CMR Sonradan Bulunan Eşyanın Geri Teslimi Talep Dilekçesi

CMR sonradan bulunan eşyanın geri teslimi talep dilekçesi, kayıp tazminatı ödenmiş taşıma dosyasında eşyanın bulunduğu bildirildikten sonra hazırlanır. Başvuran, ilgili hak sahibidir; muhatap taşıyıcıdır. Bu aşamada eşyanın gerçekten hangi taşıma dosyasına ait olduğu ve bulunma bildiriminin ne zaman alındığı belirlenir. Dilekçede teslim iradesi açıkça ifade edilir. Önceki tazminat hesabının belgeleri ve yeni teslim düzeni aynı dosya referansıyla ilişkilendirilir.

Bu örnek, tazminat ödenmesini izleyen bir yıllık dönemde bulunma bildirimi alınan ve ilgili eşyanın kimliği doğrulanan dosya için hazırlanmıştır. Ödeme aşamasında “bulunursa bildirin” isteminin kurulması farklı işlemdir. Burada artık bulunma bildirimi mevcuttur ve hak sahibi teslimi istemektedir. Metin, alınmamış bildirim veya henüz bulunmamış eşya varmış gibi doldurulmaz. Kısmen bulunan yük ve birden çok tazminat dosyası varsa eşya ile ödeme kapsamı ayrıca ayrıştırılır.

CMR 20/2 ve 20/3’ün işlem sırası

CMR m.20/2, kayıp eşya için tazminat alan hak sahibinin, ödeme sonrasındaki bir yıl içinde eşya bulunursa derhal haber verilmesini yazılı olarak istemesini düzenler. Bu isteğin alındığına ilişkin yazılı teyit verilmelidir. CMR m.20/3 ise o bulunma bildiriminin alınmasından sonra eşyanın teslimini istemeyi ve buna bağlı ödeme düzenini açıklar. Önce yazılı haber alma istemi, sonra bulunma bildirimi, ardından teslim talebi bulunur. Her işlem kendi tarihi ve belgesiyle gösterilir.

Resmî madde UNIDROIT tarafından yayımlanan CMR Sözleşmesi metninde incelenebilir. M.20/3, bildirimin alınmasını izleyen otuz günü belirler. Teslim istemi bu dönem içinde yöneltilir. Bu süre ödeme gününden başlayan bir yıl veya ilk taşıma için kullanılan kayıp karinesi süreleriyle aynı değildir. Başvuruda hangi tarihin hangi işlem için kullanıldığı açık tutulur; dosyanın tarihleri tek genel süre altında birleştirilmez.

CMR m.20/4, ikinci fıkradaki istemin bulunmaması, üçüncü fıkradaki otuz günlük dönemde talimat verilmemesi veya eşyanın tazminat ödemesinden bir yıldan fazla zaman sonra bulunması hâllerini ayrıca düzenler. Bu durumlarda taşıyıcının eşya üzerindeki işlemleri eşyanın bulunduğu yer hukukuna bağlanır. Bu örnek, üçüncü fıkradaki geri teslim aşamasıdır. M.20/4 kapsamındaki ayrı durum aynı şablonda süresi korunmuş bir teslim istemi gibi gösterilmez.

Bulunma bildiriminin alınma tarihini belirleme

Taşıyıcının bildiriminin tam metni ve eki saklanır. Gönderim tarihi ile hak sahibinin aldığı tarih farklı olabilir. M.20/3’teki başlangıç alındığı tarihle bağlantılıdır. Elektronik mesaj, teslim kaydı veya zarf kendi özgün biçimiyle korunur. Şirket içinde bildirimin sonraki birime iletilmesi, ilk alınma kaydını ortadan kaldırmaz. Başvuru, daha geç iç kayıt tarihini açıklamasız süre başlangıcı yapmaz. Bildirimin hangi adrese ve kime ulaştığı dosyada gösterilir.

Süre çizelgesinde tazminat ödemesi, önceki yazılı bulunma istemi, taşıyıcının alındısı, eşyanın bulunma bilgisi ve bildirimin alınması ayrı satırlardır. Bir yıllık dönem ile otuz günlük teslim istemi aynı sütunda karıştırılmaz. Taşıyıcıdan ayrıntılı bilgi istenmişse bu yazışma da eklenir. Ek bilgi beklemek, mevcut otuz günlük dönem yeniden başladı diye anlatılmaz. Hak sahibinin teslim iradesi açık biçimde ve ilgili taşıma dosyasına bağlı olarak bildirilir.

Bu yazıya başka bir CMR maddesindeki tatil veya gün hesabı kuralı açıklamasız aktarılmaz. Resmî m.20/3’ün açık ölçütü bildirimin alınmasını izleyen otuz gündür. Dosya sorumlusu başlangıç belgesini ve gönderim kaydını birlikte tutar. Eşyanın teslimi için hazırlanacak operasyon planı ile süre içinde teslim istemini yöneltmek farklı işlem aşamalarıdır. Taşıyıcıdan randevu cevabı alınması beklenirken teslim isteminin kendisi belirsiz bırakılmaz.

Bulunan eşyanın aynı yük olduğunu doğrulama

Bulunan eşya; CMR taşıma senedi, mal listesi, parti veya seri numarası ve paket işaretleri üzerinden karşılaştırılır. Genel ürün adı tek başına dosya eşleşmesini tamamlamayabilir. Aynı maldan başka taşımalarda da bulunuyorsa ayırt edici kayıtlar özellikle kullanılır. Taşıyıcının ilettiği görüntü ve sayı bilgileri ilk teslim belgesiyle eşleştirilir. Eksik tanımlayıcı bulunuyorsa eksiklik açıkça belirtilir; geçmiş seri numarası sonradan tahmin edilerek yazılmaz.

Mevcut miktar ve fiziksel durum ayrıca kaydedilir. Ambalaj, görünen değişiklik, sayım ve teknik inceleme farklı veri türleridir. Fotoğraf bütün ürünün teknik sağlamlığını kendiliğinden kanıtlamaz. Geri teslim talebinde eşyanın mevcut yerinin ve teslim düzeninin açıklanması istenir. Teslim anında yapılacak kontrolün kapsamı gerçek malın niteliğine göre belirlenir. Bu metin, her yük için aynı ürün kontrol yöntemi veya sıcaklık şartı ilan etmez.

Kısmi bulunma varsa başvuruya konu miktar ve önceki tazminatın ilgili bölümü ayrıca belirlenir. Birden çok yük için tek ödeme yapılmışsa dağılımın belgesi kullanılır. Bulunmayan veya başka taşıma dosyasına ait eşya bu istemin kapsamına eklenmez. İade hesabı, gerçekte geri alınacak eşya ile bağlantılı olarak incelenir. Tamamı bulunmuş gibi genel miktar yazmak ve bütün ödeme kayıtlarını tek toplamda kullanmak dosyanın kapsamını belirsizleştirir.

Hak sahibi ve temsil yetkisi

İlk kayıp dosyasındaki hak sahibi ile yeni talebi yönelten kişi karşılaştırılır. Tazminatı alan, eşyanın sahibi, gönderici ve alıcı farklı olabilir. CMR sistemi ile varsa devir ve temsil belgeleri incelenir. Sadece malı kullanmak isteyen bir işletmenin adı, bütün hak sahipliği sorularını çözmez. Başvuran sıfatı dilekçenin ilk bölümünde dayanak belgeyle açıklanır. Sigorta ödemesi veya hak devri bulunan dosyada bu kayıtlar ayrı değerlendirilir.

Şirket adına imzalayan kişi, ilgili temsil yetkisini gösterir. Eşyayı fiilen teslim alacak kişiyle yazıyı imzalayan kişi aynı olmayabilir; roller ayrı belirtilir. Teslim alanın kimlik ve görevlendirme kaydı operasyon planına eklenir. Bir sürücünün taşıma sürecinde bulunması, her şirket adına teslim ve hesap kararı almaya yetkili olduğunu tek başına göstermez. İlgili hak sahibi, yetkili imza ve fiilî teslim görevi aynı dosyada fakat ayrı alanlarda kaydedilir.

Senetteki ücretler ve tazminat iade hesabı

CMR m.20/3, teslim istemini senette ödenmesi gereken ücretlerin ödenmesine ve alınmış tazminatın, içine dâhil edilmiş ücretler çıkarılarak iadesine bağlar. Bu iki hesap alanı ayrı hazırlanır. İlk tazminatın içindeki mal karşılığı ve dâhil edilmiş ücretler ödeme mutabakatından belirlenir. Daha önce ödeme yapılmış kalem varsa güncel durum gösterilir. Taşıyıcının istediği tutar ile ilk mutabakat arasındaki bağlantı açıkça açıklanır. Sadece toplam dekont üzerinden bütün kalemler tahmin edilmez.

Hesap çizelgesi alınmış tazminatı, bunun içine dâhil edilmiş ücretleri ve buna göre iade edilecek tutarı ayrı gösterir. Senette ödenmesi gereken ücretler de kendi satırında bulunur. Bir kalem iki başlık altında mükerrer hesaplanmaz. Para birimleri farklıysa dönüşüm yöntemi ve dayanağı belirtilir. Maddede olmayan tek tip döviz kuru günü veya genel mahsup yüzdesi hüküm varmış gibi eklenmez. Gerçek işlem belgeleri, ödeme hesabının yeniden kontrol edilebilmesini sağlar.

Başvuru sırasında mali tutarlar henüz açıklanmamışsa eksik bilgi açıkça istenir. Teslim istemi ile hesabın tamamlanması ayrı bölümlerde yazılır. Yapılmamış tazminat iadesi “iade edildi” olarak gösterilmez; ödeme vaadi de tamamlanmış işlem belgesi değildir. Dilekçenin talep kısmı kanuni karşılıkları görünür tutar. Taşıyıcıdan belirtilen kalemlerin açıklaması ve teslim düzeninin bildirilmesi istenir. Hesap netleştiğinde gerçekleşen ödemeler kendi kayıtlarıyla dosyaya eklenir.

İade için verilen ödeme hesabının ilgili kişi ve işlemle bağlantısı kontrol edilir. İlk tazminatı başka kişi ödemişse ödeme zinciri, mutabakat ve mevcut hak sahipliği belgeleri birlikte okunur. İadeyi kimin alacağı açıklanmadan tutar farklı bir hesaba yönlendirilmez. Ödeme açıklamasına ilgili CMR numarası ve iade kapsamı yazılarak işlem dosyayla ilişkilendirilir. Taşıyıcının ödemeyi hangi kaleme işlediği gelen teyitle karşılaştırılır. Teslim öncesinde tamamlanmış ödeme ile yalnız planlanmış transfer ayrı gösterilir. Bu kayıt, eşyanın alındığı gün ortaya çıkabilecek hesap uyuşmazlığının hangi işlemden kaynaklandığını belirlemeye yardımcı olur.

Gecikme tazminatı haklarının korunması

CMR m.20/3, m.23 ve uygulanıyorsa m.26 uyarınca teslim gecikmesine ilişkin tazminat istemlerini saklı tutar. Bu nedenle bulunan eşyanın teslimi, bütün gecikme taleplerinin kapandığı genel ibra cümlesiyle birleştirilmez. Gecikme zararının gerçek belgeleri ve ilgili şartları ayrıca incelenir. M.26 kapsamında talep ileri sürülecekse özel teslim menfaati kaydı kendi koşullarıyla değerlendirilir. Geri teslim dilekçesi önceden bulunmayan böyle bir beyanı sonradan varmış gibi oluşturmaz.

Hakların saklı tutulması, belgesiz bir gecikme bedelinin otomatik doğduğunu göstermez. Talep edilen zarar, ilgili hukukî koşullar ve gerçek kayıtlarla açıklanır. Eşyanın mevcut durumu hakkında başka bir iddia varsa bunun nedeni ve kapsamı ayrı belirlenir. Geri teslim isteminin içine incelenmemiş bütün zarar tutarları eklenmez. Böylece m.20/3’teki teslim ve ödeme düzeni ile saklı kalan gecikme hakları birbirine karışmadan takip edilir.

Sonradan bulunan eşyanın geri teslimi dilekçesi örneği

Teslim planı ve son kontrol

Teslim planında yer, irtibat, yetkili kişi, eşya kapsamı ve fiilî teslim belgesi belirlenir. Teslimde görülen miktar ve durum kaydedilir. Genel bir alındı belgesinin içeriği incelenmeden bütün mali ve zarar taleplerini kapatan anlamla imzalanmaz. Ödeme, iade ve teslim kayıtları aynı taşıma referansına bağlanır. Taşıyıcının cevabındaki farklı miktar veya hesap satırı açıklığa kavuşturulur. Başvuru dosyası, teslimi isteme tarihini ve sonraki gerçekleşen işlemleri ayrı tutar.

Önceki aşama için CMR kayıp eşya bulunursa bildirim talebi; genel süre ve sistem için CMR 20 kayıp ve sonradan bulunma rehberi incelenebilir. Bu dilekçe, bulunma bilgisi geldikten sonra eşyanın teslimini istemeye yöneliktir. Önceki yazının tarihi yeni teslim isteminin gönderim tarihi olarak değiştirilmez; her aşama kendi belgesiyle korunur.

Sık sorulan sorular

1. Bulunan eşyanın teslimi kaç gün içinde istenir?

CMR m.20/3, bulunma bildiriminin alınmasını izleyen otuz günlük dönem içinde teslim istemini düzenler. Alınma belgesi ve gönderim kaydı korunur.

2. Otuz gün tazminat ödemesinden mi başlar?

Hayır. Bu süre bulunma bildiriminin alınmasına bağlıdır. Ödeme sonrasındaki bir yıllık bulunma düzeni ayrı kayıttır.

3. Eşya alınırken tazminat geri verilir mi?

M.20/3 alınmış tazminatın, içine dâhil ücretler çıkarılarak iadesini düzenler. Senette ödenmesi gereken ücretler ayrıca gösterilir.

4. Tam tazminat ve eşya birlikte ücretsiz tutulur mu?

Madde teslimi belirtilen ödeme ve iade karşılıklarına bağlar. Dilekçe bu hesap düzenini görünür tutar.

5. Gecikme tazminatı hakları kaybolur mu?

M.20/3, m.23 ve uygulanıyorsa m.26 kapsamındaki gecikme haklarını saklı tutar. Gerçek zarar ve ilgili şartlar ayrıca belgelenir.

6. Eşya kimliği nasıl doğrulanır?

CMR senedi, parti, seri, miktar ve paket işaretleri bulunma kaydıyla karşılaştırılır. Belgede olmayan numara tahmin edilmez.

7. Yükün bir kısmı bulunmuşsa ne yapılır?

Gerçek bulunan miktar ve bunun önceki tazminatla bağlantısı ayrıca ayrılır. Tam yük bulunmuş gibi genel hesap kullanılmaz.

8. Hesap bilgisi beklemek süreyi yeniden başlatır mı?

Ek bilgi istemi, m.20/3’teki bildirimin alınmasına bağlı süreyi yeni başlangıç varmış gibi değiştirmez. Teslim iradesi açıkça bildirilir.

9. Bir yıldan sonra bulunma aynı örneğe uygun mu?

M.20/4’te bu durum için eşyanın bulunduğu yer hukukuna bağlı ayrı düzen bulunur. Bu örnek üçüncü fıkradaki teslim aşamasıdır.

10. Teslim belgesi bütün talepleri kapatır mı?

Belgenin gerçek kapsamı incelenir. Bu örnek genel ibra veya bütün zarar ve mali taleplerin kapatılması beyanı içermez.

Mersin ofisinden geri teslim dosyası incelemesi

Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki uluslararası karayolu taşıma dosyaları Mersin ofisinden incelenir. Bulunma bildirimi, hak sahipliği ve iade hesabının birlikte değerlendirilmesi için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.