Devlet Korumasındaki Gençleri Çalıştıran İşverene 5 Yıl SGK Prim Teşviki | 2828 Ek Madde 1 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. 7578 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde 1, devlet koruması veya bakım tedbiri kapsamında yetişmiş hak sahiplerinin yalnız kamuya yerleştirilmesini değil, özel sektörde çalışmaları halinde işverene sağlanacak güçlü bir sigorta primi teşvikini de düzenlemektedir. Kanundaki şartları taşıyan kişinin özel sektörde çalıştırılması halinde belirli sosyal sigorta ve işsizlik sigortası primlerinin sigortalı ve işveren hisselerinin tamamı, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanarak işe giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle Hazine tarafından karşılanır.
Kısa ve Net Cevap
2828 Ek Madde 1’in birinci fıkrasındaki hak sahiplerinin özel sektörde çalıştırılması halinde; 5510 sayılı Kanun m.81 uyarınca ödenmesi gereken malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, kısa vadeli sigorta kolları primi ve genel sağlık sigortası priminin sigortalı ve işveren hisselerinin tamamı ile 4447 sayılı Kanun m.49’a göre ödenmesi gereken işsizlik sigortası priminin sigortalı ve işveren hisselerinin tamamı, 5510 m.82’deki prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanmak suretiyle işe giriş tarihinden itibaren beş yıl Hazine tarafından karşılanır. Teşvikten işveren yararlanır; Hazinece karşılanan sigortalı payı tutarının çalışana ayrıca ödenmesi işverenden istenemez.
Yasal Dayanak ve Yürürlük
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1 inci maddesi, 7578 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve Ek Madde 1’deki yeni özel sektör teşvik hükümleri aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Teşvik, Ek Madde 1’in kamu istihdam hakkından farklı bir mekanizmadır. Kamuya yerleştirmede merkezi yerleştirme ve binde birlik kadro oranı uygulanırken, özel sektör teşviki işverenin hak sahibi kişiyi sigortalı olarak işe almasına bağlı prim desteğidir.
Teşvik Hangi Çalışanlar İçin?
Kanun “birinci fıkra kapsamına giren kişiler” ifadesini kullanır. Bu nedenle özel sektör teşvikinden yararlanılabilmesi için çalışanın 2828 Ek Madde 1’in hak sahipliği şartlarını taşıması gerekir. Bu şartlar özetle; hakkında korunma/bakım tedbiri kararı bulunması, sosyal hizmet modelinden gerekli süre fiilen yararlanma, vatandaşlık, 14 yaş sonrası izinsiz ayrılık sınırı, öğrenim ve başvuru/yaş şartlarıdır.
Teşvik fıkrası ayrıca “öğrenim durumlarına bakılmaksızın” ifadesini kullanır. Bu ifade, hak sahibi kişi özel sektörde çalıştırılırken teşvik bakımından öğrenim düzeyine göre prim oranı ayrımı yapılmayacağını gösterir. Ancak kişinin birinci fıkradaki hak sahipliği şartları içinde yer alan en az ortaöğretim mezuniyet şartı güncel metinde ayrıca bulunduğundan, hak sahipliği statüsü Bakanlık kayıtları üzerinden doğrulanmalıdır.
Teşvik Kaç Yıl Sürer?
Kanun teşviki sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle öngörür. Beş yıllık süre işverenin başvuru yaptığı tarihten değil, teşvike konu sigortalının işe girişinden itibaren başlar.
İşveren değişikliği, işten çıkış ve yeniden giriş veya hizmet akdindeki kesintilerin kalan teşvik süresine etkisi SGK uygulama düzenlemeleri üzerinden değerlendirilmelidir. Kanunda açık olan temel süre, işe giriş tarihinden itibaren beş yıldır.
Hangi Primler Hazine Tarafından Karşılanır?
Ek Madde 1 kapsamındaki teşvik çok sayıda prim unsurunu kapsar. 5510 sayılı Kanun m.81 kapsamında:
- Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi,
- Kısa vadeli sigorta kolları primi,
- Genel sağlık sigortası primi
için hem sigortalı hem işveren hisselerinin tamamı teşvik kapsamındadır. Ayrıca 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m.49 uyarınca ödenmesi gereken işsizlik sigortası priminin sigortalı ve işveren hisselerinin tamamı da kapsama alınmıştır.
Ancak hesap gerçek ücretin tamamı üzerinden sınırsız yapılmaz; 5510 m.82’ye göre belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan tutar Hazinece karşılanır.
İşçinin Ücreti Asgari Ücretten Yüksekse Ne Olur?
Teşvikin kanuni hesabı prime esas kazanç alt sınırına bağlanmıştır. İşçinin fiilî ücreti veya prime esas kazancı bu sınırın üzerinde ise Hazine desteği alt sınır üzerinden hesaplanan prim tutarıyla sınırlıdır. Alt sınırı aşan prime esas kazanç bölümüne ilişkin prim yükünün nasıl ödeneceği 5510 ve SGK uygulaması çerçevesinde işveren tarafından yerine getirilir.
Bu nedenle “hak sahibi çalışan için beş yıl hiç SGK primi ödenmez” ifadesi doğru değildir. Doğru ifade, kanunda sayılan primlerin sigortalı ve işveren hisselerinin PEK alt sınırı üzerinden hesaplanan kısmının Hazinece karşılanmasıdır.
Teşvikten Kim Yararlanır: İşçi mi İşveren mi?
Ek Madde 1 açık biçimde bu prim teşvikinden işverenlerin yararlanacağını düzenler. Hazine tarafından işverene sağlanan sigortalı primi hissesi teşviki tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemez.
Bu hüküm özellikle ücret bordrolarında yanlış beklentiyi önler. İşçinin prim payının Hazine tarafından karşılanması, aynı tutarın nakit olarak işçiye ek ücret şeklinde ödeneceği anlamına gelmez. Teşvikin hukuki sonucu, prim yükünün kanuni sınırda Hazine tarafından karşılanmasıdır.
Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Süresinde Verilmeli
Teşvikten yararlanmanın temel şekli şartlarından biri, Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin kanuni süresi içinde verilmesidir. Güncel SGK bildirim sistemi kapsamında muhtasar ve prim hizmet beyannamesi gibi araçlar kullanılsa dahi kanunun istediği öz, sigortalılık bildirimlerinin süresinde yapılmasıdır.
Gecikmeli veya eksik bildirim teşvik hakkını etkileyebilir. İşveren insan kaynakları ve mali müşavirlik süreçlerinde hak sahibi sigortalıyı doğru teşvik kodu/uygulamasıyla takip etmeli ve dönemsel bildirimleri geciktirmemelidir.
Hazinece Karşılanmayan Primler Süresinde Ödenmeli
İkinci açık şart, Hazine tarafından karşılanmayan primlerin kanuni süresinde ödenmesidir. Çalışanın ücreti PEK alt sınırının üzerindeyse veya teşvik dışında kalan başka prim/tutarlar varsa işveren bu farkları süresinde ödemelidir.
Kanun bu iki şartı birlikte arar: süresinde belge ve süresinde karşılanmayan prim ödemesi. Yalnız hak sahibi çalışanı işe almak teşvikin bütün dönemler boyunca otomatik devamı için yeterli değildir.
Çalışanın Hak Sahipliği Nasıl Doğrulanır?
Ek Madde 1 kapsamındaki hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtları ve onayıyla belirlenir. İşveren, çalışanın yalnız sözlü beyanına dayanmak yerine teşvik kapsamında olduğunun resmî kayıt üzerinden doğrulandığından emin olmalıdır.
Hak sahipliği kriterleri ayrıntılı olduğundan işverenin çocuğun geçmiş sosyal hizmet dosyasını kendisi toplaması gerekmez. Çalışanın statüsünü gösteren Bakanlık/SGK kayıtları ve teşvik ekranları üzerinden işlem yapılmalıdır. Böylece özel nitelikli sosyal hizmet verilerinin gereksiz biçimde işveren tarafından işlenmesi de önlenir.
Kamuya Atanma Hakkını Kullanan Kişi İçin Özel Sektör Teşviki?
Ek Madde 1, kamu istihdam hakkının yalnız bir defa kullanılacağını düzenler. Özel sektör prim teşviki ise aynı maddede ayrı bir mekanizmadır. Somut kişinin kamuya atanma hakkını kullanmış olması ile özel sektörde yeniden çalışmaya başlaması halinde teşvikin uygulanıp uygulanmayacağı, SGK ve Aile Bakanlığı kayıtlarındaki hak sahibi statüsü ile güncel uygulama düzenlemeleri üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
Kanun metninde özel sektör teşviki “birinci fıkra kapsamına giren kişilerin özel sektörde çalıştırılmaları” ifadesine bağlanmıştır. Uygulamada teşvik aktivasyonu için SGK sistemindeki güncel hak sahipliği doğrulaması belirleyicidir.
Beş Yıllık Süre İşveren Değişince Yeniden Başlar mı?
Kanun “sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl süre ile” ifadesini kullanır; fakat birden fazla işveren, işten ayrılıp yeniden giriş veya teşvikte kesinti halinde beş yılın hangi işe girişe göre izleneceğinin teknik uygulaması SGK tarafından belirlenir. Kanunda “her yeni işverende yeni beş yıl” şeklinde açık bir sınırsız yenileme hükmü yoktur.
Bu nedenle işveren değişikliği bulunan dosyada SGK’nın güncel teşvik ekranı ve genelgesi kontrol edilmeden yeni beş yıllık sürenin başladığı varsayılmamalıdır.
Teşvik Diğer SGK Teşvikleriyle Birlikte Kullanılır mı?
Bir sigortalı için aynı dönemde birden fazla prim teşviki iddiası varsa 5510, 4447 ve ilgili teşviklerin mahsup/birlikte kullanım hükümleri incelenmelidir. 2828 Ek Madde 1’in varlığı, başka tüm teşviklerin otomatik olarak üst üste uygulanacağı anlamına gelmez.
İşveren, en uygun teşviki belirlerken SGK sistemindeki tanımları ve yürürlükteki genelgeleri kontrol etmelidir. Kanunda bulunmayan “tüm teşvikler toplanabilir” sonucu çıkarılmamalıdır.
İşveren Açısından Kontrol Listesi
- Çalışanın 2828 Ek Madde 1 hak sahibi statüsü resmî kayıttan doğrulanmalı.
- İşe giriş tarihi kaydedilmeli ve beş yıllık teşvik takvimi başlatılmalı.
- PEK alt sınırı üzerinden teşvik tutarı doğru hesaplanmalı.
- Alt sınırı aşan kazanç için kalan prim yükleri ayrılmalı.
- Aylık prim/hizmet bildirimleri kanuni süresinde yapılmalı.
- Hazinece karşılanmayan primler süresinde ödenmeli.
- Teşvik tutarı işçiye ek nakit ödeme gibi gösterilmemeli.
- İşveren değişikliği veya işe ara verme halinde SGK uygulaması yeniden kontrol edilmeli.
Çalışan Açısından Kontrol Listesi
Çalışan, SGK hizmet dökümünde işe girişinin ve prim günlerinin doğru işlendiğini kontrol etmelidir. Teşvik kullanılması sigortalılık gününü ortadan kaldırmaz; primler kanuni mekanizma içinde Hazine tarafından karşılanır. Ücret bordrosu ve hizmet kaydı birbirinden bağımsız incelenmelidir.
Çalışan ayrıca Hazinece karşılanan sigortalı payının kendisine ücret olarak ödenmesini talep edemez; kanun bu talebi açıkça engellemiştir. Ancak işverenin teşvik dışında kalan ücret ve prim yükümlülüklerini eksik yerine getirmesi halinde genel iş ve sosyal güvenlik hakları saklıdır.
Teşvik Hatalı Uygulanırsa Ne Olur?
Hak sahibi olmayan kişi için teşvik kullanılması, süre şartlarının ihlali veya prim/bildirim şartlarının yerine getirilmemesi halinde SGK teşvik tutarını gecikme cezası/zammı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde işverenden tahsil edebilir. Somut sonuç SGK’nın teşvik mevzuatı ve denetim tespitine göre belirlenir.
Bu nedenle işverenin yalnız işe girişte değil, her ay teşvik şartlarının devamını kontrol etmesi gerekir. Hak sahipliği veya sigortalılık statüsündeki değişiklikler kayıt altına alınmalıdır.
İtiraz ve Dava Yolu
SGK tarafından teşvikin reddedilmesi, geriye dönük iptal edilmesi veya borç çıkarılması halinde önce işlemin gerekçesi, dönemler ve hesap cetveli incelenmelidir. Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında görevli yargı yolu işlemin niteliğine göre değişebilir; prim ve teşvik uyuşmazlığında özel SGK mevzuatı ve 5510 sayılı Kanun hükümleri esas alınmalıdır.
Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca reddedilmişse bu idari işlem ayrı bir hukuki uyuşmazlık oluşturabilir. İşveren teşviki ile kişinin hak sahipliği kararları birbirinden ayrılarak değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
1. Teşvik kaç yıl?
Sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl.
2. Hangi primler karşılanır?
MYÖ, kısa vadeli sigorta, GSS ve işsizlik sigortasının sigortalı ve işveren hisselerinin kanunda belirtilen kısmı.
3. Hesap hangi ücret üzerinden?
5510 m.82’deki prime esas kazanç alt sınırı üzerinden.
4. İşçinin maaşı yüksekse tamamı teşvik mi?
Hayır. Hazine desteği alt sınır üzerinden hesaplanan primle sınırlıdır.
5. Teşvik tutarı işçiye ödenir mi?
Hayır. Kanun sigortalı hissesi teşvik tutarının çalışana ödenmesinin işverenden talep edilemeyeceğini açıkça düzenler.
6. Belgeler geç verilirse teşvik devam eder mi?
Kanun aylık prim/hizmet belgelerinin kanuni süresinde verilmesini şart koşar.
7. Hazine dışında kalan primler geç ödenebilir mi?
Hayır. Teşvik için bu primlerin de kanuni süresinde ödenmesi gerekir.
8. Eğitim seviyesine göre teşvik değişir mi?
Teşvik fıkrası özel sektörde çalıştırılmada öğrenim durumuna bakılmaksızın uygulanacağını belirtir; hak sahipliği statüsü ayrıca doğrulanmalıdır.
9. Her işveren yeni beş yıl kullanabilir mi?
Kanunda sınırsız yenileme kuralı yoktur; işveren değişikliğinde SGK’nın güncel uygulaması kontrol edilmelidir.
10. Teşvikten kim yararlanır?
Kanun açıkça işverenlerin yararlanacağını düzenler.
Resmî Kaynaklar
- 7578 sayılı Kanun – TBMM
- 2828 ve 5510 sayılı Kanunlar – Mevzuat
- Sosyal Güvenlik Kurumu
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
İlgili Yazılar
- Devlet Korumasındaki Gençlerin Kamuya Atanma Hakkı
- Sosyal Güvenlik Hukuku
- İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Sonuç
2828 Ek Madde 1’in 2026 metni, devlet koruması/bakım tedbiri kapsamındaki hak sahibini özel sektörde çalıştıran işveren için beş yıllık önemli bir prim teşviki sağlamaktadır. Malullük-yaşlılık-ölüm, kısa vadeli sigorta, GSS ve işsizlik sigortası primlerinin sigortalı ve işveren hisseleri PEK alt sınırı üzerinden Hazinece karşılanır. Teşvikten işveren yararlanır; sigortalı payı çalışana ayrıca ödenmez. Bildirimlerin ve Hazinece karşılanmayan primlerin süresinde yerine getirilmesi şarttır. İşverenin doğru hak sahipliği doğrulaması, beş yıllık takvim ve aylık prim kontrolü kurması gerekir.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 16 Eylül 2026 tarihinde 2828 sayılı Kanun Ek Madde 1’in 7578 sayılı Kanunla kabul edilen özel sektör prim teşviki hükümleri ile 5510 m.81-82 ve 4447 m.49 atıfları esas alınarak kontrol edilmiştir. Teşvik “tüm ücret üzerinden prim muafiyeti” gibi genişletilmemiş, PEK alt sınırı ve süre şartları açıkça ayrılmıştır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
