Şirket Borsa İstanbul Kotundan Ne Zaman Çıkarılır? Yönetmelik m.16 | 2026
Borsa İstanbul’da kottan çıkarma şartlarını kim belirler?
Yönetmelik m.16, sermaye piyasası araçlarının Borsa kotundan çıkarılmasına ilişkin şart ve esasların Yönetim Kurulu tarafından belirlenmesini ve SPK onayıyla yürürlüğe girmesini öngörür. Bu nedenle Yönetmelik ana hukuki çerçeveyi verir; güncel sayısal veya pazar bazlı kriterler Borsanın yürürlükteki kotasyon düzenlemelerinden kontrol edilir.
Kotasyona kabul sürecindeki genel şartlar m.14 kotasyon şartları rehberimizde, başvurunun nasıl yapıldığı ise m.15 kotasyon başvurusu rehberimizde açıklanmıştır. m.16, bu statünün hangi durumlarda sona erebileceğini düzenler.
Kottan çıkarma kararı, şirketin borsadaki statüsünü ve yatırımcıların işlem imkânını etkileyen önemli bir işlemdir. Kararın hangi sermaye piyasası aracını, hangi pay grubunu veya hangi borçlanma aracı serisini kapsadığı açık olmalıdır.
Hangi durumlar kottan çıkarma sebebi olabilir?
m.16, kotta kalma şartlarının kaybedilmesi ve Borsa düzenine uyulmaması gibi çeşitli durumların kottan çıkarma esaslarında dikkate alınabileceğini düzenler. İhraççının mali veya hukuki durumunda kotta kalmayı etkileyen bozulma, gerekli kotasyon şartlarının artık sağlanmaması veya Borsa tarafından öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi bu çerçevede değerlendirilir.
Kamuyu aydınlatma ve bilgi verme yükümlülüklerine uyulmaması, Borsanın istediği bilgi ve belgelerin verilmemesi veya gerçeğe aykırı/eksik bilgi sunulması da kotasyon statüsünü etkileyebilir. Piyasa güvenilirliği bakımından Borsa, ihraççı hakkında doğru ve güncel bilgiye erişebilmelidir.
Kotasyon ve ilgili Borsa ücretlerinin ödenmemesi de düzenlemelerde kottan çıkarma sebebi olarak yer alabilir. Ücret borcunun varlığı yalnız muhasebe sorunu gibi görülmemeli; ilgili kotasyon düzenlemesinde statü sonucu doğurup doğurmadığı kontrol edilmelidir.
Mali durum bozulursa şirket otomatik kottan çıkar mı?
Her mali bozulma otomatik kottan çıkarma anlamına gelmez. m.16, şart ve ölçütlerin Borsa düzenlemeleriyle belirlenmesini öngörür. Şirketin hangi pazar kriterine tabi olduğu, mali göstergenin ne ölçüde bozulduğu ve Borsa tarafından hangi tedbirin öngörüldüğü somut düzenleme üzerinden incelenir.
İhraççı mali durumunda önemli değişiklik oluştuğunda bunu ilgili kamuyu aydınlatma ve Borsa bildirim kurallarına göre açıklamalıdır. Sorunu gizlemek veya finansal veriyi geciktirmek, mali bozulmadan ayrı bir uyum ihlali yaratabilir.
Yönetim, kotta kalma ölçütlerini periyodik olarak izlemeli ve kritik eşiklere yaklaşmayı erken uyarı sistemiyle takip etmelidir. Böylece Borsa incelemesi başlamadan önce sermaye, likidite veya kurumsal yapı bakımından gerekli hukuki işlemler planlanabilir.
Hukuki durumdaki değişiklikler kottan çıkarmaya yol açabilir mi?
Evet. İhraççının faaliyet iznini kaybetmesi, tasfiye veya iflas süreci, şirket yapısındaki temel hukuki değişiklikler veya sermaye piyasası aracının hukuki niteliğini etkileyen olaylar kotasyon statüsünü etkileyebilir. Hangi olayın hangi sonucu doğurduğu ilgili Borsa düzenlemesi ve özel mevzuatla birlikte incelenmelidir.
Bir dava açılmış olması tek başına her durumda kottan çıkarma sonucu yaratmaz. Önemli olan uyuşmazlığın şirketin hukuki varlığı, faaliyet devamlılığı, mali gücü veya kotasyon şartları üzerindeki etkisidir. Şirketler hukuku boyutundaki genel esaslar için şirketler hukuku rehberimize bakılabilir.
Borsa kottan çıkarmadan önce süre verebilir mi?
Yönetmelik m.16, Yönetim Kurulunun gerekli gördüğü hâllerde ihraççıya eksikliklerin giderilmesi için süre verebilmesine ve tedbir uygulayabilmesine imkân tanır. Bu, her dosyada mutlaka süre verileceği anlamına gelmez. Somut olayın niteliği ve ilgili Borsa düzenlemesi belirleyicidir.
Süre verilmişse ihraççı hangi şartın eksik olduğunu, son tarihi ve sunulması gereken kanıt belgelerini açıkça belirlemelidir. “Eksiklik giderildi” şeklindeki genel açıklama yerine, her kriter için düzeltici işlem ve resmi belge sunulmalıdır.
Verilen süre içinde eksiklik giderilmezse Borsa kotasyon statüsü hakkında m.16 ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde karar verir. İhraççı süre uzatımını kendiliğinden varsaymamalı; yalnız resmi Borsa kararı esas alınmalıdır.
Vadesi dolan veya itfa edilen araçlar nasıl kottan çıkar?
m.16, vadesi dolan veya itfa edilen sermaye piyasası araçlarının kotasyon statüsünün sona ermesine ilişkin özel hüküm içerir. Borçlanma aracı veya belirli vadeli sermaye piyasası aracı vade/itfa sonucunda ekonomik ve hukuki olarak sona erdiğinde kotta kalmasına ihtiyaç bulunmaz.
Bu durum, ihraççının bir ihlali nedeniyle verilen yaptırım niteliğindeki kottan çıkarma kararıyla aynı değildir. Kayıtlarda “vade/itfa nedeniyle otomatik sona erme” ile “uyum ihlali nedeniyle kottan çıkarma” açıkça ayrılmalıdır.
İtfa tarihi, ödeme kayıtları, MKK/saklama kayıtları ve Borsa statüsü mutabık olmalıdır. İtfa tamamlanmış ancak sistemde araç hâlâ aktif görünüyorsa kayıt uyumsuzluğu ilgili kurumlarla düzeltilmelidir.
Şirket kendi isteğiyle Borsa kotundan çıkabilir mi?
Yönetmelik gönüllü kottan çıkma talebini ayrıca düzenler ve bu talebin Genel Müdür tarafından karara bağlanmasını öngörür. Gönüllü çıkış, şirketin tek taraflı açıklamasıyla kendiliğinden gerçekleşmez; Borsaya başvuru ve karar süreci gerekir.
Payları halka açık bir şirket bakımından gönüllü kottan çıkma işlemi, yalnız Borsa kotasyon statüsüyle sınırlı olmayabilir. SPK mevzuatındaki halka açıklık, pay sahipliği, zorunlu işlemler veya yatırımcı hakları ayrıca incelenmelidir. Şirket yönetimi yalnız m.16’ya bakarak diğer sermaye piyasası yükümlülüklerini göz ardı etmemelidir.
Başvuru öncesinde yatırımcı etkisi, mevcut payların veya araçların işlem görebileceği ortam ve kamuyu aydınlatma takvimi belirlenmelidir.
Sermaye azaltımı kottaki payları nasıl etkiler?
Yönetmelik m.16, sermaye azaltımı sonucunda azaltılan payların kotasyon statüsüne ilişkin özel sonuç öngörür. Sermaye azaltımı ticaret sicili, şirketler hukuku ve sermaye piyasası mevzuatı bakımından tamamlandığında, azaltılan payların Borsa kayıtlarında da buna uygun biçimde düşürülmesi gerekir.
Şirket sermaye azaltımı takviminde genel kurul/kurul işlemleri, tescil, MKK kayıtları ve Borsa kotasyon kayıtlarının aynı sürece bağlanmasını sağlamalıdır. Hukuki sermaye ile Borsa sistemindeki kote pay adedi arasında fark bırakılmamalıdır.
Kottan çıkarma halinde kotasyon ücretleri iade edilir mi?
Hayır. m.16, kottan çıkarma halinde ödenmiş kotasyon ücretlerinin iade edilmemesini öngörür. Bu nedenle şirket kottan çıkmayı mali planlarken daha önce ödediği kota alma veya kotta kalma ücretlerinin otomatik olarak geri alınacağını varsaymamalıdır.
Ücretlerin türleri ve hesaplama esasları Yönetmeliğin 20–23. maddelerinde ayrıca düzenlenir. Kottan çıkarma ile ücret borcunun ne şekilde kapanacağı işlem tarihindeki Borsa tarifesi ve düzenlemelerinden kontrol edilmelidir.
Kottan çıkarılan sermaye piyasası aracı yeniden kota alınabilir mi?
Evet, Yönetmelik yeniden kotasyona imkân verir; ancak önceki kotasyon kendiliğinden canlanmaz. Yeniden kota alma için güncel kotasyon şartlarının sağlanması ve Borsanın ilgili başvuru prosedürünün tamamlanması gerekir.
Yeni başvuruda önceki kottan çıkarma sebebi özellikle incelenmelidir. Mali veya hukuki şart kaybı giderildiyse bunu gösteren güncel belgeler; bilgi/raporlama ihlali varsa yeni kontrol sistemi; ücret borcu varsa ödeme kayıtları dosyada bulunmalıdır.
Yeniden kotasyonda ücret de Yönetmeliğin 23. maddesi ve güncel Borsa tarifesine göre ayrıca gündeme gelebilir.
Kottan çıkarma dosyasında hangi belgeler tutulmalıdır?
Borsa bildirimleri ve kararları, ihraççının cevapları, verilen süreler, düzeltici faaliyet belgeleri, finansal/hukuki durum raporları, KAP açıklamaları, ücret ödeme kayıtları, yönetim kurulu kararları ve yatırımcı iletişimleri aynı dosyada saklanmalıdır.
Gönüllü çıkışta şirket organ kararı, Borsaya başvuru, Genel Müdür kararı ve diğer SPK işlemleri; otomatik vade/itfa halinde ise vade ve ödeme kayıtları ayrı klasörlenmelidir. Kottan çıkma sebebinin doğru sınıflandırılması sonraki yeniden kotasyon başvurusunda önem taşır.
2026 kotta kalma erken uyarı kontrolü
İhraççı; mali kriterleri, özkaynak ve piyasa değeri göstergelerini, halka açıklık veya ilgili pazar şartlarını, kamuyu aydınlatma takvimini, Borsa ücretlerini, bilgi-belge taleplerini ve önemli hukuki olayları periyodik olarak izlemelidir. Her kriterin sorumlusu ve veri kaynağı belirlenmelidir.
Borsa Yönetmeliğinin 17. maddesi kotta kalma şartlarının en az yılda bir gözden geçirilmesini düzenler. Şirket ise yalnız yıllık Borsa kontrolünü beklememeli; önemli değişiklik olduğunda kendi uyum değerlendirmesini tekrar etmelidir.
Kottan çıkarma öncesi yatırımcı iletişimi nasıl yürütülmelidir?
Şirket, Borsa tarafından henüz kesin karar verilmemiş bir süreçte yatırımcıya sonucu kesinleşmiş gibi açıklama yapmamalıdır. KAP ve diğer resmi kanallarda açıklama yükümlülüğü doğan gelişmeler, ilgili SPK düzenlemelerindeki içerik ve zamanlama kurallarına göre duyurulmalıdır. “Borsa bizi kesin çıkaracak” veya “kesinlikle çıkarılmayacağız” gibi resmi karara dayanmayan ifadeler yatırımcıyı yanıltabilir.
Borsa eksiklik gidermek için süre vermişse açıklamada hangi konunun düzeltildiği, hangi tarihe kadar aksiyon alınacağı ve resmi sürecin devam ettiği açıkça belirtilmelidir. Şirketin kendi değerlendirmesi ile Borsanın kararı birbirinden ayrılmalıdır.
Kottan çıkarma kararı hangi şirket organlarına raporlanmalıdır?
Kottan çıkarma riski veya kararı yönetim kuruluna, üst yönetime, hukuk, finans, yatırımcı ilişkileri ve operasyon birimlerine aynı resmi metin üzerinden iletilmelidir. Kararın kapsamı, yürürlük tarihi, etkilenen sermaye piyasası araçları, açık işlem ve yatırımcı etkisi ile yapılması gereken resmi bildirimler raporda gösterilmelidir.
Yönetim kurulunun ayrıca düzeltici faaliyet veya yeniden kotasyon planı konusunda karar alması gerekiyorsa bu süreç ayrı kurumsal kararlarla yürütülür. Borsa kararı şirket içi toplantı notuyla değiştirilmiş veya daraltılmış gibi uygulanmamalıdır.
Gönüllü kottan çıkmada yatırımcı hakları neden ayrıca incelenmelidir?
Payları halka açık bir ortaklığın Borsa kotundan gönüllü çıkması, pay sahiplerinin likidite ve işlem imkanını doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle yalnız m.16’daki Genel Müdür kararına odaklanmak yeterli değildir. SPK’nın pay sahipliği, halka açıklık, ayrılma veya diğer yatırımcı koruma hükümleri somut işlem türüne göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Şirket, gönüllü çıkış takvimini hazırlarken Borsa başvurusu, SPK süreci, genel kurul veya yönetim kurulu işlemleri, KAP duyuruları ve pay sahiplerine yönelik adımları tek zaman çizelgesinde göstermelidir. Bir aşamanın tamamlanması diğer bütün aşamaların kendiliğinden sonuçlandığı anlamına gelmez.
Kottan çıkarma kararında teknik sistemler nasıl güncellenmelidir?
Kararın yürürlük tarihi geldiğinde işlem sembolü, emir kabulü, yatırım kuruluşu erişimleri, şirket içi yatırımcı takip sistemleri ve raporlama ekranları resmi Borsa statüsüyle uyumlu olmalıdır. Teknik sistemde işlem yapılabiliyor görünmesi hukuki yetki yaratmaz; tersine hukuken işlem görmesi gereken bir aracın yanlışlıkla kapalı tutulması da operasyonel sorun doğurur.
Bu nedenle Borsa kararı ile teknik uygulama arasında kontrol tutanağı hazırlanması yararlıdır. Kararın yürürlük zamanı, son işlem günü, varsa itfa/ödeme tarihi ve sistem statüsü aynı tabloda gösterilir.
Yeniden kotasyon başvurusunda eski ihlalin giderildiği nasıl gösterilir?
Yeniden kota alma talebinde yalnız güncel kotasyon kriterlerini karşılamak yeterli görülmemelidir; önceki kottan çıkarma sebebi de dosyada açıkça ele alınmalıdır. Eksiklik finansal ise güncel mali tablolar, kamuyu aydınlatma ise yeni prosedür ve zamanında yapılan örnek bildirimler, bilgi-belge sorunu ise yeni kayıt ve kontrol sistemi, ücret borcu ise ödeme kanıtları sunulmalıdır.
Yeni başvuru ekinde önceki Borsa kararının tarihi, gerekçesi, düzeltici faaliyetin tamamlandığı tarih ve bunu ispatlayan belge referansları gösterilirse değerlendirme tarihçesi netleşir. Böylece aynı eksikliğin devam edip etmediği ölçülebilir şekilde ortaya konur.
Kottan çıkarma ile pazar değişikliği aynı şey midir?
Hayır. Bir şirketin veya sermaye piyasası aracının Borsa içinde farklı bir pazara alınması ile Borsa kotasyon statüsünün sona ermesi hukuken aynı işlem değildir. Pazar değişikliği, ilgili Borsa pazar kriterleri ve işlem esaslarına göre aracın Borsa içindeki işlem yerinin değişmesidir; kottan çıkarma ise kotasyon statüsünün m.16 ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde sona ermesidir.
Şirket ve yatırımcı iletişiminde bu kavramların doğru kullanılması önemlidir. “Alt pazara geçiş” veya “pazar değişikliği” kararını “borsadan çıkarılma” şeklinde sunmak yanlış anlaşılmaya yol açabilir.
Kararın tebliği ve yürürlük tarihi neden ayrı saklanmalıdır?
Kottan çıkarma kararının alındığı tarih, şirkete bildirildiği tarih ve piyasada fiilen uygulanacağı tarih farklı olabilir. İhraççı bu tarihleri tek zaman çizelgesinde saklamalı; KAP açıklaması, son işlem günü, teknik sistem değişikliği ve yatırımcı bilgilendirmesini resmi yürürlük tarihine göre koordine etmelidir. Böylece karar öncesi ve sonrası işlemler hukuken doğru dönemlere ayrılır.
Bu kayıt, sonradan doğabilecek işlem tarihi ve yatırımcı bilgilendirme uyuşmazlıklarında temel delildir.
Resmî kaynaklar
Güncel kotasyon ve kottan çıkarma düzenlemeleri için Borsa İstanbul Yönetmelikler, SPK düzenlemeleri için Sermaye Piyasası Kurulu, yürürlük kontrolü için Mevzuat Bilgi Sistemi kullanılmalıdır. Sayısal kotta kalma kriterleri güncel Borsa düzenlemesinden teyit edilmelidir. İçerik 16 Eylül 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
Sık Sorulan Sorular
1. Kottan çıkarma şartlarını kim belirler?
Yönetim Kurulu belirler; şart ve esaslar SPK onayıyla yürürlüğe girer.
2. Mali durum bozulunca şirket otomatik kottan çıkar mı?
Her bozulma otomatik sonuç doğurmaz; ilgili Borsa kriterleri ve somut durum uygulanır.
3. Borsa eksikliği gidermek için süre verebilir mi?
Evet. Yönetim Kurulu gerekli gördüğünde süre veya tedbir uygulayabilir.
4. Vadesi dolan borçlanma aracı kottan çıkar mı?
Vade veya itfa ile araç sona erdiğinde Yönetmelikteki özel hüküm uygulanır.
5. Şirket gönüllü olarak kottan çıkabilir mi?
Talep Borsaya sunulur ve Genel Müdür tarafından karara bağlanır; diğer SPK yükümlülükleri ayrıca uygulanır.
6. Kottan çıkınca eski kotasyon ücretleri iade edilir mi?
Hayır. Yönetmelik ödenmiş kotasyon ücretlerinin iade edilmemesini düzenler.
7. Bilgi-belge vermemek kottan çıkarmayı etkiler mi?
Evet. Borsa düzenlemelerinde bilgi ve belge yükümlülüklerine aykırılık kotasyon statüsünü etkileyebilir.
8. Sermaye azaltımında azaltılan paylar ne olur?
Sermaye azaltımı sonucu azaltılan payların kotasyon kaydı ilgili düzenlemeye göre sona erer/güncellenir.
9. Kottan çıkarılan araç yeniden kota alınabilir mi?
Güncel şartlar sağlanır ve yeniden başvuru prosedürü tamamlanırsa mümkündür.
10. Kottan çıkarma ile işlem durdurma aynı mı?
Hayır. Geçici işlem durdurma m.25 gibi ayrı hükümlere; kotasyon statüsünün sona ermesi m.16’ya dayanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
