Cezaevine Teslim Olduktan Sonra Ne Olur? Kabul ve Kayıt 5275 m.21 (2026)
Kısa ve net cevap: Kesinleşmiş hapis cezası veya ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrilmesine ilişkin karar nedeniyle ceza infaz kurumuna gönderilen hükümlü, 5275 sayılı Kanun m.21 uyarınca önce Cumhuriyet Başsavcılığının yazılı emriyle kuruma kabul edilir. Üstü ve eşyası aranır, kabul odasına alınır, hekim muayenesinden geçirilir; ardından kimlik, suç, ceza ve ilam bilgileri hükümlü defterine kaydedilir. Parmak ve avuç içi izi, fotoğraf, kan grubu ve dış fiziksel özelliklere ilişkin kayıtlar kişisel dosya veya elektronik ortamda saklanır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Hukuki dayanak: 5275 sayılı Kanun m.21; bağlantılı olarak m.4, m.19, m.20, m.22 ve m.23. Kuruma girişte arama ve sağlık işlemlerinin ayrıntıları Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelikte düzenlenir.
Cezaevine Girişte İşlem Sırası
1. Yazılı emir: Kesinleşmiş ilam Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından infaza konulur.
2. Kuruma kabul: Hükümlü ceza infaz kurumuna teslim edilir.
3. Arama: Üst ve eşyası mevzuata göre aranır.
4. Kabul odası: Yerleştirmeden önce kabul işlemleri yürütülür.
5. Hekim muayenesi: Sağlık durumu tespit edilir.
6. Kayıt: İlam, ceza, suç ve infaza başlama bilgileri hükümlü defterine işlenir.
7. Kimliklendirme: Parmak/avuç izi, fotoğraf ve diğer tanı bilgileri kişisel dosyada saklanır.
Cezaevine Teslim Olduktan Sonra İlk Ne Yapılır?
Ceza infaz kurumuna kabul, mahkûmiyet kararının kesinleşmesinden sonra başlar. 5275 m.21/1, hakkında kesinleşmiş hapis cezası bulunanlar ile ödenmeyen adlî para cezasının hapse çevrilmesine ilişkin karar bulunanların Cumhuriyet Başsavcılığının yazılı emriyle ceza infaz kurumuna gönderileceğini düzenler.
Bu nedenle kuruma girişin hukuki dayanağı yalnız kişinin “teslim olmaya gelmesi” değildir. İnfaz savcılığı kayıtları ve yazılı emir bulunmalıdır. Kurum görevlileri hükümlünün kimliği ile infaz evrakını eşleştirir. Yanlış kişi veya yanlış ilam üzerinden kabul yapılamaz.
Çağrı kâğıdı ile gelen hükümlü bakımından m.19 süreci tamamlanmış olur. Yakalama emriyle getirilen hükümlüde de aynı kabul ve kayıt prosedürü uygulanır. Kuruma geliş şekli farklı olabilir; m.21’deki arama, sağlık ve kayıt güvenceleri ortadan kalkmaz.
Cezaevine Girişte Üst ve Eşya Araması Nasıl Yapılır?
m.21/1, kuruma alınan hükümlünün üstü ve eşyası arandıktan sonra kabul odasına konulacağını açıkça belirtir. Aramanın amacı yasak madde ve eşyanın kuruma sokulmasını önlemek, hükümlünün ve diğer kişilerin güvenliğini sağlamaktır.
Arama işlemi sınırsız ve keyfî değildir. 5275 m.36 ve ilgili yönetmelik hükümleri uygulanır. Ayrıntılı arama bakımından insan onuru, mahremiyet ve ölçülülük ilkelerine uyulması gerekir. Kuruma kabul araması ile daha sonra oda ve eşyalarda yapılan periyodik/habersiz aramalar aynı hukuki aşama değildir.
Hükümlünün yanında bulunan ve cezaevinde bulundurulmasına izin verilmeyen eşyalar, eşyanın niteliğine göre emanet, teslim, iade veya diğer mevzuat işlemlerine tabi tutulur. Cezaevinde bulundurulabilecek kişisel eşya ise 5275 m.35 ve ilgili eşya yönetmeliğine göre belirlenir.
Cezaevine Girişte Hekim Muayenesi Zorunlu mu?
m.21/1, arama ve kabul odası aşamasından sonra hekim muayenesini açıkça sayar. Hükümlünün sağlık durumu kuruma yerleştirilmeden önce tıbbi olarak değerlendirilir. Bu işlem hem mevcut hastalıkların ve ilaçların kayda alınması hem de acil sağlık ihtiyacının tespiti bakımından önemlidir.
Hekim muayenesinde kronik hastalık, bulaşıcı hastalık, ruhsal sağlık durumu, yaralanma, düzenli ilaç kullanımı ve özel bakım ihtiyacı gibi hususlar değerlendirilir. Hükümlü kullandığı ilaçları, mevcut raporları ve güncel sağlık şikâyetlerini açıkça bildirmelidir.
Kuruma girişte vücutta yara, darp izi veya başka travmatik bulgu varsa hekim bunu tıbbi kayda geçirir ve gerekli sağlık/adli bildirim süreci yürütülür. Muayene yalnız bürokratik bir “sağlam raporu” işlemi değildir; hükümlünün devam eden tedavisinin güvenli biçimde sürmesini sağlayan başlangıç sağlık değerlendirmesidir.
Hükümlü Defterine Hangi Bilgiler Yazılır?
5275 m.21/2 hükümlü defterine kaydedilecek temel bilgileri tek tek sayar: hükümlünün adı ve soyadı, işlediği suç, cezasının türü ve süresi, mahkûmiyet ilamının tarih ve numarası ve infaza başlandığı gün. Defterdeki sıra numarası hükümlünün numarasını oluşturur.
Bu bilgiler infazın doğru kişiye ve doğru ilama göre yürütülmesi için temel veri setidir. Ceza süresi veya ilam numarasındaki maddi hata ileride müddetname, koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve tahliye hesabını etkileyebileceği için erken aşamada kontrol edilmelidir.
Hükümlünün numarası yeni bir kimlik numarası değildir; kurum içi infaz kaydıdır. Kişinin nüfus kimliği ve T.C. kimlik numarası yerine geçmez. Kurum içindeki evrak, sağlık ve işlem kayıtlarının doğru hükümlü dosyasıyla eşleştirilmesini sağlar.
Parmak İzi, Fotoğraf ve Kan Grubu Kaydı Alınır mı?
Evet. m.21/3, tanıya yönelik olarak hükümlünün parmak ve avuç içi izlerinin alınacağını, fotoğrafının çekileceğini, kan grubunun, vücudunun dış özelliklerinin ve ölçülerinin belirleneceğini düzenler. Bu bilgiler kişisel dosyada veya elektronik ortamda saklanır.
Buradaki amaç hükümlünün doğru kimliklendirilmesi ve infaz güvenliğinin sağlanmasıdır. Parmak izi alınması ayrıca yeni bir suç isnadı veya ceza değildir. Kesinleşmiş mahkûmiyetin infazı sırasında kanunun öngördüğü kayıt işlemidir.
Kan grubu ve dış fiziksel özellik gibi veriler de sağlık ve kimliklendirme açısından kayda alınır. Bu verilerin toplanması, üçüncü kişilere serbestçe açıklanabileceği anlamına gelmez; m.21/3 açık bir gizlilik kuralı getirir.
Cezaevi Kayıtları Kimlerle Paylaşılabilir?
m.21/3 uyarınca kayıt altına alınan parmak izi, fotoğraf, kan grubu ve diğer tanı bilgileri kanunun zorunlu kıldığı hâller dışında hiçbir kurum ve kişiye verilemez. Bu hüküm infaz dosyasındaki kişisel verilerin korunmasına ilişkin özel kanuni güvencedir.
İnfaz kurumunun kayıt tutma yetkisi, verileri amaç dışı paylaşma yetkisi değildir. Adli makamlar, sağlık hizmeti ve kanunun açıkça öngördüğü diğer kamu görevleri kapsamında zorunlu aktarım yapılabilir; bunun dışında verinin açıklanması hukuka uygun bir dayanak gerektirir.
Sağlık verileri ayrıca özel nitelikli kişisel veri niteliğindedir. Kurum içinde dahi erişim, görev ve ihtiyaç ilkesiyle sınırlı tutulmalıdır. Hükümlünün sağlık durumunun diğer hükümlülere veya ilgisiz kişilere açıklanması m.21’in gizlilik anlayışıyla bağdaşmaz.
Hükümlüye Cezaevi Kuralları Ne Zaman Anlatılır?
Kuruma kabulden hemen sonraki hukuki aşama m.22’de düzenlenmiştir. Hükümlüye uygulanacak iyileştirme çalışmaları, disiplin suç ve cezaları, bilgi edinme ve şikâyet yolları, hak ve sorumluluklar ile kurum yaşamına uyum için gerekli bilgiler sözlü olarak anlatılır ve yazılı olarak tebliğ edilir.
Bu bilgilendirme, hükümlünün “kuralları bilmiyordu” tartışmasını önleyen şekli bir işlem olmanın ötesindedir. Kişi hangi hakkı nasıl kullanacağını, hangi davranışın disiplin sonucu doğuracağını ve idare işlemine karşı nereye başvuracağını bilmelidir.
Türkçe bilmeyen yabancı hükümlüler için m.22 ayrıca dil konusunda özel düzenleme getirir. İnfaz sonrası koruma ve yardım imkânları hakkında da bilgi verilmesi gerekir.
Hükümlü Hangi Koğuşa veya Odaya Yerleştirilir?
İlk kabul ve sağlık işlemlerinden sonra hükümlünün kurum içi barındırma yeri ile uzun vadeli kurum sınıflandırması belirlenir. 5275 m.13 ve m.23 gözlem-sınıflandırma sistemini düzenler. Yaş, cinsiyet, sağlık, suç türü, ceza süresi ve güvenlik ihtiyacı gibi ölçütler değerlendirilir.
Kadın hükümlüler m.10, çocuklar m.11 ve m.15, genç hükümlüler m.12, yüksek güvenlik gerektirenler m.9 kapsamında özel kurallara tabidir. Bu nedenle teslim olan herkesin aynı koğuş sistemine alınması söz konusu değildir.
Sağlık muayenesinde bulaşıcı hastalık veya acil bakım ihtiyacı tespit edilmişse geçici sağlık tedbirleri de yerleştirmeyi etkileyebilir. Bu tedbirler tıbbi gerekliliğe ve mevzuata dayanmalıdır.
Ceza Süresi veya İlam Bilgisi Yanlış Kaydedilirse Ne Yapılır?
Hükümlü veya avukatı kuruma kabulden sonra ilam ve infaz kayıtlarını kontrol etmelidir. Mahkeme esas/karar numarası, suç, ceza süresi, mahsup, kesinleşme ve infaza başlama tarihi arasında uyumsuzluk varsa yazılı düzeltme talebi yapılır.
Maddi kayıt hatası mahkeme hükmünü değiştirmez; doğru hükmün kayda geçirilmesi gerekir. İnfaz hesabı hatalıysa Cumhuriyet Başsavcılığına başvuru ve gerektiğinde infaz hâkimliği denetimi mümkündür. Müddetname düzenlendiğinde de aynı ilamların doğru biçimde hesaba katılıp katılmadığı kontrol edilir.
Birden fazla dosya bulunan hükümlülerde kayıt hatası riski arttığından her ilam ayrı ayrı karşılaştırılır. Başka bir kişinin ilamının dosyaya karışması gibi kimlik hataları derhal düzeltilmelidir.
Cezaevine Teslim Olurken Yanımda Ne Götürebilirim?
Ceza infaz kurumunda bulundurulabilecek kişisel eşya, gıda, tıbbi malzeme ve diğer ihtiyaç maddeleri 5275 m.35’e dayanılarak çıkarılan yönetmelikte düzenlenir. Her eşya kuruma alınmaz. Fazla veya yasak eşya için emanet/iade prosedürü uygulanır.
Kimlik belgesi, çağrı evrakı ve varsa sağlık raporları teslim işlemini kolaylaştırır. Düzenli ilaç kullanılıyorsa ilaç adı, doz ve reçete/rapor bilgileri sağlık birimine sunulur; ilacın kurum içinde kullanılıp kullanılamayacağı sağlık ve güvenlik prosedürüne göre belirlenir.
Değerli eşya ve para bakımından kurumun emanet ve hesap sistemi uygulanır. Hükümlü dışarıdaki kişisel eşyasını koğuşa sınırsız biçimde sokamaz.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
m.21 Türkiye genelinde tek tip temel kabul sistemini düzenler. Mersin’de bir hükümlünün kuruma kabulünde de yazılı infaz emri, arama, kabul odası, hekim muayenesi ve kayıt işlemleri uygulanır. Kurumun tipi bu temel adımları ortadan kaldırmaz.
Mersin’de infaz dosyasını kontrol ederken hükümlü defteri/elektronik kayıt, ilam bilgileri, sağlık kabul formu, infaza başlama tarihi ve sınıflandırma kayıtları birlikte incelenmelidir.
İlgili Rehberler
- İnfaz çağrı kâğıdı ve 10 gün
- Kesinleşmeden infaz olur mu?
- Gözlem ve sınıflandırma
- Müddetnameye itiraz
Sık Sorulan Sorular
Cezaevine teslim olunca hemen koğuşa mı alınırım?
Hayır. m.21 uyarınca önce arama, kabul odası ve hekim muayenesi işlemleri yürütülür; ardından yerleştirme yapılır.
Cezaevine girişte doktor muayenesi yapılır mı?
Evet. Hekim muayenesi m.21/1’de açıkça düzenlenmiştir.
Parmak izi alınır mı?
Evet. Parmak ve avuç içi izi alınır, fotoğraf çekilir ve diğer tanı bilgileri kaydedilir.
Hükümlü numarası nasıl verilir?
Hükümlü defterindeki sıra numarası hükümlünün numarasını oluşturur.
Ceza süresi yanlış yazılırsa ne yapılır?
İlamla kayıt karşılaştırılır; infaz savcılığı ve kurumdan düzeltme istenir. Uyuşmazlık sürerse infaz hâkimliği denetimi gündeme gelir.
Sağlık raporlarını teslimde vermek gerekir mi?
Mevcut hastalık ve ilaçların güvenli devamı için güncel rapor ve reçetelerin sağlık birimine sunulması önemlidir; ayrıca hekim muayenesi yapılır.
Cezaevi fotoğrafımı başkasına verebilir mi?
m.21/3, tanı amacıyla kaydedilen bilgilerin kanunun zorunlu kıldığı hâller dışında kurum veya kişilere verilemeyeceğini düzenler.
Çağrı kâğıdı olmadan cezaevine alınabilir miyim?
Doğrudan yakalama emri çıkarılan hallerde çağrı kâğıdı ön şart değildir. Kuruma kabulün dayanağı kesinleşmiş ilam ve Cumhuriyet Başsavcılığının yazılı emridir.
Cezaevine hangi eşya sokulabilir?
5275 m.35’e dayalı Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik uygulanır; her kişisel eşyanın içeri alınması mümkün değildir.
Teslim günü infaz başlangıç tarihi midir?
m.21/2 infaza başlandığı günün hükümlü defterine kaydedileceğini düzenler. Önceden mahsup edilecek gözaltı/tutukluluk süreleri varsa bunlar ayrıca infaz hesabında değerlendirilir.
Resmî Kaynaklar ve Güncellik
Rehber 5275 sayılı Kanunun 18 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükteki m.21 metni esas alınarak hazırlanmıştır. Güncel metin için Mevzuat Bilgi Sistemi ve Resmî Gazete kullanılmalıdır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
İçerik 11 Eylül 2026 tarihinde 5275 sayılı Kanun m.21, m.19, m.20, m.22 ve m.23 esas alınarak güncel mevzuatla kontrol edilmiştir.
Yazar: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
