B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文Français
Menü

Avusturya GmbH Bilançosu Türkiye’de Alacak Davasında Delil mi? UGB §277, Firmenbuch ve HMK 224 (2026)

Kısa ve net cevap: Avusturya GmbH şirketinin resmî sicil belge koleksiyonundan edinilen Jahresabschluss (yıllık finansal tablo) Türkiye’deki bir alacak davasında HMK m.199 kapsamında belge olarak sunulabilir. Ancak bilanço, belirli bir faturanın kesin olarak borç kaydedildiğini veya alacağın mutlaka tahsil edileceğini kanıtlamaz. UGB §277’nin 1 Nisan 2026’dan itibaren yürürlükteki metni, belgenin sicile sunulma çerçevesini düzenler; belgenin niteliği, Türkçeye çeviri ve gerektiğinde HMK m.224 uyarınca resmî onay ayrı değerlendirilmelidir.

Kısa özet tablosu

Kontrol Hukuki sonuç
Belge Jahresabschluss; Firmenbuchauszug ile aynı değil
Avusturya mevzuatı UGB §§222, 277 ve 281; 2026 yürürlük sürümleri
Türk hukukunda delil HMK 199, 219–220, 224; somut olguya bağlı
Süre UGB §277: ilgili hesap kapanışından itibaren dokuz ay
Kaynak Firmenbuch Urkundensammlung / JustizOnline
İspat sınırı Genel bilanço tek başına belirli faturayı kesinleştirmez
Görsel politikası Üçüncü taraf görsel yok; yalnız ofis haritaları

1. Delil olarak kullanılacak bilanço hangi soruyu cevaplar?

Türkiye’de Avusturyalı bir GmbH ile çalışan ihracatçı, ticaret şirketi veya bireysel alacaklı çoğu zaman karşı tarafın gerçek finansal durumunu öğrenmek ister. Ancak mahkemeye sunulacak Jahresabschluss adlı yıllık finansal tablo, şirketin belirli bir tarihteki finansal durumuna ilişkin kayıtları ifade eder; tek başına malın teslim edildiğini, bir faturanın kabul edildiğini veya belirli alacağın muaccel olduğunu kanıtlamaz. Öncelikle dava dilekçesindeki çekişmeli olguyu ayırmak gerekir: Sözleşmenin tarafı kimdir, borç doğmuş mudur, karşı tarafın ödeme gücü hangi tarihte önem taşımaktadır ve bilanço kalemi bu sorulardan hangisiyle ilişkilidir? Delil stratejisi bu ayrım yapılmadan kurulursa kalabalık bir mali belge dosyası ispat eksikliğini gidermeyebilir.

2. GmbH ve gerçek kişi işletmesinin kayıtları birbirine karıştırılmamalı

Avusturya’da GmbH bir sermaye şirketidir; ticaret sicili ve hesap açıklama kuralları bu hukuki kişilik üzerinden işler. GISA kaydı ise ticari faaliyet izni hakkındaki başka bir bilgi kaynağıdır. Yalnız işletme sahibi görünen bir kişinin GISA belgesini, bir GmbH’nin yıllık finansal tablolarının yerine koymak doğru değildir. Türk mahkemesinde husumetin şirket tüzel kişiliğine mi, şahıs tacire mi, yoksa sözleşmeye özel taahhütte bulunan üçüncü bir kişiye mi yöneltileceği ayrıca kararlaştırılır. Şirket ortağı olmak da şirket borcunun kendiliğinden kişisel borçluya dönüşmesi anlamına gelmez. Bu nedenle bilanço talebinden önce Firmenbuchnummer, resmî unvan, kayıtlı merkez, sözleşmedeki taraf ve fatura bilgileri aynı dosyada karşılaştırılmalıdır.

3. Firmenbuchauszug ile Jahresabschluss farklı belgelerdir

Firmenbuchauszug genellikle sicildeki şirket kimliğini, temsil organlarını ve ilgili tescil bilgilerini gösterir; Jahresabschluss ise hesap dönemi sonunda düzenlenen finansal raporları kapsar. Aynı resmî sicil altyapısıyla ilişkili olsalar da ikisinin ispat hedefi aynı değildir. Bir mahkemeye eski müdürün sözleşmeyi imzalamaya yetkili olduğunu göstermek için tarihsel Firmenbuch kaydı gerekli olabilir; finansal tablo ise şirketin alacaklar, yükümlülükler ve öz kaynak yapısı konusunda sınırlı bir görünüm sunar. Sicil örneğine bilanço denmesi ya da bilanço raporuna temsil yetkisi belgesi muamelesi yapılması usulî tartışma yaratır. Belgenin türünü, alındığı kaynağı ve raporlama dönemini dilekçede ayrı ayrı adlandırmak gerekir.

4. UGB §222/2: finansal tablonun hukuki amacı

Avusturya Unternehmensgesetzbuch (UGB) §222/2, yıllık finansal tablonun işletmenin malvarlığı, mali ve kazanç durumuna mümkün olduğunca gerçeğe uygun bir görünüm vermesi gerektiği ilkesini düzenler. Bu temel ilke bilanço rakamlarını tanımlarken önemlidir; fakat muhasebe standartlarına uygun düzenlenmiş bir tablonun her kaleminin bağımsız üçüncü kişilerce maddi olgular yönünden kesin doğrulandığı sonucuna götürmez. Örneğin ticari alacaklar kalemi bir toplam olarak gösterilmiş olabilir; söz konusu tutarın hangi müşterinin hangi faturasından kaynaklandığı kamuya açıklanan belgede yer almayabilir. Dosyadaki borç ilişkisinin ispatı yine sözleşme, sipariş, sevk kayıtları, yazışmalar, hesap mutabakatı ve ödeme hareketleriyle desteklenir.

5. 2026 UGB §277 değişikliği neden eski makaleleri yanıltabilir?

1 Nisan 2026’dan itibaren yürürlükte olan UGB §277 metni, BGBl. I Nr. 6/2026 değişikliklerini içerir. Hükmün birinci fıkrası ilgili yükümlülüklerin kapsamına giren sermaye şirketlerinin yasal temsilcilerinin, maddede sayılan yıllık hesap ve ilişkili belgeleri bilanço kapanış tarihini izleyen dokuz ay içinde şirket merkezinin sicil mahkemesine sunmasını öngörür. Hangi ek raporların aranacağı şirket türü ve yasal koşullarla ilişkilidir. Eski kaynakların, değişmeden kalmış gibi aktardığı bent yapısı veya yayın prosedürü 2026 metniyle çelişebilir. Somut hesap dönemine uygulanacak geçiş hükümleri UGB §908 çerçevesinde ayrıca okunmalı; geçmiş dönem kayıtları yeni düzenleme var diye geriye dönük olarak değerlendirilmemelidir.

6. Dokuz aylık süre, tüm şirketlerin aynı belgeyi vermesi demek değildir

UGB §277’deki dokuz ay, temel olarak bilanço tarihinden başlayan açıklama süresine ilişkindir; her şirket için aynı kapsamda rapor, denetim raporu ve ek belge bulunduğunu göstermez. Şirketin hukuki biçimi, büyüklük sınıfı, raporlama dönemi ve özel yasal yükümlülükler açıklanan bilgileri belirler. Bu nedenle aranan hesap döneminin bulunamaması hâlinde önce şirketin finansal yılının takvim yılına eşit olup olmadığı sorgulanmalıdır. 31 Aralık kapanışlı işletme ile farklı kapanış tarihli işletmenin dosyaları aynı tarihte erişilebilir olmayabilir. Dahası sunma yükümlülüğüne aykırılık otomatik olarak bilanço kalemlerinin yanlışlığına veya Türkiye’deki alacağın kabulüne ilişkin bir karine yaratmaz. Eksik açıklama ayrı bir uyum sorunudur.

7. UGB §221 ve şirket büyüklüğünün dosyaya etkisi

Avusturya UGB §221 sermaye şirketlerinin büyüklük sınıflarının belirlenmesini düzenler; çalışan sayısı, bilanço toplamı, hasılat gibi ölçütler rol oynar. Büyüklük sınıfı açıklanması gereken belge ve ayrıntı kapsamını etkileyebilir. Küçük ölçekli GmbH için kamuya sunulan finansal verilerin daha sınırlı olması, mutlaka belge saklandığını veya bir borcun gizlendiğini kanıtlamaz. Büyük şirketlerde ise ek raporların varlığı ve denetim açıklamalarının kapsamı farklılaşabilir. Avusturya şirketinin ticaret sicili numarasıyla son yılların raporlarını karşılaştırırken her dönem için geçerli büyüklük kurallarına dikkat etmek gerekir. 2026 değişikliklerinin geçiş tarihleri ayrıca kontrol edilmeden eski eşik rakamlarını tek bir güncel sabit olarak yazmak hatalıdır.

8. Belgeler Avusturya’da hangi resmî kanaldan alınır?

Avusturya Federal Adalet Bakanlığının Firmenbuchabfrage açıklamasına göre ticaret sicilinin ana kayıtları ve Urkundensammlung olarak anılan belge koleksiyonu elektronik sistemde tutulur; erişim JustizOnline veya yetkili sorgu hizmetleri aracılığıyla yapılır. Mali belgeleri edinmek isteyen kişi yalnız şirketin internet sitesindeki basın dosyasına güvenmek yerine, uygun kayıt ve dönem için sicil belge koleksiyonundan alınabilen sürümü de aramalıdır. Özellikle hangi mahkemeye, hangi Firmenbuchnummer altında, hangi tarihte bir dosyanın sunulduğu delilin izlenebilirliği açısından önemlidir. Sorgunun ücretli olması ve alınan çıktının resmî onay gücü birbirinden ayrı hususlardır. Bir belgeye internetten erişilebilir olması her kullanımda ayrıca tasdik gerekmeyeceği anlamına gelmez.

9. 2026 yılında FinanzOnline bağlantısı neden dikkat gerektirir?

Avusturya resmî USP bilgi sayfası, 1 Ocak 2026’dan beri yıllık finansal tabloların Firmenbuchgericht’e sunulmasında FinanzOnline’ın artık geçerli iletişim kanalı olmadığını açıklamaktadır. Bu değişiklik alacaklının FinansOnline hesabındaki verilerle mahkemeye sunulan Jahresabschluss belgelerini karıştırmaması açısından önemlidir. ÖGK, vergi idaresi veya bankadan temin edilmiş hesap hareketi, sicil koleksiyonundaki yıllık hesap raporunun aynısı değildir. Aynı şekilde elektronik dosya gönderiminde kullanılan kanal, raporun somut uyuşmazlığı ispat gücünü tek başına belirlemez. Belge teslim kanalıyla belgenin hukukî içeriği ayrılmalı, alındığı portal ve dosyanın orijinal adı dosya envanterine yazılmalıdır.

10. PDF, XML ve taranmış evrak arasında delil farkı

Avusturya USP, yıllık finansal raporların kural olarak yapılandırılmış XML veri biçiminde elektronik sunulmasına işaret eder; belirli istisnai durumlarda PDF kullanımı söz konusudur. Türk mahkemesine yalnız ekrandan çekilmiş bir fotoğraf sunmak, dosyanın kaynağını, içeriğin tamamını ve olası revizyonları kontrol etmeyi zorlaştırır. Edinilen belgenin asıl elektronik dosyası, erişim tarihi, sicil referansı ve ilgili sayfalarının okunabilir çıktısı birlikte korunmalıdır. XML verisini sonradan tabloya dönüştürürken başlıklar ve satırların yer değiştirmemesi kontrol edilmelidir. Bilanço kalemlerinin başka dile çevrilmesi, mali veri formatını ve hangi kalemlerin birbiriyle karşılaştırılabileceğini açıklayan uzmanlık çalışmasının yerine geçmez.

11. Urkundensammlung kaydı ile ticari beyanın doğruluğu aynı değildir

Firmenbuch sicilinde bir belgeye rastlanması o belgenin sisteme sunulduğunu gösterir. Bu olgunun, rapor içindeki her ticari alacağın hukuken tartışmasız olduğu iddiasına dönüşmesi doğru değildir. İlgili dönemde finansal raporun yönetim tarafından hazırlanması, dış denetim kapsamında bulunması ve hangi tarihte sicil koleksiyonuna girdiği ayrı sorulardır. Denetim görüşü varsa görüşün kapsamı, çekince veya sınırlama içerip içermediği incelenmelidir. Ayrıca açıklama tarihinden sonra şirketin ekonomik koşulları değişebilir. Türk mahkemesinde sunulan belgeden çıkarılabilecek sonuç, yalnız ispat edilmek istenen olayla bağlantılı olduğu ölçüde kurulmalıdır. Kamuya açık raporun yorumu için gerektiğinde mali müşavir veya bilirkişi değerlendirmesi gerekir.

12. UGB §281: yayınlanan metnin kapsamını kontrol edin

2026 yılında değiştirilen UGB §281, yıllık ve konsolide finansal tablolar ile ilgili raporların tamamen veya kısmen açıklanması, yayımlanması ve çoğaltılmasında biçim ve içeriğe ilişkin hükümler içerir. Bir finansal tablo parçası başka bir platformda yayımlandığında bunun sicile sunulan sürümle eş olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Özellikle kısaltılmış tablo, yönetici özeti, değiştirildiği belirtilmeyen hesap dönemi veya eksik dipnot mahkemede yanlış sonuç çıkarılmasına neden olabilir. Belgenin üzerinde yer alan raporlama dönemi, şirket numarası, belge sürümü ve kaynak kaydı bir delil tutanağı gibi kayda geçirilmelidir. Bu kontrol, Türkiye’deki mahkemenin yabancı raporu incelemesini kolaylaştırır; raporu kendiliğinden ilam yapmaz.

13. Alacağın mevcudiyeti hangi belgelerle ispatlanır?

Bir Türk ihracatçının Avusturya GmbH’ye sattığı malların bedelinin ödenmediği iddiasında temel dosya satış sözleşmesi, kabul edilen sipariş, teslim evrakı, düzenlenmiş faturalar, ödeme vadesi ve taraf yazışmalarıdır. Raporun ticari borçlar toplamının artmış olması, bu alacaklıya olan borcun kesinleştiğini göstermez; aynı kalem çok sayıda başka satıcıyı da içerebilir. Satılan malın taşınma şekline göre konşimento veya CMR taşıma senedi önem kazanabilir. Hizmet sözleşmesinde ise teslim tutanağı yerine hizmetin ifasına ilişkin sonuç kayıtları ön plandadır. Davayı yalnız genel bilanço toplamına dayandırmak, alacağın miktar ve sebebinin açıklanması bakımından yetersiz kalabilir.

14. Bilançodaki ticari alacak ile davadaki borç farklı kavramlar

Bir şirketin yıllık tablosunda karşılaşılan Forderungen, Verbindlichkeiten, Rückstellungen ve Eigenkapital gibi terimler Türkçeye sırasıyla alacaklar, borçlar, karşılıklar ve öz kaynak bağlamında çevrilir; fakat muhasebe anlamı hesap planına ve dipnotlara göre değerlendirilir. Şirketin raporladığı borçlar kalemi, belli bir tedarikçinin sözleşmesinden kaynaklı mahkeme hükmü değildir. Bir karşılık ayrılması da her zaman borcun kabulü olarak yorumlanamaz. Özellikle taraflar arasında uyuşmazlık sürerken bilanço kalemini tek başına borç ikrarı saymak hatalı olur. Eşleştirme için muhasebe alt hesapları, teyit mektupları, dava konusu fatura numaraları ve karşı tarafın açıklamaları gerekir. Ticari gizlilik ve yabancı hukuk sınırlamaları ayrıca gözetilmelidir.

15. Şirketin ödeme gücü bakımından raporun sınırı

Bilanço üzerinden nakit, kısa vadeli yükümlülük ve öz kaynak düzeyi görülebilir; buna karşın tek bir dönem sonu fotoğrafı bugünkü tahsilat imkânını kesin olarak açıklamaz. Varlıklar rehinli, alacaklar tahsili şüpheli veya stoklar değerleme varsayımlarına bağlı olabilir. Pozitif öz kaynak tek başına bankada yeterli nakit bulunması demek değildir; negatif öz kaynak da kendiliğinden Türk mahkemesi yönünden iflas kararı anlamına gelmez. Borçlunun tahsilat kabiliyeti araştırılırken güncel sicil, varsa tasfiye veya insolvenz kayıtları, sözleşmenin teminat hükümleri ve karşı tarafın Türkiye’de izlenebilen malvarlığı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Finansal verinin tarihi, muhasebe esasları ve olay tarihindeki şartlar mutlaka belirtilmelidir.

16. Türk HMK m.199 bakımından bilanço bir belgedir

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.199, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metinler, çizim, plan, fotoğraf, elektronik ortamdaki veriler ve benzeri bilgi taşıyıcılarını belge kavramına dâhil eder. Avusturya GmbH’ye ait yıllık hesap raporunun elektronik biçimi bu çerçevede davada sunulabilir. Bununla birlikte HMK m.199 kapsamında belge olarak sunulabilir olmak, belgenin içindeki her rakamın kesin delil olduğu ya da yabancı hukukun muhasebe kurallarının mahkemeyi bağladığı anlamına gelmez. İlgili belgeye dayanılacak maddi olgu açıkça yazılmalı; karşı tarafın itirazına konu olabilecek sürüm, tarih, kaynak ve doğruluk hususları mümkünse baştan açıklanmalıdır.

17. HMK m.219–220 ve karşı tarafın belge ibrazı

HMK m.219 tarafların ellerindeki belgeleri ibraz etme yükümlülüğüyle, m.220 ise belirli koşullarda belgeyi sunmamanın usulî sonuçlarıyla ilişkilidir. Bu hükümler, Avusturya sicilindeki her özel muhasebe belgesinin Türk mahkemesince otomatik zorla elde edileceği anlamına gelmez. Belgenin hangi tarafın elinde bulunduğu, somut dava bakımından neyi ispatlayacağı ve ibrazı istenen belgenin ayırt edilebilir şekilde tanımlanması önemlidir. Yabancı ülkede üçüncü kişi veya kurum nezdindeki belgelere erişim gerektiğinde adli yardımlaşma ve uluslararası tebligat gibi ayrıca değerlendirilecek usul yolları gündeme gelebilir. İbraz talebi ‘şirketin bütün finansal kayıtları’ gibi belirsiz bırakılmamalıdır.

18. HMK m.224: her yabancı PDF için aynı tasdik kuralı uygulanmaz

HMK m.224 yabancı devlet makamlarınca hazırlanmış resmî belgelerin Türkiye’de bu vasfı taşımasına ilişkin onay şartını ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin saklı tutulmasını düzenler. Avusturyalı bir şirketin özel muhasebe raporu ile Avusturya yetkili makamından alınmış resmî sicil onayı aynı tür belge değildir. Sicil koleksiyonundan indirilmiş dosyanın niteliği, alındığı makam, üzerinde doğrulanabilir onay bulunup bulunmadığı ve mahkemenin aradığı belge özelliği incelenmelidir. Apostil veya konsolosluk onayı gerekliliğini bütün finansal raporlara koşulsuz yüklemek de hiçbiri için gereksiz saymak da doğru değildir. Belgenin resmî niteliği ile içeriğinin maddi ispat gücü birbirinden bağımsız iki inceleme konusudur.

19. Apostil ve tercüme hakkında pratik kontrol

Avusturya’dan alınan ticaret sicili belgesinin Türkiye’deki dosyaya sunulmasında hangi nüshanın kullanılacağı ve tasdik ihtiyacı, belgenin resmî veya özel belge niteliğine göre değerlendirilir. Yabancı dildeki belgelerin anlaşılabilirliği için usulüne uygun Türkçe çevirinin dosyaya eklenmesi pratikte önemlidir. Ancak noter tasdikli tercüme yapılmış olması belgenin özgün olduğunu veya alacağın kesin varlığını tek başına ispatlamaz. Çeviride şirket unvanı, para birimi, bilanço tarihi, olumlu ve olumsuz sayılar, dipnot işaretleri ve özel muhasebe terimleri değiştirilmemelidir. Apostil bulunduğu hâlde eklerin eksik olması da mümkündür. Belge bütünlüğü, onay ve tercüme üç ayrı kontrol başlığı altında incelenmelidir.

20. Doğru hesap dönemini seçmeden sonuç çıkarmayın

Dava 2024’te yapılan bir satışa dayanıyorsa 2026’da alınan tek rapor, alacağın doğduğu andaki koşulları tam göstermeyebilir. 2024 ve 2025 hesap dönemlerinin birlikte incelenmesi bir eğilimi ortaya çıkarabilir; bu dahi vade günü ödeme imkânını kesinleştirmez. Açıklanmış raporun hazırlanma tarihi, kapanış tarihi ve sicile gönderilme tarihi aynı olmayabilir. Sözleşmede ödeme tarihi ile şirketin raporlama takvimi arasındaki fark belirtildiğinde delil daha doğru yorumlanır. Bilanço tarihinden sonra gerçekleşen büyük ödeme, kredi, birleşme veya tasfiye olayları hesaplarda görünmeyebilir. Avusturya’da ticari süreç değiştikçe bilgiler eskiyebilir; hazırlanacak dilekçede belge tarihi özellikle vurgulanmalıdır.

21. Konsolide rapor ile tek şirket raporu ayrımı

Bazen ticari ilişki bir holdingin Avusturya’daki iştirakine yöneliktir ve internet üzerinde ana şirketin konsolide finansal raporu bulunur. Konsolide rapor birden çok şirketin hesaplarını belirli muhasebe kuralları çerçevesinde birleştirir; doğrudan sözleşmenin tarafı olan GmbH’nin tekil borç ve varlıklarını her zaman ayrı göstermeyebilir. Türk mahkemesinde husumet hangi tüzel kişiliğe yöneliyorsa delil bu şirketin kayıtlarıyla ilişkilendirilmelidir. Bağlı ortaklık, şube ve ayrı GmbH kavramları birbirine karıştırılmamalıdır. Grup içi işlemler veya konsolidasyon eliminasyonları tabloyu yorumlamayı zorlaştırabilir. Yanlış tüzel kişiye ait raporun davaya eklenmesi maddi vakıa ile belge arasındaki bağı koparır.

22. Denetim raporu kesin ödeme garantisi değildir

Denetçi görüşü bulunan bir yıllık hesap raporunu değerlendirirken görüşün standardı, kapsamı, dönemi ve varsa sınırlamaları okunmalıdır. Denetim raporu bir ticaret şirketinin gelecekte her faturayı ödeyeceğine dair garanti vermez. Şirketin faaliyetini sürdürebilme varsayımıyla ilgili açıklamalar bulunsa bile olayın gerçekleştiği tarihteki alacak ve teminat ilişkisi ayrı hukukî inceleme gerektirir. Mahkemeye yabancı dilde yalnız ‘olumlu görüş’ sayfasını vermek yerine raporun hangi finansal tabloya ilişkin olduğu ve eklerinin tamlığı gösterilmelidir. Denetçi görüşünün bulunmaması ise şirketin büyüklüğüne ve uygulanabilir açıklama yükümlülüğüne bakılmadan doğrudan usulsüzlük sayılmamalıdır. Bu ayrım, ticari alacak davalarında gereksiz iddiaları önler.

23. Avusturya’da bilanço yayımlanmamışsa izlenecek yol

Beklenen hesap dönemi için Urkundensammlung içinde belge görünmüyorsa öncelikle doğru sicil numarası, şirketin kayıtlı merkezinin değişip değişmediği ve kapanış tarihi incelenir. Sunma süresinin dolup dolmadığı ve ilgili şirketin açıklama kapsamı araştırılmadan ‘kayıp bilanço’ iddiasıyla hukuki sonuca gidilemez. UGB’nin açıklama yükümlülüğüne aykırılık için yaptırım mekanizmaları bulunması, alacaklı lehine yeni bir borç ikrarı doğurmaz. Şirketten belge istemek, ticari sözleşmenin raporlama veya bilgi verme hükümlerine başvurmak ve mevcut alternatif delilleri toparlamak farklı seçeneklerdir. Eksik finansal rapor araştırması yüzünden Türkiye’deki zamanaşımı veya dava takvimi bekletilmemelidir. Gerektiğinde Avusturya’daki hukukî temsil ile koordinasyon yapılır.

24. Türkiye’de icra takibi açmak için bilanço şart mı?

Alacaklının Türkiye’de takip veya dava başlatma olanağı, tarafların yerleşim yerleri, yetki kuralları, uyuşmazlığın türü, uygulanacak hukuk ve mevcut borç belgeleri doğrultusunda değerlendirilir. Bir Avusturya GmbH’nin yıllık raporuna ulaşamamak, her durumda Türkiye’de hiçbir hukuki işlem yapılamayacağı anlamına gelmez. Buna karşılık yalnız borçlunun bilançosunu edinmek de Türk mahkemesinin uluslararası yetkisini veya icra dairesinin takibi kabul şartlarını kendiliğinden oluşturmaz. Şirketin Türkiye’de malvarlığının bulunması, sözleşmede yetki şartı olması ve alacağın hangi işleme dayandığı farklı sorulardır. Önce usulî yol ve taraf belirlenir; finansal rapor daha sonra uygun ispat ve tahsilat stratejisine eklenir.

25. Sözleşmedeki uygulanacak hukuk seçiminin etkisi

Avusturyalı GmbH ile Türk şirketi arasındaki sözleşmeye ilişkin alacakta tarafların hukuka uygun uygulanacak hukuk seçimi, uyuşmazlığın niteliği ve milletlerarası özel hukuk kuralları önem taşır. Yabancı finansal belgenin sunulması ile borç ilişkisinin hangi maddi hukuka göre çözüleceği aynı soru değildir. Bir ticari satımda uluslararası satış sözleşmeleri ve uygulanabilecek özel düzenlemeler ayrıca araştırılabilir. Örneğin teslim ve ayıp iddiaları finansal tablolardan bağımsız olarak sözleşme ve sevk zinciriyle ispatlanır. Dilekçede Avusturya UGB hükümlerine kaynak gösterilmesi, Türk mahkemesinin uyuşmazlığın esasına otomatik olarak Avusturya hukukunu uygulayacağı anlamına gelmez. Bilanço kuralları belgenin hazırlanış bağlamını açıklar.

26. Bilançoda alacaklıya özel kayıt görünürse ne yapılmalı?

Kimi durumlarda mali raporun eklerinde belli borç ilişkilerine, dava risklerine veya yükümlülük kalemlerine ilişkin ayrıntı bulunabilir. Böyle bir kayda rastlandığında şirket adı, belge tarihi, açıklamanın kapsamı ve davadaki tutarla örtüşme dikkatle karşılaştırılır. Bir tutarın dönem sonunda karşılık olarak gösterilmesi veya şarta bağlı yükümlülük diye açıklanması, her durumda kesin borç ikrarı olarak sunulmamalıdır. Karşı tarafın kayıt dışı verdiği e-posta, ödeme planı ya da mutabakat metni varsa tüm belgeler birlikte okunur. Belgeden alınan kısmi alıntı raporun öncesi ve sonrasını gizlememelidir. Delil ekinde ilgili sayfalar gösterilirken tam nüsha muhafaza edilmelidir.

27. Bilirkişi incelemesi hangi teknik sorulara yöneltilmeli?

Dosyada bilirkişi incelemesi gerekiyorsa genel biçimde ‘şirket borçlu mudur’ sorusu yerine teknik ve hukukî ayrımı koruyan sorular hazırlanmalıdır. Örneğin finansal tablonun bilanço tarihi, varlık ve yükümlülük sınıfları, şirketin tekil veya konsolide raporlaması, dipnotların dava konusu hesapla bağlantısı ve rapor sürümünde değişiklik olup olmadığı açıklığa kavuşturulabilir. Bilirkişiden yabancı hukuk hakkında mahkemenin yerine geçecek şekilde hüküm kurması istenmemelidir. UGB terminolojisinin Türk muhasebe diline çevrilmesi ve rakamların aynı para biriminde karşılaştırılması, uzman incelemesine yardımcı olur. Teknik hesap raporu sonrasında mahkemenin hukuki nitelendirme yetkisi ayrıca saklıdır.

28. Belgenin eksiksiz kaydı ve delil zinciri

Pratik dosya düzeninde her belgeye numara verilir: Firmenbuchauszug, Jahresabschluss, olası Lagebericht, mali dipnotlar, çeviri ve indirme kaydı birbirinden ayrılır. Belgenin ilgili Avusturya şirketine ait olduğunu gösteren Firmenbuchnummer dosya kapağına da yazılmalıdır. İndirildiği tarih ile belge üzerinde yazan açıklama tarihinin farklı olabileceği not edilir. PDF dosyası üzerinde düzenleme yapılması gerekiyorsa çalışma nüshası oluşturulur; asıl dosya bozulmadan korunur. Ekran görüntülerini bağımsız belge sanmak yerine erişimin hangi resmî hizmet üzerinden yapıldığı kaydedilir. Türk mahkemesine sunumda belgeler için ek listesi hazırlanması, özellikle çok yıllı finansal raporlarda karışıklığı ve tercüme hatasını azaltır.

29. Türk alacaklı için aşamalı dosya kontrol listesi

Birinci aşamada sözleşmenin tarafı olan Avusturya şirketinin tam unvanı ve sicil numarası belirlenir. İkinci aşamada sipariş, fatura, sevk, teslim ve ödeme kayıtları kronolojik sıraya konur. Üçüncü aşamada ilgili yılların finansal raporları resmî kaynaktan erişilebilirlik yönünden kontrol edilir ve şirket türü ile dönem eşleştirilir. Dördüncü aşamada raporların somut iddiayla ilgili kalemleri saptanır; gerekli çeviri, doğrulama ve gerektiğinde resmî onay başlıkları ayrı ele alınır. Beşinci aşamada Türkiye’de başvurulabilecek mahkeme veya icra yolu, tebligat koşulları ve dava süresi incelenir. Son aşamada tahsilat için gerçekçi takip planı hazırlanır. Rapora ulaşılması bu adımlardan yalnız biridir.

30. Usul ve süre hataları neden pahalıya mal olur?

Alacak davasında ispat için belge toplamak önemlidir; ancak taraflar arasındaki bildirim, zamanaşımı, ödeme vadesi, ihtar veya başvuru süreleri dikkate alınmazsa finansal rapor elde etmek beklenen faydayı sağlamayabilir. Avusturya’da bilanço yayımlanmasını beklemek bir Türk hukuk davasındaki usul sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Aynı şekilde mahkemenin yabancı ticari belge için çeviri veya tasdik istemesi ihtimaline karşı hazırlık yapılmazsa duruşma takvimi etkilenebilir. İlk görüşmede son fatura tarihi, ödemeye ilişkin son yazışma, varsa ihtarname, şirketin güncel kayıt bilgisi ve mevcut deliller birlikte alınmalıdır. Alacağın tahsili, finansal rapor okuması kadar süre yönetimi ve doğru taraf seçimi gerektirir.

31. Karşı şirket iflas veya tasfiye sürecine girerse

GmbH’nin yıllık hesabında finansal güçlük işaretleri bulunması, Avusturya hukukunda bir iflas kararı açılmış olduğunu göstermez. Avusturya Insolvenzdatei üzerinden açılmış bir yargısal süreç varsa ayrı kurallar, alacak bildirimi ve belirli süreler uygulanabilir. Türk alacaklının yalnız yıllık bilanço araştırmasına odaklanması, bu ayrı süreci kaçırmasına neden olabilir. Öte yandan iflas ilanı olmaksızın mali göstergelerden doğrudan yasal iflas sonucu çıkarmak da doğru değildir. Finansal tablo tarihindeki şüphe ile mahkemece verilen resmi açılış kararı arasında net çizgi bulunur. Türkiye’deki tahsilat imkânı, yabancı prosedürün etkileri ve somut malvarlığı araştırması birlikte, ancak birbirine karıştırılmadan yürütülmelidir.

32. Davalı şirket belgeyi inkâr ederse

Karşı taraf sunulan finansal raporun gerçekliğine, tamlığına veya doğru tüzel kişiye ait oluşuna itiraz edebilir. Böyle bir durumda yalnız ekran çıktısına güvenmek yerine belgenin çekildiği kayıt, sicil numarası, gerektiğinde onaylı nüsha ve asıl elektronik dosya arasındaki uyum gösterilmelidir. Çeviride kaybolan açıklamalar kontrol edilmeli, aynı hesap dönemine ait sonraki düzeltmeler araştırılmalıdır. Belgenin varlığı ispatlandıktan sonra bile somut davada neden ilgili olduğunun açıklanması gerekir. Mahkeme raporu sınırlı ağırlıkta değerlendirebilir; bu nedenle iddia yalnız finansal tabloya dayanmamalıdır. Usulüne uygun ibraz ve gerçek ekonomik olgunun ispatı farklı aşamalardır. Dosya yönetiminde bu ayrım korunursa gereksiz bilirkişi uyuşmazlığı azaltılabilir.

33. Türkiye’de avukatla dosya takibinin somut kapsamı

Avusturya’da yaşayan alacaklı Türkiye’deki hukukî başvuruyu uzaktan başlatmak istediğinde öncelikle temsil yetkisi, iletişim biçimi, belge teslimi ve vekâlet işlemleri açıklığa kavuşturulur. Avukat, Türk mahkemesinin görev ve yetkisini, alacağın niteliğini, ihtar ve ödeme süresini, yabancı delillerin usule uygun sunulmasını dosya bazında değerlendirir. Avusturya ticaret siciline erişim veya yabancı hukuk yönünden işlem gerektiğinde o ülkedeki yetkili hizmetlerle iş birliği ihtiyacı doğabilir. Türkiye’de dosyanın takibi, yabancı şirkete karşı her ülkede sonuç alınacağına dair taahhüt değildir. Sağlıklı hukuki değerlendirme için sözleşme, fatura, banka kayıtları, şirket sicili ve önceki yazışmaların eksiksiz paylaşılması gerekir.

34. Sonuç: bilanço yardımcı delildir, borcu kanıtlayan tek anahtar değildir

Avusturya GmbH’nin Jahresabschluss belgesi Türk mahkemesinde incelemeye elverişli bir belge olarak kullanılabilir; ancak içerdiği ticari toplamları belirli sözleşmenin kesin borç ikrarı gibi yorumlamak doğru değildir. UGB §277’nin 1 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemesi, UGB §222 ve §281 ve resmî Firmenbuch hizmeti belgenin hazırlanma, açıklanma ve erişim çerçevesini gösterir. HMK m.199, 219–220 ve 224 ise Türk yargılamasında belge sunumunun farklı boyutlarını düzenler. En güçlü dosya, finansal raporu şirket kimliği, işlem tarihi, fatura ve teslim kayıtlarıyla birlikte ele alır. Gerekli olduğunda tasdik, tercüme ve uzman incelemesi ayrıca planlanır. Bu yaklaşım Avusturya’da yerleşik Türk alacaklının Türkiye’deki dosyasını ölçülü ve denetlenebilir biçimde yürütmesine yardımcı olur.

Doğrulanan resmî mevzuat ve kurum kaynakları

Avusturya mevzuatındaki 2026 güncellemeleri incelenirken yürürlükteki UGB sürümleri esas alınmıştır. Türk Resmî Gazete bağlantıları ilk yayımlanma metinlerine götürür; sonradan yapılan değişiklikler somut işlem tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir.

Konuyla bağlantılı diğer hukuk yazıları

Aşağıdaki içerikler temsil yetkisi, banka kaydı, işletme türü ve belge doğrulaması gibi bu yazıdan farklı özel meseleleri ele alır.

Sık sorulan sorular

Avusturya GmbH bilançosu Türk mahkemesinde delil olarak sunulabilir mi?

HMK m.199 kapsamında belge olarak ileri sürülebilir. Belgenin kaynağı, bütünlüğü ve davada ispatlanmak istenen somut olayla ilişkisi ayrıca değerlendirilir.

Jahresabschluss ile Firmenbuchauszug aynı belge midir?

Hayır. İlki yıllık finansal raporu, ikincisi ticaret sicili kayıtlarını ifade eder. Temsil yetkisi ile finansal durum ayrı delillerle incelenir.

Şirket bilançosunda borç görülüyorsa faturam otomatik kabul edilmiş olur mu?

Hayır. Toplu borç kaleminin belirli fatura ve sözleşmeye ait olduğunu gösteren ek kayıtlar gerekir.

UGB §277’de 2026 itibarıyla temel sunma süresi nedir?

İlgili sermaye şirketleri bakımından hesap kapanış tarihini izleyen dokuz aylık süre öngörülür; uygulanacak kapsam ve geçiş kuralları somut dönem için kontrol edilir.

2026’da şirket bilançosu FinanzOnline üzerinden mi sunulur?

Hayır. Avusturya resmî USP açıklamasına göre 1 Ocak 2026’dan beri FinanzOnline, Firmenbuch mahkemesine yıllık hesap sunum kanalı değildir.

Küçük GmbH’nin tüm gelir ve gider detayları herkese açık mı?

Hayır. Açıklanacak kapsam şirket büyüklüğüne ve ilgili hukuki yükümlülüklere göre değişir; yayımlanan rapor bütün alt muhasebe kayıtlarını kapsamayabilir.

Bilanço için mutlaka apostil almak gerekir mi?

Belgenin resmî veya özel niteliğine ve Türk mahkemesinin talep ettiği usule göre değerlendirme yapılır; her PDF’ye otomatik aynı tasdik kuralı uygulanmaz.

Alınan bilanço Türkçeye çevrilmeli mi?

Yabancı dildeki önemli mali kalemlerin ve dipnotların mahkemece anlaşılabilmesi için uygun çeviri gerekli olabilir; çevrinin doğruluğu ayrıca kontrol edilmelidir.

Şirketin öz kaynakları yüksekse alacağımı kesin tahsil eder miyim?

Hayır. Geçmiş tarihli finansal tablo bugünkü likidite, haczedilebilir varlık veya ödeme yapılacağı konusunda garanti vermez.

Bilanço yayımlanmamışsa Türkiye’de dava açılamaz mı?

Hayır. Davanın açılabilirliği görev, yetki, uygulanacak usul ve temel borç belgelerine göre belirlenir; bilanço zorunlu tek delil değildir.

Konsolide finansal rapor davalı GmbH’ye ait sayılır mı?

Her zaman değil. Konsolide tabloda birçok şirketin rakamları birleşebilir; sözleşmenin tarafı olan şirketin ayrı hesapları ayrıca araştırılır.

Alacak dosyası için ilk hangi belgeleri hazırlamalıyım?

Sözleşme, sipariş, fatura, teslim ve ödeme kayıtları, yazışmalar, GmbH’nin sicil numarası ve ulaşılabiliyorsa ilgili dönem Jahresabschluss belgeleri hazırlanmalıdır.

Yazar ve hukuki bilgilendirme

Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşme, görev, yetki, uygulanacak hukuk, süre, belgelerin doğrulanması ve alacağın tahsili somut dosyada ayrıca değerlendirilir. Sonuç garantisi verilmez.

İletişim: +90 552 224 43 66. Avusturya’da yaşayan ve Türkiye’de dava veya dosya takibine ihtiyaç duyan kişiler Mersin ve İstanbul görüşme ofislerimizle iletişime geçebilir.

Ofislerimiz

Mersin ofisi

İstanbul görüşme ofisi

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

    İSTANBUL · MERSİN · ÇEVRİM İÇİ

    Hukuki görüşme talebi

    Konunuzu kısaca paylaşın. Görüşme için tercih ettiğiniz ofisi veya çevrim içi seçeneğini belirtebilirsiniz.

    * İşaretli alanlar zorunludur.




    Mesaj uzunluğu0 / 1000

    Kalan karakter: 1000Boşluklar dahildir.Sınıra yaklaşıyorsunuz.1.000 karakter sınırına ulaştınız.

    Kimlik numarası, banka bilgisi veya hassas belge paylaşmayın. KVKK Aydınlatma Metni

    İlk iletişim tek başına avukatlık ilişkisi kurmaz ve yasal süreleri durdurmaz. Acil süreli konularda telefonla ulaşın.

    Bu Yazıyla İlgili Soru Sor

    Gerçek sorular yönetici incelemesinden sonra anonim olarak yayımlanabilir. İsim, telefon, kimlik numarası, dosya numarası veya özel bilgi paylaşmayın. Bu alan hukuki danışmanlık değildir.

    Gizlilik ve KVKK bilgilendirmesi

    Telefon WhatsApp