Borsa İstanbul Kotuna Alma Şartları Nelerdir? Yönetmelik m.14 | 2026
Borsa İstanbul kotuna alma kararını kim verir?
Yönetmelik m.14, kotasyon konusunda temel karar yetkisini Borsa İstanbul Yönetim Kuruluna verir. Sermaye piyasası aracının Borsa kotuna alınması, yalnız teknik bir listeleme işlemi değil; Borsanın düzenlenmiş piyasasında işlem görebilme statüsünü etkileyen düzenleyici bir karardır.
Yönetim Kurulu, kotasyon yetkisini sınırları açıkça belirlenmek kaydıyla Genel Müdüre devredebilir. Bu devir sınırsız değildir; hangi araç, başvuru veya koşullar bakımından yetki kullanıldığı Borsa düzenlemelerinde ve Yönetim Kurulu kararında belirlenmelidir. Başvuru sahibi, somut başvurunun hangi karar merciine tabi olduğunu güncel Borsa düzenlemelerinden teyit etmelidir.
Kotasyon şartlarının ayrıntıları Yönetim Kurulu tarafından belirlenir ve Sermaye Piyasası Kurulunun onayıyla yürürlüğe girer. Bu nedenle m.14 tek başına bütün sayısal eşikleri içermez. Güncel eşikler, pazar kriterleri ve başvuru belgeleri Borsanın işlem tarihindeki kotasyon düzenlemelerinden kontrol edilmelidir.
Kotasyon şartları hangi başlıklarda belirlenebilir?
m.14, kotasyon esaslarının belirlenmesinde kullanılabilecek kriterlerin çerçevesini açıkça çizer. Bunlar arasında ihraççının faaliyet süresi, mali durumu, hukuki durumu, özkaynak yapısı, sermaye piyasası aracının piyasa değeri, halka açıklık oranı ve ihraç tutarı gibi ölçütler bulunur. Ayrıca ihraççının yöneticileri ve kontrolü elinde bulunduran ortakları bakımından da değerlendirme yapılabilir.
Bu ölçütlerin her araç ve pazar için aynı sayısal eşikte uygulanması zorunlu değildir. Borsa farklı pazar veya sermaye piyasası aracı türleri için farklı kriterler belirleyebilir. Bu yüzden “Borsa kotuna girmek için tek bir sabit şart listesi vardır” yaklaşımı doğru değildir.
Başvuru öncesinde hangi Borsa pazarı veya işlem platformunun hedeflendiği belirlenmeli ve o alana ait güncel kotasyon şartları ayrı kontrol listesine dönüştürülmelidir. Bir pazarın şartlarını sağlayan şirketin başka bir pazar için de otomatik uygun olduğu varsayılmamalıdır.
Mali durum ve özkaynak neden önemlidir?
Kotasyon, yatırımcıların işlem görecek bir sermaye piyasası aracı hakkında güvenilir ve karşılaştırılabilir bilgiye ulaşabilmesini gerektirir. Bu nedenle ihraççının finansal tabloları, özkaynak yapısı, faaliyet sonuçları ve ilgili diğer mali göstergeleri kotasyon değerlendirmesinde merkezi rol oynar.
Yönetmelik m.14 genel kriterleri sayarken sabit rakamları düzenlemez. Sayısal özkaynak, piyasa değeri veya diğer mali eşikler Borsanın ilgili kotasyon düzenlemesinde bulunur. Başvuruda eski yılın kriteri veya farklı pazara ait eşik kullanılmamalıdır.
Finansal verilerin bağımsız denetim ve kamuyu aydınlatma yükümlülükleriyle uyumlu olması gerekir. Başvuru dosyasındaki finansal tablo ile izahname, KAP açıklaması veya bağımsız denetim raporunda farklı rakamlar bulunması, kotasyon incelemesini doğrudan etkileyebilir. Başvuru öncesi bütün finansal kaynaklar tek mutabakat tablosunda karşılaştırılmalıdır.
Özkaynak yalnız bir rakam olarak değil, şirketin sürdürülebilirliği ve pazar kriterlerini karşılayıp karşılamadığı bağlamında değerlendirilir. Sermaye artırımı, geçmiş yıl zararları, yeniden değerleme, birleşme veya bölünme gibi işlemler özkaynak ve kotasyon dosyasını etkiliyorsa hukuki işlem tarihi ile finansal rapor dönemi eşleştirilmelidir.
İhraççının hukuki durumu neden incelenir?
Kotasyon değerlendirmesi şirketin yalnız finansal gücüne bakmaz. m.14, hukuki durumun da kriterlerden biri olabileceğini açıkça düzenler. Şirketin kuruluşu, esas sözleşmesi, faaliyet izinleri, sermaye yapısı, pay grupları, yönetim ve temsil yetkileri, önemli davalar ve düzenleyici yükümlülükleri başvuru dosyasında hukuki incelemeye konu olabilir.
Şirketler hukuku bakımından esas sözleşme ve kurumsal işlemlerin genel çerçevesi için şirketler hukuku rehberimize bakılabilir. Kotasyon dosyasında ise Borsa ve SPK’ya özgü ek koşullar ayrıca uygulanır.
Hukuki inceleme sırasında devam eden dava veya idari süreçlerin gizlenmemesi gerekir. Bir uyuşmazlığın varlığı her durumda kotasyonun reddi anlamına gelmez; ancak yatırımcı kararını etkileyebilecek veya şirketin mali/hukuki durumunu önemli ölçüde değiştirebilecek konuların doğru biçimde açıklanması zorunludur. Hangi açıklamanın nasıl yapılacağı ilgili SPK ve Borsa düzenlemelerine göre belirlenir.
Yönetici ve kontrol ortakları nasıl değerlendirilir?
m.14, ihraççının yöneticileri ile kontrolü elinde bulunduran ortakların hukuki durumu, mesleki tecrübesi, mali gücü ve itibarı gibi hususların kotasyon şartlarında dikkate alınabilmesine imkân verir. Bu değerlendirme, Borsaya kote şirketin yönetim ve kontrol yapısının piyasa güveniyle uyumlu olup olmadığını incelemeye yöneliktir.
Başvuru dosyasında yönetim kurulu ve üst yönetim özgeçmişleri, görevler, temsil yetkileri ve Borsanın istediği diğer bilgiler güncel olmalıdır. Kontrol yapısı dolaylı ortaklıklar veya grup şirketleri üzerinden kuruluyorsa nihai kontrol ilişkisi şeffaf biçimde gösterilmelidir.
Bir yöneticinin veya ortağın durumunda başvuru ile karar tarihi arasında önemli değişiklik olduğunda Borsa gecikmeden bilgilendirilmelidir. Kotasyon başvurusu statik bir dosya değildir; karar verilene kadar önemli değişikliklerin bildirilmesi m.15’te ayrıca düzenlenir.
Halka açıklık, ihraç tutarı ve piyasa değeri nasıl ele alınır?
m.14, halka açıklık ve sermaye piyasası aracının piyasa değeri ile ihraç tutarını kotasyon kriterleri arasında sayar. Bu başlıklar Borsanın farklı pazarlarında işlem görecek araçların likiditesi, yatırımcı tabanı ve piyasa yapısı bakımından önem taşır.
Ancak hangi oranın veya piyasa değerinin geçerli olduğu Yönetmeliğin m.14 metninden çıkarılamaz. Güncel sayısal kriterler Borsanın ilgili pazar ve kotasyon düzenlemesinden teyit edilmelidir. Eski bir internet yazısındaki oranı güncel kural gibi kullanmak başvuru planlamasını bozabilir.
Halka arz sırasında fiyat ve tahsis yapısında değişiklik olması, halka açıklık veya piyasa değeri hesabını etkileyebilir. Başvuru dosyasındaki varsayım ile fiili halka arz sonucu farklıysa Borsa’ya sunulan veriler güncellenmelidir.
Borsa piyasa danışmanı raporu isteyebilir mi?
Evet. Yönetmelik m.14, Borsanın belirli kotasyon başvurularında piyasa danışmanı raporu veya görüşü aranmasına imkân veren yapıyı öngörür. Piyasa danışmanlığına ilişkin ayrıntılar Borsa düzenlemelerinde ve ilgili SPK çerçevesinde belirlenir.
Piyasa danışmanı raporu, Borsanın kendi karar yetkisinin yerine geçmez. Rapor başvuru sahibinin mali, hukuki ve operasyonel durumuna ilişkin inceleme ve değerlendirme sunar; kotasyon kararını yetkili Borsa organı verir.
Rapor hazırlanırken kullanılan finansal veriler, şirket yönetiminin beyanları, hukuki belgeler ve risk açıklamaları tutarlı olmalıdır. Şirket, danışmana eksik veya eski belge vererek doğru bir kotasyon değerlendirmesi bekleyemez.
Yönetmelikte özel kotasyon halleri var mı?
Evet. m.14, borsa yatırım fonları, yabancı sermaye piyasası araçları ve belirli kurumsal işlemler gibi alanlarda özel kotasyon esaslarının belirlenebilmesine imkân verir. Sermaye artırımı, birleşme veya bölünme sonucunda ihraç edilen araçların kotasyon süreci de olağan ilk kotasyon başvurusundan farklı kurallar içerebilir.
Kamu kurumları, merkezi bankalar veya uluslararası kuruluşlar tarafından ihraç edilen bazı araçlar bakımından da Borsa düzenlemelerinde farklılaştırılmış hükümler bulunabilir. Bu nedenle ihraççının hukuki niteliği ilk başta tespit edilmelidir.
Özel statüye sahip bir ihraççının “genel şirket kotasyon kontrol listesi” ile değerlendirilmesi gereksiz belge taleplerine veya yanlış ücret hesabına yol açabilir. Başvuru türü tanımlandıktan sonra yalnız o türe uygulanan güncel düzenleme kullanılmalıdır.
İlk kotasyon ile ilave kotasyon aynı mıdır?
Hayır. İlk defa Borsa kotuna alınan sermaye piyasası aracı ile daha sonra sermaye artırımı veya başka nedenle ihraç edilen ilave araçların kotasyon işlemleri aynı ekonomik ve hukuki olay değildir. Yönetmeliğin ücret hükümleri de ilk kotasyon ve ilave kotasyon arasında ayrım yapar.
Şirketin mevcut payları Borsa’da işlem görürken yeni pay ihraç edilmesi halinde yeni araçların kotasyon süreci, sermaye artırımının hukuki tamamlanma tarihi, MKK/kayıt işlemleri ve Borsa düzenlemeleriyle birlikte yürütülmelidir. Eski kotasyon kararının yeni ihraç edilen bütün araçları otomatik kapsadığı varsayılmamalıdır.
Başvurudan önce hangi hukuki incelemeler yapılmalıdır?
Şirket esas sözleşmesi, güncel ticaret sicili kayıtları, sermaye ve pay grupları, ortaklık/kontrol yapısı, yönetim ve temsil yetkileri, faaliyet izinleri, önemli sözleşmeler, devam eden davalar, rehin ve diğer sınırlamalar, fikri mülkiyet/varlık hakları ve Borsa tarafından istenen diğer başlıklar gözden geçirilmelidir.
Finansal belgeler ile hukuki belgelerin aynı şirket ve aynı raporlama dönemini göstermesi gerekir. Örneğin sermaye artırımının sicil tescili yapılmış ancak finansal tabloda eski sermaye rakamı yer alıyorsa dosyada bu fark açıklanmalı ve güncel belge sunulmalıdır.
İç inceleme raporunda her kotasyon şartının karşısına “sağlanıyor”, “eksik belge var” veya “başvuru öncesi işlem gerekiyor” gibi net durum yazılması; varsayımsal uygunluk cümlelerinden kaçınılması sağlıklı başvuru yönetimi sağlar.
Kotasyon başvuru dosyasında hangi kayıtlar saklanmalıdır?
Başvuru dilekçesi, ek belge listesi, Borsaya sunulan finansal tablolar, bağımsız denetim raporları, esas sözleşme ve ticaret sicili belgeleri, ortaklık/kontrol şeması, yönetici bilgileri, piyasa danışmanı raporu varsa rapor ve ekleri, Borsanın ek bilgi talepleri ve verilen cevaplar tarihçeli biçimde saklanmalıdır.
Başvuru sırasında dosyada değişiklik olduğunda eski sürüm silinmemeli; hangi tarihte hangi belgenin Borsaya gönderildiği izlenebilmelidir. m.15 uyarınca başvuru sonrasında önemli değişikliklerin bildirilmesi gerektiğinden sürüm yönetimi özellikle önemlidir.
2026 kotasyon hazırlık kontrol listesi
Başvuru öncesinde hedef pazar ve araç türünü belirleyin; güncel Borsa kotasyon kriterlerini resmi kaynaktan alın; faaliyet süresi ve mali kriterleri doğrulayın; özkaynak, piyasa değeri, halka açıklık ve ihraç tutarı hesaplarını aynı veri setiyle yapın; hukuki durum ve şirket belgelerini güncelleyin; yönetici ve kontrol ortaklarının bilgilerini doğrulayın; gerekiyorsa piyasa danışmanı sürecini tamamlayın; başvuru ile karar arasındaki değişiklikleri izleyecek sorumlu atayın.
Kotasyon kararı alınmadan önce pazarlama materyallerinde veya yatırımcı iletişiminde “Borsa kotuna kesin alınacak” biçiminde sonuç garantisi verilmemelidir. Yetkili Borsa organının kararı olmadan kotasyon statüsü kesinleşmiş sayılmaz.
Kotasyon kararı ile halka arz onayı aynı şey midir?
Hayır. Bir sermaye piyasası aracının halka arzına ilişkin SPK süreci ile Borsa kotuna alınması farklı hukuki aşamalardır. İzahname veya ihraç belgesine ilişkin Kurul işlemleri, Borsa kotasyon kararının yerine geçmez. Aynı şekilde Borsa kotuna alma kararı da ihraççının SPK mevzuatındaki bütün yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Proje takviminde bu iki sürecin birbirine bağlı noktaları açıkça gösterilmelidir. Halka arz sonucu, fiyat, dağıtım ve halka açıklık verileri Borsa kriterlerini etkiliyorsa güncel sonuçlar kotasyon dosyasına yansıtılmalıdır. Bir aşamadaki onay diğer aşamanın sonucunu kesin garanti gibi yatırımcıya sunulmamalıdır.
Başvuru ile kotasyon kararı arasında önemli değişiklik olursa ne yapılmalıdır?
Kotasyon başvurusu yapıldıktan sonra şirketin mali durumu, sermayesi, ortaklık/kontrol yapısı, yönetimi, dava durumu veya başvuruda sunulan başka önemli bilgi değişebilir. Yönetmeliğin m.15’i karar verilmeden önce meydana gelen önemli değişikliklerin Borsaya yazılı olarak bildirilmesini öngörür. Bu nedenle m.14 kriterlerinin sağlandığı yalnız başvuru gününde değil, karar aşamasında da doğrulanmalıdır.
Kuruluş başvuru tarihinden karar tarihine kadar “değişiklik takip listesi” tutmalıdır. Finans, hukuk, insan kaynakları, yatırımcı ilişkileri ve yönetim sekretaryasında ortaya çıkan önemli olaylar kotasyon ekibine aynı gün iletilmelidir. Güncellenen belgenin önceki sürümü de arşivlenerek hangi bilginin ne zaman değiştiği gösterilmelidir.
Pazar kriterlerinin sağlandığı nasıl ispatlanır?
Her sayısal veya nitel kriterin karşısında kaynağı gösterilmelidir. Özkaynak ve finansal sonuçlar bağımsız denetimden geçmiş tablolardan; sermaye ve pay grupları ticaret sicili ve MKK kayıtlarından; halka açıklık ve ihraç tutarı halka arz/ihraç sonuçlarından; yönetici ve ortaklık bilgileri güncel şirket kayıtlarından alınmalıdır. Tek bir Excel tablosunda kaynak belgesiz rakam kullanılması denetim izi oluşturmaz.
Başvuru kontrol tablosunda kriter, güncel Borsa hükmü, şirket verisi, kaynak belgenin tarihi ve sonucu ayrı sütunlarda gösterilirse dosya hem şirket yönetimi hem hukuk/finans ekipleri tarafından hızlıca doğrulanabilir. Böylece farklı ekiplerin farklı pazar kriteri veya eski eşik kullanması önlenir.
Kotasyon sonrası şartlar tamamen sona erer mi?
Hayır. Kotasyona kabul, şirketin sonraki dönemlerde Borsa düzenlemelerindeki kotta kalma ve kamuyu aydınlatma yükümlülüklerinden bağımsız değildir. Yönetmeliğin m.17’si Borsanın kotta kalma şartlarını düzenli olarak, en az yılda bir kez gözden geçirmesini öngörür. Dolayısıyla başvuruda sağlanan şartların bir kısmı şirketin işlem görmeye devam ettiği dönemde de izlenir.
Şirket kotasyon dosyasını karar sonrasında kapatıp arşive kaldırmak yerine, kotta kalma ve dönemsel uyum kontrolünün başlangıç dosyası olarak kullanmalıdır. Mali ve hukuki değişiklikler, yeni ihraçlar, sermaye artırımları ve yönetim değişiklikleri sonraki Borsa süreçleriyle bağlantılıdır.
Resmî kaynaklar
Güncel kotasyon düzenlemeleri ve Yönetmelik için Borsa İstanbul Yönetmelikler, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri için SPK, yürürlükteki mevzuat kontrolü için Mevzuat Bilgi Sistemi kullanılmalıdır. Sayısal kotasyon kriterleri işlem tarihindeki Borsa düzenlemesinden teyit edilmelidir. İçerik 16 Eylül 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
Sık Sorulan Sorular
1. Borsa kotuna alma kararını kim verir?
Esas yetki Yönetim Kurulundadır; sınırları açık belirlenmek kaydıyla Genel Müdüre yetki devri yapılabilir.
2. Kotasyon şartlarını kim belirler?
Yönetim Kurulu belirler ve şartlar SPK onayıyla yürürlüğe girer.
3. m.14’te sabit halka açıklık oranı var mı?
Madde genel kriteri belirtir; güncel sayısal eşik ilgili Borsa düzenlemesinden kontrol edilmelidir.
4. Mali durum kotasyon şartı mıdır?
Evet. Mali durum ve özkaynak, Yönetmeliğin saydığı değerlendirme başlıkları arasındadır.
5. Şirketin hukuki durumu incelenir mi?
Evet. Hukuki durum kotasyon kriterleri kapsamında değerlendirilebilir.
6. Yönetici ve kontrol ortakları incelenir mi?
Evet. Hukuki durumları, tecrübeleri, mali güçleri ve itibarları gibi hususlar kotasyon esaslarında dikkate alınabilir.
7. Piyasa danışmanı raporu istenebilir mi?
Evet. İlgili Borsa düzenlemesinde öngörülüyorsa piyasa danışmanı raporu/görüşü aranabilir.
8. İlk kotasyon ile ilave kotasyon aynı mı?
Hayır. Farklı hukuki ve ücretlendirme süreçleri olabilir.
9. Başvurudan sonra önemli değişiklik olursa ne yapılır?
m.15 uyarınca önemli değişiklikler karar öncesinde Borsaya gecikmeden bildirilmelidir.
10. Kotasyon kararı öncesi kesin işlem görme garantisi verilebilir mi?
Hayır. Yetkili Borsa organının kararı olmadan kotasyon kesinleşmiş sayılmaz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
