23 Mart 2027 MYK İşveren Kontrol Listesi: 5544 Ek 1, Denetim ve Belge Dosyası
Kısa ve net cevap: 23 Mart 2027, 2026/1 sayılı MYK Tebliğiyle yeni listeye alınan 40 ulusal yeterlilik için belgesiz ve muafiyetsiz çalıştırma yasağının başlayacağı tarihtir. İşverenin bu tarihe kadar çalışanların fiili görevlerini ilgili ulusal yeterliliklerle eşleştirmesi, geçerli MYK belgelerini doğrulaması, Tebliğ m.3/2 kapsamındaki ustalık ve diploma muafiyetlerini belgeleyip dosyalaması, belgesiz personelin sınav sürecini tamamlaması ve alt işveren/saha giriş prosedürlerini güncellemesi gerekir.
Bu rehber, 5544 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi ile 23 Mart 2026 tarihli 2026/1 sayılı Tebliğin işveren bakımından uygulanmasına odaklanır. Yeni 40 yeterliliğin tam çerçevesi için 2026/1 MYK Tebliği geçiş rehberimize, muafiyetler için MYK belgesi muafiyeti rehberimize bakabilirsiniz.
İşveren açısından temel hukuki kural nedir?
5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi, tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup MYK tarafından standardı yayımlanan ve Bakanlık tebliğleriyle belirlenen mesleklerde belge sistemini kurar. 2026/1 sayılı Tebliğ m.3/1 ise yeni listedeki meslekler bakımından MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi veya kabul edilen muafiyet belgesi bulunmayan kişilerin Tebliğin yayımından on iki ay sonra çalıştırılamayacağını düzenler.
Tebliğ 23 Mart 2026’da yayımlandığı için yeni liste bakımından kritik tarih 23 Mart 2027’dir. Bu tarihin “sınava başvuru son günü” değil, belgesiz ve muafiyetsiz çalıştırma yasağının başladığı gün olduğu unutulmamalıdır. Dolayısıyla sınav ve belge işlemleri daha önce tamamlanmalıdır.
Resmî kaynaklar: 2026/1 sayılı Tebliğ, MYK zorunlu meslek tebliğleri ve Mevzuat Bilgi Sistemi.
1. Adım: Fiili görev envanteri çıkarın
İlk kontrol bordro veya organizasyon şemasındaki unvanlardan başlamamalıdır. İşveren her çalışanın fiilen hangi işi yaptığını belirlemelidir. “Bakım elemanı”, “teknisyen”, “usta”, “operatör” veya “saha personeli” gibi genel unvanlar, 2026/1 listesindeki yeterliliği tek başına göstermez.
Fiili görev envanterinde çalışanın kullandığı makine ve ekipman, bakım/montaj sorumluluğu, yaptığı müdahalelerin türü, vardiya veya saha görevi ve birden fazla işi birlikte yapıp yapmadığı kaydedilebilir. Bir kişinin iki farklı zorunlu yeterlilik kapsamındaki işi birlikte yürütmesi halinde iki görev de ayrıca değerlendirilmelidir.
2. Adım: Görevi ulusal yeterlilik koduyla eşleştirin
2026/1 sayılı Tebliğ ekinde meslek adının yanında ulusal yeterlilik kodu ve seviye bulunur. Örneğin aynı meslek Seviye 4 ve Seviye 5 olarak ayrı yeterlilikler içerebilir. Bu nedenle yalnız meslek adına göre “belgesi var” demek yeterli değildir.
İşverenin kontrol tablosunda “fiili görev – ulusal yeterlilik – kod – seviye” sütunları bulunmalıdır. Görev ile yeterlilik arasında tereddüt varsa MYK’nın resmî ulusal yeterlilik dokümanındaki görev, işlem ve performans ölçütleri incelenmelidir.
3. Adım: Mevcut MYK belgelerini doğrulayın
Personel dosyasındaki eski bir fotokopi tek başına güncel kontrol değildir. Belgenin çalışana ait olduğu, yeterlilik kodu ve seviyesinin doğru olduğu, geçerlilik durumunun sürdüğü ve belgeyi düzenleyen kuruluşun ilgili yeterlilikte yetkili olduğu doğrulanmalıdır.
Doğrulama tarihi personel dosyasına yazılabilir. Böylece işveren, 23 Mart 2027 öncesinde hangi belgelerin kontrol edildiğini ve hangilerinin yenileme gerektirdiğini somut biçimde izler.
4. Adım: Ustalık ve diploma muafiyetlerini ayırın
2026/1 sayılı Tebliğ m.3/2; 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi, ilgili mesleki ve teknik eğitim okulu diploması, üniversitelerin mesleki/teknik eğitim veren okul ve bölüm diplomaları ile şartları taşıyan 1 Ocak 2022 öncesi 5580 m.6/6 kapsamındaki eğitim belgelerine muafiyet sonucu bağlar.
Burada kritik ölçüt “belgenin alanında çalışma”dır. Bir diplomayı genel mesleki diploma olduğu için tüm yeterliliklerde geçerli kabul etmek hatalıdır. İşveren her muafiyet belgesi için alan-dal ile fiili işi eşleştirmelidir.
5. Adım: Belgesiz ve muafiyetsiz personeli ayırın
Envanter tamamlandığında personel üç gruba ayrılabilir: ilgili yeterlilikte geçerli MYK belgesi bulunanlar; Tebliğ m.3/2 kapsamında muafiyet belgesi bulunanlar; belge veya muafiyeti bulunmayanlar. Sınav planı yalnız üçüncü grup için yapılır.
Bu ayrım gereksiz maliyet ve zaman kaybını önler. Alanla uyumlu ustalık belgesi veya diploma nedeniyle muaf olan personele sırf toplu işlem kolaylığı için MYK belgesi aldırılması zorunlu değildir. İşveren isterse ayrıca belgelendirme tercih edebilir; ancak mevzuat muafiyeti ortadan kalkmaz.
6. Adım: Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşunu kontrol edin
Her eğitim merkezi veya sınav şirketi MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi düzenleyemez. Sınav ve belgelendirme işlemi, ilgili ulusal yeterlilikte MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu üzerinden yürütülmelidir.
İşveren toplu sınav hizmeti alacaksa sözleşmeden önce kuruluşun hangi yeterlilik kodlarında yetkili olduğunu kontrol etmelidir. Bir kuruluşun başka bir meslekte yetkili olması, 2026/1 listesindeki tüm yeterliliklerde sınav yapabileceği anlamına gelmez.
7. Adım: Sınav takvimini son aya bırakmayın
23 Mart 2027’ye kadar yalnız başvuru yapılmış olması yeterli değildir; kişi, zorunluluğun başladığı tarihte geçerli belge veya muafiyet olmaksızın kapsam içindeki işte çalıştırılmamalıdır. Bu nedenle sınavın yapılması, varsa uygulama aşaması, değerlendirme ve belgelendirme süresi hesaba katılmalıdır.
İlk sınavda başarısızlık, yanlış seviye başvurusu veya sınav kontenjanı gibi riskler nedeniyle işverenin 2026 sonu ve 2027 başında işlemleri tamamlaması daha güvenli olacaktır.
8. Adım: Alt işveren ve taşeron personelini sisteme dahil edin
İşyerine dışarıdan gelen bakım, montaj, enerji, tesisat veya iş makinesi personeli de fiilen zorunlu meslekte çalışıyorsa belge kontrolünün dışında bırakılmamalıdır. Sadece “personel bizim bordromuzda değil” gerekçesiyle saha kontrolünün yapılmaması doğru bir işveren uyum yöntemi değildir.
Hizmet sözleşmelerinde ilgili MYK veya muafiyet belgelerinin bulundurulması şartı düzenlenebilir. Ancak sözleşme hükmü fiili saha kontrolünün yerine geçmez; işyerine girişte kişi ve görev bazında belge teyidi yapılmalıdır.
9. Adım: İşe giriş prosedürünü değiştirin
23 Mart 2027 sonrasında yeni işe alınacak personelin belge kontrolü, kişi işe fiilen başlamadan tamamlanmalıdır. İnsan kaynakları sisteminde zorunlu meslek kontrolü, iş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi süreçlerinden ayrı bir kontrol başlığı olarak tanımlanabilir.
Görev değişikliği de yeni işe giriş kadar önemlidir. Belgeye tabi olmayan bir görevden zorunlu mesleğe geçirilen çalışanın eski personel dosyası otomatik yeterli sayılmamalıdır.
10. Adım: Görev değişiklikleri için tetikleyici oluşturun
Terfi, bölüm değişikliği, makine parkının değişmesi veya yeni teknoloji kullanımı çalışanın yaptığı işi değiştirebilir. Bu nedenle şirket içi görev değişikliği formuna “MYK/yeterlilik kontrolü” alanı eklenmesi yararlıdır.
Örneğin elektrikli araç montajında çalışan bir personelin bakım-onarım bölümüne alınması, farklı yeterlilik ve seviye değerlendirmesi gerektirebilir. Eski belgenin adı benzer olsa bile yeni işin yeterlilik kapsamı ayrıca incelenmelidir.
11. Adım: İSG belgeleriyle MYK belgesini karıştırmayın
MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki eğitim, sağlık gözetimi, risk değerlendirmesi veya iş ekipmanı kullanım talimatlarının yerine geçmez. İSG eğitim sertifikası da MYK belgesi yerine kullanılamaz.
Personel dosyasında bu iki belge grubunun ayrı tutulması, denetimde yanlış sunum yapılmasını önler. Mesleki yeterlilik ve iş sağlığı güvenliği birbirini tamamlayan fakat hukuken farklı yükümlülüklerdir.
12. Adım: İşyeri MYK uyum dosyası oluşturun
Kanun “MYK uyum dosyası” adıyla özel bir klasör zorunluluğu öngörmez. Bununla birlikte işverenin denetlenebilir bir kayıt sistemi kurması önemlidir. Şirket genelinde bir ana liste ve çalışan bazında belge ekleri tutulabilir.
| Kontrol alanı | Dosyada bulunabilecek kayıt |
|---|---|
| Fiili görev | Güncel görev tanımı ve bölüm |
| Yeterlilik | Yeterlilik adı, kodu ve seviye |
| MYK belgesi | Belge örneği, numarası ve doğrulama tarihi |
| Muafiyet | Ustalık/diploma/eski eğitim belgesi ve alan uyumu notu |
| Sınav | Yetkili kuruluş, sınav tarihi, sonuç ve yeniden sınav takibi |
| Alt işveren | Saha personeli listesi ve belge kontrolü |
13. Adım: 2026/1 listesini önceki tebliğlerden ayırın
En kritik hata, 23 Mart 2027 tarihini tüm MYK zorunlu meslekler için ortak başlangıç tarihi sanmaktır. 2026/1 yalnız kendi ekindeki yeni yeterlilikler için on iki aylık geçiş düzenler. Daha önceki tebliğlerle zorunlu hale gelen mesleklerin eski yürürlük tarihleri değişmez.
Bu nedenle personel envanterinde yalnız 2026/1 listesini taramak yeterli değildir. İşveren mevcut zorunlu meslek tebliğlerini de kontrol etmeli ve “yeni liste” ile “zaten yürürlükteki liste”yi ayrı takip etmelidir.
14. Adım: Belge geçerlilik tarihlerini izleyin
Bir çalışanın bugün geçerli MYK belgesi bulunması, belgenin süresiz olduğu anlamına gelmez. Belgenin kendi geçerlilik ve yenileme koşulları ilgili ulusal yeterlilik ve belgelendirme programına göre izlenmelidir. İşveren takviminde yaklaşan belge bitiş tarihleri için uyarı oluşturulabilir.
23 Mart 2027’den sonra belge süresi dolan kişinin zorunlu meslekte çalışmaya devam edip edemeyeceği, yenileme ve varsa muafiyet durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
15. Adım: Denetime hazır kayıt düzeni kurun
2026/1 sayılı Tebliğ m.4, denetimin iş müfettişlerince 5544 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yapılacağını düzenler. Denetimde işverenin çalışan bazında hangi gerekçeyle “belgeli”, “muaf” veya “kapsam dışı” sonucuna vardığını gösterebilmesi önemlidir.
Dosyada tarih, belge örneği ve görev eşleştirmesinin bulunması, sonradan sözlü açıklamaya dayalı savunma ihtiyacını azaltır. Özellikle büyük işletmelerde tek bir İK sistemi üzerinden belge statüsü ve son kontrol tarihinin izlenmesi mümkündür.
İdari para cezası bakımından hangi tarih esas alınır?
Yeni 2026/1 yeterlilikleri bakımından belgesiz çalıştırma yasağı 23 Mart 2027’de başlayacaktır. Yaptırımın hukuki dayanağı 5544 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesidir. 17 Eylül 2026 tarihinde 2027 yılı için uygulanacak nihai TL tutarı kesinleşmediğinden varsayımsal rakam verilmemelidir.
İşverenin odaklanması gereken husus, idari para cezasının tahmini tutarı değil, yasağın başladığı tarihte hiç belgesiz ve muafiyetsiz personel bırakmamaktır.
Önerilen şirket içi takvim
Eylül–Ekim 2026: Fiili görev envanteri ve yeterlilik eşleştirmesi.
Kasım 2026: MYK belgesi ve muafiyet dosyalarının doğrulanması.
Aralık 2026–Ocak 2027: Belgesiz personelin ilk sınavlarının tamamlanması.
Şubat 2027: Başarısızlık ve eksik seviye nedeniyle ikinci sınavların tamamlanması.
1–22 Mart 2027: Son kişi bazlı saha, alt işveren ve yeni işe giriş kontrolü.
Bu takvim kanuni bir ara tarih düzenlemesi değil, 23 Mart 2027 son tarihine yetişmek için işletme içi risk yönetimi önerisidir.
Sık Sorulan Sorular
İşveren 23 Mart 2027’ye kadar sadece başvuru yapmış olsa yeterli mi?
Hayır. Zorunluluk başladığında çalışan geçerli belgeye veya Tebliğ m.3/2 kapsamındaki muafiyete sahip değilse kapsam içindeki işte çalıştırılmamalıdır.
SGK meslek kodu tek başına yeterli mi?
Hayır. Fiilen yapılan iş ve ilgili ulusal yeterlilik kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.
Alt işveren personelini kim kontrol etmeli?
Alt işveren kendi personelinin mevzuata uygunluğundan sorumludur; işyerine kabul ve saha güvenliği bakımından asıl işverenin de kişi bazında belge kontrolü kurması gerekir.
Ustalık belgesi olan kişi sınava girmek zorunda mı?
Belge 3308 sayılı Kanuna göre düzenlenmiş ve yapılan işle alan bakımından uyumluysa Tebliğ m.3/2 muafiyeti uygulanır.
Meslek lisesi diploması yeterli olabilir mi?
Evet; ancak yalnız ilgili mesleki/teknik alan ile fiili iş uyumluysa.
MYK belgesi İSG eğitimini kaldırır mı?
Hayır. MYK belgesi ile İSG yükümlülükleri farklıdır.
Görev değişince yeniden kontrol gerekir mi?
Evet. Yeni görev farklı yeterlilik veya seviye gerektirebilir.
2026/1 Tebliğindeki 23 Mart 2027 tarihi eski MYK zorunluluklarını erteler mi?
Hayır. Önceki tebliğlerin yürürlük tarihleri devam eder.
2027 ceza tutarı bugün kesin mi?
17 Eylül 2026 itibarıyla 2027 yeniden değerleme süreci tamamlanmadığı için nihai TL tutarı kesin değildir.
İşveren hangi resmi kaynakları takip etmeli?
Resmî Gazete, MYK’nın zorunlu meslek tebliğleri/yeterlilik sayfaları ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.
Denetim günü için hazır bulundurulabilecek kontrol çıktısı
İşveren, 23 Mart 2027 sonrasında denetimde kullanılmak üzere güncel personel listesini üç statüyle işaretleyebilir: “MYK belgeli”, “Tebliğ m.3/2 muaf” ve “kapsam dışı”. Her satırda fiili görev, yeterlilik kodu, seviye ve son doğrulama tarihi bulunması, belgenin neden yeterli kabul edildiğini hızlı biçimde göstermeyi sağlar. Böyle bir tablo mevzuatın zorunlu tuttuğu ayrı bir form değildir; mevcut yükümlülüğün ispatını kolaylaştıran işletme içi kayıt yöntemidir.
“Kapsam dışı” sonucuna varılan personelde de kısa gerekçe yazılması yararlıdır. Örneğin kişinin yalnız idari görev yürütmesi, Tebliğdeki mesleki faaliyeti fiilen yapmaması veya zorunluluk kapsamına girmeyen başka bir işte çalışması açıkça kaydedilebilir. Böylece aynı kişi daha sonra görevlendirildiğinde eski kararın hangi fiili duruma dayandığı görülebilir.
Belge kontrol sorumluluğu hangi birimde olmalı?
Kanun belirli bir şirket içi departmanı “MYK sorumlusu” olarak atamaz. İşveren kendi organizasyonuna göre insan kaynakları, iş sağlığı ve güvenliği, hukuk/uyum veya teknik birimler arasında görev dağılımı yapabilir. Ancak görev dağılımı yazılı ve işleyen bir süreç olmalıdır. İnsan kaynakları belgenin dosyada bulunmasını, teknik birim görev-yeterlilik eşleşmesini, İSG birimi saha girişini ve hukuk/uyum birimi mevzuat güncellemelerini takip edebilir.
Birden fazla birimin görev alması sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Çalışanın belgesinin süresi bittiğinde kimin uyarı oluşturacağı, görev değişikliğinde kimin yeniden kontrol yapacağı ve alt işveren listesini kimin doğrulayacağı önceden belirlenmelidir.
Yeni makine veya teknoloji alımında neden MYK kontrolü yapılmalı?
İşletmeye yeni elektrikli araç teknolojisi, enerji sistemi, iş makinesi, kazan, iklimlendirme ekipmanı veya üretim hattı girdiğinde çalışanların fiili görevleri değişebilir. Satın alma veya yatırım projesi tamamlandıktan sonra değil, devreye alma aşamasında hangi personelin yeni yeterlilik kapsamına gireceği incelenmelidir.
Bu kontrol, işverenin 23 Mart 2027’de mevcut kadroyu uyumlu hale getirmesiyle sürecin bitmediğini gösterir. MYK uyumu yaşayan bir personel-yeterlilik eşleştirmesidir ve işletmedeki teknik değişikliklerle birlikte güncellenmelidir.
İşten ayrılan veya uzun süre görev yapmayan personel nasıl izlenir?
İşten ayrılan personelin aktif MYK takip listesinden çıkarılması, ancak saklanması gereken özlük kayıtlarının mevzuata uygun biçimde korunması gerekir. Ücretsiz izin, uzun süreli görevlendirme veya başka bölümde çalışma gibi hallerde kişinin sahaya dönüş tarihi yaklaşırken belge geçerliliği yeniden kontrol edilmelidir.
Bu yöntem, geçmişte geçerli olan bir belgenin yıllar sonra kontrol edilmeden yeniden kullanılmasını önler. İşe dönüş tarihi, görev ve belge durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Son kontrol: çalışan bazında imza ve tarih kaydı
İşletme içi kontrol tablosunun son sütununda kontrolü yapan birim, kontrol tarihi ve varsa eksik giderme tarihi tutulabilir. Bu kayıt, belgenin dosyaya ne zaman alındığını, fiili görevin hangi tarihte doğrulandığını ve sonradan yapılan görev değişikliğinin takip edilip edilmediğini gösterir. Özellikle çok sayıda saha çalışanı bulunan işletmelerde tarihli kontrol kaydı, eski ve güncel belge listesinin karışmasını önler.
Sonuç
23 Mart 2027’ye MYK uyumu, tek seferlik bir “belge toplama” işlemi değildir. İşveren önce fiili işi tanımlamalı, sonra doğru yeterlilik kodunu belirlemeli, geçerli MYK belgesini veya Tebliğ m.3/2 muafiyetini doğrulamalı ve yalnız eksik kalan personeli sınav sürecine almalıdır. Alt işverenler, görev değişiklikleri, yeni işe girişler ve belge süreleri aynı sistemde takip edildiğinde 5544 ek 1 ve 2026/1 Tebliği bakımından sürdürülebilir bir uyum düzeni kurulabilir.
Mevzuat kontrol tarihi: 18 Eylül 2026. Yazar: Av. Halil BAKIRCI.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
