.
Birden fazla mağdur varsa uzlaşmanın her mağdur yönünden oluşup oluşmadığı; birden fazla şüpheli varsa irade ve edimin kişi bazında kapsamı belirlenir. Şikâyet, uzlaşma ve tazminat talepleri birbirinden farklı hukuki sonuç doğurduğu için tutanakta hangi kişi, fiil ve talebin sona erdiği açıkça yazılmalıdır.
Uzlaşma Belgesinin Kapsamı Nasıl Yazılmalıdır?
Uzlaşma sağlanırsa tutanakta tarafların kimliği, dosya ve fiil, edimin miktarı veya yöntemi, ifa tarihi, taksitler ve yerine getirmeme sonucu açık olmalıdır. Belirsiz “tüm haklardan vazgeçildi” cümlesi yerine ceza dosyası ile maddi-manevi tazminat, lisans, iade veya içerik kaldırma taleplerinin hangilerinin kapsandığı ayrı ayrı belirtilmelidir.
Edim hemen yerine getirilmişse soruşturma veya kovuşturma aşamasına göre kanundaki sona erme sonucu; ileri tarihli, taksitli ya da sürekli edimde ise erteleme ve yerine getirmeme hükümleri uygulanır. İmzadan önce tutanağın icra edilebilirliği ve temsil yetkisi kontrol edilmelidir.
Birden Fazla Fiil ve Kişide Kapsam Matrisi
Aynı dosyada birden fazla fiil, mağdur veya şüpheli varsa her fiil–kişi eşleşmesi ayrı satırda incelenmelidir. Suç tarihi, hukuki nitelendirme, şikâyet durumu, uzlaştırma dayanağı, teklif ve kabul kaydı ile kararlaştırılan edim bu tabloda gösterilmelidir. Bir eşleşmede uzlaşma sağlanması diğer fiil veya kişiler yönünden kendiliğinden aynı sonucu doğurmaz.
Özellikle bağlantılı suç, birden fazla mağdur veya tüzel kişi temsilcisi bulunan dosyalarda imza ve temsil yetkisi belgeleri kontrol edilmelidir. Tutanak, hangi olay ve talebin sona erdiğini tereddütsüz göstermelidir.
| Fiil ve tarih | Madde / fıkra | Şüpheli ve yaş durumu | Mağdur | Kapsam dayanağı / istisna | Teklif, kabul ve edim kaydı |
|---|---|---|---|---|---|
| [Birinci olay] | [Sevk maddesi] | [Kişi ve çocuk/yetişkin durumu] | [İlgili mağdur] | [CMK 253 veya özel hüküm; bağlantılı suç kontrolü] | [Tarih, belge ve kararlaştırılan edim] |
| [Diğer fiil veya kişi için ayrı satır] | [İlgili fıkra] | [İlgili kişi] | [İlgili mağdur] | [Ayrı kapsam değerlendirmesi] | [Ayrı kabul ve ifa kaydı] |
Boş alanları soruşturma veya dava evrakından doldurun. Aynı mağdura karşı birlikte işlendiği ileri sürülen kapsam dışı suç varsa, yalnız bir satırdaki suç adına dayanarak dosyanın tamamını uzlaştırmaya uygun saymayın. Bu tablo hukuki kapsam kararının yerine geçmez.
Uzlaştırma Rehberi: Birbirine Bağlı 10 Yazı
- Uzlaştırma Kapsamına Giren Suçlar 2026
- Uzlaştırma Teklifi Geldi: Kabul, Ret ve Edim
- Yaralama Suçlarında Uzlaştırma
- Tehdit, Konut ve Huzur Bozmada Uzlaştırma
- Özel Hayat ve Haberleşme Suçlarında Uzlaştırma
- Malvarlığı Suçlarında Uzlaştırma
- Aile Yükümlülüğü ve Çocuğun Kaçırılmasında Uzlaştırma
- İcra, İflas, Çek ve Ticari Suçlarda Uzlaştırma
- Fikir, Marka ve Sınai Hak Suçlarında Uzlaştırma
- Suça Sürüklenen Çocuklarda Uzlaştırma Kapsamı
Uzlaştırma Kapsamına Giren Suçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular
Her şikâyete bağlı suç uzlaştırmaya tabi midir?
Genel kural bu yöndedir; ancak cinsel dokunulmazlık, ısrarlı takip ve kanundaki diğer özel istisnalar ayrıca kontrol edilir.
Şikâyete bağlı olmayan suç uzlaştırmaya girebilir mi?
Evet. Kasten yaralama, hırsızlık, dolandırıcılık ve CMK 253’te ayrıca sayılan bazı suçlar şikâyete bağlı olmasa da kapsamda olabilir.
Hakaret suçu 2026 yılında uzlaştırmaya tabi mi?
TCK 125’teki genel hakaret, kanundaki istisna saklı kalmak üzere önödeme kapsamındadır. TCK 130’daki kişinin hatırasına hakaret ise resmî uzlaştırma listesinde yer alır.
Uzlaştırmayı kabul etmek suçu kabul etmek midir?
Hayır. Kabul yalnız müzakerenin başlamasını sağlar; suç ikrarı veya önceden belirlenmiş edimin kabulü değildir.
Uzlaştırma teklifine kaç günde cevap verilir?
Tekliften itibaren yedi gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır.
Birden fazla mağdur varsa ne olur?
Bir suç birden fazla kişinin mağduriyetine yol açmışsa uzlaştırma için tüm mağdur veya suçtan zarar görenlerin kabulü gerekir.
Çocuklar için kapsam neden daha geniştir?
Mağdurun gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar ayrıca kapsama alınabilir.
Uzlaşma olursa tazminat davası açılabilir mi?
Uzlaşma anında belirlenemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava bakımından kanuni sonuç doğar.
Türkiye Genelinde Dosya İncelemesi ve Mersin Uygulaması
Uzlaştırma bürosu, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde işlem yapar. Dosyanın Mersin, Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur veya başka bir ilde bulunması; suç maddesi, teklif, süre ve rapor denetiminin aynı kanuni ölçütlerle yapılmasına engel değildir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; gerekli yetkilendirme ve usul koşulları çerçevesinde Türkiye genelindeki dosyalar belge ve UYAP kayıtları üzerinden incelenebilir.
Resmî Kaynaklar
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İçerik, güncel resmî suç listesi ve yürürlükteki mevzuat esas alınarak genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut dosyada suç vasfı ve usul sonucu değişebilir; sonuç garantisi verilmez.
Son içerik kontrolü: 4 Eylül 2026
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.