Akıllı Ev Robotu Yangın Çıkarırsa Kim Sorumlu? Robot Süpürge, Batarya ve Ürün Güvenliği (2026)

Evin görünmez çalışanı ve yeni riskleri

Robot süpürgeler ve çok işlevli ev robotları gündelik işleri otomatikleştirerek konfor sağlayabilir. Ancak bu cihazlar batarya, elektrikli şarj, motor, yazılım, sensör ve bazen evin diğer sistemleriyle entegrasyon içerir. Evde kimse yokken çalışan makine, arızalı bataryayla ısınabilir veya şarj istasyonuyla ilgili sorun yaşayabilir. Bu tehlike, geleceğin akıllı evlerinde birden fazla şirketin sorumluluk alanını karşılaştırmayı gerektirir. Robotun uygulamadan kontrol edilmesi onu fiziksel ürün olmaktan çıkarmadığı gibi, yazılım özelliklerinin bulunması tüketiciye ait tüm riskleri otomatik olarak kullanıcının üzerine de bırakmaz. Somut teknik neden ve hukukî ilişki belirlenmelidir.

Gelecek senaryosu: Şarjda başlayan yangın

Bir aile evde yokken robotun şarj istasyonunda ısındığını, yangının perdeye sıçrayarak eşyaları ve komşunun dairesini etkilediğini varsayalım. Bu olay bir mahkeme kararı değil, hukukî düşünce deneyidir. Yangının çıkış noktası gerçekten batarya mı, elektrik tesisatında başka arıza mı vardı, robotun orijinal olmayan adaptörü mü kullanıldı, yazılım şarjı kesmedi mi? Bu sorular teknik bilirkişi incelemesini gerektirir. Robotun yangından sonra hasar görmesi, yangını kesin onun çıkardığı anlamına gelmez. İddia edilen ürün uygunsuzluğu ile gerçek zarar arasındaki bağlantı somut olay verileriyle ortaya konmalıdır.

7223 m.6 ve ürün sorumluluğu tazminatı

7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu m.6, kanun kapsamındaki ürünün kişiye veya mala zarar vermesi halinde imalatçı veya ithalatçıya yöneltilebilecek tazminat talebini düzenler. Uygunsuzlukla zarar arasındaki nedensellik bağının ispatı gerekir. Şarj devresi teknik gerekliliklere uymuyorsa bu rejim gündeme gelebilir. Ancak her yangının batarya kusuru olduğu veya imalatçının bütün durumlarda otomatik sorumlu olduğu varsayılmamalıdır. Cihazın uygunluk belgeleri, seri numarası, piyasaya arz tarihi, güvenlik uyarıları ve gerçek kullanım şartları teknik değerlendirmede önemlidir. Ürün güvenliği tazminatı satıcıya karşı ayıplı maldan doğan seçimlik haklarla birebir aynı değildir.

6502 m.8: Ayıplı malın tanımı

6502 sayılı Kanun m.8 ayıplı malı, tüketiciye teslimi sırasında taraflarca kararlaştırılan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan mal olarak tanımlar. Robotun normal kullanımda güvenli biçimde şarj olamaması, kararlaştırılan nitelikleri taşımadığı iddiasını gündeme getirebilir. Ancak yangın nedeniyle komşunun evine verilen zarar ile tüketicinin kendi robotunun ayıplı olması farklı zarar ve talep kaynaklarıdır. Ürünün teslim tarihi, kullanım kılavuzu ve onarım geçmişi incelenmelidir. Her yazılım hatasını otomatik satıcının ayıplı mal sorumluluğuna sokmak da, akıllı cihazları dijital özellik taşıyor diye ayıplı mal hukukundan bütünüyle dışlamak da doğru değildir.

6502 m.11: Tüketicinin seçimlik hakları

Ayıp koşulları oluşmuşsa 6502 m.11 tüketiciye sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım ve imkân varsa ayıpsız misliyle değiştirme gibi seçimlik haklar tanır. Bu hakların hangi satıcı, üretici veya ithalatçıya ne şekilde yöneltilebileceği kanunda ayrı düzenlenir. Cihazın yanması halinde ayıplı mal nedeniyle ücretin iadesi ile yanan evin zararı için tazminat talebi karıştırılmamalıdır. Hasar gören komşu satın alma sözleşmesine taraf olmayabilir. Talep türü ve hukuki statü doğru belirlenmelidir. Robotun tamir edilmesi, meydana gelmiş başka zararın bütün koşullarda giderildiği anlamına gelmez.

Satıcı ile üreticinin hukuki rolü

Robotu tüketiciye satan mağaza, cihazı üreten fabrika, Türkiye’deki ithalatçı ve internet pazaryeri aynı tüzel kişi olmayabilir. Satım sözleşmesinin tarafı olan satıcıya yöneltilecek ayıplı mal talepleri ile imalatçının 7223 m.6 kapsamındaki ürün sorumluluğu ayrı incelenir. Bir şirketin ürünü yalnız depolaması, her üründen doğan tüm zararın koşulsuz muhatabı olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık yanlış veya eksik tedarikçi bilgisi ve ürün güvenliği yükümlülükleri de somut mevzuata göre önem kazanabilir. Zarar gören kişinin ürünün tedarik zincirindeki şirketleri, fatura ve ithalatçı bilgileri üzerinden belirlemesi gerekir. Hukuki talep, doğru kişiye ve doğru norma bağlanmalıdır.

Komşunun evi zarar görürse

Yangının başka daireye sıçraması halinde zarar gören komşu robotu satın almamıştır. Komşunun talebi, koşulları oluşursa ürün sorumluluğu, haksız fiil veya taşınmaz ve komşuluk ilişkilerine dair özel hükümler çerçevesinde değerlendirilebilir. Robot sahibinin komşuya otomatik olarak tüm zararı ödeyeceği ya da komşunun yalnız ürünü yapan yabancı fabrikaya başvurabileceği söylenemez. Yangının nereden başladığı, evin elektrik tesisatı, cihazın kullanımı ve zarar gören mülkün durumu araştırılır. Tazminatın kapsamı eşya, tadilat, geçici konaklama ve belgelenen diğer masraflar bakımından ayrı hesaplanır. Nedensellik bağının ispatı temel önem taşır.

Batarya ve şarj cihazı ayrı ürün olabilir

Ev robotunun bataryası, şarj adaptörü ve ana gövdesi farklı üretici zincirlerinden gelmiş olabilir. Güvenlik açığının hangi bileşenden kaynaklandığını saptamadan tek bir şirketin kusuru hakkında kesin hüküm kurulması doğru değildir. Orijinal batarya dışında muadil parça kullanılmış olması, teknik uygunsuzluk veya kullanım sınırı bakımından önemli olabilir; ancak muadil kullanımı her olayda otomatik hak kaybı yaratmaz. Ürünün garanti belgesi ve teknik güvenlik talimatı birlikte değerlendirilir. Bileşen üreticilerinin sorumluluğu ile ana cihazın imalatçısına veya ithalatçısına yöneltilecek talepler farklı normlara dayanabilir. Teknik analiz belirli parçanın yangındaki etkisini göstermelidir.

Robot yazılımı şarjı kesmediyse

Akıllı robotun şarj yönetimi yazılımı sıcaklık ve batarya doluluk durumuna göre güç akışını kontrol ediyor olabilir. Yazılımın hatalı işlevi, cihazın ürün güvenliğini etkileyebilir; fakat her programlama hatasının aynı hukukî rejimde ürün uygunsuzluğu oluşturduğu peşinen söylenemez. Yazılımın cihazla bütünleşik olması, kim tarafından sunulduğu, hangi güvenlik işlevinin kararlaştırıldığı ve olayda nasıl davrandığı incelenmelidir. Arayüzde görünen pil yüzdesiyle gerçek teknik şarj durumu farklı olabilir. Somut yangının gerçekten yazılımdan kaynaklandığı teknik testlerle araştırılmadan ‘AI kararı yüzünden yandı’ denilmemelidir. Cihazın sürüm geçmişi ispat için korunmalıdır.

Güncelleme yapılmadıysa sorumluluk değişir mi?

Üretici kritik güvenlik güncellemesi yayımlamış, ancak kullanıcı uygulamamış olabilir. Bunun hukukî etkisi, güncellemenin ne kadar açık bildirildiği, cihazın otomatik güncellemeye uygunluğu, kullanıcının teknik imkânı ve hatayla bağlantısı üzerinden değerlendirilir. Üreticinin hiçbir şekilde güncelleme sunmadığı veya kullandığı güvenlik mekanizmasını geri çektiği haller de ayrıca incelenir. Her kullanılmayan güncellemenin yangını kaçınılmaz hâle getirdiği varsayılamaz. Güncelleme bildirimi, cihaz yazılım sürümü ve olay anındaki işlev kayıtları önem taşır. Akıllı evdeki yazılım borcu, satış ve ürün güvenliği yükümlülükleriyle kesişebilir; bu ilişkiler soyut sloganlarla değil somut edimle açıklanmalıdır.

Cihazın yanlış kullanılması sorumluluğu bitirir mi?

Robotun suyla temas eden yerde çalıştırılması, uygunsuz adaptöre bağlanması veya havalandırma alanının örtülmesi yangın riskini etkileyebilir. Kullanıcı davranışının teknik arızaya gerçek katkısı bulunduğunda TBK m.52 gibi zarar görenin katkısına ilişkin hükümler somut talep türüne göre gündeme gelebilir. Ancak kullanım kılavuzundaki her küçük ihlalin bütün üretici sorumluluğunu otomatik kaldırdığı doğru değildir. Ürünün makul ölçüde öngörülebilir ev kullanımı ve güvenlik uyarılarının açıklığı da araştırılır. Müşterinin cihazı kullanması, mutlak risk kabulü anlamına gelmez. Teknik ve hukukî nedensellik birlikte incelenmelidir.

Evde çocuk veya hayvan varsa güvenlik değerlendirmesi

Ev robotlarının çocuk, yaşlı ve evcil hayvan bulunan ortamlarda kullanılması yaygındır. Bir çocuğun robotun şarj kablosuyla oynaması veya hayvanın cihazı devirmesi, ürünün amaçlanan ve öngörülebilir kullanım koşulları bakımından değerlendirme gerektirir. Bununla birlikte her öngörülemeyen dış müdahale üreticinin sorumluluğunu otomatik doğurmaz. Kullanım uyarıları, güç bağlantısının tasarımı ve ev içi güvenlik önlemleri önemlidir. Robotların gelecekte daha büyük ve güçlü hâle gelmesi, çocukların etkileşimi nedeniyle farklı risk standartlarına ihtiyaç doğurabilir. Bu ihtiyacı yürürlükte mevcut olmayan ayrıntılı bir zorunluluk şeklinde yazmamak gerekir. Çocuk hakları ve ürün güvenliği birlikte düşünülmelidir.

Yangın sonrası cihazın yerinden kaldırılması

Yangın söndürme ve can güvenliği her şeyden önce gelir. Ardından teknik delillerin korunması için cihazın kalıntıları, batarya, adaptör, elektrik panosu ve olay yerinin uzman kişilerce incelenmesi gerekebilir. İnsanların sağlığını riske atarak cihazı çalışır halde tutmak delil koruma yükümlülüğü değildir. Ancak cihazın kalıntılarını tamamen atmak, yangının gerçek çıkış nedeninin tespitini güçleştirebilir. HMK m.199 ve koşulları varsa m.400 çerçevesinde elektronik belge ve delil tespiti gündeme gelir. Olay yeri fotoğrafları, itfaiye raporu ve teknik inceleme arasındaki farklılıklar açıklığa kavuşturulmalıdır. Bir cihazın erimiş olması tek başına yangını onun başlattığına kanıt değildir.

İtfaiye raporu ve bilirkişi incelemesi

Yangın dosyasında itfaiye gözlem raporu, elektrik tesisatı incelemesi, teknik cihaz analizi ve tanık anlatımları farklı bilgi taşır. İtfaiyenin yangının muhtemel başlangıç noktası hakkındaki değerlendirmesi önemli olabilir; ancak hangi parçanın hukukî ürün uygunsuzluğu oluşturduğunu her zaman tek başına belirlemeyebilir. HMK m.266 özel veya teknik bilgi gerektiren konular için bilirkişi incelemesine imkân sağlar. Cihaz yazılımı, batarya kimyası ve elektrik dağıtımı farklı uzmanlık alanları olabilir. Hukukî nitelendirme mahkemeye aittir; teknik rapor ise somut olayın maddi yönünü aydınlatmalıdır. Doğrulanmamış uzman görüşleri veya uydurma içtihatlar karara dayanak diye sunulmamalıdır.

Yangının sebep olduğu maddi zarar kalemleri

Yanan mobilya, cihaz ve elektronik eşyanın bedeli, evin onarımı, geçici barınma gideri ve gerçek gelir kaybı gibi zararlar ayrı ayrı belgeyle ortaya konmalıdır. Her yangında bütün eşyanın yeni piyasa değerinin hiçbir düşüm yapılmadan ödeneceği varsayılamaz; zarar hesabı ilgili hukuki temele göre yapılır. Robotun kendi satış bedelinin iadesi ile başka eşyalara verdiği hasarın tazmini farklı taleplerdir. Zarar görenin eşyayı kurtarmaya yönelik makul önlemleri ve sigorta ödemelerinin etkisi de değerlendirilir. Malvarlığı zararının teknik yangın sebebiyle uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Tahmine dayalı ve ispatlanamayan kalemler otomatik alacak sayılmaz.

Bedensel zarar doğduğunda tazminat

Yangında zehirlenme, yanık veya başka bedensel hasar doğmuşsa TBK m.54 kapsamında tıbbi gider, çalışma gücü kaybı ve diğer ekonomik zarar kategorileri gündeme gelebilir. Manevi tazminatta TBK m.56’nın özel şartları araştırılır. Yangına maruz kalan her kişinin aynı bedensel zarar veya aynı manevi tazminat hakkına sahip olduğu söylenemez. Tıbbi rapor, olay anındaki konum ve tedavi süreci önem taşır. Ürün uygunsuzluğu ile yaralanma arasındaki neden-sonuç zincirinin kurulması gerekir. Yangının büyümesinde başka teknik veya insan kaynaklı faktörler etkiliyse bu olgular da değerlendirilir. Tazminat hesabı hukuki standart ve gerçek veriye dayanmalıdır.

Ev sigortası veya üreticinin sigortası ödeme yapar mı?

Konut ve eşya sigortaları ile ürün sorumluluk poliçeleri farklı riskleri teminat altına alabilir. Ancak poliçelerin isimleri, bütün robot yangınlarının kesin karşılandığı anlamına gelmez. Teminat kapsamı, istisna, sigortalının yükümlülükleri ve sigortacının rücu imkânı sözleşme ve mevzuata göre incelenmelidir. Ev sahibinin sigortası tarafından ödenen bir bedelin, ürünün imalatçısı karşısında bütün kanuni hakları otomatik yok ettiği de ileri sürülmemelidir; kanuni halefiyet ve rücu ilişkisi ayrıca değerlendirilir. Sözleşmesel tazminat ve sigorta ödemesi ile aynı zararın iki kez tahsil edilmesi engellenmelidir. Robotun markası tek başına sigorta kapsamını belirlemez.

Ürün geri çağırma ve piyasa gözetimi

Güvensiz ürünlerin piyasadan çekilmesi veya geri çağrılması, 7223 sayılı Kanun’un ürün güvenliği rejiminde önemli konulardandır. Ancak bir evde çıkan yangın nedeniyle her aynı model cihazın kendiliğinden kesin geri çağırma kararı aldığı söylenemez. Yetkili kurumun teknik değerlendirmesi, ürünün güvenlik durumu ve ilgili prosedürler önemlidir. Tüketici, ilgili Bakanlığın ürün güvenliği duyurularını ve Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi’ni kontrol edebilir. Geri çağırma süreciyle zarar görenin bireysel tazminat hakkı farklıdır. Piyasadan çekilmesi gereken ürünün kullanılmasına devam edilmesi yeni güvenlik riski yaratabilir. Denetim ve tazminat rejimleri birlikte ama ayrı değerlendirilmelidir.

Robotun kamera görüntüleri ve kişisel veriler

Akıllı ev robotları evin haritasını, görüntüsünü, sesini, kullanıcı hesabını ve hareket düzenini işleyebilir. Kişiyle ilişkilendirilebilen veriler KVKK kapsamında değerlendirilebilir. KVKK m.4, m.10 ve m.12 uygun işleme, aydınlatma ve güvenlik bakımından önem taşır. Robotun kaza öncesi kamera kaydı yangının nedenini gösterebilir; fakat şirketin bu görüntüleri reklam için kullanması ayrı amaçtır. Verinin yurt dışındaki bulut sistemine aktarımı varsa KVKK m.9 koşulları da gündeme gelebilir. Cihazın sahip olduğu güvenlik kaydını bütün kullanıcıların özel hayatını ihlal ederek sürekli tutmak hukuken otomatik meşru sayılmaz. Delil koruma ile mahremiyet dengelenmelidir.

Siber saldırı fiziksel yangına yol açarsa

Akıllı ev robotu dışarıdan hukuka aykırı erişimle kontrol edilmiş ve batarya veya hareket sistemi riskli şekilde çalıştırılmış olabilir. Böyle bir iddia, teknik iz olmadan otomatik kabul edilmemelidir. Kötü niyetli insanın TCK m.243-244 gibi hükümler kapsamında sorumluluğu, sistemin veri güvenliği ve ürünün güvenli tasarım yükümlülüğü farklı meselelerdir. Saldırının önlenebilirliği, güncelleme geçmişi ve yazılım güvenlik açıkları araştırılır. Robotun ‘hacklendiği’ savunması üretici veya işletmecinin tüm sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz. Her siber saldırı iddiasında gerçekte yangını hangi fiziksel sürecin oluşturduğu ayrıca kanıtlanmalıdır. Dijital ve fiziksel deliller birlikte değerlendirilir.

Geleceğin akıllı evleri için güvenlik politikası

Evin farklı robotlarını tek bir platformun kontrol ettiği bir düzende yazılım güncellemesi sadece bir cihazı değil, ısıtma, elektrik, perde veya kapı sistemlerini de etkileyebilir. Bu entegrasyon, tek cihazın ayıbı ile ortak platform güvenliği arasındaki sorumluluk ayrımını karmaşıklaştırabilir. Önleyici tasarım bakımından erişim yetkisi, güvenli kapatma, güncelleme kontrolü ve cihazlar arası hata izolasyonu düşünülebilir. Bu öneriler her evde bugün tek tip zorunlu kanuni standart bulunduğu anlamına gelmez. Teknolojinin gelişmesi, ürün güvenliğiyle tüketici haklarının neden ortak okunması gerektiğini gösterir. Hukukun koruduğu değer evin otomasyon düzeyi değil, güvenli yaşam ve mülkiyet hakkıdır.

Sonuç: Robot evde yangın çıkarınca hukuk kimi izler?

Akıllı ev yangınında öncelikle gerçek çıkış nedeni teknik incelemeyle belirlenir. Ardından cihazın ürün niteliği, satıcının ayıplı mal borcu, imalatçı/ithalatçının 7223 m.6 kapsamı, servis sağlayıcısının olası görevi ve kullanıcı davranışının etkisi ayrıştırılır. Evin ve komşunun uğradığı zarar ayrı hukuki ilişkilere dayanabilir. Robotun kendisi bağımsız tazminat borçlusu değildir. Gelecekte yazılım ve batarya entegrasyonu daha karmaşık hale gelse de ispat, ürün güvenliği, özen ve zarar ilkeleri önemini korur. Hukuki sonuç, varsayılan akıllı sistem kişiliğine değil, somut taraf ve normlara bağlanmalıdır.

Sık sorulan sorular

1. Robot süpürge yangın çıkarırsa üretici mi sorumludur?

Ürün uygunsuzluğu ve 7223 m.6 koşulları araştırılır; her yangın otomatik üretici kusuru değildir.

2. Satıcıdan robotun parasını geri alabilir miyim?

6502 m.8 ve m.11 kapsamındaki ayıplı mal koşulları oluşmuşsa seçimlik haklar gündeme gelebilir.

3. Yanan evin zararı robotun iadesiyle biter mi?

Hayır. Üçüncü kişiye ve başka mallara verilen zarar ayrı tazminat temelini gerektirebilir.

4. Komşunun zararı kimden istenir?

Ürün güvenliği, haksız fiil ve ilgili özel hukuki ilişkiler somut olarak incelenir.

5. Orijinal olmayan adaptör her tazminatı engeller mi?

Hayır. Gerçek teknik nedensellik ve kullanıma ilişkin hukuki koşullar değerlendirilir.

6. Güncelleme yapılmadıysa üretici sorumlu olmaz mı?

Otomatik sonuç yoktur; güncellemenin güvenlik işlevi ve olayla bağlantısı önemlidir.

7. İtfaiye raporu tek başına yeterli mi?

Teknik kusuru belirlemek için ek uzman incelemesi gerekebilir.

8. Robot yangını için sigorta vardır diyebilir miyiz?

Somut poliçe, teminat ve istisna incelemesi yapılmadan kesin ödeme söylenemez.

9. Ürün geri çağrılırsa otomatik tazminat çıkar mı?

Geri çağırma ile bireysel zarar ve nedensellik koşulları farklıdır.

10. Akıllı robotun ev haritası kişisel veri midir?

Kişiyle ilişkilendirilebilen veri olduğu ölçüde KVKK kapsamına girebilir.

11. Siber saldırıyla yangın çıkarsa ne olur?

Saldırının fiilen gerçekleşmesi ve fiziksel hasarla bağlantısı teknik ve hukuki olarak araştırılır.

12. Evimdeki robotun hukuken kendisi borçlu olabilir mi?

Güncel hukukta robot, sırf otonom çalışması nedeniyle bağımsız hukuki kişi sayılmaz.

Resmî kaynaklar ve ilgili yazılar

• 7223 sayılı Kanun – ürün güvenliği
• Ticaret Bakanlığı – güvensiz ürünlerde başvuru
• Türk Borçlar Kanunu
• Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• Robot garson yaralanma sorumluluğu
• Yapay zekâda genel tazminat sorumluluğu

Yangın örneği hukuki düşünce deneyidir. Somut yangın dosyası ve yürürlükteki mevzuat değerlendirilmeden kesin kusur veya sonuç ileri sürülmez.

Yazar ve büro bilgileri

Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472; Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. İletişim ve randevu · +90 552 224 43 66

Mersin ofisi haritası

Mersin haritası

İstanbul ofisi haritası

İstanbul haritası