Uçuş İptal Olursa Tazminat Nasıl Alınır?

Yolcu Hakları · Güncel kontrol: 3 Eylül 2026

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Uçuş iptali ve teknik veya operasyonel nedenle en az üç saatlik varış gecikmelerinde yolcu hakları SHY-YOLCU kapsamında ayrı ayrı değerlendirilir.

Uçuş iptalinde yolcunun hangi hakları vardır?

Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’in 6, 8, 9 ve 10. maddeleri iptal hâlindeki hakları dört ayrı grupta düzenler. Yolcu yalnız tazminat talep etmez; bilet iadesi veya yeni uçuş, bekleme hizmetleri ve koşulları varsa ayrıca sabit tazminat hakkına sahiptir.

Yolcu bilet iadesi ile en erken alternatif uçuş arasında tercih yapar. Havayolu, yolcuyu aynı şehir veya bölgedeki farklı bir havaalanına yönlendirirse, bu havaalanı ile biletteki havaalanı veya kabul edilen yakın varış noktası arasındaki ulaşım giderini karşılamak zorundadır.

Uçuş Tazminatı Nasıl Alınır ve Hesaplanır?

Uçuş tazminatı hesaplama yalnız bilet fiyatına bakılarak yapılmaz. Uçuşun SHY-YOLCU kapsamına girip girmediği, iç/dış hat olması, dış hatta büyük çember yöntemiyle mesafe, iptal bildiriminin zamanı, sunulan alternatif uçuş ve iptal nedeni birlikte değerlendirilir. Sabit tazminat; bilet iadesi, yemek, otel, transfer ve belgeli ek zarardan ayrı bir kalemdir.

Uçuş tazminatı hesaplama örnekleri

• İç hat iptali: Uçuş hareketten bir gün önce operasyonel nedenle iptal edilmiş ve mevzuattaki saat sınırlarına uygun alternatif verilmemişse sabit tazminat 100 Avro olabilir. Buna bilet iadesi/alternatif uçuş ve bekleme hizmetleri ayrıca eklenir.
• 1.200 km dış hat: Olağanüstü neden bulunmayan iptalde ve bildirim istisnası oluşmamışsa sabit tazminat 250 Avro kademesindedir.
• 2.400 km dış hat: Aynı koşullarda kademe 400 Avrodur. Uygun alternatifle varış gecikmesi ilgili sınırda kalmışsa yüzde 50 indirim ayrıca incelenir.
• 3.500 km üzeri dış hat: Temel tutar 600 Avrodur. Yeni uçuş son varışa dört saatten fazla gecikmeden ulaştırırsa Yönetmelikteki yüzde 50 azaltma gündeme gelebilir.
• Teknik/operasyonel gecikme: İptal yok fakat son varış en az üç saat gecikmişse, 10 Aralık 2024 değişikliği uyarınca aynı mesafe kademeleri değerlendirilir.

Ücretsiz, özel indirimli ve mil/puanla alınan biletler de SHY-YOLCU m.2 kapsamında yer alır. Ayrıca uçuş iptalinde check-in şartı aranmaz; onaylı rezervasyon ve iptal kaydı korunmalıdır. Kod paylaşımında biletteki marka ile uçuşu icra eden taşıyıcı farklı olabilir; ilk başvuru uçuşu gerçekleştiren işletmeye yapılır.

Başvuru metninde talepler nasıl ayrılır?

1. Sabit tazminat: İç hat/dış hat ve mesafe kademesi yazılır.
2. Bilet bedeli veya alternatif uçuş: Yolcunun hangi seçeneği kullandığı belirtilir.
3. Hizmet giderleri: Yemek, otel ve havaalanı ulaşımı faturaları eklenir.
4. Ek zarar: Kaçırılan bağlantı veya zorunlu yeni bilet gibi zarar, illiyet ve belgeyle açıklanır.

Uçuş tazminatı başvurusu için PNR, uçuş numarası, planlanan ve fiilî saat, iptal/gecikme bildirimi, havayolunun gerekçesi ve IBAN bilgisi tek dosyada sunulmalıdır. “Tüm haklarımı istiyorum” ifadesi yerine her kalem ayrı tutar ve dayanakla gösterilmelidir.

Uçuş iptali tazminatı ne kadardır?

10 Aralık 2024 tarihinde değiştirilen SHY-YOLCU m.8 uyarınca sabit tazminat tutarları şöyledir:

Tazminat Türk lirası olarak ödenirse, ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır. Havayolu nakit, banka havalesi, ödeme emri veya çekle ödeme yapabilir. Seyahat çeki, mil ya da başka bir hizmet yalnız yolcunun imzalı mutabakatıyla tazminat yerine kabul edilir.

Havayolu, alternatif uçuşla yolcuyu mesafeye göre planlanan varıştan en fazla iki, üç veya dört saat sonra ulaştırıyorsa sabit tazminatı yüzde elli azaltabilir. Bilet iadesi, yemek, otel ve transfer hakkı sabit tazminattan farklıdır; biri diğerinin otomatik yerine geçmez.

Havayolu iptali önceden bildirirse tazminat ödenir mi?

Yolcu aşağıdaki koşullardan biri gerçekleşirse sabit tazminat alamaz; buna rağmen bilet iadesi veya alternatif uçuş ile gerekli hizmet hakları devam eder:

1. İptal, planlanan hareketten en az iki hafta önce bildirilmişse.
2. İptal, iki hafta ile yedi gün arasında bildirilmiş ve en fazla iki saat erken kalkıp en fazla dört saat geç varan uygun alternatif sunulmuşsa.
3. İptal, yedi günden daha kısa süre önce bildirilmiş ve en fazla bir saat erken kalkıp en fazla iki saat geç varan uygun alternatif sunulmuşsa.

İptalin yolcuya bildirilip bildirilmediğini ve bildirimin zamanını havayolu işletmesi ispatlar. Yolcu iletişim bilgisini havayolunun talebine rağmen hiç vermez veya yanlış verirse işletmenin sorumluluğu bu nedenle değişebilir. Bu yüzden rezervasyon sırasında telefon ve e-posta bilgisinin doğru kaydedildiği kontrol edilmelidir.

Olağanüstü hâlde tazminat hakkı ortadan kalkar mı?

Havayolu, tüm makul tedbirleri almasına rağmen iptalin olağanüstü hâlden kaynaklandığını kanıtlarsa sabit tazminat ödemez. Yönetmelik; uçuşa elverişsiz meteorolojik şartlar, doğal afet, siyasi istikrarsızlık, güvenlik riski ve bazı grev veya beklenmedik uçuş emniyeti olaylarını olağanüstü hâl kapsamında sayar.

“Operasyonel neden” veya “hava şartı” biçimindeki tek cümlelik açıklama, olağanüstü hâli kendiliğinden kanıtlamaz. İşletme olay ile iptal arasındaki bağlantıyı ve iptali önlemek için aldığı tedbirleri göstermelidir. Teknik veya operasyonel nedenler ise kural olarak sabit tazminat incelemesinin içindedir.

Uçuş iptal edilmedi ama üç saat geciktiyse tazminat alınır mı?

10 Aralık 2024 değişikliğiyle, uçuş teknik veya operasyonel nedenlerle gecikir ve yolcu planlanan son varış yerine üç saat veya daha fazla geç ulaştırılırsa havayolu sabit tazminat ve güzergâh haklarını yerine getirmek zorundadır. Hesap kalkış kapısındaki gecikmeye değil, son varış yerine fiilî ulaşma zamanına göre yapılır.

Hizmet hakkı bakımından daha erken eşikler vardır: 1.500 kilometreye kadar ve iç hat uçuşlarında iki saat; 1.500–3.500 kilometre uçuşlarda üç saat; daha uzun uçuşlarda dört saat gecikme beklendiğinde ücretsiz yardım sunulmalıdır. Gecikme en az beş saate ulaşırsa yolcu, seyahati sürdürmek yerine m.9 kapsamındaki bilet iadesini seçebilir.

Uçuş iptali tazminatı için nereye başvurulur?

1. Önce uçuşu gerçekleştiren havayoluna başvurun. Biletin satın alındığı acente yerine, iptal edilen uçuşu icra eden işletmeye uçuş numarası, tarih, PNR, iptal bildirimi ve talep edilen hak yazılmalıdır.
2. Talepleri ayırın. Sabit tazminat, bilet iadesi, otel-yemek-ulaşım giderleri ve varsa ek zarar aynı başvuruda ayrı başlıklarla gösterilmelidir.
3. Havayolunun yanıtını izleyin. HUD-2023/1 Genelgesi, bölüm 1.1(c) uyarınca 10 gün içinde yanıt verilmezse veya yanıt yetersizse SHGM Yolcu Hakları sistemi üzerinden başvuru yapılabilir.
4. Belgeleri ekleyin. Bilet, PNR, biniş kartı, iptal mesajı, havayolu başvurusu ve cevabı ile zorunlu gider faturaları yüklenmelidir.
5. Parasal talep ödenmezse hukuki yolu değerlendirin. SHGM başvurusu, Yönetmeliğin 19. maddesinde saklı tutulan mahkeme ve diğer kanuni başvuru yollarını ortadan kaldırmaz.

SHGM başvurusu ile dava aynı anda yürür mü? HUD-2023/1 Genelgesi 1.1(f) uyarınca, yargı organlarınca incelenen veya karara bağlanan aynı uyuşmazlık için idareye başvuru yapılamaz. SHGM incelemesi sürerken yargı yoluna gidildiği anlaşılırsa başvuru işlemi durdurulur. Bu nedenle başvuru sırası ve devam eden dava durumu birlikte kontrol edilmelidir.

Havayoluna gönderilen çevrim içi formun ekran görüntüsü ve başvuru numarası saklanmalıdır. Dijital kayıtların korunması için ekran görüntüsünün delil niteliği rehberi kullanılabilir. Talep değeri ve uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre tüketici hakem heyeti başvurusu veya mahkeme yolu ayrıca değerlendirilir.

Süre kaynakları hakkında not: SHGM’nin bir şikâyet formu açıklamasında hâlen altı hafta ifadesi bulunur. Bu rehber, resmî mevzuat dizininde yer alan 26 Ocak 2023 tarihli HUD-2023/1 Genelgesindeki 10 günlük kuralı esas alır. Bu, havayolunun yanıtını bekleme süresidir; dava veya zamanaşımı süresi değildir. Kaynak kontrolü: 29 Eylül 2026.

Başvuru için hangi belgeler gerekir?

• Elektronik bilet, PNR ve uçuş numarası,
• Varsa biniş kartı veya check-in kaydı; uçuş iptalinde bu belgelerin yokluğu tek başına hak kaybı oluşturmaz,
• İptal veya gecikme bildiriminin tarihi ve ekran görüntüsü,
• Alternatif uçuş teklifinin saati ve varış bilgisi,
• Havayoluna gönderilen başvuru ve başvuru numarası,
• Havayolunun cevabı,
• Yemek, otel, transfer ve zorunlu yeni bilet faturaları,
• Bağlantılı uçuş varsa tüm seyahat planı.

İptal nedeniyle yapılan her harcama otomatik olarak tahsil edilmez. Giderin zorunlu, makul ve iptalle bağlantılı olduğu belgeyle gösterilmelidir. Yönetmelikteki sabit tazminat, ayrıca kanıtlanan daha yüksek zarar talebini tamamen ortadan kaldırmaz; ödenen sabit tutar aynı zarar bakımından mahsup edilebilir.

Somut olayda hukuki değerlendirme

Uçuş iptali dosyasında önce taşıyıcının milliyeti, kalkış havaalanı, iptal bildirim tarihi, iptal nedeni, önerilen alternatif uçuş ve son varış zamanı tek kronolojide birleştirilmelidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İstanbul Maslak/Sarıyer ve Mersin Akdeniz’deki fiziksel ofislerinden faaliyet yürütür. Türkiye’deki yetki ve usul kurallarının uygulandığı yolcu uyuşmazlıkları, uçuş belgeleri ve yazışmalar üzerinden Türkiye genelinde Mersin’den incelenip koordine edilebilir. Belge iletimi için iletişim sayfası kullanılabilir.

Uçuş iptali tazminatı hakkında sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar

• Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik
• 10 Aralık 2024 tarihli SHY-YOLCU değişikliği
• SHGM Yolcu Hakları başvuru usulü
• SHGM Yolcu Hakları yönlendirme sistemi

Bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Taşıyıcının milliyeti, uçuş güzergâhı, iptal nedeni, bildirim zamanı ve sunulan alternatifler incelenmeden kişiye özel sonuç çıkarılamaz.