Deniz Yükünün Teslim Öncesi Ölçülmesi, Sayılması ve Tartılması Dilekçesi | TTK 1184 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.1184/1, gönderilen eşyayı teslim almadan önce taşıyanın, kaptanın veya gönderilenin eşyanın hâl ve durumunu, ölçüsünü, sayısını veya tartısını mahkemeye, yetkili diğer makamlara ya da bu iş için yetkili uzmanlara inceletebilmesini düzenler. Mümkün oldukça diğer taraf incelemede hazır bulundurulur. Aşağıdaki örnek, gönderilenin teslim öncesinde belirli yükün ölçülmesi, sayılması ve tartılması için yetkili uzman incelemesini organize etmek üzere taşıyana gönderdiği başvurudur.

Deniz yükünün teslim öncesi ölçülmesi, sayılması ve tartılması talebini Word olarak indir

Teslimden önce miktar incelemesinin konusu

Bu başvurunun merkezinde teslim edilecek yükün ölçü, sayı ve ağırlık kayıtlarının belirlenmesi vardır. Gönderilenin eşyayı henüz teslim almadığı gerçek aşama esas alınır. Dilekçe, taşıyana karşı kesinleşmiş bir eksik teslim bedeli istemi kurmaz. İncelenecek yük, mevcut taşıma belgesiyle bağlantılı olarak tanımlanır; miktarın hangi unsurunun ölçüleceği açık yazılır. Koli sayımı, ürün adedi, yük ölçümü ve tartım farklı inceleme sorularıdır. Talep, bunların hangisini kapsadığını ve ilgili belgenin hangi kaydıyla karşılaştırılacağını göstermelidir.

Başvuru, TTK navlun hükümlerinin uygulandığı deniz taşıması için hazırlanmıştır. Karayolu CMR veya demiryolu CIM belgesindeki inceleme düzeni bu metne aynen aktarılmaz. Yükün mevcut bulunduğu yer, teslim aşaması ve taşıyanın bilgisi başvurunun gerçek zeminini oluşturur. Teslim daha önce yapılmışsa bu olay saklanıp örnek teslim öncesiymiş gibi doldurulmaz. Mahkemeden delil tespiti istenecekse ilgili usul başvurusu ayrıca hazırlanır. Aşağıdaki Word dosyası, muhatap taşıyana gönderilen inceleme organizasyonu talebidir; mahkeme kararının yerine geçmez.

TTK 1184’te başvuru hakkı ve diğer tarafın katılımı

TTK m.1184/1 yalnız gönderilene hak vermez; taşıyan ve kaptan da madde kapsamında inceleme yaptırabilir. Bu örnekte başvuran gönderilendir. Başvuranın kimliği, taşıma belgesiyle bağlantısı ve varsa temsilcisinin dayanağı gösterilir. Kanun, incelemenin mahkeme veya yetkili diğer makamlar ya da bu husus için yetkili uzmanlar eliyle yapılmasını düzenler. Bu nedenle yalnız bir depo çalışanının kendi iç kayıt tablosunu doldurması, otomatik olarak m.1184 kapsamındaki yetkili uzman incelemesi diye adlandırılmaz. İncelemeyi yapacak kişinin sıfatı ve yetki kaynağı belirlenir.

Diğer tarafın mümkün oldukça incelemede hazır bulundurulması, başvurunun önemli unsurudur. Dilekçede inceleme yeri, önerilen tarih ve saat ile katılacak yetkili kişinin bildirilmesi talep edilir. Diğer tarafın hazır olması için yapılmış çağrı, gerçekten katılımın gerçekleştiğini göstermez. Rapor ve tutanakta kimlerin hangi sıfatla hazır bulunduğu yazılır. Mazeret veya gelmeme hâli gerçek kayıtla gösterilir. Başvuru sahibinin tek taraflı hazırladığı davet metni, ortak inceleme yapılmış gibi dosyaya konulmaz. Katılım kaydı, miktar bulgusunun nasıl elde edildiğini anlaşılır kılar.

Gönderilenin sıfatı ve doğru taşıyan

Gönderilen bilgisi taşıma senedi ve gerçek teslim dosyası üzerinden belirlenir. Talepte şirket unvanı, adresi ve ilgili yükle bağlantısı bulunur. Konişmento söz konusuysa senedin düzeni ve teslim alma yetkisi ayrıca incelenir. Yalnız satım faturasında alıcı olarak yazılmış olmak, her taşıma belgesinde teslim yetkisinin aynı kişiye ait olduğunu göstermeyebilir. Başvuruya temsilci imza atacaksa sıfatı ve dayanağı açıklanır. İnceleme için bildirilen kişinin teknik görev kapsamı ile şirket adına hukuki beyanda bulunma yetkisi ayrı tutulur.

Taşıyanın tam unvanı, taşıma belgesindeki kayıt ve ilgili sözleşmeyle karşılaştırılır. Gemi adı veya terminalin adı, taşıyanın kimliği yerine yazılmaz. Talep acente üzerinden iletilecekse onun hangi taşıyan için hareket ettiği anlaşılır olmalıdır. Yükün muhafaza edildiği tesise yapılacak giriş organizasyonu, taşıyanın muhatap olma sıfatıyla karıştırılmaz. Dilekçede birden çok şirket adı varsa her birinin rolü açıklanır. Böylece inceleme için verilen cevapların kimin adına ve hangi yük için geldiği takip edilir; farklı taşımaların kayıtları aynı dosyada birleşmez.

Ölçü, koli sayısı ve ağırlık sorularını ayırma

İnceleme sorusu belirli olmalıdır. “Yük incelensin” cümlesi, neyin sayılacağını veya tartılacağını göstermez. Koli sayımı isteniyorsa kolilerin fizikî sayısı ile içlerindeki ürün adedi ayrılır. Palet sayısı, palet üzerindeki koli sayısına eşit kabul edilmez. Ölçü incelemesinde uzunluk, hacim veya başka ölçü birimi gerçek yük tanımına göre seçilir. Tartım incelemesinde ise brüt, dara ve net ağırlık kayıtlarının hangilerinin belirleneceği yazılır. Bu alanların somutlaştırılması, inceleme sonucunun taşıma senedindeki doğru kayıtla karşılaştırılmasını sağlar.

Taşıma belgesindeki miktar, çeki listesindeki miktar ve satım faturasındaki ticari miktar aynı kavramı göstermeyebilir. Başvuruda her belge tarihi ve referansıyla tanımlanır. Uzmandan “eksik mal var” sonucunu peşinen benimsemesi istenmez; fiilî miktarı belirlemesi ve ilgili belge kaydıyla fark bulunup bulunmadığını göstermesi istenir. Değişik birimler kullanılmışsa raporda karşılaştırmanın nasıl yapıldığı anlaşılır tutulur. Bilinmeyen birim dönüşümü varsayımla yazılmaz. Yükün yalnız bir bölümü inceleniyorsa o bölümün sınırı açıkça belirtilir; kısmi işlem bütün yükün sayımı olarak sunulmaz.

İncelenecek yükün kimliğini sabitleme

Yük kimliği; taşıma senedi numarası, gemi veya sefer bilgisi, konteyner numarası, ilgili mühür ve mevcut koli işaretleriyle eşleştirilir. Bu bilgilerden gerçek belgede bulunmayanlar üretilmez. Bir taşımada birden çok konteyner varsa inceleme kapsamındaki konteynerler ayrı belirtilir. Sayım sırasında hangi konteynerin açıldığı, hangi mühür kaydının görüldüğü ve hangi yük bölümünün ölçüldüğü rapora bağlanır. Mühür numarasının yazılması, tek başına konteyner içindeki bütün miktarın doğru olduğunu gösteren sonuç sayılmaz. Miktar tespiti kendi teknik bulgularıyla yapılır.

Yük depoda veya terminalde tutuluyorsa mevcut yer, saha veya depo referansı yazılır. Konum belirsiz bırakıldığında davet edilen tarafın doğru yüke erişmesi güçleşir. Yük başka bir alana taşınmışsa başlangıçtaki yerle inceleme yeri farklı kaydedilir. İnceleme sırasında yapılan ayırma, ambalaj açma ve yeniden kapatma işlemleri kendi tarihleriyle gösterilir. Başvuru bu fizikî işlemleri yapılmış gibi anlatmaz; gerçekleşen işlem sonradan tutanağa işlenir. Yük kimliği ve inceleme zinciri, raporun başka gönderiye yanlışlıkla bağlanmasını önleyen temel kontrol noktalarıdır.

Yetkili uzman ve teknik inceleme planı

Uzmanın ilgili yük ve miktar incelemesi bakımından görev alanı belirlenir. İsim veya firma adı tek başına bu husus için yetkili olunduğu beyanı yerine geçmez. Önerilen uzman, görevlendirme ve yetki bilgisiyle bildirilir. Talepte onun gerçek sıfatının raporda gösterilmesi istenir. İnceleme kapsamında özel bir ölçüm cihazı kullanılacaksa ölçümün türü, cihaz kaydı ve raporlanacak veriler teknik plana yazılır. Kanunda olmayan her yük için tek cihaz standardı veya tek ölçüm yöntemi uydurulmaz. Yöntem, gerçek yükün niteliği ve yapılacak inceleme üzerinden belirlenir.

Teknik raporun konusu fiilî ölçü, sayı veya ağırlık bulgusudur. Uzmanın hukuki tazminat sorumluluğu hakkında kesin karar vermesi istenmez. Raporda kullanılan belge kaydı, sayım alanı, tartım yöntemi ve işlem zamanı anlaşılır olmalıdır. Fotoğraf, ölçüm çıktısı veya çizelge alınmışsa hangi bulguya ait oldukları açıklanır. Sonradan hazırlanmış bir tablo, inceleme anında alınan ölçüm çıktısıyla aynı şey değildir. Ham kayıtlar ve nihai rapor birbirine bağlanır; rapor dışındaki yorum veya ticari hesap, fiilî ölçüm sonucu gibi sunulmaz.

Yer, zaman ve tarafların hazır bulundurulması

Başvuruda önerilen yer ve gerçek organizasyon imkânı yazılır. Tarih ve saat bir kanuni cevap süresi olarak değil, yapılacak inceleme için önerilen çalışma zamanı olarak gösterilir. TTK m.1184 herkes için sabit iki günlük cevap günü belirlemez. Taşıyanın katılacak yetkili temsilci bilgisi ve inceleme yerine erişim düzeni istenir. Yer veya zaman değişirse ilk davetle değişiklik kaydı birlikte tutulur. Başvuranın temsilcisi, taşıyanın temsilcisi ve uzman ayrı sıfatlarla listelenir. Katılımı olmayan bir kişi raporda hazır gibi gösterilmez.

İnceleme sırasında tarafların beyanları teknik bulgudan ayrı kaydedilir. Belgedeki sayıya ilişkin itiraz ile fiilen sayılan koli miktarı aynı cümle içinde karıştırılmaz. Tutanakta görüş farklılığı varsa ilgili kişinin gerçek açıklaması yazılır; imza, her hukuki yorumu kabul ettiği biçiminde genişletilmez. Hazır bulunma, rapor suretinin alınması ve sonuçlara yapılan itiraz ayrı işlem kayıtlarıdır. Talebin amacı, incelemeyi mümkün olduğunca diğer tarafın katılımına açmaktır. Bir tarafa davet gönderilmiş olması, onun kesin kabul beyanı verdiği veya her ölçümü onayladığı anlamında kullanılmaz.

İnceleme giderlerini kim karşılar?

TTK m.1184/2’nin ilk cümlesine göre inceleme giderleri başvuruda bulunana aittir. Bu örnekte başvuran gönderilendir. Talep metni inceleme ücretini peşinen ve koşulsuz taşıyana yüklemez. Aynı fıkranın ikinci cümlesi, gönderilenin başvurusu sonucunda taşıyanın tazminat vermesi gereken zıya veya hasar belirlenirse giderlerin taşıyana ait olacağını düzenler. Bu koşul, herhangi bir miktar farkının görülmesiyle otomatik olarak gerçekleşmiş sayılmaz. Teknik bulgu, tazminat gerektiren zıya veya hasar ve giderin kaynağı ayrı değerlendirilir.

Uzman ücreti, tartım veya sayım hizmeti ve incelemeyle ilgili gerçek gider belgeleri ayrı dosyalanır. Kanunda bulunmayan sabit ekspertiz tarifesi, yüzde veya masraf üst sınırı bu talebe eklenmez. Başvuru sahibinin yaptığı ödeme tarih ve belgeyle kaydedilir. Giderin başka bir ticari hizmete ait olduğu durumlarda tamamı inceleme masrafı diye gösterilmez. Muhatabın organizasyon için ilettiği ücret bilgisi, kanuni gider kuralından ayrı tutulur. TTK m.1184/2’deki ikinci cümleye dayanılacaksa taşıyanın tazminat yükümlülüğü koşulu açıkça korunur; yalnız başvuru gönderilmesi yeterli kabul edilmez.

İnceleme talebi ile zıya veya hasar bildirimi

Ölçü, sayı veya tartı incelemesi istemek, somut zıya veya hasar bildirimini her durumda kendiliğinden karşılamaz. TTK m.1185/1 zıya veya hasarın en geç teslim sırasında taşıyana yazılı bildirilmesini; dışarıdan belli olmayan durumda teslim tarihinden itibaren aralıksız üç gün içinde gönderilmesini düzenler. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gerekir. Bu örnekte henüz gerçekleşmemiş eksik teslim veya hasar uydurulmaz. Mevcut somut bulgu varsa gerçek kapsamıyla ayrı bildirim konusu yapılır; yalnız inceleme organizasyonu talebine güvenilmez.

TTK m.1185/2’de ayrıca bildirime gerek olmayan hâl dar biçimde düzenlenmiştir: inceleme tarafların katılımıyla mahkeme, yetkili makam veya bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmış olmalıdır. M.1184 kapsamında uzman incelemesi yaptırabilme ile m.1185/2’deki bildirime ilişkin istisnanın bütün unsurları aynı sayılmaz. Özel uzman raporu alınması veya tek taraflı davet gönderilmesi, resmen atanma ve gerçek taraf katılımını olmuş gibi göstermez. Bu ayrım, başvurunun sonunda yazılan bir hak saklı tutma cümlesiyle ortadan kalkmaz. Gerçek işlem ve uzman sıfatı kayıttan belirlenir.

Başvuruya eklenecek kayıtlar

Ekler arasında ilgili taşıma senedi sureti, karşılaştırılacak miktar belgesi, yükün mevcut yer kaydı, mevcut teknik kayıtlar ve gerekiyorsa temsil dayanağı bulunur. Her ekin hangi soruyu açıklayacağı belli olmalıdır. Eksik bir belge varmış gibi listelenmez. Aynı belgenin farklı sürümleri varsa sonradan değiştirilmiş kaydın tarihi açıklanır. Sayım veya tartım henüz yapılmadığı aşamada sonuç çizelgesi düzenlenmez; talep dosyası inceleme için hazırlanır. Gönderim kaydı, başvurunun tam metniyle birlikte saklanır. Cevap, yalnız başlıkla değil istenen teknik kapsamla karşılaştırılır.

İncelemenin yapılabilmesi için başvurudan sonra kesinleşen uzman, yer ve zaman bilgileri dosyaya eklenir. Diğer tarafa iletilen çağrının içeriği korunur. Raporun hazırlanmasında kullanılan ölçüm veya sayım kayıtları, mümkün olan mevcut özgün biçimleriyle saklanır. Belgeye erişen kişinin bilgi için aldığı kopya, mahkemenin yaptığı resmî inceleme tutanağı olarak adlandırılmaz. Başvurunun sonunda elde edilecek çıktı, fiilî miktarı ve yöntemi anlaşılır gösteren rapordur. Bu raporun sonraki uyuşmazlıktaki değerlendirmesi ile başvuru organizasyonunun tamamlanması ayrı tutulur.

Teslim öncesi miktar incelemesi talep dilekçesi

Örnek gönderilenin taşıyana başvurusu içindir. Ölçü, sayı ve tartı alanlarından gerçek inceleme kapsamını seçin. Henüz yapılmayan teslim, sayım veya tartımı gerçekleşmiş gibi yazmayın. Tarihi gerçek başvuru günüyle değiştirin; e-imza ibaresi yalnız gerçek elektronik imzalı gönderimde kullanılır.

Rapor geldikten sonra miktar ve belge karşılaştırması

Raporun ilgili taşıma ve yüke ait olduğu önce doğrulanır. Ölçü, sayım ve tartım bulguları kendi birimleriyle değerlendirilir. Yöntem ve kapsam eksikse tamamlanması gereken soru belirlenir. Diğer tarafın fiilî katılım kaydı, yalnız davet gönderiminden ayrılır. Sonuç belgede yazılı miktarla karşılaştırılır; rapor teknik bulgu, zarar tutarı ise farklı hesap olarak tutulur. Başvurunun gönderildiği tarih, incelemenin yapıldığı tarih ve raporun verildiği tarih ayrı kaydedilir. Böylece henüz hazırlık aşamasındaki işlem tamamlanmış tespit gibi gösterilmez.

Sık sorulan sorular

Bu miktar incelemesinin açık dayanağı nedir?

TTK m.1184/1’dir. Eşyanın hâli ve durumu yanında ölçü, sayı veya tartısını yetkili inceleme yoluyla belirleme imkânını düzenler.

Gönderilen dışında kim başvurabilir?

Madde taşıyan ve kaptanı da sayar. Bu örnekte başvuran gönderilendir; kendi gerçek sıfatı ve yükle bağlantısı gösterilir.

Örnek teslimden sonra aynen kullanılır mı?

Örnek teslim öncesi gerçek aşamaya göre hazırlanmıştır. Daha önce gerçekleşmiş teslim saklanarak henüz teslim alınmamış gibi beyan kurulmaz.

Yalnız koli sayımı istenebilir mi?

TTK m.1184 ölçü, sayı veya tartıyı düzenler. Gerçek kapsam koli sayımıysa o kapsam yazılır; yapılmayan tartım sonuç olarak eklenmez.

Diğer tarafın hazır olması nasıl kaydedilir?

Davetin yeri ve zamanı ile fiilen hazır bulunan kişiler ayrı gösterilir. Davet gönderilmesi, katılımın gerçekleştiğini kanıtlayan kayıt yerine geçmez.

İnceleme gideri daima taşıyana mı aittir?

Hayır. TTK m.1184/2 önce başvuranı esas alır. Gönderilenin başvurusu ve taşıyanın tazminat vermesi gereken zıya veya hasarın belirlenmesi koşulunda gider taşıyana aittir.

Özel uzman raporu hasar bildirimini kaldırır mı?

TTK m.1185/2’deki gerçek taraf katılımı ve mahkeme, yetkili makam veya resmen atanmış uzman incelemesi koşulları ayrı değerlendirilir.

Uzman tazminata kesin karar verir mi?

Teknik rapor fiilî miktar ve yöntem bulgularını gösterir. Taşıyanın hukuki tazminat sorumluluğunu peşinen kesinleştiren hüküm yerine kullanılmaz.

Bu Word dosyası mahkemeye başvuru mudur?

Taşıyana gönderilen inceleme organizasyonu talebidir. Mahkemenin delil tespiti kararı veya mahkemeye sunulacak usul dilekçesi olarak hazırlanmış değildir.

Tarih, ekler ve imza nasıl uyarlanır?

Gerçek başvuru tarihi ve yalnız sunulan ekler yazılır. Rehber sayfası çıkarılır; e-imza ibaresi gerçek elektronik imzalı gönderimde kullanılır.

Resmî kaynak, ilgili içerikler ve yazar

Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 6102 sayılı TTK m.1184 ve 1185 hükümleri 08.10.2026 tarihinde güncel resmî metinden kontrol edilmiştir. Bu başvurunun ana dayanağı teslim öncesi miktar incelemesini düzenleyen m.1184’tür.

Zıya ve hasar bildiriminin ayrı kapsamı deniz yükünde hasar ve ihbar rehberinde açıklanır. Diğer başvuru örneklerine Word dilekçe kütüphanesinden ulaşabilirsiniz.