Avusturya–Türkiye Çifte Vatandaşlık: 2026 Güncel Rehber

Avusturya ve Türkiye çifte vatandaşlığa izin veriyor mu? Kısa cevap

Türkiye çok vatandaşlığa izin verir; Avusturya ise kural olarak vermez. Türk vatandaşının Avusturya vatandaşlığını sonradan kazanmasında, Avusturya Vatandaşlık Kanunu (Staatsbürgerschaftsgesetz 1985 – StbG) §10/3 uyarınca önceki vatandaşlıktan çıkma esastır. Yetkili eyalet makamı güvence kararı verdikten sonra Türk vatandaşlığından 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.25–27 uyarınca izinle çıkılır; doğumla Türk vatandaşı olan kişi m.28 şartlarıyla Mavi Kart haklarından yararlanabilir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Avusturya vatandaşı Türk vatandaşlığını başvuruyla kazanırsa StbG §27 gereğince Avusturya vatandaşlığını kendiliğinden kaybetme riski vardır. Bunu önlemenin yolu, Türk vatandaşlığına başvurmadan önce StbG §28 kapsamında yazılı vatandaşlığı koruma izni almak ve kararın tebliğini beklemektir. Doğumla iki vatandaşlık veya Nazi zulmü mağdurlarının soyundan gelenlere ilişkin StbG §58c gibi kanunî istisnalar ayrıca değerlendirilir.

Avusturya–Türkiye çifte vatandaşlıkta temel kural nedir?

Avusturya hukukunda “çifte vatandaşlık başvurusu” adlı herkese açık bağımsız bir statü yoktur. Kişi vatandaşlığı soybağıyla, naturalisation yoluyla veya özel bir kanun hükmüyle kazanır; ikinci vatandaşlığın korunması bu kazanma yoluna göre belirlenir. Avusturya Federal İçişleri Bakanlığının resmî açıklaması, StbG’nin çok vatandaşlığa genel olarak izin vermediğini ve yalnız özel durumlarda istisna tanıdığını belirtir.

Türk hukukunun çifte vatandaşlığa izin vermesi Avusturya’daki çıkış şartını bertaraf etmez. Her iki devletin hükümleri aynı dosyada fakat ayrı makamlar önünde uygulanır.

Türk vatandaşı Avusturya vatandaşlığını nasıl kazanır?

Naturalisation başvurusu kişinin ana ikametinin bulunduğu eyalet hükümetinin vatandaşlık birimine şahsen ve yazılı yapılır. Avusturya Anayasası gereği vatandaşlık idaresi eyaletlerin yetkisindedir; Viyana’da MA 35, diğer eyaletlerde ilgili Landesregierung birimi işlem yapar.

StbG §10’daki genel yol, kanunî ve kesintisiz ikamet süresi ile genel uygunluk şartlarının birlikte sağlanmasını gerektirir. Yetkili makam önce şartları inceler. Önceki vatandaşlık otomatik kaybolmuyorsa başvurucuya Avusturya vatandaşlığı verilmesine ilişkin güvence (Zusicherungsbescheid) düzenlenebilir. Bu karar, henüz kesin Avusturya vatandaşlığı değildir. Başvurucu güvenceye dayanarak Türk makamından çıkma belgesi alır; belgeyi Avusturya makamına sunduktan sonra nihai vatandaşlık kararı verilir.

Avusturya vatandaşlığı için genel şartlar nelerdir?

StbG §10 ve Avusturya hükûmetinin güncel açıklamasına göre genel naturalisation yolunda on yıllık yasal ve kesintisiz ikamet; bu sürenin en az beş yılında yerleşmiş statü; temiz adlî/idari sicil; geçim güvencesi; Almanca bilgisi; demokratik düzen, Avusturya tarihi ve ilgili eyalet bilgisi; kamu düzeni ve güvenliği bakımından engel bulunmaması aranır.

Geçim için başvurudan önceki altı yıl içinde ortalama 36 aylık düzenli ve yeterli öz kaynak ispatlanır; kullanılan dönemin son altı ayı başvurunun hemen öncesinde olmalıdır. Gelir çalışma, yasal nafaka hakkı veya sigorta ödemeleriyle kanıtlanabilir. Sosyal yardım kullanımı ve zorunlu giderler hesaplamaya etki eder.

Mahkûmiyetin bulunmaması tek başına yeterli değildir. Devam eden yerli/yabancı ceza soruşturması, ağır veya tekrarlanan idari ihlal, sınır dışı kararı, ikamet yasağı, yakın tarihli geri gönderme kararı ve aşırılıkçı/terör örgütü bağlantısı ayrıca incelenir. Dil ve vatandaşlık testi için kanundaki muafiyetler belgeyle kanıtlanır. Şartlar başvuru gününden karar gününe kadar korunmalıdır.

Altı yılda Avusturya vatandaşlığı mümkün mü?

StbG §11a’da sayılan belirli gruplar, genel şartları taşımaları hâlinde altı yıllık kesintisiz yasal ikamet sonunda başvurabilir. Avusturya vatandaşı eşle en az beş yıldır evli ve ortak hanede yaşayanlar, Avrupa Ekonomik Alanı vatandaşları, Avusturya’da doğanlar, B2 düzeyinde Almanca kanıtlayanlar veya kanunda tanımlanan sürdürülebilir kişisel ve mesleki entegrasyonu ispatlayanlar bu özel yollar bakımından incelenebilir.

Avusturyalı ile evlenmek vatandaşlığı otomatik kazandırmaz; altı yıllık ikamet, beş yıllık evlilik/ortak hane ve §10’daki genel koşullar birlikte aranır. B2 sertifikası da tek başına sonuç yaratmaz. Gönüllü çalışma, eğitim, mesleki katılım veya entegrasyon kanıtları ilgili hükmün ölçütlerine göre belgelenir.

Başvurucunun hangi §11a bendine girdiği eyalet makamından yazılı teyit edilmelidir. Turistik kalış, düzensiz ikamet veya kesinti oluşturan uzun ayrılıklar kanunî ikamet hesabına otomatik eklenmez.

Avusturya güvence kararından sonra Türk vatandaşlığından nasıl çıkılır?

5901 sayılı Kanun m.25’e göre çıkma izni isteyen kişinin ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması, yabancı devlet vatandaşlığını kazanmış veya kazanacağına ilişkin inandırıcı belirti sunması, suç ya da askerlik hizmeti nedeniyle aranan kişilerden olmaması ve hakkında mali/cezaî tahdit bulunmaması gerekir. Şartlar birlikte değerlendirilir.

Başvuru Avusturya’daki yetkili Türk başkonsolosluğuna veya Türkiye’de valilik aracılığıyla Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne yapılır. Avusturya güvence kararı, kimlik/pasaport, nüfus belgeleri ve başvuru formu sunulur. 5901 m.26 uyarınca çıkma izin belgesi veya çıkma belgesi düzenlenir. Vatandaşlık, yalnız başvuruyla değil çıkma belgesinin imza karşılığı teslimiyle kaybedilir.

5901 m.27’ye göre eşin vatandaşlığı kendiliğinden değişmez. Çocuk bakımından diğer ebeveynin durumu, muvafakati veya mahkeme kararı incelenir; sonuç çocuğu vatansız bırakamaz. Her aile üyesi ayrı işlem satırıyla takip edilmelidir.

Türk vatandaşlığından çıkınca Mavi Kart alınır mı?

Doğumla Türk vatandaşı olup İçişleri Bakanlığından izin alarak çıkanlar ile 5901 m.28’de belirtilen altsoyları Mavi Kartlılar Kütüğüne kaydedilebilir. Bu kişiler, millî güvenlik ve kamu düzeni hükümleri saklı kalmak üzere Türkiye’de ikamet, seyahat, çalışma, yatırım, ticaret, miras ve taşınmaz edinme gibi haklardan Türk vatandaşlarına tanınan biçimde yararlanmayı sürdürür.

Mavi Kart vatandaşlık ve seyahat belgesi değildir. Seçme-seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithali, askerlik yükümlülüğü ve asli/sürekli kamu görevine girme hakları m.28 kapsamı dışındadır. Sosyal güvenlik kazanılmış hakları ilgili mevzuat şartlarıyla saklıdır.

Avusturya naturalisation dosyasına sunulacak belge Türk çıkma belgesidir; Mavi Kart çıkışın yerine geçmez. Kart alındıktan sonra doğum, evlilik, boşanma, ölüm ve ad değişiklikleri Mavi Kartlılar Kütüğüne işletilmelidir.

Avusturya vatandaşı Türk vatandaşlığını kazanırsa ne olur?

StbG §27’ye göre Avusturya vatandaşı kendi başvurusu, beyanı veya açık rızasıyla yabancı vatandaşlık kazanırsa Avusturya vatandaşlığını kanun gereği kaybedebilir. Kayıp için ayrıca idarenin “çıkarma” kararı vermesi gerekmeyebilir. Bu nedenle evlilik yoluyla 5901 m.16, genel yolla m.11, istisnai yolla m.12 veya yeniden kazanma yoluyla m.13 başvurusu yapılmadan önce Avusturya sonucu çözülmelidir.

Özellikle daha önce Türk vatandaşlığından izinle çıkmış Mavi Kartlıların VAT-5 ile yeniden kazanma başvurusu gönüllü kazanmadır. Türk hukukunda Türkiye’de ikamet şartı aranmaması, Avusturya vatandaşlığını koruyacağı anlamına gelmez. Türk vatandaşlık kararı kesinleştiği anda §27 sonucunun doğup doğmayacağı önceden incelenmelidir.

Bir form doldurmak, randevu almak veya evrak toplamak ile yabancı vatandaşlığı hukukça kazanmak aynı an değildir; fakat §28 izni her hâlde yabancı vatandaşlık başvurusundan önce alınmalıdır. Başvuru tarihini geriye dönük izinle düzeltme imkânı varsayılmamalıdır.

Avusturya vatandaşlığını koruma izni nasıl alınır?

StbG §28 kapsamındaki Beibehaltung der Staatsbürgerschaft başvurusu yazılı yapılır. Avusturya’da ikamet eden kişi ilgili eyalet hükümetine; yurt dışında yaşayan kişi ikamet yerindeki Avusturya büyükelçiliği veya başkonsolosluğu üzerinden yetkili eyalet makamına başvurabilir.

Koruma izni; Avusturya Cumhuriyeti yararına gerçekleşmiş ve devamı beklenen hizmetler, özellikle dikkate değer bir sebep, kişinin özel/aile hayatındaki çok güçlü koşullar veya küçük bakımından çocuğun üstün yararı temellerinden biriyle gerekçelendirilir. Sadece Türkiye’de taşınmaz, miras, iş kolaylığı veya duygusal bağ bulunması otomatik izin oluşturmaz; iddia belgelenir ve makam somut orantılılık değerlendirmesi yapar.

İzin kararı yazılı olarak verilip tebliğ edilmeden Türk vatandaşlığına başvurulmaz. Karardaki süre, şart veya belirli vatandaşlığa ilişkin kapsam aynen uygulanır. Ret kararına karşı kanun yolu ve süre, kararın Rechtsmittelbelehrung bölümünden takip edilir.

Çocuk doğumla Avusturya ve Türk vatandaşı olabilir mi?

Evet. Çocuk doğum anında bir ebeveynden Avusturya vatandaşlığını StbG §7, diğer ebeveynden Türk vatandaşlığını 5901 m.7 uyarınca otomatik kazanıyorsa Avusturya’nın çok vatandaşlık yasağı bu doğum kazanımına uygulanmaz. Avusturya hükûmeti, çocuğun diğer vatandaşlığı soybağı veya doğum yeri hukukuyla kendiliğinden edinmesini açık istisna olarak gösterir.

Avusturya’da doğmak tek başına Avusturya vatandaşlığı sağlamaz; soybağı kuralı esastır. Evli olmayan ebeveynlerde babalığın tanınma tarihi ve StbG’deki süreler ayrıca önem taşır. Türk vatandaşlığı için de Türk ebeveynle hukukî soybağı kurulmalı ve doğum dış temsilcilikte nüfusa tescil edilmelidir.

Avusturya hukuku doğumla iki vatandaş olan çocuğu 18 yaşında seçim yapmaya zorlamaz. Ancak ikinci devletin hukuku ayrı kontrol edilir. Türk hukuku da genel bir 18 yaş seçim zorunluluğu koymaz.

İki vatandaşlık Türk nüfusuna nasıl tescil edilir?

Türk vatandaşlığı devam ederken Avusturya vatandaşlığı kanunî bir istisnayla kazanılmışsa 5901 m.44 uyarınca çok vatandaşlık tespiti ve nüfusa tescil yapılır. Başvuru görevli Türk dış temsilciliğine veya Türkiye’de yerleşim yeri nüfus müdürlüğüne yapılır.

Avusturya vatandaşlık belgesi, pasaport veya resmî makam yazısı; Türk kimliği; başvuru formu ve gerektiğinde apostilli Türkçe tercüme sunulur. Kazanma tarihi, ad-soyad ve doğum bilgileri iki ülkedeki kayıtlarla karşılaştırılır. Tescil, Avusturya’daki koruma izninin alternatifi değildir; yalnız Türk nüfus kaydına yabancı vatandaşlık bilgisini işler.

Başvuru belgeleri ve doğru işlem sırası

Naturalisation dosyasında pasaport, doğum belgesi, ikamet tarihçesi, Meldezettel, oturum kartları, gelir/konut gideri belgeleri, sigorta kayıtları, Almanca ve vatandaşlık testi kanıtı, adli sicil ve medeni hâl belgeleri istenir. Yabancı belgelerin apostil veya diplomatik tasdiki ile Almanca yeminli tercümesi, ilgili eyaletin belge listesine göre hazırlanır.

1. Uygulanacak StbG maddesi ve ikamet süresi yazılı belirlenir.
2. Genel şartlar ve kesintisiz ikamet hesabı yapılır.
3. Avusturya vatandaşlığı güvence kararı alınır.
4. Karardaki süre içinde 5901 m.25 çıkış dosyası verilir.
5. Türk çıkma belgesi teslim alınır ve Mavi Kart kaydı açılır.
6. Çıkış belgesi Avusturya eyalet makamına sunulur.
7. Nihai Avusturya vatandaşlık belgesi alındıktan sonra pasaport/nüfus kayıtları tamamlanır.

Avusturya vatandaşı Türk vatandaşlığı alacaksa sıra farklıdır: önce §28 koruma izni, sonra Türk vatandaşlık başvurusu, karar sonrası ise iki devletin kayıt işlemleri yapılır.

Avusturya–Türkiye çifte vatandaşlık askerliği nasıl etkiler?

Türk vatandaşlığı devam eden erkek 7179 sayılı Askeralma Kanunu m.4 gereğince askerlik yükümlüsüdür. Avusturya’da yasal ikamet eden çok vatandaş, m.38’deki yurt dışı erteleme şartlarıyla 35 yaşını tamamladığı yılın sonuna kadar erteleme talep edebilir.

7179 m.39 dövizle askerlik bakımından çok vatandaşların Türkiye’de geçen süreler hariç en az 1095 gün yurt dışında bulunması aranır; çok vatandaş için çalışma şartı aranmaz. Türk vatandaşlığından izinle çıkıp Mavi Kart alan kişi Türk vatandaşı olmadığı dönemde askerlik yükümlüsü değildir.

Avusturya’da yapılan askerî veya sivil hizmetin Türkiye’de sayılması, 7179 m.45 uyarınca yürürlükteki ikili anlaşma ve uygulama kararına bağlıdır. İki pasaport tek başına otomatik muafiyet oluşturmaz; konsolosluk askerlik şubesinden kişisel durum belgesi alınır.

Çifte vatandaşlık vergi ve emeklilik açısından ne değiştirir?

Vergi yükümlülüğü pasaport sayısından değil vergi mukimliği, gelirin kaynağı ve Türkiye–Avusturya Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasından doğar. Avusturya’da mukim kişinin Türkiye’de kira, taşınmaz satışı, faiz veya şirket geliri varsa her gelir türünün vergileme ve mahsup maddesi ayrı uygulanır.

Banka CRS öz-beyanında vergi mukimliği ve vergi kimlik numarası doğru açıklanır. Mavi Kart veya çifte vatandaşlık, banka bilgilerinin otomatik olarak gizli kalmasını sağlamaz.

Türkiye ve Avusturya’daki sigortalılık süreleri ikili sosyal güvenlik sözleşmesinin birleştirme kurallarıyla kurumlarca değerlendirilir. Vatandaşlık kazanımı geçmiş primleri tek hesaba dönüştürmez; her kurum kendi mevzuatına göre kısmi aylık bağlayabilir.

Avusturya–Türkiye dosyası için 12 maddelik kontrol listesi

1. Vatandaşlık doğumla mı, başvuruyla mı kazanılıyor?
2. Uygulanacak StbG maddesi ve yetkili eyalet belirlendi mi?
3. On veya altı yıllık ikamet hesabı belgeyle yapıldı mı?
4. 36 aylık gelir hesabı ve son altı ay koşulu sağlandı mı?
5. Dil ve vatandaşlık testi tamam mı?
6. Türk vatandaşlığından çıkıştan önce Avusturya güvence kararı alındı mı?
7. Güvence kararındaki süre takvime işlendi mi?
8. Çocukların 5901 m.27 ve StbG §7 durumu ayrı incelendi mi?
9. Mavi Kart m.28 koşulları sağlanıyor mu?
10. Avusturya vatandaşı için Türk başvurusundan önce §28 izni kesinleşti mi?
11. Apostil, tercüme ve ad-soyad uyumu kontrol edildi mi?
12. Askerlik, vergi ve sosyal güvenlik sonuçları ayrı planlandı mı?

Avusturya–Türkiye çifte vatandaşlık hakkında SSS