Amatöre Dönen Futbolcu Hemen Yeniden Profesyonel Olabilir mi? | TFF m.6/2
Kısa ve net cevap
Hayır. TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı m.6/2’ye göre bir tescil döneminde profesyonel statüden amatör statüye dönen futbolcu, bu dönemi hemen takip eden ilk transfer ve tescil döneminde yeniden profesyonel statüye geçemez. Kural, futbolcunun kısa aralıklarla profesyonel–amatör–profesyonel statü değişikliği yaparak tescil sistemini dolanmasını önleyen açık bir dönem sınırlamasıdır. Amatör statüye dönüşte m.6/1’deki 30 günlük şartın tamamlanmış olması, m.6/2’deki sonraki transfer dönemi yasağını ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle iki ayrı takvim tutulmalıdır: Birincisi, profesyonel futbolcunun amatöre dönebilmesi için son resmî müsabakadan sonra geçmesi gereken en az 30 günlük süre; ikincisi, amatör statü kazanıldıktan sonra yeniden profesyonel olunamayacak ilk takip eden transfer ve tescil dönemidir. Kulüp ve futbolcu bu iki kuralı tek bir “30 gün bekleme” kuralı gibi değerlendirmemelidir.
TFF m.6/2 tam olarak neyi yasaklar?
5894 sayılı TFF Kanunu m.3 uyarınca Türkiye’de futbolcu statüsü ve tescil sistemi TFF tarafından düzenlenir. Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı m.6, profesyonel futbolcunun amatör statüye dönüşünü ve bunun sonraki sonuçlarını düzenleyen özel hükümdür. m.6/2, amatör statüye dönüşün hemen ardından profesyonelliğe geri dönülmesini belirli bir dönem için engeller.
Kuralın uygulanabilmesi için önce futbolcunun profesyonel statüden amatör statüye dönüş işleminin tamamlanmış olması gerekir. Amatör statü kazanılan tescil dönemi belirlendikten sonra, onu hemen takip eden ilk transfer ve tescil döneminde futbolcu yeniden profesyonel yapılamaz. Dolayısıyla yasağın ölçüsü gün sayısı değil, federasyonun ilan ettiği transfer ve tescil dönemidir.
Bu yapı, statü değişikliğinin yalnız kısa süreli müsabaka uygunluğu yaratmak amacıyla kullanılmasını önler. Futbolcu profesyonel sözleşmesini sona erdirip amatör lisans aldıktan sonra, aynı kariyer planı içinde hemen sonraki profesyonel transfer penceresine dönemez. TFF kayıt sistemi bu geçişleri dönem esasına göre izler.
Hangi transfer ve tescil dönemi yasaktır?
m.6/2 “hemen takip eden ilk transfer ve tescil dönemi”ni hedefler. Bu nedenle futbolcunun amatör statü kazandığı tarihin hangi tescil dönemi içinde olduğu belirlenmelidir. TFF her sezon profesyonel ligler için iki transfer ve tescil dönemi ilan eder. Amatör statü dönüşünün yapıldığı dönem ile bundan sonraki ilk profesyonel transfer dönemi takvim üzerinde açıkça işaretlenmelidir.
Yasak, kulüplerin kendi belirlediği kayıt tarihleriyle değişmez. TFF tarafından ilan edilen dönemler esas alınır. Kulübün sezon başlangıcı, kamp tarihi veya yerel ligin ilk maç haftası transfer dönemi kavramının yerine geçmez. Bu nedenle sözleşme görüşmesi yapılmadan önce güncel sezonun TFF transfer takvimi kontrol edilmelidir.
Futbolcunun yeni kulübüyle ön görüşme yapması ile profesyonel tescilin tamamlanması aynı şey değildir. Ancak sözleşmesi devam eden başka kulübün futbolcusuyla görüşmeye ilişkin m.19/6 kuralları ve diğer sözleşme yükümlülükleri ayrıca uygulanır. m.6/2, yalnız “tescil edememe” sonucu üzerinden değerlendirilip diğer kurallardan bağımsız düşünülmemelidir.
m.6/1’deki 30 gün ile m.6/2’deki dönem yasağı arasındaki fark nedir?
m.6/1, profesyonel futbolcunun amatör statü kazanabilmesi için iki şart arar: profesyonel sözleşmenin sona ermiş olması ve oynadığı son resmî müsabakanın üzerinden en az 30 gün geçmesi. Bu 30 günlük süre profesyonelden amatöre geçişin ön şartıdır.
m.6/2 ise amatör statü kazanıldıktan sonraki aşamayı düzenler. Futbolcu artık amatördür; ancak onu izleyen ilk transfer döneminde yeniden profesyonel tescil yapılamaz. Bu nedenle 30 günün dolması, ilk takip eden transfer dönemi yasağını sona erdirmez. Aynı şekilde transfer dönemi yasağının sona ermesi, daha önce amatör tescilin m.6/1’e aykırı yapılmış olmasını iyileştirmez.
Uygulamada en güvenli yöntem, futbolcunun kariyer dosyasında iki ayrı çizelge oluşturmaktır: “son resmî maç–30 gün–amatör tescil” çizelgesi ve “amatör tescil dönemi–takip eden ilk profesyonel transfer dönemi” çizelgesi. Tarihler yazılı şekilde kontrol edildiğinde yanlış pencereye sözleşme hazırlanması önlenir.
Amatör tescil tarihi neden belirleyicidir?
m.6/2’nin uygulanması futbolcunun fiilen amatör takımda antrenmana başladığı tarihe değil, amatör statünün TFF nezdinde tescil edildiği döneme bağlıdır. Futbolcu profesyonel sözleşmesi sona erdikten sonra aylarca maç oynamamış olsa bile amatör tescil hangi dönemde yapıldıysa m.6/2 hesabı o statü değişikliğine göre kurulur.
Bu nedenle yalnız sözleşme bitiş tarihine bakmak yanlış sonuç doğurabilir. Profesyonel sözleşmenin sona ermesi, amatör statünün kendiliğinden doğması değildir. TFF nezdinde amatör tescil yapılmalı ve lisans durumu kesinleşmelidir. Bu kayıt, yeniden profesyonelliğe geçiş yasağının hangi transfer dönemini kapsadığını belirler.
Futbolcunun tescil geçmişinde başka bir kulübe geçiş veya uluslararası kayıt varsa tüm zincir incelenmelidir. Kayıtların parçalı okunması, futbolcunun yasaklı transfer döneminde profesyonel yapılmaya çalışılmasına ve tescil reddine neden olabilir.
Yasak dönemde profesyonel sözleşme imzalanırsa ne olur?
m.6/2’nin uygulanacağı dönemde profesyonel tescil yapılamayacağı için kulübün bu dönemde futbolcuyu profesyonel kadroya katacağını varsayarak sözleşme kurması ciddi risk doğurur. İmzalanan sözleşmenin TFF’ye tescil edilip edilemeyeceği, sözleşmenin yürürlük tarihi ve tarafların yükümlülükleri ayrı ayrı sorun hâline gelir.
Kulüp “nasıl olsa sonraki dönemde tescil ederiz” yaklaşımıyla ödeme borcu, peşinat veya prim yükümlülüğü altına girebilir. Futbolcu ise resmî profesyonel müsabakalarda oynayamamasına rağmen sözleşme ilişkisi iddia edebilir. Bu nedenle m.6/2 takvimi, sözleşme imzalanmadan önce kontrol edilmelidir.
Sözleşme tescile uygun dönemde kurulacaksa m.19’daki azami süre, 30 Haziran bitiş tarihi, mali hakların tek sözleşmede gösterilmesi ve sağlık muayenesine bağlı geçerlilik yasağı gibi hükümler ayrıca uygulanır. Statü engelinin kalkması, sözleşmenin diğer TFF şartlarını otomatik olarak tamamlamaz.
30 ay içinde yeniden profesyonel olmanın yetiştirme tazminatı sonucu nedir?
m.6/3, amatör statüye dönen futbolcunun 30 ay içinde yeniden profesyonel olması hâlinde yetiştirme tazminatı bakımından özel sonuç öngörür. Yeni profesyonel kulüp, m.16 ve Ek-1 şartları gerçekleşiyorsa yetiştirme tazminatı ödemekle karşılaşabilir. Bu nedenle m.6/2’deki dönem yasağı bittikten sonra dahi 30 aylık ayrı takip süresi önemini korur.
m.6/3 kapsamında amatör statüye dönüşün gerçekleştiği kulübün yetiştirme tazminatı talep edemeyeceği özel sonuç da bulunmaktadır. Hak sahibi kulüpler futbolcunun önceki eğitim ve tescil dönemleri üzerinden belirlenir. Futbolcunun 12–23 yaş arasındaki kayıt geçmişi, kulüp kategorileri ve transfer tarihi hesaplamanın temel verileridir.
Böylece Talimat üç farklı zamanı birbirinden ayırır: 30 günlük amatöre dönüş süresi, hemen takip eden transfer dönemindeki profesyonellik yasağı ve 30 aylık yetiştirme tazminatı penceresi. Bu üç süre tek bir “bekleme süresi” olarak toplanmamalıdır.
Yabancı kulübe transfer m.6/2 yasağını ortadan kaldırır mı?
Türkiye’deki TFF tescil statüsüne ilişkin m.6/2’nin yanında uluslararası transferlerde FIFA’nın Oyuncuların Statüsü ve Transferleri Düzenlemeleri, ITC sistemi ve ilgili federasyon kayıtları uygulanır. Yabancı kulübe geçiş planı, TFF’deki geçmiş statüyü yok sayma imkânı vermez.
Futbolcunun uluslararası transferinde eski ve yeni federasyon arasındaki tescil bilgileri FIFA sisteminde görünür. Amatör/profesyonel statü ve sözleşme geçmişinin doğru bildirilmesi gerekir. Özellikle kısa aralıkta statü değişiklikleri, yetiştirme tazminatı ve dayanışma mekanizması gibi FIFA kaynaklı mali sonuçları da etkileyebilir.
18 yaş altındaki futbolcularda uluslararası transfer için m.17 ve FIFA’nın küçüklerin uluslararası transferine ilişkin koruyucu kuralları ayrıca geçerlidir. m.6/2 sona erse bile küçük futbolcunun uluslararası transfer yasağı veya istisna şartları devam edebilir.
Kulüp m.6/2’yi ihlal ederse hangi risklerle karşılaşır?
İlk risk tescil reddidir. Futbolcu profesyonel statüye geçirilmek istense de Talimatın yasakladığı dönemde tescil başvurusu kabul edilmeyebilir. Bu durum kadro planlamasını, yabancı/yerli oyuncu limitlerini ve müsabaka uygunluğunu doğrudan etkiler.
İkinci risk mali uyuşmazlıktır. Kulüp tescil edemediği futbolcuya sözleşmeyle ücret borcu altına girmiş olabilir. Tarafların “tescil olmazsa sözleşme yok sayılır” şeklindeki genel varsayımı güvenli değildir; sözleşmenin hükümleri, TFF kuralları ve genel sözleşme hukuku birlikte değerlendirilir.
Üçüncü risk disiplin ve belge riskidir. Tescil engelini aşmak için gerçeğe aykırı statü veya tarih beyanı kullanılması, tescil sorununun ötesinde disiplin sonucuna yol açabilir. Kulüp yönetimi ve lisanslama personeli, FYS’ye yüklenen bilgilerin gerçek kayıtlarla aynı olduğundan emin olmalıdır.
Futbolcu kariyer planını nasıl yapmalıdır?
Amatör statüye dönüş kararı yalnız kısa vadeli oynama fırsatına göre verilmemelidir. Futbolcu yeniden profesyonel olmayı hedefliyorsa m.6/2’nin engellediği transfer dönemini önceden hesaplamalıdır. Özellikle kariyerinin transfer değeri yüksek bir döneminde bir pencerenin kaybedilmesi sportif ve mali sonuç doğurabilir.
Futbolcu, profesyonel sözleşmesinin sona erme belgesini, son resmî maç kaydını, amatör tescil tarihini ve tescil dönemini saklamalıdır. Yeni profesyonel kulüple görüşürken bu kayıtlar başlangıçta paylaşılırsa son anda tescil engeliyle karşılaşma riski azalır.
Menajer veya temsilci de statü takvimini bağımsız şekilde kontrol etmelidir. “30 gün geçti, sorun yok” şeklindeki eksik değerlendirme profesyonel tescil engelini gözden kaçırabilir. 30 gün kuralı ile takip eden transfer dönemi yasağı ayrı kontrol kalemleri olmalıdır.
m.6/2 için pratik kontrol listesi
- Önceki profesyonel sözleşmenin sona erdiği tarih belirlenir.
- Son resmî maç tarihi TFF kayıtlarından doğrulanır.
- m.6/1’deki 30 günlük şartın tamamlandığı kontrol edilir.
- Amatör statünün hangi tescil döneminde kazanıldığı kaydedilir.
- Bu dönemi hemen takip eden ilk profesyonel transfer dönemi belirlenir.
- Bu pencereye profesyonel tescil planlanmaz.
- Yeni kulüple sözleşme tarihi tescile uygun pencereye göre düzenlenir.
- 30 aylık m.6/3 süresi ayrıca takip edilir.
- Yetiştirme tazminatı geçmişi çıkarılır.
- Uluslararası transfer varsa FIFA/ITC şartları ayrıca kontrol edilir.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
m.6/2 TFF’nin ulusal statü kuralıdır. Mersin’de amatör kulübe geçen bir eski profesyonel futbolcu ile başka şehirde aynı işlemi yapan futbolcu bakımından yasak transfer dönemi aynı sistemle belirlenir. Yerel federasyon uygulaması bu açık dönem kuralını değiştiremez.
Mersin’de profesyonel liglerden amatör liglere geçiş yapan kulüp ve futbolcular açısından sezon sonu planlamasında bu hüküm özellikle önemlidir. Kulübün lig statüsü, futbolcunun bireysel profesyonel/amatör tescil takviminden ayrı değerlendirilmelidir.
Site içi ilgili rehberler
- Profesyonel futbolcu yeniden amatör olabilir mi? 30 gün şartı
- Spor hukuku genel rehberi
- Spor kulübünün futbolcu ve transfer giderleri
- Spor kulübü yöneticisinin mali sorumluluğu
- Hukuki iletişim
Resmî kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
Amatöre dönen futbolcu 30 gün sonra profesyonel olabilir mi?
Hayır; 30 gün m.6/1’deki amatör statüye dönüş şartıdır. m.6/2 ayrıca hemen takip eden ilk transfer ve tescil döneminde yeniden profesyonelliğe geçişi engeller.
Yasak kaç ay sürer?
Kural ay sayısıyla değil transfer dönemiyle tanımlanır. Futbolcunun amatör statü kazandığı dönemi hemen takip eden ilk transfer ve tescil dönemi esas alınır.
Futbolcu sözleşme imzalayıp tescili daha sonra yaptırabilir mi?
Bu yöntem ciddi sözleşme ve ücret riski yaratabilir. m.6/2 engeli tescil öncesinde kontrol edilmeli, sözleşme ve tescil tarihi uyumlu planlanmalıdır.
Başka bir profesyonel kulübe geçmek yasağı kaldırır mı?
Hayır. Yasak futbolcunun statü değişimine ilişkindir; yeni profesyonel kulübün farklı olması m.6/2’yi ortadan kaldırmaz.
30 ay kuralı ile transfer dönemi yasağı aynı şey midir?
Hayır. m.6/2 takip eden transfer dönemindeki profesyonellik yasağıdır; m.6/3’teki 30 ay ise yeniden profesyonellik hâlinde yetiştirme tazminatı sonucuyla ilgilidir.
23 yaşından büyük futbolcuda m.6/2 uygulanır mı?
m.6/2 statü dönüşüne ilişkin genel kuraldır ve yaşa bağlı bir istisna öngörmez. Yetiştirme tazminatı bakımından ise m.16’nın yaş sınırları ayrıca değerlendirilir.
Yabancı kulübe transferde bu kayıtlar görünür mü?
Uluslararası transfer FIFA ve federasyon tescil sistemleri üzerinden yürür. Önceki statü ve kayıt geçmişi doğru bildirilmelidir; uluslararası transfer m.6/2 geçmişini yok sayma yolu değildir.
Kulüp yanlışlıkla yasak dönemde başvuru yaparsa futbolcuyu oynatabilir mi?
Tescil ve lisans onayı olmadan futbolcu profesyonel resmî müsabakada kullanılamaz. Kadro uygunluğu nihai federasyon kayıtlarına göre kontrol edilmelidir.
Sonuç
Profesyonel futbolcunun amatör statüye dönüşü, hemen profesyonelliğe geri dönüş için kısa yol değildir. m.6/2, amatör statü kazanılan dönemi takip eden ilk transfer ve tescil dönemini profesyonelliğe kapatır. Bu kural m.6/1’deki 30 günden ve m.6/3’teki 30 aylık yetiştirme tazminatı süresinden tamamen farklıdır. Kulüp, futbolcu ve temsilcinin üç zamanı ayrı çizelgelerde takip etmesi; sözleşme, tescil ve kariyer planlamasını TFF takvimine göre yapması gerekir.
Yasak dönem sona erdikten sonra yeniden profesyonel tescil nasıl planlanmalıdır?
m.6/2’deki yasak transfer dönemi tamamlandıktan sonra futbolcunun yeniden profesyonel olması kendiliğinden gerçekleşmez. Yeni kulüp önce futbolcunun TFF tescil geçmişini ve amatör statüye dönüş tarihini kontrol etmeli, yasaklı ilk transfer döneminin tamamen sona erdiğini doğrulamalıdır. Ardından yeni profesyonel sözleşme m.19’a uygun hazırlanmalı ve m.14 uyarınca FYS üzerinden tescile sunulmalıdır. Böylece statü engelinin kalktığı tarih ile profesyonel sözleşme ve tescil tarihleri aynı dosyada açık biçimde gösterilir.
Yeni profesyonel kulübün ayrıca m.6/3’teki 30 aylık yetiştirme tazminatı sonucunu da hesaplaması gerekir. m.6/2 yasağının bitmesi, m.6/3’teki 30 aylık zaman aralığını sona erdirmez. Futbolcunun yeniden profesyonel tescili 30 ay içinde gerçekleşiyorsa m.16 ve Ek-1 kapsamında hak sahibi olabilecek yetiştirici kulüpler, futbolcunun yaş dönemleri ve kulüp kategorileri belirlenmelidir.
Sözleşme imzalanmadan önce futbolcunun başka bir kulüple devam eden yükümlülüğü bulunup bulunmadığı, uluslararası tescil geçmişi ve varsa menajerlik ilişkisi de kontrol edilmelidir. Statü değişikliğinin tamamlanmış olması, üçüncü taraf haklarını veya önceki sözleşmeden doğan uyuşmazlıkları ortadan kaldırmaz. Özellikle önceki profesyonel sözleşmenin haksız fesih nedeniyle sona ermiş olması hâlinde m.30’daki sportif yaptırım hükümleri ayrıca gündeme gelebilir.
Kulüp açısından güvenli işlem sırası; tescil dökümünü almak, m.6/2 yasak dönemini takvim üzerinde doğrulamak, m.6/3 yetiştirme tazminatı riskini hesaplamak, profesyonel sözleşmeyi m.19’a uygun kurmak ve FYS tescilini tamamlamaktır. Futbolcu açısından ise imzalanan sözleşmenin bir örneğini almak, tescil sonucunu kontrol etmek ve transfer döneminin uygunluğunu yazılı kayda bağlamak gerekir. Bu dört aşamanın atlanması, yeni profesyonel dönemin daha başlamadan tescil veya mali uyuşmazlığa dönüşmesine yol açabilir.
Son kontrol: Yeniden profesyonel tescil yapılmadan önce yasak pencerenin sona erdiği tarih TFF sezon takvimiyle yazılı olarak doğrulanmalıdır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
