Almanya’dan Türkiye’de Mirasbırakanın Banka Hesap Hareketleri Nasıl İstenir? TMK 589–590, HMK 221 ve 5411 m.73

Kısa ve net cevap

Almanya’da yaşayan mirasçı, Türkiye’deki bankada ölen yakınına ait hesabı ve belirli hesap hareketlerini mirasçılık sıfatını belgeleyerek ve bilgi talebini somutlaştırarak araştırabilir. TMK m.599 mirasın geçişini; TMK m.640 miras ortaklığını; 5411 sayılı Kanun m.73 müşteri sırrını düzenler. Terekenin korunması TMK m.589, defter tutulması TMK m.590, mahkemece üçüncü kişi bankadan belge istenmesi ise HMK m.221 kapsamındadır. Banka hesabından para ödenmesi ayrıca 7338 sayılı Kanun m.17 bakımından incelenir.

Hesap hareketi istemek ile bankadan miras parası almak neden farklıdır?

Almanya’daki mirasçının Türkiye’de bulunan banka hesabına ilişkin talebi tek bir işlem değildir. Önce hesabın var olup olmadığı; ardından ölüm tarihindeki bakiye; daha sonra belirli tarihler arasında yapılmış havale, EFT, nakit çekim veya hesap kapatma işlemleri araştırılabilir. Hesap açılış sözleşmesinin veya belirli bir para transferine dayanak talimatın istenmesi ise yalnız bakiyeyi öğrenmekten başka bir amaca yöneliktir. Bu ayrım bankanın sır saklama yükümlülüğü, mirasçılık sıfatının ispatı ve mahkemeden belge ibrazı istenmesi bakımından belirleyicidir. Her veri türü aynı yazıya yazılabilse de ayrı hukukî neden ve tarih aralığıyla belirtilmelidir.

Bankadan para ödenmesi aşamasında miras ortaklığının tasarruf rejimi ve veraset vergisi güvencesi de söz konusudur. Yalnız banka ekstresinin temin edilmesi, mirasçının bütün mevduatı tek başına tahsil edebileceği anlamına gelmez. Bu yazı, Almanya’da yaşayan kişinin Türkiye’ye gelmeden hangi kayıtları, hangi belgelerle ve hangi hukuk yolu üzerinden isteyebileceğini ele alır. Eski hesap hareketlerinin incelenmesi ile miras payının ödenmesi birbirine karıştırılmadan ayrı dosya aşamaları olarak planlanmalıdır.

TMK 599 ve 640: Mirasın kazanılması ve miras ortaklığı

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.599 uyarınca mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanırlar. Banka mevduatından doğan alacak da tereke içindeki malvarlığı haklarından olabilir. Ancak mirasın kanunen kazanılması, bankanın sır niteliğindeki her müşteri bilgisini herhangi bir akrabaya açıklayacağı anlamına gelmez. Mirasçılık sıfatı ile talep edilen verinin miras hakkıyla ilişkisi belgelenmelidir. Ölüm anı, mirasa konu hesap bakiyesi bakımından önemli bir kesit olmakla birlikte, geçmiş işlem talimatları farklı hukuki sorular doğurur.

Birden çok mirasçı bulunuyorsa TMK m.640 gereğince paylaşmaya kadar tereke üzerinde elbirliği hâlindeki miras ortaklığı vardır. Bu sebeple tek mirasçının hesapta görünen bütün parayı çekmesi ile ortaklığın menfaati için bankadan bilgi istenmesi aynı nitelikte değildir. Başvuru hazırlanırken diğer mirasçıların varlığı ve başvuranın bireysel yetkisi kayda geçirilir. Bir mirasçının verdiği vekâletname başka mirasçıların iradesinin yerine geçmez. TMK m.640/3 uyarınca miras ortaklığına temsilci atanması yolu, ortaklığın yönetiminde ortaya çıkan engeller bakımından ayrıca incelenir.

Mirasçılık belgesi ve Alman Erbschein’in sınırları

TMK m.598 mirasçılık belgesini düzenler. Türk bankasında mirasçı sıfatının belgelendirilmesinde mirasçılık belgesi temel evraktır. Almanya’da yetkili miras mahkemesi tarafından düzenlenen Erbschein ise Alman hukukunda mirasçılığı gösterir. Erbschein’in Türkiye’deki banka, tapu ve diğer tereke işlemlerinde her durumda otomatik olarak Türk mirasçılık belgesinin yerini aldığı kabul edilemez. Dosyada mirasbırakanın vatandaşlığı, malın türü ve hangi ülke hukukunun uygulanacağı belirlenmelidir. Yabancılık unsurlu mirasta 5718 sayılı MÖHUK m.20 ile uygulanabilir milletlerarası sözleşmeler birlikte kontrol edilir.

Almanya Federal Dışişleri Bakanlığının Türkiye için yayımladığı miras açıklaması, 28 Mayıs 1929 tarihli Alman-Türk Konsolosluk Anlaşması ve ekindeki veraset düzenlemesinin halen uygulama alanı bulduğunu belirtir. Bu nedenle yabancı ülke belgesinin hukuki niteliği, hangi ülkedeki malvarlığına yönelik olduğu ve hangi makamca düzenlendiği önem taşır. Alman Erbschein ile Türk mirasçılık belgesinin kapsamı ayrıştırılarak bankanın hangi evrakı hangi gerekçeyle talep ettiği yazılı olarak öğrenilir.

Kimlik, ölüm belgesi ve isim uyuşmazlığı

Öncelikle mirasbırakanın adı, Türkiye’deki kimlik bilgileri, ölüm tarihi ve varsa eski banka kayıtları toplanır. Mirasçının Almanya’daki evlilik veya boşanma nedeniyle kullandığı soyadı, Türk mirasçılık belgesindeki kayıttan farklı olabilir. İki kaydın aynı kişiye ait olduğunu gösteren resmî doğum, evlenme veya isim değişikliği belgeleri bu noktada önem kazanır. Tercümedeki harf farkı ile hukuken başka kişiye düzenlenmiş evrak aynı sorun değildir; banka ve mahkeme başvurusunda bunlara farklı cevap verilmelidir.

Ölümün gerçekleştiği tarih ile bankanın ölüm olayını öğrendiği tarih birbirine karıştırılmaz. Özellikle ölüm sonrasındaki para hareketleri incelenirken hesap işleminin yapıldığı gün, işlem emrinin verildiği gün ve bankanın ölüm bildirimini aldığı gün ayrı gösterilir. Almanya’dan temin edilen belgenin apostil, tasdik ve Türkçe çeviri işlemleri, belgenin niteliğine göre belirlenir. Apostil, içeriğindeki banka işlemini doğrulayan bir hukukî karar veya bankanın para ödeme yükümlülüğü değildir.

Almanya’dan banka işlemleri için vekâletname

Türkiye’de avukat aracılığıyla başvurulacaksa, banka bilgi istemi ve gerektiğinde dava takibi için gerekli yetkileri kapsayan usulüne uygun vekâletname hazırlanır. Genel bir temsil ifadesinin bütün özel hukuk işlemleri bakımından yeterli olacağı varsayılmaz. 6100 sayılı HMK m.74, belirli usul işlemleri için açık özel yetki gerektirir. Bankadan hesap ekstresi istemek, mirası reddetmek, davadan feragat etmek veya sulh olmak aynı işlem değildir. Vekâletnamenin kapsamı yapılacak başvurular listelenerek denetlenmelidir.

Almanya’daki Türk konsolosluğunda veya yabancı yetkili makam önünde düzenlenen temsil belgesinin Türk makamlarında nasıl kullanılacağı ayrıca kontrol edilir. Konsoloslukta işlem yapılması, bankanın mirasçılık belgesini isteme hakkını ortadan kaldırmaz. Yabancı makamdan alınan vekâletnamede tercüme ve gerekli doğrulama işlemleri ayrıca aranabilir. Avukatın Türkiye genelindeki dosyayı Mersin’den yönetmesi, temsil edilen mirasçının kimliğini ve hukuki sıfatını ispatlama zorunluluğunun yerine geçmez.

Bankacılık Kanunu m.73 ve müşteri sırrı

5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.73, banka ve müşteri sırrına ilişkin temel koruma düzenlemesidir. Ölen kişinin mirasçısı olduğunu söyleyen birinin bütün bankacılık geçmişine sınırsız erişim kazanması bu maddeden çıkarılamaz. Başvuru, mirasçı sıfatı ve somut amaçla bağlantılı olmalıdır. Talep edilen kaydın tarih aralığı, hesap türü ve mirasa ait hakkın araştırılmasındaki işlevi açıkça gösterilir. Bankanın bilgi açıklama sınırı ile mirasçının malvarlığı hakkı birlikte fakat ayrı hukuki dayanaklarla değerlendirilir.

Örneğin ölüm günü bakiyesinin bildirimi, belirli tarihli havale dekontunun temini ve otuz yıllık bütün hesap hareketlerinin üçüncü kişilerle beraber paylaşılması üç farklı taleptir. Sırların Paylaşılması Hakkında Yönetmelik ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler de veri paylaşımının kapsamını etkiler. Bankanın yazılı ret cevabı her zaman hukuka aykırı sonuç doğurmaz. Ret gerekçesi, başvuranın sıfatı, bilgi isteminin genişliği ve istenen belgenin uyuşmazlıkla bağı somut olarak denetlenmelidir.

Bankaya verilecek dilekçenin unsurları

Banka başvurusunda hesap sahibinin tam kimlik bilgileri, ölüm tarihi, başvuran mirasçının sıfatı, mirasçılık belgesi, gerekiyorsa vekâletname ve biliniyorsa banka-şube-hesap türü gösterilir. Talep ayrı maddeler hâlinde yazılır: hesabın varlığı, ölüm günü itibarıyla bakiye, belirli tarih aralığında ekstre, belirli işlem dekontları, transfer talimatları ve hesap üzerindeki yasal kısıtlamalar. Başvuran bilmediği hesap numarasını tahminen yazmamalıdır; hesapla bağlantı kuran eski dekont veya resmî yazışma eklenebilir.

Dilekçenin bankaya teslim tarihi, gönderim yöntemi ve eklerinin listesi kayıt altına alınır. Banka eksik belge istiyorsa hangisinin neden gerekli olduğu yazılı biçimde sorulur. Şube yalnız bakiye bildirip işlem ekstresini vermemişse bu cevap bütün talepler karşılanmış gibi değerlendirilmez. Ödeme talebi ayrıca yapılacaksa vergi ve miras ortaklığı şartları ayrıca gösterilir. Talep metnindeki bu ayrımlar, ileride açılacak uyuşmazlıkta hangi verinin elde edilemediğini saptamak için kullanılır.

TMK 589: Terekenin korunması için sulh hâkimi

TMK m.589, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkiminin, istem üzerine veya kendiliğinden terekenin korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli önlemleri almasını düzenler. Bu önlemler arasında mal ve hakların yazımı, mühürleme, resmen yönetim ve vasiyetnameye ilişkin işlemler bulunur. Banka alacağına yönelik koruma istenecekse korunması gereken hakkın ne olduğu ve talebin neden gerekli görüldüğü belirtilmelidir. Tereke koruması, herhangi bir bankanın bütün arşivinin otomatik açılması için sınırsız bir bilgi isteme mekanizması değildir.

Başvurunun sulh hâkimine yöneltilmesi, farklı bir alacak veya tazminat davasının görev ve yetki kurallarını kendiliğinden değiştirmez. Tereke hesabının mevcut durumunun korunması, geçmiş bir para transferinin hukuken geçersiz sayılması ve miras payının bankadan tahsili farklı karar türleri gerektirebilir. Olayların gerçekleştiği bilinmiyorsa hile veya usulsüz çekim kesinleşmiş gibi dilekçeye yazılmaz. Mahkeme talebinin somut belgelerle ilişkilendirilmesi, hukuki sürecin güvenilirliğini artırır.

TMK 590: Bir aylık tereke defteri istemi

TMK m.590, belirli hâllerde sulh hâkiminin terekenin defterinin tutulmasına karar vereceğini düzenler. Mirasçılar arasında vesayet altında bulunan veya vesayete alınması gereken kimse varsa, ya da mirasçılardan biri uzun süredir bulunamıyor ve temsilcisi yoksa bu düzenleme devreye girer. Ayrıca mirasçılardan veya ilgililerden birinin ölüm tarihinden başlayarak bir ay içinde talepte bulunması da açıkça sayılmıştır. Almanya’daki kişinin ölüm haberini geç alması hâlinde bu tarihin yanlış hesaplanmaması özellikle önemlidir.

TMK m.590’daki bir aylık süre ile TMK m.606’daki mirasın reddine ilişkin üç aylık süre aynı değildir. Defter tutulması, terekenin malvarlığı ve borçlarının belirlenmesine yöneliktir; banka hesabından çıkmış bir paranın hukuka aykırı olduğunu tek başına hükme bağlamaz. Sulh hâkimine yapılacak başvuruda bilinen banka hesapları, eldeki eski belgeler, tereke ile bağlantılı malvarlığı hakları ve başvuranın hukuki sıfatı bir arada açıklanmalıdır.

HMK 219 ile HMK 221’in farklı işlevleri

HMK m.219, tarafların delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan belgeleri mahkemeye ibraz yükümlülüğünü düzenler. HMK m.221 ise üçüncü kişi veya kurum elindeki belgenin ispat için zorunlu olduğuna mahkemece karar verilmesi durumunda ibrazın emredilebilmesini öngörür. Bir hukuk davasında banka taraf değilse bankadan istenecek belirli kayıtlar bakımından HMK m.221 özellikle önem taşır. Her belge talebini m.219’a dayandırmak, tarafın elindeki belge ile üçüncü kurumda tutulan belge arasındaki kanuni ayrımı siler.

HMK m.221’deki zorunluluk değerlendirmesi mahkemeye aittir. Örneğin belirli tarihli para transferine ilişkin talimat veya dekont isteniyorsa bu belgenin hangi uyuşmazlık konusunu açıklayacağı gösterilmelidir. Henüz somut uyuşmazlık ve dava konusu belirlenmeden tüm bankaların bütün arşivlerinin mahkeme eliyle getirtileceğini vaat etmek doğru değildir. Başvuru dilekçesinde belge türü, tarih aralığı ve ispat amacı açıklanır. Mahkemenin kararıyla istenen belgeler, maddi vakıanın ispatına katkı sağlayan delillerdir; tek başlarına davanın sonucunu garanti etmez.

Hangi banka belgeleri istenmelidir?

Ölüm tarihi itibarıyla hesap bakiyesi isteniyorsa belirli gün ve hesap türü gösterilir. Geçmiş transfer araştırılıyorsa ilgili dönem ekstresi, işlem numarası biliniyorsa dekont, gönderim talimatı ve varsa yetkilendirme belgesi talep edilir. Nakit çekimin kim tarafından yapıldığı tartışılıyorsa işlemin banka kayıtlarındaki yöntemi ve ilgili doğrulama bilgileri uyuşmazlıkla bağlantılı olabilir. Bütün bu kayıtların her dosyada eksiksiz bulunduğu veya bankanın bunları mutlaka belirli biçimde tuttuğu varsayılmaz.

Banka kaydının tarihinin ve işlem türünün dosyayla bağlantısı açıklanır. Örneğin mirasbırakanın ölümüyle aynı hafta yapılmış transferin araştırılması için geçmiş yirmi yıllık bütün banka hareketlerinin istenmesi zorunlu olmayabilir. Belgelerin kapsamının dar tutulması yalnız işlem kolaylığı değildir; müşteri sırrı ve üçüncü kişilerin verileri bakımından da önemlidir. Gelen hesap ekstresi, talimat ve dekont birbirleriyle karşılaştırılır; farklı tarihler veya tutarlar varsa bunlar gerçek veri üzerinden kaydedilir.

Şüpheli para çıkışını ispatlama kuralları

Bir hesap ekstresinde ödeme veya havale görülmesi, işlemin mutlaka hukuka aykırı veya hileli olduğunu göstermez. İşlemin kim tarafından başlatıldığı, ödeme talimatının dayanağı, mirasbırakanın o tarihteki fiil ehliyeti, varsa vekâlet yetkisi ve ödemenin hukuki nedeni ayrıca araştırılır. Banka transferi gerçek borcun ödenmesine, mal alımına veya başka hukuki işleme dayanabilir. Bu nedenle bir mirasçının şüphesini dava dilekçesinde kesinleşmiş suç isnadı gibi sunmak ispat bakımından doğru değildir.

Fiil ehliyeti sorununda TMK m.13 ve m.15; temsil yetkisi tartışmasında ilgili vekâlet hükümleri değerlendirilir. Ölümden önce verilen talimat ile ölümden sonra gerçekleştirildiği ileri sürülen tasarruf ayrı kayıt ve olgular gerektirir. Delil planı önce işlemin tarihini ve bankanın neyi kayda aldığını, sonra işlemin hukuki dayanağını ortaya koymalıdır. Mahkemeden HMK m.221 kapsamında istenecek kayıt bu belirli olayı aydınlatacak şekilde somutlaştırılır. Delil elde edilmesi, başka bir hukuki sebebe dayalı alacak veya geri verme isteminin kendiliğinden kabulü değildir.

Bankanın yazılı reddinden sonra yapılacak kontrol

Bankanın ret yazısı, önceki başvuru ve ekler tarih sırasına dizilir. Mirasçılık belgesinin kabul edilip edilmediği, temsil yetkisi eksikliği bulunup bulunmadığı ve bankanın hangi veri kalemini açıklamadığı işaretlenir. Cevap yoksa başvurunun ulaştığını gösteren kayıt saklanır. Bankanın yalnız hesabın varlığını doğrulayıp eski hareketleri vermemesi hâlinde eksik kalan talep ayrıca belirlenir. Bu araştırma yapılmadan bankanın tüm davranışlarının hukuka aykırı olduğuna dair kesin ifadeler kullanılmaz.

Koruma ihtiyacının acil olduğu belgeleniyorsa bankanın uzun süreli cevap sürecinin bitmesini beklemek zorunlu bir ön koşul gibi sunulmamalıdır. TMK m.589 çerçevesindeki tedbir talebi ile hukuk davasında HMK m.221 çerçevesindeki kayıt celbi farklı işlem yollarıdır. Başvurunun yeri, delil ihtiyacı ve mirasbırakanın yerleşim yeri birlikte belirlenir. Dosyaya amaçsız banka yazışmaları eklemek yerine her yazının hangi soruyu cevapladığı gösterilir.

Birden fazla mirasçı bulunduğunda temsil

TMK m.640/3 uyarınca mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Birden çok mirasçının banka hesabına ilişkin bilgi toplama veya korunma konusunda uzlaşamaması bu hüküm açısından önemli olabilir. Atanan temsilcinin yetkisi, mahkemenin karar kapsamına göre değerlendirilir. Yalnız bir mirasçının vekâlet verdiği avukat ile mahkemece atanmış ortaklık temsilcisinin yetkileri birbirinin aynısı değildir.

Bütün mirasçıların aynı avukata ayrı ayrı yetki vermesi, miras ortaklığına temsilci atanmasıyla eşdeğer bir işlem sayılmaz. Banka bilgisi araştırılırken ortaklık adına mı yoksa bireysel mirasçı sıfatıyla mı başvurulduğu açık olmalıdır. Temsilci ataması, miras paylaşımının tamamlandığı veya banka hesabının bütün parasının bir mirasçıya geçtiği sonucunu doğurmaz. İşlem adımlarında ortaklığın bütün üyelerinin hakları ve bankanın veri paylaşım sınırları gözetilir.

7338 sayılı Kanun m.17: Bankadan ödeme için vergi güvencesi

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.17, bankaların vergi kapsamındaki intikal nedeniyle hak sahiplerine para veya senet vermesi sırasında vergi güvencesini düzenler. Kanunda vergiyi gösteren tasdikname ve belirli koşullarda veraset yoluyla intikalde yüzde beş tevkifat yapılarak bakiyenin ödenmesi mekanizması bulunmaktadır. Bankadan yalnız hesap bakiyesi bilgisi istemek, bankanın mirasçılara para ödemesiyle aynı hukuki işlem değildir. Bu sebeple m.17’nin her bilgi talebini otomatik yasakladığı sonucuna varılmaz.

Vergi beyannamesinin hazırlanmasında bankadaki ölüm günü alacağının doğru tespit edilmesi önemli olabilir. Para ödemesi aşamasında vergi dairesi belgesi ve banka uygulamasının ilgili kanuni koşullara uygunluğu ayrıca denetlenir. Beyan süresi bakımından 7338 sayılı Kanun m.9, ölümün gerçekleştiği yer ile mirasçının bulunduğu ülkeye bağlı düzenleme içerir. Almanya’da bulunmak tek başına her mirasçı için aynı takvim hesabını doğurmaz. Güncel vergi rehberleri Gelir İdaresi Başkanlığının resmî sayfasından kontrol edilmelidir.

5411 m.62 ve unutulmuş banka hesabı

5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.62, bankalardaki mevduat, katılım fonu, emanet ve alacakların belirli koşullarda on yıllık zamanaşımına uğramasını düzenler. BDDK’nın resmî açıklamasına göre on yıllık sürenin hesabında hak sahibinin son talebi, işlemi veya yazılı talimatının tarihi esas alınır. Süreyi doğrudan mirasbırakanın ölüm tarihinden başlatmak bu nedenle yanlış olabilir. Bankanın hesabı ne zaman açtığı veya mirasçının ne zaman öğrendiği tek başına m.62 hesabının yerine geçmez.

Unutulmuş hesabın bulunması durumunda son işlem tarihi, ilan ve bildirim kayıtları ile TMSF’ye devir süreci araştırılır. Bu sorun, normal veraset belgesiyle bankaya gidilerek mevduatın çekilmesi işleminden ayrı bir hukuki incelemedir. Hesap türünün ve bankanın hangi tarihe dayandığının yazılı olarak öğrenilmesi gerekir. Bir bankanın zamanaşımı savunması her durumda doğru veya her durumda haksız kabul edilmeden, m.62’nin somut olaydaki koşulları üzerinden değerlendirilir.

Almanya’daki mirasçı için belge ve tarih cetveli

Dosyada öncelikle ölüm kaydı, Türk ve Alman kimlik belgeleri, mirasçılık belgesi ve isim bağlantısı belgeleri gruplanır. İkinci grupta banka şubesi, eski hesap cüzdanı veya dekont, bilinen hesap türü ve bankaya gönderilmiş yazışmalar tutulur. Üçüncü grupta incelenecek işlem tarihi, tutarı, talep edilen dekont ve varsa karşı hesap bilgisi kaydedilir. Dördüncü grup, Türkiye’deki vekâletname ve mahkeme başvuru belgeleridir. Her belge türü, kullanılacağı kurumla eşleştirilmelidir.

Almanya’dan gönderilecek belgelerde apostil ve yeminli Türkçe tercüme gereksinimi somut evrakın niteliğine göre belirlenir. Hiç bulunmayan bir dekont varmış gibi dosyada gösterilmemeli; hesap bulunduğuna dair mevcut bilgi kaynağı yazılmalıdır. Başvuru bir banka araştırması mı, tereke koruma talebi mi yoksa açılmış davada delil celbi mi, başlangıçta açıkça seçilir. Tarih cetveli özellikle ölüm tarihi, banka başvurusu, bankanın cevabı ve TMK m.590’daki bir aylık talep bakımından ayrı sütunlar içermelidir.

Sık görülen sekiz hata ve hukuki çözüm sırası

En sık yapılan hatalar Erbschein’in her Türk banka işleminde otomatik yeterli kabul edilmesi, tek mirasçının ortaklığın bütün mevduatında tek başına tasarruf edebileceğinin varsayılması, HMK m.219 ile m.221’in karıştırılması ve hesap ekstresinin her para çıkışını usulsüz gösterdiğinin düşünülmesidir. TMK m.590’daki bir aylık defter istemi süresinin TMK m.606’daki mirası ret süresiyle karıştırılması, özellikle Almanya’da oturanlar için süre hatası oluşturabilir.

Diğer önemli hatalar vergi ödemesi için banka güvencesiyle yalnız bakiye bilgisi istemini aynı saymak, 5411 sayılı Kanun m.73’ün veri sınırlarını yok saymak ve unutulan mevduatta on yılı doğrudan ölüm tarihinden başlatmaktır. Doğru sıra hak sahipliğinin belirlenmesi, somut banka talebinin yazılması, kurum cevabının incelenmesi, gerekli koruma veya delil yolunun seçilmesidir. Her işlem ayrı kanun maddesine ve ayrı belge setine dayandırılmalıdır. Sonuç vaat edilmeden belgeye dayalı hukuki değerlendirme yapılması esas olmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Almanya’dan bankanın eski hesap hareketleri istenebilir mi?

Mirasçılık sıfatı ve somut bilgi ihtiyacı belgelenerek başvuru yapılabilir. Bilginin paylaşım sınırı 5411 m.73 kapsamında değerlendirilir.

Alman Erbschein her Türk bankasında yeterli midir?

Hayır. Türk mirasçılık belgesi, MÖHUK m.20 ve ilgili Türk-Alman anlaşması hükümleri ayrıca incelenir.

Ölüm günü bakiyesi ile hesap ekstresi aynı belge midir?

Hayır. Bakiye belirli andaki alacağı, ekstre ise seçilmiş dönemin hesap işlemlerini gösterir.

Bankanın geçmiş hesap ekstresini vermemesi hukuka aykırı mıdır?

Ret gerekçesi, talebin kapsamı, başvuranın sıfatı ve müşteri sırrı düzenlemesi birlikte incelenir.

Terekenin korunması hangi maddede yer alır?

TMK m.589 mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimine gerekli koruma önlemlerini alma yetkisi verir.

Bir ay içinde tereke defteri talebi nerede düzenlenir?

TMK m.590/1-3, mirasçılardan veya ilgililerden birinin ölümden başlayarak bir ay içinde istemini sayar.

Banka kayıtları mahkeme kararıyla getirilebilir mi?

HMK m.221 uyarınca üçüncü kişinin elindeki belgenin ispat için zorunlu olduğuna mahkeme karar verirse ibrazını emredebilir.

HMK m.219 ve m.221 arasındaki fark nedir?

m.219 tarafların kendi ellerindeki, m.221 ise üçüncü kişi veya kurumların elindeki belgeleri ilgilendirir.

Hesapta para çıkışı bulunması dolandırıcılık anlamına gelir mi?

Hayır. İşlemin hukuki nedeni, yetki ve diğer deliller ayrıca araştırılır.

Tek mirasçı bütün mevduatı kendi hesabına alabilir mi?

Birden fazla mirasçı varsa TMK m.640 çerçevesindeki miras ortaklığı ve ödeme şartları değerlendirilir.

Veraset vergisi tasdiknamesi yoksa hangi düzenleme uygulanır?

7338 sayılı Kanun m.17 bankanın ödeme sırasında arayacağı vergi güvencesi ile kanuni tevkifat yöntemini düzenler.

On yıllık banka zamanaşımı ölümden mi başlar?

5411 sayılı Kanun m.62’deki sürede hak sahibinin son talep, işlem veya yazılı talimat tarihi esastır.

Resmî Kaynaklar

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK 589, 590, 598, 599, 640); 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK 219–221); 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (m.9, m.17); BDDK mevduat zamanaşımı açıklaması; Almanya Dışişleri Bakanlığı, miras konuları ve 1929 anlaşması.

İlgili Site İçi Hukuk Rehberleri

• Alman Erbschein ve Türkiye mirasçılık belgesi
• Türkiye’de bankadan miras parasının alınması
• Miras ortaklığı temsilcisi atanması
• Almanya’da mirası reddetme
• Unutulan mevduat ve on yıllık zamanaşımı

Almanya’dan Türkiye’de Hukuki Temsil

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul Maslak/Sarıyer ve Mersin Akdeniz’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilir ve koordine edilir. İletişim sayfası üzerinden veya +90 552 224 43 66 telefonundan somut dosya bilgilerinizi iletebilirsiniz.