Ardiyeciden Malları İnceleme ve Örnek Alma Talep Dilekçesi

Ardiyeciden malları inceleme ve örnek alma talep dilekçesi, saklatanın ticari depoya bıraktığı belirli malların durumunu yerinde kontrol etmek ve bu mallardan örnek almak için ardiyeciye gönderdiği başvurudur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.572, bu işlemler için alışılmış iş zamanlarında izin verilmesini zorunlu kılar. Gerekli koruma önlemlerinin alınması için erişim ise aynı maddede her zaman olarak düzenlenmiştir. Olağan inceleme ile gerekli koruma erişimi farklı zaman kurallarına bağlıdır.

Bu yazı, malları geri alma veya zarar bedelini tahsil etme dilekçesi değildir. Saklatanın malların durumunu incelemesi, numunenin hangi partiye ait olduğunu kaydetmesi ve inceleme için depo işletmesiyle koordinasyon kurması üzerinde durur. Talep, mevcut ardiye sözleşmesi ve gerçek teslim kayıtlarına bağlanır. Depoya zorla girme, başka müşterilerin mallarını inceleme veya bütün işletme belgelerine sınırsız erişim hakkı ileri sürülmez.

TBK 572 malların incelenmesini nasıl düzenler?

TBK m.572’nin ilk fıkrasında ardiyecinin malları bir komisyoncu gibi özenle saklaması ve ayrıca önlem alınmasını gerektiren değişiklikleri imkân ölçüsünde saklatana bildirmesi düzenlenir. İkinci fıkra, saklatanın malların durumunu incelemesi ve örnek alması için alışılmış iş zamanlarında izin verilmesini zorunlu tutar. Gerekli koruma önlemlerine yönelik izin ise her zaman verilmelidir. Bildirimde bu iki farklı faaliyet açıkça adlandırılır.

Olağan kontrolün amacı, depodaki belirli teslimatın mevcut durumunu öğrenmektir. Malın giriş miktarı, ambalajı, parti numarası ve saklandığı bölüm inceleme planında kullanılır. Numune alınacaksa bunun ayrıca belirtilmesi gerekir. Sadece “depoyu görmek istiyorum” denildiğinde muhatap hangi malın, hangi yöntemle ve hangi kapsamda inceleneceğini metinden öğrenemez. Hukuki dayanak ile uygulanabilir işlem planı bir arada hazırlanır.

Gerekli koruma önlemi için her zaman erişim kuralı, her olağan kontrolün gece yapılabileceği anlamına gelmez. Malın mevcut durumuna bağlı somut bir koruma ihtiyacı varsa bu ihtiyaç ayrı anlatılır. Bu sayfadaki temel örnek, alışılmış iş zamanlarında inceleme ve örnek alma içindir. Acil koruma işlemi gerekiyorsa olayın gerçek bulguları ve istenen önlem ayrı başlıkta açıklanır.

Ardiye ilişkisi ve doğru muhatap

Bir depoda mal bulunması tek başına bütün işlemleri aynı sözleşmeye dönüştürmez. İşletmenin malları saklamak üzere teslim alması ile yalnız bir alanın kullanımı için kiraya verilmesi farklı ilişkilerdir. Teslim fişi, sözleşme, hizmet faturası ve işletmenin üstlendiği muhafaza işleri birlikte incelenir. TBK m.572’ye dayalı başvuru, ardiyeciye bırakılan ticari mallar bakımından hazırlanır; sadece depo kirasının bulunduğu dosyada ilişki yeniden değerlendirilir.

Muhatap unvanı, teslim belgesindeki işletmeyle karşılaştırılır. Aynı tesiste taşıyıcı, depo işletmecisi ve başka hizmet sağlayıcıların bulunması, hepsini otomatik olarak aynı muhatap yapmaz. Malları fiilen hangi işletmenin sakladığı ve ardiye sözleşmesini hangi kişinin kabul ettiği açıklanır. Bildirim, olayla ilgisi belirlenmemiş bir grup şirket adına gönderilmez. İşletmenin ticari unvanı ile tesisin tanıtım adı farklıysa ikisi ayrı alanlara yazılır.

Talepte bulunan kişinin saklatan olduğu da belgelenir. Şirket adına çalışan biri gönderiliyorsa inceleme kapsamını gösteren temsil veya görevlendirme belgesi hazırlanır. Nakliyecinin malı teslim etmiş olması, sonraki her inceleme için şirket adına sınırsız yetkili olduğunu göstermez. Numuneyi teslim alacak uzman ile başvuruyu imzalayan kişi aynı değilse roller açıkça ayrılır. Bu düzen, depo girişinde kimlik ve yetki tartışmasını azaltır.

Başvuru için gerekli belgeler

Başvurunun ekleri malın kimliğini ve saklatanın talebini açıklamalıdır. İlgisiz bütün ticari kayıtların gönderilmesi gerekli değildir. Ardiye sözleşmesinin ilgili bölümleri, giriş fişi, teslim listesi ve incelenecek partilere ait mevcut kayıtlar yeterli düzen içinde sunulur. Aynı malın bir kısmı daha önce çekilmişse başlangıç miktarı ile kalan miktar karıştırılmaz. Kısmi çıkış bilgisi listede ayrı tutulur.

• Ardiye sözleşmesi ve ilgili teslim belgesi.
• Mal adı, miktarı, parti veya seri numarası ve ambalaj bilgisi.
• Depoya giriş tarihi ile bilinen bölüm veya raf bilgisi.
• Önceki kısmi çıkışlar ve mevcut bakiye kaydı.
• İncelemeye katılacak kişilerin kimliği ve temsil belgesi.
• Numune alma planının mevcut teknik açıklaması.

Malın niteliğiyle ilgili önceden yapılmış analiz veya kabul çekincesi varsa bu belge de ilgili partiye bağlanır. İncelemeye esas alınan bilgi sonradan üretilmiş bir tahmin olarak sunulmaz. Ambalaj üzerindeki kod ile depo ekranındaki kod farklıysa bağlantıyı gösteren açıklama istenir. Hukuki metne belirli ürünün her koşulda hangi sıcaklıkta saklanacağı veya ne kadar numune alınacağı belgesiz yazılmaz.

Ardiyeciden malları inceleme ve örnek alma dilekçesi örneği

Aşağıdaki metin doğrudan ardiyeciye yöneltilir. Mahkemeden delil tespiti veya zorla giriş kararı talebi değildir. Köşeli alanlar doldurulur; numune alınmayacaksa buna ilişkin bölüm çıkarılır. İncelemenin alışılmış iş zamanlarında yapılması için gerçek tarihler ve iletişim bilgileri yazılır.

Düzenlenebilir Word dilekçesini indirin. Dosyada talep metniyle birlikte mal listesi, inceleme ve numune kayıt çizelgesi bulunur. Çizelge, laboratuvar yöntemi veya teknik standart yerine geçmez; gerçek işlemlerin ve belgelerin düzenli kaydı için hazırlanmıştır.

İnceleme randevusu ile izin yükümlülüğünü ayırın

Bir tarih önerilmesi, kanuni hakkın yalnızca depo işletmesinin kabul ettiği tarihte doğduğu anlamına gelmez. Tarih ve saat yazılmasının amacı, alışılmış iş zamanlarında yapılacak incelemenin uygulanmasını sağlamaktır. İşletmenin hangi zamanları alışılmış iş zamanı olarak kullandığı belirlenir. Talep edilen inceleme bu zamanlara bağlanır. Gece veya tatil günü olağan numune talebine kanunda bulunmayan genel bir zorunluluk eklenmez.

Muhatap önerilen saatin uygun olmadığını bildirirse hangi zaman ve uygulama koşulunu sunduğu kaydedilir. Sadece ilk önerilen saatin reddedilmesi ile malların hiç incelenmesine izin verilmemesi aynı olay değildir. Başvurunun takibinde bu fark korunur. İşletmenin fiilen izin verip vermediği, yönlendirdiği bölüm ve incelemenin hangi aşamada engellendiği somut kayıtlarla belirlenir. Cevap alınmadan karşı tarafın hiçbir koşulda izin vermediği yazılmaz.

TBK m.572 bu dilekçeye cevap için üç, yedi veya on günlük sabit süre koymaz. Metne böyle bir süre kanuni zorunlulukmuş gibi eklenmez. Malların durumunda hızlı değişim varsa bunun gerçek nedeni, gözlem veya belgeyle açıklanır. Gerekli koruma tedbirlerine ilişkin erişim, olağan inceleme başlığının içine gizlenmeden ayrı talep olarak belirtilir. Böylece her zaman izin yükümlülüğünün hangi ihtiyaca dayandığı görünür olur.

Mal ve parti listesini hazırlama

Listede her parti için giriş tarihi, giriş fişi, mal adı, miktar, birim ve ambalaj kodu yazılır. Bir malın kilogram, kasa ve palet sayıları farklı ölçülerdir. Bu ölçüler belgesiz birbirine çevrilmez. İnceleme miktarının bütün teslimatı mı yoksa belirli partileri mi kapsadığı açıkça gösterilir. Depodaki başka müşterilerin malları talep listesinin içine alınmaz; karışma iddiası varsa ayrıca açıklanır.

Malın bir kısmı ortak kütle içinde tutuluyorsa numunenin hangi kütleden alınacağı önem kazanır. TBK m.573, aynı tür ve nitelikteki mislî malların açık yetki olmadan karıştırılmasını yasaklar; yetkili karıştırmadaki pay istemini ayrıca düzenler. Bu farklı konu için depodaki malların karıştırılması rehberi incelenebilir. İnceleme talebi, mevcut karıştırma yetkisini veya stok açığının sorumluluğunu tek başına çözmez.

Yerinde kayıt ile başlangıç belgesi arasında fark bulunursa fark ayrı sütuna yazılır. İlgili partinin taşınması veya yeniden ambalajlanması iddiası belgelenir. Sadece raftaki yerin değişmesi malın değiştirildiğini tek başına göstermez. Buna karşılık parti kodunun bulunmaması inceleme kaydında açıkça belirtilir. Liste, bilinmeyen alanları tahmini bilgilerle doldurarak eksiksiz görünmeye çalışmamalıdır.

Numune tutanağında bulunması gereken bilgiler

Örneğin alındığı mal, parti, depo bölümü, tarih ve saat kaydedilir. Numune miktarı, ambalajı, etiketi ve teslim alan kişi gösterilir. İnceleme planını hazırlayan uzman, ürünün niteliğine uygun alma ve taşıma yöntemini belirler. Hukuki dilekçe tek başına ürünün temsil gücünü veya laboratuvar koşullarını tayin etmez. Yanlış yöntemle alınmış örneğin doğru partiyi temsil ettiği yalnız etiketteki açıklamadan çıkarılamaz.

Tutanağa katılanların adları ve görevleri yazılır. Bir kişi imzalamamışsa imzadan kaçınma veya katılmama kaydı gerçeğe uygun tutulur; bütün tarafların ortak kabulü varmış gibi gösterilmez. Fotoğraf numarası ile tutanaktaki parti numarası eşleştirilir. Asıl görüntüler korunur. Sonradan hazırlanan seçilmiş fotoğraf dosyası, olayın bütün gözlemlerini içeren orijinal kayıtların yerine geçirilmez.

Numune başka bir uzmana veya laboratuvara teslim edilirse teslim tarihi, kişi, mühür veya ambalaj durumu ve ilgili belge numarası kaydedilir. Sonuç geldiğinde rapordaki numune kodu ile depo tutanağı karşılaştırılır. Bu kayıt düzeni, analiz sonucunun dava konusu mal ile ilişkilendirilmesine yardım eder. Kendi başına ardiyecinin kusurunu veya tazminat tutarını kesinleştiren karar oluşturmaz.

İnceleme sırasında değişiklik görülürse

Görülen değişiklik ilgili partiye bağlanır. Bütün malların aynı durumda olduğu belgesiz söylenmez. Ambalaj, görünüm ve ölçüm bulguları ayrı tutulur. Ayrıca önlem alınmasını gerektiren bir değişiklik varsa TBK m.572’nin bildirim ve koruma hükümleri değerlendirilir. Gerekli koruma işleminin teknik kapsamı, malın niteliği ve mevcut koşulları üzerinden belirlenir; ürüne özel olmayan genel yöntemler bütün mallara uygulanmaz.

Bozulma iddiası doğmuşsa inceleme talebi ile zarar hesabı farklı aşamalardır. Başlangıç koşulları, depo dönemi, ürünün mevcut durumu ve zararın nedeni birlikte araştırılır. Daha ayrıntılı zarar incelemesi için soğuk hava deposunda ürün bozulması rehberi kullanılabilir. Bu dilekçeyle henüz hesaplanmamış bütün mal bedeli kesin alacak gibi talep edilmez.

Malın ardiyeci tarafından izinsiz kullanıldığına ilişkin kayıt ortaya çıkarsa bu, inceleme izninden ayrı bir hukuki taleptir. Saklama ilişkisindeki kullanım yasağı ve uygun kullanım bedeli için emanet eşyanın izinsiz kullanım bedeli dilekçesi farklı koşullarla hazırlanmıştır. İnceleme başvurusuna bütün ihtimallerin belgesiz topluca eklenmesi, hangi somut işlemin istendiğini belirsizleştirir.

İzin verilmezse olay nasıl kaydedilir?

Talebin gönderildiği tarih, ek listesi, alınma kaydı ve cevap korunur. Depoya gidilmişse kimlerin bulunduğu, hangi malların gösterildiği ve hangi işlemin yapılmadığı yazılır. Kapının kapalı olması ile yetkili kişinin belirli malı göstermeyi reddetmesi aynı olay değildir. Görüşmeye katılan kişinin unvanı ve açıklaması kayıt altına alınır; başka bir çalışanın tahmini ifadesi işletmenin resmî cevabı gibi aktarılmaz.

TBK m.572’ye dayanmak, fiziki engellerin zor kullanılarak aşılması hakkı vermez. Uyuşmazlığın devamı, malların değişmesi veya delilin kaybolması sorunu varsa başvuru yolu dosyaya göre ayrıca belirlenir. Bu doğrudan talep metni mahkemenin delil tespiti kararının yerine geçmez. Mahkeme işlemi gereken dosyada doğru merci, talep ve süre ayrıca değerlendirilir; bu yazının gönderilmiş olması ayrı usul işlemlerini tamamlamaz.

Ardiye ücreti ve TBK m.574’teki hapis hakkı, malın teslimi yönünden ayrıca incelenir. İnceleme ve örnek alma ile malların tümünün depodan çıkarılması birbirine karıştırılmaz. Talep metninde malların bütünüyle geri verilmesi isteniyorsa bunun ayrı hukuki konusu açıkça kurulmalıdır. Numune alma hakkına dayanarak bütün stokun çıkarılacağı yönünde bir ifade kullanılmaz.

Sık sorulan sorular

1. Ardiyeci malları incelememe izin vermek zorunda mı?

TBK m.572, saklatanın malların durumunu incelemesi için alışılmış iş zamanlarında izin verilmesini zorunlu kılar. Talep, saklatanın bıraktığı belirli mallara yöneltilir.

2. Örnek alma hakkı aynı maddede mi düzenlenir?

Evet. TBK m.572, malların durumunu inceleme yanında örnek alma için de alışılmış iş zamanlarında izin verilmesini düzenler. Numune alınacaksa talepte ayrıca belirtilir.

3. Her kontrol için gece erişim isteyebilir miyim?

Olağan inceleme ve örnek alma alışılmış iş zamanlarına bağlıdır. Gerekli koruma önlemleri için izin verilmesi ise her zaman kuralına tabidir. İki faaliyet aynı gerekçeyle anlatılmaz.

4. Numune miktarını hukuk dilekçesi belirler mi?

Numunenin teknik miktar ve yöntemi ürünün niteliğine göre uzman tarafından belirlenir. TBK m.572 her ürün için tek bir numune miktarı düzenlemez.

5. Talep sadece depo kirasında da aynı mı kullanılır?

Önce sözleşmenin gerçek edimleri incelenir. Ardiyeciye saklanmak üzere mal bırakılması ile sadece alan kiralanması farklıdır. Bu örnek ticari ardiye ilişkisine yöneliktir.

6. Şirket çalışanı incelemeye katılabilir mi?

Şirket adına katılan kişinin kimliği, görevi ve temsil kapsamı gösterilir. Malı geçmişte teslim etmiş olması sınırsız inceleme yetkisini tek başına açıklamaz.

7. İşletmeye cevap için yedi gün vermek zorunlu mu?

TBK m.572 bu talep için yedi günlük sabit cevap süresi düzenlemez. Kanunda bulunmayan süre metne kanuni zorunluluk olarak eklenmez.

8. Numune sonucu bütün stokun durumunu kanıtlar mı?

Temsil gücü teknik yöntem ve hangi maldan örnek alındığıyla değerlendirilir. Tek bir örneğin bütün partileri temsil ettiği belgesiz kabul edilmez.

9. Bu dilekçe malları geri alma talebi midir?

Hayır. İnceleme ve örnek almaya yöneliktir. Geri verme, ücret ve hapis hakkı ayrı konulardır; bütün stokun çıkarılması bu örneğin talep bölümünde yer almaz.

10. İzin verilmezse doğrudan zorla girilebilir mi?

Hayır. Bu hüküm zor kullanma yetkisi vermez. Ret ve iletişim kayıtları korunur; gerekli hukuki başvuru dosyanın somut koşullarına göre ayrıca hazırlanır.

Resmî kaynak ve dosyaya özel başvuru

Esas dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.572; ilgili ayrımlar için m.573–575’tir. Kanunun kabul metni ayrıca TBMM resmî kaynağında bulunur. Güncel hüküm kontrolü ve hazırlama tarihi: 30 Eylül 2026. Metin, belirli mallara ilişkin doğrudan başvuruyu düzenler; teknik ürün analizini veya mahkeme dilekçesini içermez.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Türkiye genelindeki ardiye dosyaları sözleşme, teslim ve parti kayıtları üzerinden Mersin’de değerlendirilir. Büro: İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak, Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin. Büro konumunu haritada açın.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Ardiyeciden Malları İnceleme ve Örnek Alma Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular