Ankara Özel Hayatın Gizliliğini İhlal: TCK 134

Özel hayatın gizliliğini ihlal için mutlaka bir görüntünün internette yayımlanması gerekmez. TCK m.134/1, gizlilik ihlalini; aynı fıkranın ikinci cümlesi görüntü veya ses kaydıyla gerçekleştirilen ihlali; m.134/2 ise özel hayata ilişkin görüntü veya sesin hukuka aykırı ifşasını düzenler. Kayıt alınmasına verilen izin, kaydın başkalarına gönderilmesine otomatik izin oluşturmaz.

Özel hayatı koruyan hükmün kapsamı

TCK m.134/1 uyarınca özel hayatın gizliliğini ihlalin temel cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Korunan alan, kişinin başkalarının bilgisine sınırsız biçimde açmadığı özel yaşamıdır. İncelemede bilginin veya görüntünün içeriği, elde edilme yöntemi ve mahremiyetle ilişkisi belirlenir.

Olayın açık alanda gerçekleşmesi, elde edilen bütün bilgilerin sınırsız kullanıma açık olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık bir görüntüde kişinin yer alması da o görüntüyü kendiliğinden TCK m.134 kapsamına sokmaz. Mekân, görüntünün içeriği ve izleme ya da kayıt faaliyeti birlikte değerlendirilir. Ceza sorumluluğu, yalnız kişinin görüntüden rahatsız olduğunu söylemesine değil, ilgili suçun unsurlarına dayanır.

TCK m.21 gereğince kast araştırılır. Görüntüyü alan kişi, cihazın sahibi, kaydı saklayan kişi ve sonradan paylaşan kişi aynı olmak zorunda değildir. TCK m.20’nin kişisel sorumluluk ilkesi gereği herkesin yaptığı davranış ve bilgisi ayrı belirlenmelidir.

Ses veya görüntü kaydıyla ihlalde ceza artırılır

Gizliliğin görüntü veya sesin kayda alınmasıyla ihlali hâlinde m.134/1 uyarınca ceza bir kat artırılır. Kayıt dosyasının varlığı, oluşturulma zamanı ve ilgili kişiyle bağlantısı incelenir. Kaydın sonradan silinmesi, daha önce gerçekleşmiş davranışı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Silinen kaydın içeriğinin ve fiilin ispatı ise mevcut hukuka uygun deliller üzerinden yapılır.

Kaydı almak, yalnız canlı biçimde izlemek veya dinlemek ve kaydı başkasına göndermek farklı davranışlardır. İddianamede bunların hangisinin isnat edildiği açıklanmalıdır. Kaydı oluşturma işlemi kanıtlanmadan, sadece görüntünün kişinin cihazında bulunmasına dayanarak onun mutlaka kayıt yapan kişi olduğu kabul edilemez.

Görüntüye veya sese rıza verilmişse rızanın belirli kayıt, amaç ve kullanım biçimi bakımından kapsamı araştırılır. İlişki veya evlilik geçmişi tek başına sürekli kayıt ve yayma yetkisi değildir. Rızanın varlığına dair beyan, olayın bütünü ve mevcut kayıtlarla birlikte değerlendirilir; taraflardan birinin tek cümlesi diğer deliller incelenmeden kesin kabul edilmez.

Hukuka aykırı ifşanın yaptırımı iki–beş yıl hapistir

TCK m.134/2, özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı ifşa etmeyi iki yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırır. Basın ve yayın yoluyla yayımlanmada da aynı fıkra uygulanır. İfşanın incelenmesinde paylaşılan içerik, alıcı veya erişim çevresi, paylaşım tarihi ve gönderenin kimliği belirlenir.

Görüntünün ilk defa başka bir kişi tarafından yayılmış olması, sonraki hukuka aykırı paylaşımı otomatik olarak hukuka uygun hâle getirmez. İlk kaydı yapan kişinin bilinmemesi de sonradan paylaşan kişi bakımından araştırma yapılmasına engel değildir. Her paylaşımın unsurları ve kişisel sorumluluğu ayrı incelenir.

Şeref veya saygınlığa zarar verecek içeriğin açıklanacağı tehdidi, kendisine veya başkasına yarar sağlama amacı taşıyorsa TCK m.107/2’deki şantaj yönünden ayrıca değerlendirilir. Tehdit ile gerçekten ifşa etme aynı hareket değildir. Şantaj ve iftira rehberi, bu farklı amaç ve fiilleri açıklamaktadır.

Haberleşme, konuşma ve kişisel veri ayrımı

TCK m.132 kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini; m.133 aleni olmayan konuşmaların dinlenmesini, kaydedilmesini ve ilgili ifşa fiillerini düzenler. m.134 ise özel hayatın gizliliğine ilişkindir. Her ses kaydı için aynı madde seçilemez: kaydın haberleşme mi, yüz yüze konuşma mı yoksa özel hayat görüntü veya sesi mi olduğu belirlenmelidir.

Kişinin kimlik, adres, sağlık veya diğer kişisel verilerinin kaydı ve aktarımı TCK m.135–140 bakımından ayrıca incelenir. Bu ayrım özellikle şikâyet şartı yönünden önemlidir. Kişisel veri suçları ile özel hayatın gizliliğini ihlal için aynı takip şartları öngörülmemiştir.

TCK m.137, kamu görevlisinin görev yetkisini kötüye kullanması veya bir meslek ya da sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılması durumunda cezayı yarı oranında artırır. Mesleki unvanın bulunması yeterli değildir; fiilin bu yetki veya kolaylık kullanılarak gerçekleştirilmesi gerekir.

Şikâyet için altı ay ile karara itiraz için iki hafta karıştırılmamalıdır

TCK m.139 gereğince özel hayatın gizliliğini ihlal şikâyete bağlıdır. TCK m.73 uyarınca şikâyet hakkı sahibi, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde başvurmalıdır; dava zamanaşımı ayrıca gözetilir. Kaydın oluşturulduğu tarih, paylaşım tarihi ve mağdurun öğrendiği tarih ayrı olgulardır. Fail henüz bilinmiyorsa mevcut hesap ve paylaşım bilgileriyle tespiti istenerek başvuru yapılır.

Yeni bir belgenin elde edilmesi, önceden bilinen fiil ve fail için altı aylık süreyi otomatik yeniden başlatmaz. Öte yandan yeni bir paylaşım veya ayrı fiil iddiasında her davranışın tarihi ve hukuki bağlantısı ayrıca belirlenir. Süre, bütün paylaşımlar tek bir etiket altında toplanarak varsayımla hesaplanmamalıdır.

CMK m.158 uyarınca başvuru başsavcılığa veya kolluğa yapılır. Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı CMK m.173 kapsamında tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir. Bu iki haftalık süre, suç için öngörülen altı aylık şikâyet süresinden farklıdır. Şikâyetten vazgeçmenin etkisi de TCK m.73’teki kendi koşullarıyla değerlendirilir.

CMK m.253’teki uzlaştırma kapsamı, şikâyete bağlı suç ve varsa birlikte işlenen diğer suçlar bakımından kontrol edilir. Bir dosyada uzlaşma teklifi yapılması ile uzlaşmanın sağlanması farklıdır. Karşı tarafla özel yazışma, usulüne uygun uzlaşma belgesinin yerine geçmez.

Delili korurken mahrem içeriği yeniden yaymamak

Delil hazırlığında aşağıdaki kayıtları birlikte koruyun:

• İçerik ve hesap: Paylaşımın tam bağlantısı, hesap bilgisi ve görünür erişim ayarı.
• Zaman: Paylaşımın tarih ve saati; kaydın nereden ve ne zaman alındığı.
• Bağlam: Kesilmemiş ileti dizisi ve ilgili paylaşımın bütünü.
• Asıl dosya: Elde bulunan görüntü veya ses dosyasını üzerinde değişiklik yapmadan koruyun.

İncelemenin amacı içeriğin varlığı kadar kimin hangi işlemi gerçekleştirdiğini belirlemektir. Bu liste, aşağıdaki hukuka uygun delil elde etme ve mahrem içeriği yeniden yaymama kurallarından ayrı düşünülmemelidir.

Hassas içeriği herkese açık bir paylaşımda yeniden yayımlamak, delilin korunması için gerekli bir yöntem değildir. Başvuruda hangi içeriğin nerede bulunduğu açıkça gösterilip yetkili makamdan güvenli biçimde temini istenebilir. Şikâyete konu dosyanın gereksiz kişilere gönderilmesi yeni bir mahremiyet ihlali yaratır; başvuru ve ekleri sadece işlem için gerekli kapsamda paylaşılmalıdır.

CMK m.134 dijital cihazların incelenmesinin; m.206/2-a ve m.217/2 hukuka aykırı delil yasağının dayanaklarıdır. Bir başkasının hesabına izinsiz girilerek delil elde edilmesi, “şikâyet için gerekliydi” açıklamasıyla her durumda hukuka uygun hâle gelmez. Delilin elde edilme koşulları, ilgili kanuni güvenceler kapsamında somut olarak denetlenir.

İnternetteki içeriğe yönelik erişim veya kaldırma başvurusu ile ceza soruşturması farklı hukuki taleplerdir. Ceza başvurusu yapıldığı anda bütün platformlardaki kopyaların kendiliğinden silineceği varsayılmamalıdır. İlgili içeriğin konumu, başvuru türü ve uygulanacak özel usul ayrı değerlendirilir.

5651 m.9/A ile erişimin engellenmesi: saatle belirlenen ayrı başvuru

İnternette özel hayatın gizliliğini ihlal eden yayın için 5651 sayılı Kanun m.9/A uyarınca BTK’ya erişimin engellenmesi talebi iletilir. Başvuruda yayının tam adresi, ihlalin açıklaması ve kimliği doğrulayan bilgiler bulunmalıdır. e-Devlet’teki BTK bireysel başvuru hizmeti bu işlem için kullanılabilir; ceza şikâyetinin yerine geçmez.

Talepte bulunan kişi, talep saatinden itibaren yirmi dört saat içinde başvuruyu sulh ceza hâkiminin kararına sunar. Hâkim değerlendirmesini en geç kırk sekiz saat içinde açıklayarak Kuruma gönderir; gerekli yargısal onay sağlanmazsa tedbir kendiliğinden kalkar. Bu süre, TCK m.73’teki altı aylık şikâyet veya CMK’daki iki haftalık kanun yolu sürelerinden farklıdır. BTK’nın başvuru açıklaması da yirmi dört saatlik hâkimlik aşamasını ayrıca belirtir.

Erişim engeli, ilgili içeriğe ulaşılmasını sınırlar; kaydın bütün sunuculardan ve bütün kopyalardan silindiği anlamına gelmez. Talepte ihlal eden belirli içerik adresi gösterilmelidir. Ceza sorumluluğu, içeriğe erişim tedbiri ve kişilik hakkına dayalı diğer talepler kendi koşullarıyla ayrı takip edilir.

Ankara’da soruşturma ve dava takibi

CMK m.12 ve devamındaki yer yetkisi kuralları uygulanır; mağdurun Ankara adresi tek başına bütün dosyalar için yetkiyi çözmez. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen suçta CMK m.12/6 uyarınca mağdurun yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Başsavcılık ve mahkeme, bu ek yetki hükmü de gözetilerek isnat edilen fiilin gerçekleşme biçimine göre belirlenir. Yalnız TCK m.134’e ilişkin olağan yargılamada 5235 sayılı Kanun m.11–14 çerçevesinde asliye ceza mahkemesi görevlidir.

Dosyada kayıt alma ile ifşa etmenin hangisinin ispatlandığı, hangi fıkranın uygulandığı ve artırımların gerekçesi gösterilmelidir. İstinafa açık hükümde CMK m.273 uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık başvuru süresi bulunur. Dijital delil incelemesi sırasında ortaya çıkan teknik eksiklikler de ilgili kayıt ve rapor belirtilerek ileri sürülür.

Mevzuat kontrolü: 9 Eylül 2026. TCK m.20–21, 73, 107 ve 132–139; CMK m.12, 134, 158, 173, 206, 217, 253 ve 273.