AİHM Kararlarının İnfazı: Mart 2026 Türkiye Dosyaları

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının infazını değerlendirdiği 1553. İnsan Hakları Toplantısını 9–11 Mart 2026 tarihlerinde gerçekleştirdi. Komite toplantıda 21 devlet hakkında 42 karar kabul etti; Türkiye ile ilgili iki ara kararın yanı sıra farklı karar gruplarındaki infaz sürecini de ele aldı.

Bakanlar Komitesi, AİHM kararının yeniden temyiz mercii değildir. Komitenin görevi, kesinleşmiş kararların ilgili devlet tarafından yerine getirilmesini denetlemektir. Bu denetim; başvurucunun durumunu gidermeye yönelik bireysel tedbirler ile benzer ihlallerin tekrarlanmasını önlemeye yönelik genel tedbirleri kapsar.

AİHM kararlarının infazı: Türkiye hakkında hangi dosyalar gündemdeydi?

Toplantı tablosunda Türkiye bakımından Kıbrıs/Türkiye ve Varnava ve Diğerleri dosyaları yer aldı. Bu dosyalar, kayıp kişilerin akıbetine ilişkin etkili soruşturma yükümlülüğü ve AİHM kararlarının yerine getirilmesi kapsamında takip ediliyor. Komite bu iki dosya için ara karar kabul etti.

Kavala dosyasının Mart 2026 toplantısındaki incelemesi, 2019 tarihli kararın uygulanmasına ilişkindir. 25 Ağustos 2026 tarihli Kavala/Türkiye (No. 2) Büyük Daire kararı daha sonraki ve ayrı bir gelişmedir; Mart toplantısının sonucu gibi okunmamalıdır. Bu yazı 9–11 Mart 2026 toplantısının kapsamını anlatır; dosyaların Eylül 2026 itibarıyla tamamlanmış veya kapanmış olduğunu ileri sürmez.

Toplantı listesinde Selahattin Demirtaş (No. 2) karar grubu da bulunuyordu. Bu grupta, makul şüphe olmaksızın tutukluluk ve siyasi tartışmanın çoğulculuğunu sınırlama amacıyla bağlantılı AİHM tespitlerinin yerine getirilmesi izleniyor.

İfade özgürlüğü ve güç kullanımı dosyaları

Öner ve Türk, Nedim Şener, Altuğ Taner Akçam, Artun ve Güvener ile Işıkırık karar grupları; ceza yargılamaları, öngörülemez müdahaleler ve ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki doğuran uygulamalarla ilgilidir. Komite, bu gruplarda mevzuat, yargısal uygulama ve benzer ihlallerin önlenmesine yönelik tedbirleri takip eder.

Erdoğan ve Diğerleri karar grubu ise askerî veya polis operasyonları sırasında güvenlik güçlerinin haksız ya da aşırı güç kullanması ve buna ilişkin etkili soruşturma yükümlülüğüyle bağlantılıdır.

Ara karar ne anlama gelir?

Ara karar, infaz denetimi devam eden önemli veya yapısal bir sorun hakkında Komitenin mevcut durumu değerlendirdiği ve gerekli tedbirlere ilişkin tutumunu açıkladığı belgedir. Ara karar, yeni bir AİHM ihlal kararı değildir; daha önce verilen kararların uygulanma aşamasına ilişkindir.

Dosyanın Komite gündeminde yer alması da tek başına bütün tedbirlerin alınmadığı veya hiç ilerleme bulunmadığı anlamına gelmez. Sonuç, kabul edilen karar metni, devletin eylem planı veya eylem raporu ve sonraki toplantılardaki değerlendirmeler birlikte okunarak belirlenir.

Uygulamada hangi belgeler izlenmeli?

• Bakanlar Komitesinin dosya bazlı kararları ve ara kararları,
• Türkiye tarafından sunulan eylem planları ve eylem raporları,
• AİHM kararının bireysel ve genel tedbirlere ilişkin bölümleri,
• Mevzuat ve yargı uygulamasında yapılan değişiklikler,
• Bir sonraki İnsan Hakları toplantısının gündemi ve sonuçları.

İlgili karar ve hukuk rehberleri

• Kavala/Türkiye (No. 2) AİHM kararı ve hukuki sonuçları
• Hukuk Haberleri ve Güncel Mevzuat
• Makul sürede yargılanma tazminatı
• Haksız tutuklama ve gözaltı tazminatı

Sık sorulan sorular

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bir kararın infaz durumuna ilişkin güncel sonuç, Bakanlar Komitesinin dosya bazlı kararları ve sonraki belgeleri birlikte incelenerek belirlenir.